Skip to main content

Full text of "Theatrum mundi et temporis : in quo non solum precipuae horum partes ..."

See other formats







ca’«' r"- uce 

THEATRVM 

M V N D I, ET 

TEMPORIS. 


In quo 

NON SOLVM PRECIPVAE HORVM PARTES 
defcribuntur, & ratio metiendi eas traditur,fed accomodatiE 
fimis figuris fub oculos legentium facile ponuntur. 

VBI ASTROLOGIAE PRINCIPIA CERNVNTVR AD MEDICI- 
nam accommodata. Geographica adnauigacionem, fingulf ftelise cum fuis imaginibus, 
icem ad medicinam, & Dei opera coonofcenda, & contemplanda, kalcndarium 
Gregorianum ad diuina officia, diefque feftos celebrandos, 

ET AtlA MVLTA, STV DlOSVS L:ECT0R FACILR JN LEGEif- 

decoghofiet, ex quo fit , vt Theologis, Philofiphis, Medicis,Afirologis,Nauig<tntihus, Agricolis, 

CP ceteris honurum artium, & fcieniiarum profefiortbsis fit opus vtilijfimumi 

Nuncpriinum in lucem cditumj. 

lOANNE PAVLO GALLVCIO 

SALOENSI AVCTORE. 

AD BEATISS. SIXTVM V. PONTIFICEM MAX. 
QV M R IF I L E G I 0. 



VENETUS, ApudIoannemBaptiaamSomafcum. 1589. 






BEATISSIMO. 

AC sanctissimo 

s I X T o V. 

PONTIFICI MAX. 



E AdP EK ego Beatijfme Pater, ex quo aliquid 
fapere ceepi^^EhilofophU fludium illud ejfeexijiu 
maui , m quo njno merito uiri prudentes curam ^ , 
cogitationem , mentem denique omnem figerent 
atque locarent :eoJque femper 'viros illam qui pro- 
fiterentur , 'vel aliqua ratione in ea 'lerjartntur , 
fummis honoribus dignos , [ummaque 'Veneratione afficiendos efie iudi- 
caui : prctjertim p adverum hominis finem , quodfammum honum efl, 
^ §terna,l?€ataque vita psa Hudia ffeStare cognoffcerem.Hoc enim fine 
ignorato quid ahudefi. hominis vita, quamnauis fine gubernatore,^ cla 
uomodo huc, modo illuc agitata, qUiC obidinnuUam umquam tutum 
portum peruenire potefl,fedin populis tandem coWfa frangitur} Ce- 
tera enim, quibus homines findent ,€0 tantum ffeSiare uidentur , vt 
corpora ,quce habemus cum Cceteris animalibus communia, ^breui pe- 
ritura , multis commodis afficiant :at h<ec fiudta animum , quo ipfo E) eo 
pmdes pmus qui perpetuo perduraturus eji iprecipue rejpiciunt . 
^um autem non‘E hilopphi omnes inommbus ad Philopophiampertt- 

-{- 2 . nenti- 



nentibus excellant, fedaiijalijsmrehuseetatbm conterant , qui mrepr^p- 
Jlantiori , ^ certiori uerjatur,uelipp> Philofopho tejie,€um ceteris digni- 
tate anteire fatendum eji . T otum vero fuis partibus proflare nemo cre- 
do negat . At multi m contemplandis, dejcrihendis quibufdam par- 

uis mundipartkulis immortalem fibiglorta compararunt. At qui de hac 
tanta vniuerftate, qui mundus eH , fummi Dei ArchiteUifabrica , 
^ pr(e[ertim,de coelorum motibus pro rei dignitate traElat, eumnoft-t 
cum hominibus comparo , fed pmillimum angelis ejfe iudico . illi enim 
Deum, ^ hic Deipr^ejlantijjimaopera , ct* eius creatorem per eacon- 
templatunin hac enim uniuerptate omnia quidem fednihil ef, quod ma- 
gis feli creatoris tum pulchritudmem,tum bonitatem , tumjapientiam, 
tum omnipotentiam nobis referat , quam Sol, quam Luna, quam S ulice 
omnes, qua omnibus benefaciunt, omnes ad Je fua pulchritudine alli- 
ciunt , atque trahunt ,^Jua ipforum collocatione , ^ motuinfinitam 
Dei fapientiamnohis ob oculos ponunt f Hoc autem cumin animo euo- 
lueret Prophetanonpotmtnon exclamare dicens . felceli enarrant glo- 
riam Dei, opera manuum eius annunctat firmamentum. \ Qmnt 
ceslorum vim cum Gigantes lUi experirentur, qubdfe ab illorum pulchri- 
tudine trahi fentirent,^ ad ea loca fe peruenire feioru corporum mole jfe 
rarentyjuo artificio perierunt.§luod ^ Icaro accidit, cum paternis moni- 
tis parere noluerit . ^ ofiris tantum animis dum in terris fumus datum 
efl , ut illuc oculis ducibus perueniant : vt Anaxagorce placebat , qui 
natum Jclum profitebatur, ut Solis pulchritudini m afficeret . A quo non 
erat alienus diurnus tUe ‘Lia to , qui ad id datos hominibus arbitrabatur 
oculos 3 qut illis ad ccelefiia corpora contemplanda non uterentur di- 

gnos, quibus lUi eruerentur effie cenfibat : Lgo igitur his omnibus ratio- 
nibus, atque afitPlionibu s per motus inter cetera mu a Hudia, h^ec quoque 
vnmerfum hoc templum ,quodincolimus , ^ m^undus dicitur, contem- 
plafitia,G^ ccelum praecipue cum tempcre , it a fi.m complexus, ut qua- 
dam voluntaria necefiitate fuerim ccaEitisd.os libros ncn filum eonfiri 
here, fed m afieSium, lucemque proferre . ^i libri tamquam anfampr^ 
bent hominibus fludiofis ad uniuerfim Adundum,^ eius pr^cipuas par 

tes. 


tss ^fed cxlum maxime , ^ tempuSyCjuoi cum mundo creatum 
cum mundo ejp defnetycontemplandumiquippe qui multis appoftisjigu 
ris h<ec omnia fuh legentium oculos ponunt iquihus idfacile yeisr maxima 
cum voluptate fiat . Eos igitur non indignos ejp fum arbitratus y ad 
quos velprincipes ipfi y licet in molefiijfimis curis fint perpetuo detenti y 
aliquando oculos , 0^ animum conuertant . Inde enim nullo cum labore 
non paruam vtilitatim ad fua munera obeunda maxima cum voluptate 
conmnBam profeBo percipient . T u autem Beatijfime Pater cum So- 
lus verus , ^ legitimus ChriBi Domini V icayiuSy0 D. Petri JlccejQe 
fis huius mundi y quem de fcrtbo y Solus legitimus TDominus yobid 
mcritbyaciure optimo , hunc hbrum ubi dicandum ccnfui.Hunc enim ni 
fi id fecifiem,tuo quidem iure a me petere pojjes , vt tuum . §l^od tamen- 
ego Itbentijfime feci , cum ex omnibus ille Pontifex Adax.fis, qui quam- 
plurimi Syqui in ifla totius orbis terrarum altijfimo T hrono federunt auBo 
titate y0confiiio antecedis y quique tum hoc fludiOy tum eiusfiudiops, 
tum ceteris artihus:0 feientijs yquee ad tantum munus obeundumy 0 
decorandumvalentyiam a pueritia deleBatus es^nuneque magis dele- 
Baris , Q^isEgmam pofiprtfeos illos Imperatores vel potius pofi illum 
vere cyluguflum C§fanm pacatiorem , ^ pofi alos ornationem 
reddidit} T tfiis e fi illa PjramiSy quotam multos annos pene Jepulta 
latuit y quam erigendam curafii : quod licet multi concupiennty nemo ta^ 
men tantum opus tentare aufus eji . Pratereo reliquas fdficationeSy qua 
ad communem omnium util:tatcmy0vrbis ornamentumperfeBaJunt, 
0quotidie perficiuntur : funtenim aliamatora . Tu cn.m Solonutu 
Italiam ab hofiibus.,0 armatis latronibus hberafiiyqucd alij multis an- 
nis y multtfque ccpijs ne inchoare quidem potueiunt . Hoc autem quis 
non JumirAs laudibus ad ccelim extollit t AiitiOyqu^ quotidie yprorep. 
chrijhana vel tuendayvd augenda cx animo, ^ fapienter a te fiunt. Hoc 
emmn.num nonipifiolamyled iufia volumina dcfidcrantyquodmunus 
ceteris maiori ingenio maici .que dicendi copia praeditis relinquo . films 
fiudiofiorum virorum dgnitat<m magis tuetur y magijque amphfi.catf 
Hincfiu B iatijj. me Pate» vt multi jut ing enq m cnt. m t nta tthi cjjerant , 

0di^ 


^ dicata 'Velint. JWultt etiam fore (perant^^vt Jeifio AdONT E 
ALT 0 (quemadmodum ille zAtlasfectffe dicitur) facile omnes fella- 
rum curfus , qm adhuc penitus nobis noti non funt ohferuari pofpnt • mo^ 
do adduceris , ut infrumenta necejfaria fabricanda, ^ loca conuenien- 
tia prceparanda,qwbu5 id rite feri pojft, procurare udis . Hoc non pof 
funtpriuati homines ; licet huius tant^rei fudiofijfmifintinfpnnci- 
pum auxilium accedat . Sl^od fi ad aliquos Principes pcrtmet, td fum- 
mi Pontificis maxime munus ef ; quippe qui Solus eji huius domiciliji 
huius templi iVel huius duitatis , qui mundus dicitur , legitimus Rex 
Princeps, qui debet quidem fuarum rerum omnium , pngularum 

eam notitiam per homines ad id accommodati fimos , habere , qu^ema^ 
i?r haberi pojft . T ibi igitur Santijf me Pontifex Adax.cunon defiat ea , 
qH£ funt necejfaria , vt inflrumenta parentur , non defint Romee neque 
mmtes, neque frenum ft^lum^ neq; Adathematici peritijfmi,inter quos 
maxime elucet Chriflophorus Clauius, reliquum efi, njtuoluntas ad tdfe 
conuertat tua ^ quod ad Pontificium munus JJeBare max, me videtur, 
ex quo fummam gloriam, fi animum induxeris, te confecuturum video . 
TS^am non folum opus , quod fimma laude dignijfimum efi , effeceris , 
uerum etiam tuum exemplum erit ceteris fummis Pontificibus quafi 
quidam fiimulus , qui eos excitabit ,vt opusinifio AdONTS AL- 
T 0, inceptum profquantur, ^ tua auBoritate fibi perfuadeant ad fum 
mum Pontfcem motuum ccelorumobpruationem maxime pertinere : 
cum exiliis max.me mobilium fefiorum ratio pendeat . Q^od ego ex te 
tam jj>ero,quam,qu<e certijfma funt . Nam cum primum Pont fex 
«^/ aximus creatus fufii,^ tua infgnia extulifii , id tacita quadam 
ratione omnibus pollicitus es. 1 n iliis enim cernitur ^ L- 

T V S ad hanc contemplationemnecejfarius , cernitur Stella, qua vult 
obfruan,^ ut obferuetur pof ulat, cernitur LEO intermedius , qui- 
qualia debeant ejfe infrumenta docet , 0* homines qui obferuaeuri 
funt, infrumenta f dicet robufiame corrumpatur ex auricalco,quod Leo 
nis color refert , ac fortitudo homines , qui docirma fint ceterorum horni 
mm r eges, vt Leo efi ceterorum animalium Rexicernuntur Pira in Leo 

nis 



fiis manihuSy qu^e nohis indicantjdnon fne magno fruBu futurum:huhe 
rimos enim fmUus Piri Jerunt . Cernitur ilia GV L Jl y qu^ in 
^JiroiabiofducU lineam continet a monte ad Stellam pertingens . Hoc 
igitur opus tihi referuauit Deus Opt. Adax.tu Solus ille futurus 
es , qui in Italia hoc tantum honum procuret . His igitur omnibus 
de caufs , ^ alijs , quas enumerari epiflola non pojjunt : qui te 
regevtuntur pacatam,^ tranquillam uitam, ■q) omnibus rebus advi^ 
uendum necejfarijs abundantem degunt . Qm vero Jummo Pontifice , vt 
Junt fatholici ChriHiani omnes y quotidie Deo pro incredibili fapientiay 
ac pene diuina , quam in te in grege tibi comrnijjo curando agnojeunt-gra 
tias aguntyenixeque rogant yUt tibi diuturnam y ^ tranquillam uitam 
largiatur . uero ex ijs cmnibus bonis artibus , ^ fcientijs fuum 
Jtudium dederuntyVion alium Adcecenatem inuenijfe proftentur ,pd pa- 
trem qui filios profcijfe in litteris uehementer Igtatur , et eosnonilLece- 
brisyuut crujlulis ad jiudia allicit: atque trahit fiedmaximis honoribus , 
maximi sque muneribus eos compleBitur , ^ hilari vultu recipit, 0* nui 
los cariores habet . ego igitur huic epijloU finem imponam, fi tuam beati- 
tudinem rcgauerOyVt hoc munufiulum qualecunque fit, quod tibi meo no- 
mine offerendum cur aui , ( Ego enimyVt maxime vellim ytum aetate 
iam ingrauefiente, tum corporis uirihus non fatis firmis ad tuos fianBijfi 
mos pedes deofiulandos Rumamvenire nequiui ) vt tuum agno fias, ^ 
filari uuhu JufiipiaSyac tueareymeque,qui in illo multis ante annis inuigi 
laui , 0infudam yUt admanus hominum perueniret y in eorum nume- 
ro efie tibi perjuadeas ueLmyquituisuotisfiauent,quiteuen€rantury 
0vt uerum Qhrifii vicarium adorant, ac colunt, 0 hoc quamdiutijfi- 
me facere exoptant . V ale Beatffme Pater ,0 diu V ale , 

Tute Beati tudinis 

Humillimus Seruus. 


Jo. Paulus GaUueius 


AD LECTORES 

DE LIBRI V S V- 




@ A M ir.uid reperiunmr libri hac noftra tempefl-ire, in qui- 

busuniuerhis deicribirur orbis, uc nihil fir, quod in hanc 

fententiamqaifqueaiDpliiisdefiderarepoflji, In illisenitn 
pri^ftant audoresnon iblumea,qu£e humanum ingenium 
prxftare poceft, fed ea quoque qu* multis minime pode ui- 
dentur, iuxta illud Horatij, 

Expertusvacttum Dcdalus aera 
"Pennis noti homini datis . 

Coniiatcuim fusile peritidimumalhonomumDedalum ; nos tamen eandem pro- 
uinciam aggredi nen dubicauimus,non eocondlio,ut rei iam perfebtie quidquam 
quod rem perfei^iorem redderet adiungere {perarem : eflem enim Dedaio auda- 
cior,uei potiusjquam ille fuir,uel ceteri,qui hanc rem perrrasftarunc peritior.*a qua, 
deme opinione tantum abfum,ut multis ipfe concedam. Sed eo noftra confiliafpe- 
diarunr,nr qute a peritis hominibus tradicahinr, ea,ex quibus uniuerfushic mundus 
conftar,ccElum,rerram,aquain, aerem,& ignem, Solem, Lunam, Stellas,etcerera hsi- 
iiirmodiicarub legentium oculos ponerem uni cum prtecipuarum horum par- 
tium ,& temporum expofitione, ut facile omnes non (olum nulla cum moleftia , 
fed maxima cum uolnpcare, omnia perciperent . Exquo non ignaros folumhuius 
facultatis maximum fiuclum percepturos fperainuSjfed eosquoque,qui in his rebus 
diu uerfati funr.Qui enim hsc ftiidia nondum deguftarunt, habebunt quafi aditum 
adea,qux prudentiffime ab ahjs conlcripta {unt,& fi contenti erunt auctoritate 
eorum, qui in hac feientia periti lunt , quod fint(ur multis accidit) ita ceteribus ftu- 
dijs implicati, ut ad h«cftudia penitus fe conferre non poftinCjhyc fatis erunt, 
fropter hanc caullam ego, utdoiftrina cfier facilior,omnibus penem locis demon- 
flrationes oniifi, in multis crism probabiles rationes, & uolui potiushanc quan- 
dam elfe deferiprionem, depicturam quam docftrinam , & potius oculis, quam au- 
ribus mihi confulendum cxiftimaui . Peritis quoque noninurileerir,cum facile 
quidquid diuturnis laboribus conlecuci fint hac ratione, fi quid excidit (ut ispe fie- 
ri foiet) in memoriam reuocent, cum aurem iilud rnihi notum fit. 

Omne tulit punBum quimifeuit utile dulci. 

Et permhciij, qu^ noiiloium ad bonam corporis ualerudinem fpetftant , fed qn* 
ad animi utilitatem ,& uoiiiptatem referuntur.Non. n. folum rcipexi illud animi 
bonum, quod ad fflicira^em philolophicam rcfertur,(ed illud quoque.qui Deus eft, 
fummum bonum, & u era, &a?:erna hominis felicitas , & ad quam humana omnia 
referenda fiint . Neque idfineexgmplo dodt:fli.norum uirorinn fcci : cum ab 

hac 


hacratione-clcrc«ti<Ji noirfuetit aUenusPr^ftaniiffiaws-vricFrancircus-TrtelmaniiS, 
iti luis rerum naturaliura confiderationibus theologica permifcuit. Si omnia 
ad Creatorem retulit. At hic fuit noaximo cum dircipulonim'plauru in Louanieiifi 
Acadeu ladoi^orcelebecrimus . Sed cum fit noftrum, nos quam diutinime poflu- 
mus- iB hacDei uinea labovarc, neque iniuirueius,aquoraifrifumiis,hinc<iiice- 
dere,aduitatn quoque diuturnam maxime hi noftri libri conducunt. Ita enim Alar 
ftijus Fiemus, Theologus,Philofoph«s, Aftrologos,& MedicusPriEftantiflimus in- 
quit inlib.de mea celitus comparanda. Vtileucroferefpedare fphieram motibus 
(uis pr4editam,qualem Archimedes , quondam fabricauit, Neque <pe«5tare folum, fed 
etiam reputare animo. Proinde inipfis fus domus penetralibus cubiculum con- 
ftruet in fornicem adtum figuris huiufmodi, Si coloribus infignitum,ubi plurimum 
uiguet, atque dormiat . Et egreflus domo non tanta attentione lingularum rerum 
fpe<iiacula>quanta uniuei fi figuram, colorelque perfpiciar. 

Paulo autem ante quos colores approbet,dixit his uecbis : funt uerb tres uniiicr- 
ialesjfimul Sc lingulares mundi colores , Viridis, Aureus, Sapfairinus tribus cctli gra- 
tijs dedicati. Viridis quidem Veneri fimul, atque luniB. Humidus uidelicet humi- 
dis, atque nafeentium proprius, accommodatus Sc matribus. Aureum folisefle co- 
lorem nemo dubitat, & ab loue infupeir, atque Venere non alienum . Saphirinum 
denique loui maxime dedicamus, cui &Saphirus ipfe dicitur confecratus , H^c 
Ficinus. Cura autem non omnes neque ArchimedisSphsram, neque cubiculum 
ea ratione depiCeum habere poflintjhunc librum habere, Sc illis coloribus uaiiare, 
(ut nos uariandum cnrauimus illum, que adBeatiffimum D. N. Sixtum V. mifimus ) 
facile quiique poterit , Sc hinc eandem percipere utilitatem, quam tum ex illa Spha 
ra,tum ex illo cubiculo percipi pofTe MarfiHus cenienditjmodo has rotulas latpelpe 
dare, fepeeuoluere,& fepe inanimo reputare uoluerit. Imo maior inde utilitas 
cernitur;quilibct enim hunclibrnfemper fccu deferre poteft,eumqj legere non do 
mifolum,fed foris in naui,in le<5tica,in equo,in elTeda,ruri,millitix, Sc tandeubiq;, 
quod neque illi Archimedis fpherff,nequehu!cFicini cubiculo uluuenirepoteft. 
Nonanus igitur labor nofterexifi:imanduseft,qu£ealij alijs rationibus Icripferut, II 
in has rotulas congelfimiis.jqus nobis tum mundi iiniucrn,tu illius paniu figuram 
ob oculos ponunt , cum cantam nobis utilitatem Sc animi uolupcaccm afferar,quod 
nulium pene cum labore inde mulca difcamus.Reperict tamen hicIludiofusle<51or 
mulca.quar hatfteniisanuUo tradita funt, uel hac ratione defcripta,.quir enumerare 
nimis molcfium elfettfi.quid tamen periri homines infcriptum in hishbris inuene- 
rinc , a quo ipfe offendantur, illud fciant me elle hominem ideft peccatis obnoxium 
ut fiquid ,qno;del€dientur, &ex quo utilitatem capiant Deo , a-quo.uno omnij 
bonaprofictfcunciu-»acceprumi-eferanc. Valete lectores candidi. 



IN lOANNIS PAVLI GA LLVCn 

Theatrum inundi,& temporis. 
XENOPHONTIS BINDASSII DECASTICON. 

C ^efAnSi& quotquotyi^uere Theatra per orbem 
Carminibus vatum concelebrata diu , 
lam cedant yi£ia ; huic palmam ynifponte relinquant s 
Hoc /ihipraferri iam neque tri^l ferant . 

Diruta cumpiBis,uiuoq; e monte recifts 
Heroum^ atque Deum funt ea imaginibus. 

Hoc erit aternum , fignis , formisqi refertum 
Cum ccelis terras, fidera , & aqu&ra habet. 

Illa affixa foloyniFrbi fas cernere tantum. 

Omnibus hoc prodit confpicuum populis, 

Eiufdem Difticon. 

',/iJlrorum formas , motus , & tempora mundi. 

Sebator Solis, Gallus aperta facit, 

DE THEATRO MVNDI ET TEMPORIS 

adloannem Paulum Gallucium auctorem. 

G A SPARIS FAUINATI SEMINARU PATRIARCHALIS 
Venetiarum alumni Carmen. 

T Empora defcrihis,rerumq; elementa, yicefq; 

.Afrorum , & fupero quicquid ab orbe micat ; 

Ex quo te ^th ereum , caliq; potentis alumnum 
.Arguis , &■ fuperis conditione parem: 

Cui queat haud prifcf metuens incendia fiammp 
,Aur e us igniferos credere Vhebusequos, 

EtV haetonteos , Vulcania munera, currus ; 

.AEtheris arcanum tam bene pandtsiter 
Interea ; fi mens yatum prffaga futuri eji , 

Vatibus, & fi quid yerus .Apollo canit; 

Semper inextinBus medio applaudere theacro. 

Et tua perpetuum fama loquetur opus. 
i>uin etiam dum tempus erit, dum machina mundi; 

'Perflabit faPli gratia tanta tui. 



QVAE IN HOC LIBRO 

CONTINENTVR- 



l Ecliptica qua. S 

^ ^ecUptica diuifio fecundum 

■i lat:itadine,etlegitudinem.^ 

^equinotia qua. 5 

jLequinotialis circulus. 4 
^etij multa de utilitate Stellarum fixor 
rum ad medendum. 

^gratoris Stella fabula ^ imago. ^98 
Mmugia, plantarum. „ 

.Andream corfalem florentinum Stellas au- 
girinar obferujfie. ^ 

Andromeda Stella fabnla&imago. g 1 6 
Annidiuifio. 9 ^ 

Anni quatuor temporum natura.9^.& 96 
Animalia Apogai. 

Annus unde dictus. 53 

Apogeum &perigeum duplex. pi 

Aqu:^rijfteUafabula<&imago. J51 

A quila ftella fabula & imago 508 

Ara ftella,fabula& imago. JP2 

Arcus femidiurnus,femino£lurnusy &■ Hora 

media noBis iuucniatuv per rotulam . 
j 27 128. 

Arietis ftella fabula, & imago.^ 3 20 
Aureus numerus quomodo inueniatur. zj g 
AfpeBus latitudinem habeat. iio 

Ajlrologus non potejipreuidere morbos ab 
humana uoluntate proficientes. ipo 
B 

■^Oorw Stella fabHU,& imago . 281 

C Anis maioris Stella fabula. & imago. 
Car. 371 

Canis minor^sStelli fabula &imago. 574 
CancriStellafabula,& imago. iio 
Capricorni Stella: fabula,& irnago. 84^ 
CajJiopxioiSteUe fabula,^ imago. 29 J 


Cephei ftella fabula, & imago. a 2 o 

Cerui Stella tabula, &■ imago. 384 

Centauri Stella fabula, & imago. 5 86 

Ceti ftella fabula, & imago. jiS 

China regni-diuiia. 44 

Circuli maiores qui. 4 

Circuliminoresqui. 4 

Circulus obliquus. 5 

Circulus perpetuus ad numerum cyclifola- 
ris Cuiuflibetanniinuemendum. 247 
Circuli polares qui. 5 

duitatum catalogus. 1^6. 2j8- 140. 14;. 
144 145 147.148. 

Calorum natura cogncfcitur ex motu. 1 7 
Calospojfent qualitatibus afiici fed ualen- 
tius refifte: e. 17 

Calefie Hiema erigere pro aeris mutatione . 
Car. 124 

Coluri qui. 5 

Corona Aufirina Stella fabula , &imago . 
Car. 19 ^ 

CoronaBorea Stella fabula, & irnago 284 
Crateris Stella fahula,& imago. 382 
Cyclus Solaris Jiue litterarum dominica- 
lium. 244.25^ 

Cyg?ii Stellafahula,& imago. 29 1 

D 

D Elphyni Stella fabula,& imago ^10 
Demofiratio metiendi triangulos . 
Dextera pars a Sole. qua. 76 

Dextera pars qua. 120 

Dierum creticorum traBatus &figurauf 
que ad finem Ubri. 

Dierum & noBium diuerfitas ac quantitas 
ubique terrarum. 66 

Diesnaturalis uel circulus quis. 66 

Dies artificialis quis. C6 

Dies artificiales in aquales. , 66 

tt * 



T J 3 F L A 


nox quom6do inuejiigetur in fi- 
' ^»ra. 58 

Dics mus &,una nox inanno ubi. 6^ 
Direciiones\?ir _pr^£iiones fieri ad Stellas 
quoqucfixas. 210 

Diflunta duorum locorum in terra quomodo 
cognofcatur. 44 

Difiantiam inter duas Stellas metiri. 420. 
DomorumCelidiuifio. 106.10J 

Draconis St^Ue fabula&imago. 277 

E 

E Ccentt icus tunx obliquus. 2 8 

Eclipfis Solis & Lun£quid/ft. ^4 

Ecliptica arcus coafcendens cum afcenfto- 
ne re6la alicuius Hella quo modo inue- 
niatur. 410 

Eclipfis Solh non olbus fit cum nonnullis, j 4 
Elementorum diu^ fio, locus. 14 

Empyrei cceli quantitas & natura. 2 1 

Empyreum ccelum an fit. 1 o 

^idjit. II 

Cuiufmodifit- i r 

Cur conditum fit. ii 

Epa^la quomodo inueniantur. 1^6 

Epaciaru diliributio per omnesmenfes.i jp 
Equife^ionisStell^i&imago. 3 2 

Epicycliis in planetis. 2 2 

F 


Fluxus , & refluxus mdfis qnanloqutni ue 
torum impeditur. • 

Formp omniu magnitudinum stellaru. 

Q ■ / 

G Enituram cognojeere q:'id conferet ad 
medendum 1 2 j 

Geminorum Stplle fabula , imago, j 27 
Gradus quid. 5 

Gradus maximorum circulorum inter fe 
aquales. 45 

Gradus equatoris contient Mill.Jtalica. 6 x . 
^germanicauero J$. 50 

H 

H Erculis Stella fabula, & imago. 2%6 
Horas ab ortu in horas ab occafu con- 
uertere. 149 

Hor£ in^quales quomodoper pqualesinue^ 
niantur. 128 

Horam meridiei ex arcufemidiumoinue- 
nire. • i<?o 

Horas planetarios ad tempus ab occafure~ 
ducere. 170 

Horaria tempora ad tempus ab orturedu” 
cere. rSo 

Horas a media noHe in horas ameridie& 
contra, cpnuertere . 131 

Horixonquis. 8 

Hydre StelU fabula & imago. 3-j^ 


F Efia mobilia quomodo inueniantur. 250 
Figura augmmT?lanetaru et eoru oppo^ 
fitorum . 94 

Figura ofiendens figna quatuor anni tempo 
ra excientia , ^ figna mobilia fixa & 
communia. 96 

Figura fluxus, &refiuxus'/naris. 

Figura oflendes planetarum natura & qua 
litates. 89 

Figura mundum nomim continens. 43 
Figura Europa, ^fic,& .Africa. 41 
Finis Chrifiiani Calendaxi. 233 

Firmamentum quantitas. 20 

Firmamenti quot St dias primpmagmiu 
: .dinis contineat. 20 

Fbiuij StelU fabula ,&imago. 3^5 
Fluxus maris atque refluxus a quo, & qua 
dofiat. 7 ° 


I 

I gnis elementaris natura. 1 7 

Imagines C(sli.a^%. 13 

Indicio aidd,& quomodo inueniatur. 2 5.1» 
Infernus an fit, & ubi. 38 

Infernus duplex. 40 

Infirunientum ad obferuandas Stellas ac- 
commodatum. 414 

Jouis & eius orbis quantitas. 19 

louisnatura. 88 

lupiter & -penus fortuna dicuntur. 50 

L Eonis flelle fabula, & imago. 333 
Leporis Stellg fabula , & imago. 358, 
Librf Stelis fabula , & imago. 3 39 

Limbus ubi. 40 

■Linea meridiana quomodo inueniatur. 3 1 ^ 
Litera domihtialis. 248 


Loca 



r-.j' L J: 


Loca qiif diluerant tantum latitudine. 5 o 
Lora qus differant longitudine & latitu- 


- . dine, 50 

Locorum difla?itias metiendi ratio, '50 

Lune orbis quantitas. 18 

Lun^ Corpus esi pars orbis denftor, 1 8 

Lune corporis quantitas. 18 

Lun^Theorica. 14-25 

Lmg ^Anomalia. 2^ 

Lun^natura. 88 

Lm§ locus in Zodiaco. 

Lune gtatem reperire. 1 1 8 

Luna magis mouet mare quam Sed. ']9 

Lupi Helle fabula & imago. 3^9 

Lyip Stell^ fabula, & imago. 18^ 


M 

M ,Are tumefeit in nofiro mari medite' 
raneo ufq; ad duos cubitos,in ocea 
no uero ufque ad quinque. 8 a 

Mare uelocijjitne fluit , ^ refluit lumina- 
ribus exifientibus in conimHione & op 
pofltione. 11 

Mare ante Solem,& Lunam per Grad. po 
femper fluit, poH ,pfos seper re fluit. j j 
Maris fluxus quomodo deperditur fuccef- 
fine. yp 

Maris motus efi compofiius a celeHi & ele- 
mentarij natura. y j 

Maris maxima eleuatio fub luminaribus 
& eorum l^dir. y 5 

MarsparusSol. 88 

Martisnatura, 88 

Martis ^ eius orbis quantitas. 1 p 

Martis orbis & motus. j j 

Max-maSolis declinatio quanta. 1 2 
Mediorum motuum “Planetaru tabella, p^ 
Menfis periodicus quis. 26 

Menfisfinodicus quis. 25 

Menfurn§ progrefflones quomodo fiat per ro 
tulamadidaccotnodatam. 214 

Menfis duplex, 224.22^ 

Menfis periodicus. 2 25 

Menfisfinodicus. 2 26 

Meridies quomodo inuenlatur. 1 27 

Mereurij natura. 88 


Mercurius cur raro ternaiur. ' 

Mereurij eius orbis quantitas. i j 

Meridianus quis. § 

Minutum quid. 5 

Morbi duplici de caufa generantur in hon/j 
■ nibus,cfieHt,<& humana. j88 

Motus trepidationis nondum fatii iutel- 
leHus . - 1 2 

Motuslatitudinis in planetis. 2 6 

Mundus efi liber Dei digito infcriptus. i 
Mundus quid. 2 

Mundi materia qug. j 

Caufaeffeiens. ibidem 

Duplex materia. ibiderii 

Caufa finalis. ibidem 

Mundus Globofus. 4 


■K 

N Mdir Solis quomodo inuenatur. 128 
T^auigantibtts motus maris uelocitat? 
fcire prodefi. 8l 

l^uis Stell^ fabula, & imago. 3j6 

'hlpx quando diei aqualis. 4 

'Lipdi qui in planetis. 2 8 

O 

O culis nihil dhtinius in homine. 1 7 
OculisfuntnobisdHcesadcelum. 1 8 
Orbis eccentricus quis. 22 

Orbes monentur .Angelorum mini flerio. 1 1 
Orbes planetarum, & Stellaru fixai u. 100 
Orionis Steli^fahula,& imago. 362 

Ortum Solis inuerdreper arcum diurnum. 

car. 162 

Ortum Solis per arcum fominoHurnum in- 
uenire. 162 

V 

P Mrs proportionalis quomodo adhibea- 
tur. 1y2.1y4.1y6. y8 

Terfei Stelle fabula,& imago. ip 5 

Te\iafi Stellg fibula, ^ imago. 314 

Tifeium Stella fabula & imago. j 5 5 

Vifeis Muflrini Stellg fabulae^ imago. 3^^ 
Tixis nauticas noflrorum temporum. 85 
Tr^cejflo equinotiorum qu^. 12. 

Tla- 



T A B 

'Plaaetcab effe^ihuiiiSifuntqHdes. 88 
Tlanetamm nodi & limites. lo^.i 5 

"Planetarum cuius ratione loci in quo repe- 
riuntur. io8.iop.iio 

Planetarum domus. i ©8 

Exaltatio. i ^9 

Cajus. icp 

Triplicitas. lop.i lo 

termini. iii.iiz 

Carpenta,& almagea. 1 1 2 

Caudium. 114 

planet§ amich& inimici . 1 1 4 

planetarum collatio ad Sole. 115 

Planete qui dicantur conbujli fnb radiis in 
corde Solis orientales occidentales, matu 
tini, Tfefpertini auHi, & diminuti lu- 
mine. 1 1 5 

Planetg dominantes in^qualibus horis quo- 
modo inueniuntur. iip.i^i 

Planeta quota hora uel oriatur, uel accidat, 
uel ad alium domum perueniat. 132.13^ 
Planetarum nature multis rationibus auge 
tur,^ minuuntur. 88 

Planetarum qualitates. 90 

Planete diurni & noSlund qui. 90 

PlanetarHm.Apogea,& perigea. 91 

Planeta quando defcendih& quando afcen- 
dit. 

Planeta quando ejl in apozeo uel perigp 
epycycU. 9^ 

Planetp quado dexter uel fmiter d Sole. 9 3 
Planeta quando dire^ius, & retrogradus 
eji. _ S>4 

Planetarum radiationes. 9S.101 

Planetarum Thprica. ^ 22 

Planeti fingulisplures orbe tribuntur.22 
Planete fuperiores quis & cur. 29 

Planetarum fuperioru Theorica. ip-jo-j i 
Planete omnes prpter Solem habent nodos, 
& limites. ii 

Planetarum natura & conditio. 87 

Planeta qui borealis,& qui aujlralis. 5 
Potimundiqui. 4 

Poli Zodiaci. 5 

Polus articus,& antarticus. S 

PrpceJJiones ^quinoSUoru ad multos annos . 


V L A 

Ctfr.4'4 

progrejjiones annue. ^ 188 

Profe£liones annuales quinque locorum Ai- 
legiealium. lp8 

profe£liones annuales duodecim quoque 
anno ad idem principi» reuertuntut.zoo 
Purgatorium ubi. 40 

J3. 

Qf^adraginta oBo imagini dijiributio 
per o6lauam Jpheram. 270 
**■ Qjtart§ oppofite habent eandem 
rationemmotusmaris,& quietis, i 82 


inueniatur in rotula. 


RQta ad inuemendum pafca quot an- 
nis, 25.? 

B^ta pquationis cycli Solaris antiqui. 255 
BptaindiSlionis perpetua. 257 

I{pta ad inueniendam indiBionem cuiufli- 
betanni. _ 25P 

Bota litterarunrdominicalium per totum an 
numdijiributarum. ^ _ 25i 

Bptula ad inueniendum locum S olis, ^ Lu- 
nfinZodiaco. i-P 

Boiuls profeBionum annualium quomodo 
conjlituantur. 

Rotula pgreffionis mefurne imperfeBa.z 9 
S 

S .Agitarij Jiellg fabula, & imago. 345 
'Sagitte Stell^ fabula, & imago. 3 o5 
Saturni natura. ^ 

Saturni orbis <&■ motus. 

Saturnus Mars infortun^ dicuntur. 90 
Saturnus , & Mars j$pe imofemper pro 
funt. 9^ 

Saturni^ eius orbis quantitas. ip 

Saturni So 'is coniunBio quantam frigidi 
tatem in terris pariat. 20 

Scurpij SteU§ fabula & imago. 342 

SerpentarijStell^ fabulae^ imago. ^ 301 

S. rpentis opbiuci Stelle fabula, & imago. 

Car. S05 

signorum diui/ioinquatuor partes &inft- 
gna 



T A H 

^nantohiliafxa & communia. 94 96 
Signa mafcuUna, fxmininaimperantici obe 
dientia, ^feodiofe contuentia. 9~] 
Signare£la,& tortuofaqute. 9j 

SignainconiunSaque. 102. loj 

Signa qu^ membris humani corporis domi- 
netur. 220.221 

Simfiraparsque. 120 

Sinuum tabularum declaratio. 54 

Soli ^ luna exifientibus in ortu & in occa- 
fu maximus refluxus &inmeridi^. 72 
Solis locus in Zodiaco quomodo inuenia- 
tur . 118 

Sol quando ingreditur figna. 120 

Solisnatura. 88 

Sol eodem temporis momento oritur,occidit 
meridiemmediamno^em i dt-alia tem- 
pora inter mediam. 90 

SolisTheorica. 2J.24 

Sol ceteris planetis fuu lume impertitur, a 6 
Sol iugitur cum planetis fuperioribus in m e 
dica apogeis & opponitur illis imperi- 
' 50 

Solfubedypticamouetur. 33 

Solis motus duplex. 4 

Sol femperfub eclyptica permeat. 5 
Solifliciaqui. 5 

Sol Luna Mercurius comunes dicuntur. 90 
Solconiundione eflinfortuna. po 

Solis ortum inuenircyper rotulam. 1 27 
Solis ortum fcire ex omni horarum genere. 
Car.isj.igh 

Soli &■ Luna & eorum nadir ad fe maris tu- 
morem contrahunt. 7 o 

Solis orbis & m otus. j 3 

Solis &• eiusorbts quantit.is. 1 p 

Solis ortu & meridiei horucognofeere. \ 54 
Sphgre decim^ locus & qmmoueatur . 1 1 
Sphpre diuifio intrinfecus. t o 

Stellgquotino&auafphera 12 

Stellarum diuerfe magnitudinis & colores . 

Car. »12 

Stelle quo gradu eclyptice orietur uel occi- 
dat obliqua, & quota horajeire. 41P 
Stellarum nature quomodo cogfiofcantur, 
Car.j^oi 


V L A. 

Stellarum longitudines quomodo inuenia7i~ 
tur. 402 

Stellarum obliqua afcenfio, &■ defcenfu quo 
modocognofeatur. 417 

Stellarum declinatio quo habeatur. 405 
Stellarum re£la afcenfio quomodo inueiti- 
getur. 408 

Stelle qua ratione in edo cognofeentur.^ i z 
Stellas ejfe apud polum antarticum mn 
cufataTtholomeo. jpp 

Sphara nona locus ^ motus. t z 

Shprfoflaup locus, & motus. 12 

Sh^r^ maris maris inplano dipinginonpo- 
tesi. 71 

Spherp nonp natura & quantitas. 21 
Spere decima natura,^ quantitas. 2 1 
Sphera folida perpetua futura quomodo 
flat, 424 

r 

T .Abula ortus folis ad lat.C./\i ijp 
Tabula ortus Solis ad lat.C.^^ 141 
TabulaoYtusfolisadlat.G.^%. 143 

Tabulaortus folisadlat. C 50. 14 

Tabulameridieiadlat.G.$o i6g 

Tabula Horariorum temporum ad latit. 

0.35. i6^i6y 

Tabule temporum horariorum ad latitu. 

G.^S 169 171 

Tabula horariorum temporum ad latitu. 

G.^t. 173 175 

Tabulp horariorum temporum ad latitu. 

G.50. ^ 185.1^7 

Tabulis profedionu quado utetidum fit. 19^ 
Tabulp Horariorum temporum ad latitu. 

G. 45. I 77 -I 7 P 

Tabula temporum Horariorum ad latitu. 

G.48. 181.183 

Tabulaconuerfionum graduum extrapqui- 
noSiialem in gradus gquinoSiialis. 45 
T abula cduertens partes longitudinis in cir 
culisp-irailclisin milliaria italieg. 47 
Tabula ortus Solis ad lat.C.g <. '35 

T abula ortus Solis ad lat. G.3 8 137 

TubulaM^ridieiadlat.G.SS' , /53 

Tabula 



T jn 

fabula Meridiei ad.lAt.G.1% 1^5 

f abula meridiei ad lat.G.^t. ^57 

fabula meridiei ad lat.G.^$ > 5P 

fabulameridiei adlat.G.^% _ 

fabula ad aureum numeru inueniedu.z^s 
Tabula epa6iarum refpondentiu aureis nu- 
meris ab anno i 582. ufque ad annum. 
2300. ^37 

Tabula CycliEpaBarum. 

Tabula aquationis CycliepaBarum perpe- 
. tua . . , . ^4-? 

Tabula litterarjsm domnicalium. 2 4P 
-Tabula aquationis tabellalitterarum domi 
nicalium. 251 

Tabula emergentis fpeciei ex multiplicatio 
■ : ne per tabulam fexagenariam. 42^ 
Tabula declinationum generalis. 42 5 

T ahulafcecunda. 4^*^ 

Tabulageneralis cceli mediationum. 427 
Tabula afcenfionum reEiarum. 4i J 

TahtdafinusreUi. ^39 

Tauri Stellffabula,& imago. 3^3 

Thema cplefie quomodo erigatur fme com- 
putis, 123.124 

Thieorica^.^7S’ 

fheorica F€neris& Mercurij. 3 2 

Tempus ab cccafuin tempus ab ortu con- 
uertere. 14^ 

Tempus aboccafu in tempus a meridie uer~ 

. tere. 15® 

Tempus a meridie in tempus ab occafure-r 
ducere. i 5 

Tempus ab occafu in tempus a medtanoBe 
conuertere. . ^5^ 

Tempus a meridie in tempus a Solis ortu 
conuertere. . ^ 5 1 

Tempus a meridie in tempus amedianoBe 
mutarA.& econtra. 1 5 5 

Tempus amedianoBe intemcus ab occafu 
uertere. i 

Tempus a media noBe in tempus ab ortu 


V L A 

uertere. l j ^ 

Tempora hordria quffint , ^ quomodo in 
alia tempora conutrtantur. j 

Tempora Horaria in horas a meridie con- 
uertert. i Si 

Tempora hordria in tempus a media noBe 
conuertere. 184 

Terra locus, & natura. 14 

Terra immobilia. 14 

Terramenfura. 16 

Terra diuifioextrinfecus. 39 

Tropici qui. & 

Tropicus cancrh& capricornis 6 

Trianguli SteU§ fabula.cr imago. 3 18 

Tipus oBo Circulorum Jphp-^.. 7 


V Eneris & eius orbis quantitas. 1 8 
Veneris natura. 88 

Venus paruHS iupiter. 8 8 

Ventres draconis, 28 

Ventorum nomina <& eorum diUributio. 84 
Ventorum utilitas. 

Ver,aB.tsa,utumnus,hyemsfemper eji. p o 
Virginis. Stell^fabula^ imago. 3^6 
Vrfa minoris Stell^ fabula, imago. 272 
Vrfa maioris Stellefabula,& imngo. i~jA^ 
Vfusrotulgprogreffionistnenfur^. 26 
Vtilitas,qu^ a cognitione Stellarum inerra^ 
tumproficifcitur. 26S 


Z Enith quid. 8 

Zodiaci diuifio /i duodecim partes. 13 
Zodiacus latitudinem habet. 5 

Zodiaci.ii.figna, 5 

Zonf quinque. 4 1 

Zona torrida qu^. 4 2 

Zon^ temperat^ fue. 42 


FINIS. 



THEATRI 

M V N D I. ET 

TEMPORIS 
Liber Primus. 

lOANNE PAVLO GALLVCIO 

SALOENSI AV CTORE. 

l t B S r M M Jt, 

Hundus definitur i & eim quatuor caufx efficiens tmaterialis formalis, & finalis tradi- 
tur. Decem ^htsra circulis exflicantur : mundus in yndecim orbes, & quatuor 
elementa diftribuitur,f2ir hte partes fingul§ menfurantur, & defcribuntur .fumma theo 
rica planetarum traiitur:Solis,& Luna eclipfis detnonSlratur, Terra intrinficus diui- 
ditur, dr inferorum loca : defcributur etiam extrinficus & maria, & terra, cflendun 
turrtd cum ratione metiendi illarum diffantias. 'ParaUeU,& climata traduntur: 
Dierum,& noCiiimvbique locorum diuerfitates offenduntur . cauf» fluxus , & reffu’ 
xus mains,& quibus temporibus fiat explicantur, pixisque nauticus defcribitur* 


DE LIBRI MATERIA, ET MVNDI 
diffinitione. Cap. I. 

VNDVM efle librum Dei digito lcriptum,vt ho- 
minibus fuam iapientiam3bonitatem,& omnipoten- 
tiam aperiretnonfolum chriftiani Aftrologi verum 
etiam Theologi fatentur , ac pra;dicant:pauci tamen 
reperiuntur, qui hunc librum legere , & pauciflimi , 
qui etiamfi legant, fententiam verbis lubiedta Intel 

, ligant. Nihii.n.diificiliuscft,qivtDcusinfinitus,fic 

qu* ab jplo Deo proficilcuntur infinita fiint , & ea humanus intclic.aus , 
P tus capere minime poteft . qua: tamen ad hominu vita referuntur , 

A vt 





2 THEATRI MVNDI 

ut ipfe finita efl in terris Ec ea finita imtneccfleeiKtamuIcaramefmiri. 
ut peneinimmerabiliavideanturavtfimt planta: 3 animalia 5 ftell^ej& cete- 
ra huiu/modi a Deo adliominuniviiilum,cuIturoqiie creatasnequeidJp- 
lum aVCFum etiam horum omnium, & fingulorum uires. Quod cum 
Ariftoteles. certo laretjdixit maiorem partem eorum, qua? fcimus efie ini 
norem eoruin,qu:E nefcimuszminiiiie igitur miru cft fi pauciifimi hunc U 

brumlegunt 3 & pauclores,quiqu^ipfilegunt,inteIligunt. Huic ego 

morbo cum mederi pro virili velim modum legendi hunc librum, & iit 
terarum affediones ex optimoru aud:oru fententia, tradere decreui,Dei 
prius auxilio iauocaco , quifolus ftellarum numerum ,& fuum opus te- 
net. Modumveio intelligcndiin aliudtcmpus differo , quod ledio or- 
dine priecedit. Hunc autem librum, quem Icgendu hic proponopriiis 
definiendum exiilimo,vt intelligatur quid fitiilud,de quo di(putetur,fed 
priiis quidipliim nomen fibi \’elit inueftigandumeft . Mundus igitur or- 
namentum interpretatur, ex quo mundus muliebris dicitur id omne, 
quo mulieres fe exornant. Mundo autem quid ornatius ? Propter ean- 
dem caufam 8c Gr;^ci xoVfwy dixerunt, fic vero eumdefiniuitD.Dionifius 
Carthufienfis in fecundumfententiarum, ut dicat effe quafifcriptum ver 
biim, quo Deus loquitur femetipfum, non tamen locutione perfecta, cu 
infinite deficiar a^repreTentatione plenaria omnipotentia , fapienti«B , & 
gloria? fili? 3 fed prout capere poruit.Hic quoque alio modo eu definit,cu. 
^catrEflquoquevniuerfumhoc quafi fcriptura,&liber coram poficus,. 
in quo rationalis creatura addifeat, ac videat fui magnificentiam, & emi- 
nendam creatoris . Quod & Apoftolus ad RomanosTcribens. fenfifle xi- 

detur his verbkilhuifibiliaipfius a creatura mundi.per ea, qux fas^tafunc. 

intellecta conipiciuntur, fempicernaquoque eiusvircus , & diuinitas.Ex 
liac-ergo mundi ledione tum. illius omnipotentia , tumrapientia,qui po- 
ciiit,&rciuictanta,taquemultacreare,^bonitas,qudd ea nobis cont 
municarevoluic a viris prudentibus dignofcicur., 

DE CAVS A. EFFICIENTI, MATERIALI, FORMALIj, 
dcfinali.- Cap. II. 

Tfi in definitione alicuius rei necefie fit,vt reperiantur ex qua. 
^3 tuorcaufisf^temdusjmaterialisj&formalisjquodexgenere 

dcdifierentia confiet: tamen cum fuperiores iint potius de- 
feiptiones-, qua definitiones, volui harum quatuor caufaru ali 
quam expofirionem addere : quo res illufirior fiat , 3c deferiptiones ape- 
mnruTi&nenimis longam de hac re fumamus orationem, reii<^a.Arifto- 



ET TEMPORIS. LIE. I. 3 

opinione /qui mundum fuifle ab sterno exiftimauit,&P!atonis,qui 

Fiimexhylea.materiaDeumfeciffe,&tandemcsterorum, qui in harum 

reru ignorationcverfatifunt, nobis dicendum eft cum Moyfedn princi- 
pio creauit Deus coelumA terram , quod eft ex nihUo fecit : quod & Da- 
uid iignificauit cum dixit : Ipie dixit3& fadia lunt, ipiemandauit & creata 

funt. Quodnonnaturaliratione,fedfideilumine cognofcitur. Mate- 

riaHsve^caufabiffariam intelligitur ,vel antequam crearetur, vel vbi 
creatus fiiit , ex aihilo fadlum effe diximus , ex nuUa igitur matenai vbi ve 
ro creatus fuit ex duplici materia Coftat ex coelefti,& dementari. coeleftrs 
immutabiUs , & incorruptibilis eft , vt phiiofophi volunt, fed vt nonnulli 
theologi non prorfus immutabilis eft , fed mutationi fortius refiftit , qua 
qus ex quatuor elementis conftant , Ucet diuino luffiifuturum fit, vt no- 
uiffimo dieimmutetur , qus & circulari motu mouetur , yt omnibus pa- 
tet- dementaris vero perpetuis permutationibus obnoxia eft, & in qua- 
tuor diuiditur partes , in ignem , aerem , aquam , & terram . terra mediu 
mudi locum fortita eft,circa terram naturalis aqus locus eft, licet diuino 
mandato (non vt alij fomnian t,vi ftellaru , qus in boreaU parte lunt)mul 
ts terrs partes detedis funt. Sic.n.dixit Deus : congregentur aqua;,qus 
fiib coelo fiint in locum vnum,& appareat arrida , Et Dauid . Qui firma- 
uitterramfuperaquas.aerverd tum terram , tum aquam compleditur , 
& hunc ignis continet, &circundat . quorum omnium qualitates fiio lo- 
co expofiturifumus. cetera vero omnia, qus in mundo funtexhis qua- 
tuor c6ftant,qua: diuerfa funt pro diueifa rone, & mixtione eoru, ex qui- 
bus coflat : finalis vero caufamundi eft,vt homini feruiretiquod fignifica 
uit Moyfes cum dixerit,hominem fexto die fuille fadlum , & feptimo Deu 
quieuilleiquod enim poftranum in alicuius rei conftitutione fit,id eft cu 
ius caula id omnefadum eft : nam quod poftremum fit in domo eft habi- 
tatio, vt habitaretur igitur domus fdificataeftjSt quod poftremum fit 
in naui eft n.auigatio ad idigitur nauis conftruiftafuit . Accedit Magiftri 
fententiarum audoritas , qui fic inquit . Sicutladus eft homo propter 
Deum, ideft vt ei ferurret,ita mundus fadus eft propter hominem Jivt ei 
leruiret. Videigiturhomoquantifis,cumnonftell®folum propterte 
creat* fint, quarum magnitudo vix credi poteft, cum illarum quslibet 
multis partibus terrarum orbem fuperet , fed Luna,Sol,& cetera omnia , 
qusE in mundo funt tibi leruian t , & ante primi patris peccatum tibi obe- 
dirent . reliquum eft,vt de mundi forma trai 3 emus,quam exiftimo iplam 

globofitatem , veliphsricitatemfvt ita dicam)efle:inde.n.fit,vt tacile mo 

ueatur,a quo moin fingula tum elementa ex aliqua parte, tum mixta quo 
tidie generentur in dementari regione,ac corrupentur,ad quod maxime 

A 2 natura 



4 theatri MVNDl 

natura intendebat. ^ed cum nonnulli dubitent num mundus globofus (Ii 
illud pr«tereaanimaduertant, hxc figura eft omnium perfe«fliffima 
cum nulla compagine indigeat5& eft omniu figurarum capaci/fima, & cu 
mundus complexurus efe oiahuiurmodi figura eu maxime dccebat.cuq; 
mundi partes perfe(ftifllmi£ ut Sol, Luna, Stellic hac figura fiat, conijeere 
pofliimusj&mundumvniuerlumhuiufmodiefte: adhiPC & ipfi minoris 
mudi caput; quodhominisquoJamodo domicilium eft aVt vult Plato^cu 
cetera membra fint tamq; vehiculum capitis ne Indatur, dum progreflio- 
nis motu moueturjglobofum eft.Quare de mundi lphiericitatej,quam eius 
formam diximus nobis minime verendum eft. 

DE ClKCVLlSy Oyi IN MVNDO, ET MVNDI 
{plu^radefcribuncurab Aftrologis. Cap.III. 

'V M mundus non folum fi t globofus , fed circulari motu mo' 
ueatur5Vtintuentibusapparet3& multis argumentis ab Aftra 
logis probatur; necefte eft^vt hic motus fuper duopun^ia im 
mobilia fiat. Hsc au t punda mundi poli dicritur5& vertices : 
Quam vero lineam confiderantAftrologi in mundi medio tranfeutem p 
mundi centrum, &ptingente ad vtrumq; poium,cuius line^ ipfi poli fint 
eftrems partes, eam axem appeliatMundus aut dufuo circulari motu ver 
latur dece delcribit lineas, vel eas deferibere imaginati funt, quibus lineis 
obleruanr omnes mundi motus, & illius deferibunt partes oes.Ha 3 verd ii 
neasjvel haru fimilitudines fi transferas vel in lignum, vel in £es,vel in aliud 
id genus conficies iph^ra, qua materiale dicuntHteiine^ vel circuli dece 
fiint, & eos in duas diftribuutur partesjin maiores, & in minores,maiores 
dicunt,quitoca mundi Iphirra in duas tequas parces diuidunt: minoresjq 
contra in duas ia^quales partes fecant . Ex maioribus aut primus eft ille , 
qui afole defcribi:ur,cu dies nodi aqualis eft , & ob id arquinotialis circu 
Ius dicitur.Hoc aut bis in anno coringit 2 r .Marrij,& 2 ^..bepeebris diebus 
quis aut fi- hic circulus infph^rainfequenti figura facile, patet.De vfu au - 
huius circuli,c 3 tvarijs eius nominibus noftru cofiliu no eft hic agere , fi qs 
aut id ferre cupit , lega: dodilllmorum virorum (ph.rras , qus hac noftra 
cempeftate dodiilime conicripes leguntur, quod de aiijs circulis dida 
fiz^qua prouincii & nosforta;ie Deo auxiiidte aggrediemur, fecundus cit 
culus eft zodiacus, qui defciibkur motu eiulde ibUs.annuo, & proprio,vt 
fuperior deferibirur motu diurno,& violenro-Duplex.n eft folis raotus,& 
ceterou pianetaru proprius &vialentus,hic fit motu coeii extimi, cu dece 
fiiTt 3 vc in fecundet figur» expofitioneMdebimus,q(f du fuper mudipolis 
aioueturfecu trahicola, qu-abilioc 6 iinetur,& 24.horai-ulpacioredijt 

ad 



£T TEMPORIS. LlB. I. 5 

ad locum vnde digreffus eft.Et hic motus fit a folc cotrafia r 5 ne:na ille fit 
ab oriente in occidentem5& Hic ab occidente in oriete5& ^uper poHs , q.a 
mudi polis g. 2 3.m. 28 . dillat his tpibus.gradus aut eft ex oium circuloru, 
quiin Iph^ra defcribuntur partibus 3 60. vna , & minutus , eft fexagefima 
pars gra. minut® ecin 60. 2“. & 2^ a 60.3*. & fic deinceps cetera ditiidutur, 
inde fic,vt hic circulus, fi cu aquinociialicopareturjfit obiiqu®.Diuidit.n. 
ffquino<ftiale/n duas aquales partes,& in duobus pu< 5 tis, qui ^quinodiio 
rupuniftifunc.altera vero pars vcrfiisillu poiu,quianobis corpiciturafic 
arcfticus dicitur declinat tancu,quantu zodiaci polus a mundi polo decli- 
nare diximus . reliqua vero pars verfus alceru poiri,qui antar< 5 ticus dicitur 
eode modo declinat . Het praeterea hic circulus ladcudine,cQ reliqui oes 
nulla habeat, q»fub hoc circueant.planet^ oes, qui modo huc,modo illuc 

fub illo teruntur, vtpoftea dicemus. hiuusaurlatitudo eft 12-G.vel 16, vt 

alij \-olunt.Diuiditur pneterealeciindudatitudinem in duas squas partes 
&Iinea,quv illum diuidiceclyptica dicunt ppya caulam, qua poftea dree 
mus:pars vcrd,qii^ ad polum arbdeum uergk ieptemtrionaiis dicitur, vel 
boreaiis, & ita plancta fub eaverians parte feptentrionaJis vocatur, vt 
meridionaiisdidcur,diim in altera \-enatur parte , qax ad antardicu ver- 
git.Sol vero femper fub ecliptica permeat : Diuiditar ecfecundu loiigitu 
Sinem in duodecim aquales partes j, qua figna dicuntur , quorum inidu 
eft in illa parte cceiijvbi reperiturfohcum vernum aquinodium fit , quo 
loco diximus zodiacum diuidere aquinodialem circulum .& prima pars 
aries dicitur: 2 TauruSjg.Geminhq.Cacer, 5. Leo,d.Scorpio,&hac fex fi- 
gna reptenti ionalia,vel borealia dicuntur. 7. dicitur Libra,& huius inidu 
elt in ilia zodiaci parte vbi fol reperitur,cum aquin odium autumnale fit: 
8.Scorpio,p Sagittarius,io.Capricornus:i I. Aquarius: 1 2-Pifces.&hac 
fex figna quod declinant verfus Auftrum auftraliajvel meridionalia dicun 
tur . Hac aut certis feribuntur caraderibus breuitatis caula , quod fapius 
caferibere cocingat &suthi,V,>^,ii,tfp, X.quodiibec 

authoru fignoru in 30-Gradus diitribuitunceteras hui^ circuli,& horum 
lignorum aftcdio nesfuis locis explicabimus. Poft hos circulos duo alij le 
quutur expiicadhq coluri dicutur,q inuice in mudi polis lecatur ad angu 
los redos Jph:rales ita,ut alter fecetaquinodiale circuiu,& linea eclipti- 
ca, vbi diximus reperirilole,cu diesnodibus aquales fiutjqdvtfupra di~ 
du eft,aecidit die 2i Martij,& 23. Septebris^^haccamhiccolurus aqiii 
nodioru dicitunAltervero trafit ea ecliptice j)te,& aquinodialis,q in- 
ter puda,q diximus aquinodiaIia,media eft,ex quo fit, vt zodiacu hi duo 
circuliiquatuor iquaspresdiuidit,&vna aquinodiale circulu,illa yero 
p uda linea eclipdcajq ab hoc 2 .coluro tagutur foliftitia dnr,qt du 1^1 



6 


THE^ATRIlMVNDTi 

iiiis cft 5 fitiblinium j ideft fol fuo proprio motu flare videtur . quod acci- 
dit tum anni breuiflimo, tum longiflimo die,propter hanc caulam hic fo 
lifiiorum colurus dicitur. Dum autem tota mundialis machina motu 
diurno euoluitur ab oriente in occidentem quacuor minores circuli de- 
feribuntur , duo a zodiaci polis , & duo ab illis duobus puniilis, vbi colu- 
rus foUftitiorum diuidit lineam eclipticam >ilJi duo polares circuli com- 
muni nomine dicuntur , & hi tropici vocitantur . qui ex po- i. 
laribus circulis eft apud polum ardicum peculiari nomine ar- 
^icuscirculusj&quiadalterum polum accedit antar- 
ticus dicitur 5 vt tropicus , qui deferibitur a fole 
dum nobis longiorem diem eflicit , quod 
'.i tum Ibl primum cancri minutum ingre- 
ditur, tropicus cancri dicitur,vt d 
ter Capricorni voeaturjquod 
tunc primum Capricor- 
ni minutum ingre I 

ditur, &bre 
uiorem ■i\ ■ 
diem i. 

«fficit. lam o< 5 to declarauimus circulos , qui non 
in ccelis fblum, fed etiam in terrarum orbe con- 
fiderantur’, vt in chartis geographicis 
videre licet , & nos in lequenti- 
bus expolituri liimus. 





iiuUaJ9ti 




StnediBa omnia Optra Domini Domino, 
eum infeculiu. 


te, e^fuperexaltau^ 



8 


THEATRI MVNDI 

DE HORIZONTE, EJ; MERIDIANO ; . . i' 

Cap. I I 1 I. 

ELIQVI nobisfuntduocirculimaioresjquinobisinnume 
O rabilesdrculosin vniuerfo mundo confidciatos ance ocu- 

^ ponunt 3 tot eirim funt , quot & homines flmtjimo qtiot 

terr»3& aqu£ pardeulie funt. Hi meridionalis 3 & Hori- 
zon dicuturjqui vt inceiliganturtfciendum eftjquod in coelo quidam pu- 
elus confideraturjqui noftrorum capitum zenith nuncupatur, quod 
fi a centro terree ducatur linea, quee tranfeat per alicuius capitis vertice, 
&vfque advltimum ccelumpertingat,huiusiinejrcxtrema parsiliius ca 
picis zenith dicitur:omniaigitur capita, omnes ciuitates , omnia vel mi- 
nima loca fuum zenith habent, fi linea in omnibus fuis partibus a^que di 
Eans ab hoc pundo deferibetur circa mundumjqux in duas squales par 
tes mundi /phsram diuidat, hec Horizon dicitur , quod diuidat, ac deii 
niat illam coeli partem , qus videri poteft ab eo , cuius ille zenith erit , a 
quo sque didat hsc linea, quam horizoncem diximus : lin aliam lineam - 
duxerimus per mundi polos, &perpun(Sum zenith illa meridionalis li- 
nea dicitur,qu6d cum ibi ad eam partem huius lines peruenic, qus dc- 
feripta eft in ea coeli parte,qus videtur ab eo , cuius eft zenith, fit ei 
meridies, cumverd in cppolTtaeft,fiteidemmedianox. Ex 
quo facile apparet,tot efie meridionales Iines,quot, & 
horizontales , & quot zenith : hsc enim tria iniiir 
cem mutuam rationem habent. Hsc cer- 
nas licet in fequenti figura : qus tamen 
perfede fifeire vis,eaiegas apud eos, 
quihscex profeifo pertra- 
hant . Hic enim tancu- 
modo harum re- 
rum hifto- 
riara ha 
bes, 

imo quandam pinhuram, in qua 
qus hic feribuncur 
facile cernis . 



HORI- 




'ta THE Atri mvndi 

.W. Qi'A E>E 

ca’16 cmpyrcO;,5c rclic uis cccli^ piuia dicuntur. Cap. 1 11 1. 
j? V 

^^i^^i^^Ognica mundi iph.Tia quodammodo extriniicus^nunc icqui- 
tur, ut intrinlicus illam uideamus^quod icquens figura nobis 
oftendit; iicct non plene cum nulla figura plana reperiri pof- 
fitjQLUE id ad unguem perficere ualcat. Fingatur mundus in 
duas in medio fccari poiTe partesyat pomum lccatur,& hanc cfie dimidia 
timundi alteram partem, &id in eapartcubilecatuscfi,intrinficus fcili 
cet quicpars nobis duplicem materiam ante oculos ponit dementarem, 
atque cceleficin: dementaris uero in quatuor partes diftribuitur in ter- 
ramjaqu am 5 aerem,& ignem,de quibus,& in primo capite dudmus: coele 
ftisneroin undecim orbes diiuditur,quiicadiftributil'unt 5 ut fiiperiusfi* 
birubiedum con tineat, & hoc aIium,utoui-putamcn continet albumen, 
&hoc uicellunijquod quidem in fequenti figura confpicitur. Partem igi- 
tur mundi dementarem Luna: orbis continet,& hunc Mercurij orbis co 
pleditur,tcrtius nero orbis, qui Veneris eft, Mcrcurij orbem continet, & 
a falis coelo continetur, ut hic a Martis orbe , ut Saturni orbis continet 
orbem Mards: odauus uero orbis,quodfirmamentum dicitur 5 & omnes 
Stellas pr^ter fepee-m didas in ie habet fixas continet Saturni orbem , ut 
& hxc a nona fphi^ra c6tinetur,& nonaa decima,& decima ab empyreo 
cceio,qui beatorum fedes creditur. Haediuifione cognita reliquum eft, 
ut de fingulis aliquid dicamus, ut res dilucidior fiat , & primum de coelo 
empyreo nobis dicendum eft. Quemadmodum igitur ex fciencijs prima, 
6c ultima rolumaudoricatibuSjdcndecognofcunturjquefunt Grammati 
ca,&Theologia,ficprimus 3 & ultimus huius mundi lod extrem^ fciiicec 
partesjquf funt ct Ium empyreum,& infernus aucloritate,& fide inteliigu 
tun cetere uero mundi partes ratiene, uel motu , & fe-nfu percipiuntur. 
Quod igitur ad empyrcum ccelum attinet, an fic,primum uidendum eft, 
deinde quid fit,po[{ea cuiuimodi fit,poftrcmiuivcurconditiim fit. Qux 
quidem nullus philofophorumcognouit umquam. Strabus tamen, Be- 
da, & Eafilius hoc coelumrepcriii confirmant. Hac funt Strabi uerbafu- 
per illud Gene- In piincipio creauit Deus c^ium,& terram,coelum appel- 
lat non uifibile firmamentum Icd empyrcum . Dicitur aurem hoc 
coelum angelis repletum , non corporali repletione, nec ficuc anima re- 
plet corpus jfcdproporcicnatadccoradcne ad manfiones patri jqua 
perfiipieiitiamDei in ipib creat ^Tunt ita, quod nulla ^ft uacua,redan-? 
gelo in beaticudinefibiproporcienato inhabitata. Thomas quoque fic 
inquit de coelo empyreo. Quidquid de coelis cognolcimusjuifujaut 

motu 



Et TEMPORIS LlB. I. ,i 

Bctufcitnlis, coelum ueio cmpyrcutn nec iiifui, nec motui iubiacctjid 
per alKaoti-atemefi habitum. Htec iatis,q6ud iit. Hoc autem ira defi- 
nit Hamafccnus, ut dicat, eiie continentiam inuifibilium , & uifibiJium 
creaturarum, Propter hanc cauiam uolunt Theologhut & Chriiu.ta 
fecundum naturam humanam contineat, ieclmdum quam Ghrilius in 
ipioeftdifimiiiue, ieu circtmlcriptiue . cuiufinodi autem fit, 6e ad quid 
■luerit ab ipfoDeo crcatum,docet Albertushisuerbis. Dicendum cum 
.laudiis, quibus dc coelo empyreo eft credcndu,eo quod ipfi Patrem coe- 
leftem pra: ceteris cognouerunr : quod coelum empyreum eft coelum fu- 
premum, & uerum corpus, in quo angeli funt, & anime beatf funt, non 
circunfcriptiuje,fed dilSnitiue , dc quo ccelo. ait faluator. Vidi Satana 
-ficut fulgur decoelo cadentem . Quod uocaturempyreum,ideftigneum 
non a calore, led claritatis Iplcndore : quod fadlum moxfancftis Angelis 
eft repletum. Diiius quoqucThomas inquit efie hoc diuinum coelum 
ad ekdtorum gloriam ordinatum . Quod & BafiHus in fecundo Exame 
lon hisuerbiseonfirmatrficutdamnati in tenebras ultimas abiguntur, 
fic remunerandipro dignis operibus reftauranturinca,que extra muo 
dum eft, luce, & quietis domicilium fortientur. Hfcde coelo empyreo. 
JDccima fpherafub empyreo cylo collocata eft, &uclocifi;mo motu,& 
conuerfione ab Oriente in Occidentem monetur, ac circumuoluitur, 
cu.iinicodie uoluatur,& fecum ceteros oescrias fibi fubicdlos trahat, 
& nulla ftdia in eorepciitur. Quodaute hoc ctlum fit, ratione cogno- 
fcitutjcu fub fcnhim minime cadat: hoc modo probatur ; 0(ftaua Iphyra, 
eiue firmamentum dicitur tres motus. habere ccnlpicitur; primum ab O- 
j-iente in Occidcntcm,fecundum ab occidente in oriente, tertium polos 
uerfusjut modo ad arirticum,modo ad antarticu moueatur , & cu unum 
eelum unu motu tantum habeat,non pluresperfe illud fequitur, ut alios 
duos cx,accicitntihabcat,itieft ex alijs crjislupra fepofitis,ob id recentio 
res Aftro,nomidcdm.a, &nona Iphtra pofucrut,&decima primumobile 
dixei ut, cu antiqufnona id efie exiftiraafient, ut tu apud ceteros multos, 
tu apiidGiccrone in libro de Scipionis Ibmniopfjricitur.Qua uero ui mo 
neatur nobis dicendii eft,cfi Theologis angelorum miniftciio oes mouc 
ri,fed imo Clio unico angelo,es quo quanta fit angeli uirtus,quc tantum 
criLtmoucrepoteft,cuiii& magnitudo tanta cft,ut uix humanus intelicbi® 
-illam capere polfit, conijcercTicet,fi omnes homines,qui fuerunt, & futu 
ri lunt, nuncq: in terris uiuunt,una cum omnibus animalibus, in eo 
conlpjrarcntjUtuellentterramloco mouerc,id quidem minime facere 
pofient. at unicum angelum decimam Iphuamjnouerc, t]ui multis mii- 
lium mijiibus partium terram fiipcrat, tam.magnum eft, ut pcnchomi- 

^ B 2 num 



12 


THEATRI MVNDI 
num captum fupcrct. hoc fi an , quid multi angdi; quid multa mil- 
lia angdorum- qui in cneiislunt? quid ipfcDcu.s qui harc omnia crcauic. 
Achxc pertinent ad ti adatum de intdligcndo hoc libro , &; his litteris j 
hicaurem modum legendi tantumodo tradimus , at hxc hominum anT 
mos ad huiuliTiodi inueltiganda excitent. 

Nonaipha:ra liib decima collocata cft , & nulla ftella cft ornata^ & du- 
plici motu monetur; motu fcilicecprimi mobilis ab oriente in occidente 
24,horariim fpadoj &fuo proprio motu, qui contra motum primi mobi 
liseftab occidcnte.f.in orientem fere gradum vnum centum annorum 
Ipacio, tanta eil:^ huius coeli vis , vt hoc eodem motu , quemadmodum &. 
decimafuo omnes inferiores coelos afficiat, atque fecum trahat. - 

Ociaua Iphsra fub noua fita cft , & non folum motU' dccimvT , 8 c 
nonie fpha:riE mouctur, fcd fuum proprium motum habet, qui trepi- 
dationis dicitur , quem motum , fi dixero, nondum fatis mtdlediim 
cfibjprofedo non mentiar , quam veritatem alias fortafie apertilfimis 
rationibus oOiendemus. Nunc facis fit hanc rem ex aliorum opinio- 
nibus declarare, qu;^ res,vc apcrtiiis intdligatur : illud primum fetem 
dum eft, quod circuli primi od:o,quosin cap.^.declarauimusnonfoiii 
in decimo confiderantur orbe in ijsdem lods perpetuo heerentes, fed in 
nono ita,vcpcr motum noni orbis,quie punda diximus irquinodialia3& 
folifiitialia verfus oriencemjquibuslibet centum annis accedant, & ab ijs, 
qute in decima funt fph^ra recedant, vel prieccdat,ex quo illud Ipaciuni, 
quod intereft inter iUud a?quinodium , vel ;^qiiino( 5 fiaIem pundum , & 
hunc, qui eft idem cum odaua lphtera,cum illam fecum trahac,\’t didum 
eft azquinodiorum pr^celfio ab aftronomis nuncupatur. In odaua uerd 
Iphtera non folum hi circuli hanc fortid funt mutacioncm,fed aliam quo- 
que,qus minus apparet, cum fit 1 400. annorum 2 1 .minutorum a borea 
li parte in mcridiem.PtoIa?mei.n.temporc, quipoft Chriftum natum fuh 
annos i4o.maxima{olis declinatio fuit grad. 2 3.min.5 i.noftrisvero tem 
poi ibus, vt vuk Copcrnicus,& alij , eft gra. 2 3. 2 8.quam \’arictate trepida 
tionis motu contingere dicunt jVt tropici indiesad squinoTtialc prio- 
priiis accedant; volunt tamen breui futurum elfe,vt iam recedere inci- 
piant. H ;bc fatis de motu, cum omnes ftellaipter fepte planctas in hoc ca? 
io fit; finfjOpus eft,vt cas aliqua ratione hic enumeremus,aliqua ratione 
inquam, nullus enim prxter illimijqaieas creauit enumerare poceft,qiix 
folum vilui magis apparet, aufi quidem funt hemines enumerare , qua: 
1 02 2.runt, neque omnes eiufdem inagnitudinis,neque natura: funt. nam 
alivC aliis maioresvidentur,&ociilishominumapparcnr ,ali:E minores 
& ;ilix alium planctam , & ali;e alios colores referunt, & ob id iliorum vi 

res 



et temporis, lib. i. ,, 

resfortitaiexiaimantur. Sex enim referunt magnitudinis differentias, 
t maiores prima; magnitudinis dicantur, qua; i 5Xunr, fecund.T 4 5 .qua; 
minores funt, primis adhuc minores,&tcrtirrmagnitudisfuntaoS.quar 
ta; r cro 474 quinta; 2 1 q.iexta: 49. ncbulofe 5.oblcur3; p.qua; omnes coi, 
Icaxnumcrum 1022. conficiunt. Vtautcmdchis aftronomi verba 
cerc poiTent.neccffc fuit, illis nomina imponere quibus aha: ab aliis fegre 
narentur & in iUoriim trailationc minime coiifiindercntur.pnmum igi 
wr vti fuperius diximus zcdiaciim in duodecim panes dimlerunt, &fuis 
nominibus impofuenmt , & qualibet pars cum plurcs fteUas contineat , 
itadefcripfcrunt illas figuras, quorum nomina illis impoiucrunt,vt aha 
ftella in capite , alia in pedibus, alia in aliis partibus cflct , & hac ratione 
facile omnes fteilas nominabant.c t exempli giaitia primum zodiaci figml 
eft Aries, quod lignum trcdecim fteilas continet , ex quibus fexfunt latis 
conlpicutE magnitudinis, dua; quarum magnitudinis tertia; llint in ante- 
riori cornUjtres verofunt in cauda magnitudinis quarta; alia eft in dexte 
ro pede magnitudinis quoque quarta, vt facile bac ratione poftrnt de 
omnibus ftdlis Aftronomi verba facere, dc omnibus inquam, qua; homi- 
nibus non-c fiint . Ha;c autem ligna, vel ca;lcftes imagines 48 .fiunt in zo- 
diaco iz.vtdifiumeftinparteboreali 2 1 . in meridionali vero funt 15. 
qua; oes coUedis efficiunt fummam 48 .q fufius in quinto libro tradatur. 

Saturnus,vel faturni orbis fub odauam fpharamfuum locum fortitus 
eft,in quo vnica ftella ineft,qua! Saturnia dicitur. Hic autem orbis,non 
folum clecimE,nona;,& odaii? motus habet, fed qu.artum habet propiiu 
ab occidentein orientem, quod annis fere triginta totum zodiacum per 
meat , diximus fere,qudd in hoc tradatu min utias no perfequimur,quas 
icqui dcbent,qui tabulas horum motuum & ephemerides perfequCitiir. 
louis orbis fub S,aturno eft .annis i z.perficitfuum cursu fub zodiaco mo 
tu proprio orientem verfus,& pra;tereamouctur iilHcm motibuSjqui- 
bus & Saturnus pr.rter motum proprium . 

M.artis orbisfub louis orbe collocatus eft,& mouctur,vt orbis Saturni 
tribus fuperiorum motibus & proprio , qui eft ab occidente in orientem 
fere duobus anniSj&vnicam ftcllam,quci; Martis dicitur,habet. 

Sol fub Marte eft , qui ijfdcm tribas motibus mouemr, quibus & fupe- 
riores plancta;, & proprio, qui eft ab occidente in orientem fpacio dieru 
3 6 fere quartai nius dici parte a cuius motu fub zodi.aco annus com 
muniter ab omnibus didus appellatus eft, quod Sol quali annulum con- 
cerc videatur, eodem tempore & Venus, qua; fub folc collocata cft,dc 
Mercuriusfub Venere litus mouetur pariter ciimfole lub zodiaco . 

Luna vero lunari mcnfe,qiu dierum 2 7.H0.8 .min.43.eft:illud iter per 



T4 rHEATRI MVKni 

in anno Sol facit: fub Luna adcfc ignis clcmctu arhirorophis 
roiubus probatur/ub igne Acre adciTc feimus oeSj 6 c fub aere ten am 
aquam unicu orbe coficiente oes uidcmus Q^ia multa auium gc nei a pro 
hoim genere in acre degant quis non uidetr quotpikif? genera in aquis? 
quot in terris animalium genera, quot herbarum, quot frudiciim e quot 
arborum, quot lapidujquot metalloru,quot terraru,& aquarii medicina- 
liuria uideshomo quanti lis apud Deumjqui harc o:a tibi condiderit?Tu 
tnme(ut inquit cicero)fic tcabijcieSjUtqiprcflerneSjUt nihil inter tC5& 
beiliiaminter.efrepute.s?la de ctlo empyrco in terra dciicnimus,dc terra 
ircru in ccelu afeendamusjUt alia rone hunc mudi iibru legamus , & illud 
do( 5 trinadircamusiter,quodreipranobis|>agcndu cft :piimu.n.desumi 
patris linuin hanc carne dcfccndimus, deinde Chrifli redeptoiis gratia, 
& noftris bonis operibus lilluc nobis afccndendum cft , ubi diximus 
beatos sepitemo^uo frui. Vtaut illuc afccndamus , nobis opus cft iilas 
rca]as.habere5quas uidit lacob,per qua defcendcbant,& afeendebat ange 
li Deijq nihil aliud funt , quam l)ei uirtus, per quam fpiiitus Ipe beati , ut 
de ccelo delccnderunt,ica et du in terris uerfantur per contemplationem 
ad coclum afeendunt. iam igitur diuino auxilio prouincia aggrediamur, 
«Se primii terrte.magnitudine .inueftigamus,atqi natura,ut inde ad altiora 
ccntcplanda,per quanda coJlaticnem^ad teiram faciliiisafccndamLis. 

T erra igitur.eft omnium elementorum grauiinma, ob id uio pondere 
librata medium mundi locum hoc cftj.in fimum, <& ab empyreo coelo ma 
xime remotumjfortira eftjquippe qiiie,utloco,ftc cria natura .maxime di- 
ft ar.omniu.n. rerum Liiiilliraaj&abicdtiftimaeifjob id deiifillima, & mini- 
mt pellucida eftjUt emetere funt mundi partes, & ob id natura immobilis , 
ut inquit prophetajfundafti terra lliper habilitate fua,n6 inclinabitur in 
fc culum feculi.Plal. 103. licet ex accideti raoueatur,cu furfiim fertur non 
ta men totajUel ctia natura fccundu parces.cu aliquo accidenti extra fuii 
iocu cft,& ad fuu locum tcndit,iiiius natura frigida , & ftcca efte dicitur * 
Magnitudo eius iuxta diucrforum audtoruiententia diucrfa eft,Iicct mea 
quide fentetia omnes idem iudicenniion.n.cmncs eade mefura utuntur, 
obid inter le au< 5 lotesjdirentire uidctur,c6muniorc nos opinione fcciiti, 
qua? uerioruideri debet,dkimiis terra,utceJQ in 3-6o.gradusdiftribui,& 
quemlibetgradummilHariaitalica 52 . 7 continere, quic.fi ducantur.in 
3 60. partes conficiunt miliiaria ,22500. tot igitur millibus pafTum ter- 
ra in circuitu eft. Quo ucromodoid certo fciripoflitjfrftiidiofuslGdor 
uiderit,quid dodiffimi uiri in fuis Iph^ris dicant nihil erit amplius , 
quod ad hanc iiericatcm inteliigendam , defiderct . Hinc etiam col- 
ligitur, quanta fit eius femidiameter, quot fcilicet millia pallum inter 

fmc 







- i6 THEATRI MVNDI 

finciiKCj\huncl()CL;m,qucmEomincs^cdibustcrunt,&il]ampartC5qyjc 
in medio ipfiiis globi terr^5& aqua: dt.d.ocenc.n.marhematici,qudd per 
ipheria drciilijitafe habet ad luam diamccrumjvc 22 ad 7.indc igitur le 
quicur jVtciusrcmidiamctcrlirmilliariorum 7160. Naturam terra:, 
&aqii;i’3& terr® quantitatem habemus cum \ na mcnl urentur. Aqua’ ve 
rb qualitatem lenfus iplc diiudicat,dt cognofeit , ede frigida, & humida , 
& li cum terra comparetur, nefeio quid in fc diuinitatis habere conlpici- 
tur,quod pellucida quam terra Iit Jcuior, &luna:5& folis motibus af 
iiciatur,vtfuoIoco cxpoliturifumusriamigitur ab imperfectionibus de- 
Icedamus , & cum perfeCiiflima verliis dirigamus iter noftrumjquantam 
PCI feCtionem in primo noftra: akenlionis gradu reperiamus animaduer 
tendam eft. Quid autem deaqua: quantitate dicam? maionieaquaaii 
ten-aefl:? diu latuit hac veritas 3 quod ad tam multa loca non nauigaba- 
tu !-,vt nunc fcd noftra tempeftate facile apparet , vel CiCcis ipliS3maiorem 
ehe terra, quam aque quantitatem3quod Alexander Picolominaus aper 
tilf mis rationibus demonftrar . illu t raCiatum igitur IcCfor legatjfi huius 
rei plenam notitia dclidcrat : ab aqua ad acrem progrediendu nobis eft. 

Aer calidiiSj&humidus exifimatur, licet lecundum partes polfit cfte 
& fi igidus,& liccus3& calidiftlmas3&humidillimus,\ t vel omnibus patet. 
Huiuliiiodi n.naturaeftjVt facile nonlblumaccelorummotibus,&lumi- 
ne5& influentiis aflicicCLir3fed a terra3ab aqUva,& ab igne^mutetiir3quod 
licet id Iit cum omnibus elementis commune , magis tamen apparet in 
aqua, & aere cum mutuo inter Ic permutentur apertiflime . Acris regio, 

\ t plurimum in tres diuiditur partes . prima eft terre propinquior,rertia 
elemento ignis contigua.lccunda cftinter has media. prima, & tertia cali 
dediuerfts rationibusfunc.prinia radiorum fblis prclcitim lune,& re- 
liquorum planctarum reflexione 3 tertia, quod ignis elemento contigua 
eft, ex quo fttjVt (>‘flatcpri,lcrrim) pene quidquid in acre frigidi ftt in mc 
dia regione fe recipiat, quod grandojquaibi congelarcit3nobis argume 
to eft . vt de grandine , imbrC3\ entis3 rore3fulminc3 tonitru3& ceteris hu- 
iLirmodi3quvin aercliuntj&ad aliud tradatiim fpe< 51 :ant.Aerpi'ptcrea li 
ratione ftia raritatis cum aquis conferatur, eb eft illa rarior, quo terra 
eft aqua rarior , & pcilucidior, vt quo magis a terra difcedamus longiiis , 
eb ad fpiricaliora, & perfedtioraproftcifcamur.Dc quantitate nihil certi 
habemus licet multi multa dicant, quod de hoc interuallo , quod inter 
terram, & ignis regioneni reperitur dicamus, illud nobis ftitis ftt, quod 
ter] am,& aquam fuis brachiis copletftitur r led iam ad altiora tendamus . 

Ignis elementum aere complcdicur3qui ftne centrouerfia calidus5& 
liccHs cftjin quo,licet Salamandram viucre dicant nonnuili,peritiores ta 

men 



ET TEMPORIS LIB. I. 17 

Inenuiri minime fieri pofle multis rationibus contendunt. Huius ra- 
ritas ita fe habet ad aeris raritatem, vth^ c ad aqu« raritatem>vt pcnefpi 
ritus fubtiliifimus fit, & ita cum fub hominis fenfum non cadat , dum in 
iua regione efi: ,iiifi hunc materialem (vt dicunt) haberemus,a cuius na 
-tura , ad illius naturam argumentamurjminime fieri pofiet , vt illius rari 
tatem,& illius efficientiam cognofceremus: longe tamen huius nofiri 
impuri ignis naturam fuperat, & illius etiam, quifulminibus ad nos de- 
fertur,quod hi tum terra, tum aere permixtifinc. Dcilhus quantitate 
-facile cognofciturjqucdjuperigncmadefi; Luna,adquanoftroruocu 
iorum radij pertingunt, quidquid oculis cernitur, id 1'aciie.apcrtis 
-menfur-atur. Semidimetiens igitur concau£c fuperficieilunce continet 
fcmidimetietesterr^Kj&aquiE 33.;~.que milliaria Italicasut,.! 
ex quo fit, vt inter terrse {uperhciem,& concauum lun« interfin t rnillia^ 
ria 1 1 57 1 9. quod fpacium continet aerem, & ignis elemcntum.V ideas 
igitur Chrifiiane Icdor , quod quo magis ab hac noflra terrena habita^ 
-tione dilcedimus, ed in laiiora teiidimus,& amplior a,& maiore vim ha 
bentia , Hic eft tei rninus huius nofiire ekmentaris regionis , qu« perpe 
tuis permutationibus fubiacet . 

Atvnde fumemus-alasjquibus ad coelos euolemu s, qui, vt ex motu 
■ccniicere licet, alterius natur z liint . elementa. n.rtfio mouentur motu 
t'eJ icilicet ad centrum,vd a centrojvt ignis & aer a centro,terra,& aqua 
ad centrum 3 naturaliter mouentur,licet \ i rapiantur , Sc circa centru ra 
\ c in mari facile cernitur , & fuo loco dicturi lumus:at coelum perpetuo 
circa centrum mouetur , circulari fcilicet motu , ex quo dixerunt philo- 
fcphi quintanaturaccnfrare,ideft alia materiaa terra3aqua3aere,& 
igni diuerfa.qua? cuiufmodi fit penitus ignoratur . Philofophi.n nulli al 
terationi celes obnoxios effe contendunt :AftroIogi vero primos qua- 
tuor quaikatts tribuuntjcum dicant Solem , & Martem calidum , Sc fic- 
cum, Saturnum frigidum & ficcum , & de ceteris eodem medo , a quo 
nen videntur alieni Theologi , cum dicant nonnulli coelos pofie quali- 
taiibus affici, Icdvalctius refiftere , quam vel quatuor elementa , vel 
qu£e ex elementis confiant.cum igitur per diuerlam materiam itci habi» 
tuiifimus,diuer:a quoque ratione mihi vtendum eft.n^mcum pera- 
quam nebis eundum efi nauibus vtimur cum per reiram, vel equis, vel 
.arris, vei pedibus, peracrem alis vtendum eftjquod tfi hominibus nen 
datur.cum per coelos oculis tantumodo(quod fcia)nobis vtendu fit , & 
vfirunt,quiillorumncbiscognitionemtiadiderunt.Ocuii.n.in homine 
cum ab anima difcedis lunt partes omnium diuinifiima? , & qu£E in ne- 
bis illa diuiniirima,& fplendidilfima corpora colefia referunt . cum 

C tam 



i8 THEATRI MVNDI 

tam cito noftrorum oculorum radij ad cflos pertingant^ut folis radij ad 
noftros oculos pcrueniunc- Oculos igitur diuinoauxiiio tiibutos no- 
bis efTe ad hanc ueritatem cogiiofcendam duces fatendum , & iaiti 
illi nos ad lunam perducant. Oculi igiiur nobis oftendiint illud ccelum 
rariflimum elTe,cum nobis impedimento no fiz , quo minus noftrorum 
oculorum radij ulque ad firmamenti ftellas perueniant : ratio etiam no- 
bis annuere uidetur, quod ut aer eft aqua rarior, & aqua terra lic lunae 
coelum eadem proportione fit igne rarius,& diuinius. Quantitatem uo- 
ro illius dixerunteftetantam,uteius dimetiens contineat terr$ dime- 
tiens 64.minutijsnegle<ftis3quJpdifiantiaeftmilliarioru 229687. Quid 
de Iunx corpore dicendum eft? inquiunt pai temefle quandam denfio 
rem,qu. Tolis radios fufcipiens,ut ipeculum eos ad nos amittit,ut fuo Io 
co dicemus. Oculi pr^terea fignificarunt nobis,non quolibet die eun- 
dem coeli Ipacium lunam peragrari, neque lunaris corporis diametrum 
eandem remperapparere,fed modo maioremjmodo minorem. quod> 
& in ceteris planetis animaduerterunt. huius rei caufam in fequenti ca- 
pite exponemus. Quid autem ferunt periti de illius quantitate ? Luna 
ininorem,quamterraronibusprobant cum a globo terrf,& aqu^ 39 ui 
cibus contineri contendant, ea tamen magnitudinedicet pedalis uidea 
tureftjucnifi cum oculis rationem coniunxeris, minime fieri poteft, ut 
quis eam fuipicari poflit, led iam ad fuperiorem gradum , qui Mercuri] 
eft,afcendamus. 

Mercurijccelumpuriorem adhuc efie, quam Iunx cjelum , ipla ratio, 
in promptu eft,fi quo magis aliquod corpus a terre centro difiat , ed ra- 
rius, depurius eftaUtfuperius oculis patere diximus,hoc efie>& rarius , & 
purius,& maius etiam fatendum eft,qu6d continens contento maius ef 
fe ipfi oculi teftes funt,vt & in fequenti figura patebit . ipfam autem Mer 
curij ftellam alteram ex Apollinis fatellitibus minorem, quam terram fc 
runt,cum a terra contineatur uicibus 21952- ex quo fitvtftellaru: mini 
ma.fitreius celi tamen lemidimetiens continet feraidimetiens terrv 1 67. 
quodfpaeium eft milliariorum 597784. 

Veneris coelu continet Mercuri] coelu , & fiefe het eius raritas, & na- 
tura ad Mercuri) ccelum, vt Mercuri], ad Luae coelum, curius Stelle cor 
pus dicuntcontineriaterre,&aqut globo aS.vicibusj&femidimeties 
eius eji continere lemidimetiens terre, 1 1 20. quod fpacium eft raillia- 
riorum 4009090 quod interuallum a terratantum eft jVtvix cogitatio 
ne con-ipi polfir,& nondum tamen medium peregimus iter.vt iam feci 
le cernatur,quamfint homines plerunq; dementesjqui terr? imperium 
a£f‘c«ftant,cum tota terra,& aquapene nihil fic,fi cum Veneris orbe com 

parecur« 



ET TEMPORIS. LIB. I. 

paretur 5 quod non ignoraiiit ille Affricanus apud Ciceronem cumdi- 
xeritjpfnitetme noftri impcrij , quo quafi illius punctum attigimus. 
Refpice igitur coelum homO) intuere , quantum in te fitum eft , & ad il- 
lud contende 3 fi dominatus cupiditate laboras : at h^c extra rem , non 
inutilia tamenjimo ad benej beateq; viuendum , quo nihil expetibilius 
eftamaxime conducunt. 

SolprincepSj&moderatorceterorumlumiiiumfere mediam obti- 
net mundi regionem , & non aliter fe habet in mundo 3 ac mens in ani- 
ma3in illius confpe< 5 lu nullum lumen apparet . & ceteris omnibus rebus 
fuum lumen impertitur .Solis corpus omnibus Stellis eftmaius3& terra 
fuperat 1 ^^.partibusjquod apertillimis rationibus intelligiturjiUius or 
bis raritate 3 & puritate omnes inferiores facile vincit, eius dimetiens 
cotinet terrf, & aque globi dimeties 1220. qu? funt milliaria 43 6704 
illius pulchritudo tanta eft , vt dLxerit Anaxagoras fe ad id folum natum 
eflejVt Solem intueretur.tantamoportuniratem in terris habet3Vteo 
remoto omnis natura concidat necefle fit cum dixerit Ariftoteles Sol 
& homo generat hominem . Hfc pauca inferunturjVt homo ex his litte 
ris habeat aliquam rationem , qu? ad intelligentiam eum conuertere, fi 
non peritus perducere pofTit , quod id (vt ft pius diximus ) ad alium tra- 
fpe<fiat.Sole igitur dimifib ad Martem accedamus . 

Mars fuo orbe folis orbem comple(ftitur3& teire5& aqu? globum con 
tinet femel cum |- , & raritate fui orbis raritatem orbis folis ea propor- 
tione fuperat, qua omnis fuperior fibi inferiorem, & contiguum orbem 
fuperat , & cius iem idimetiens fuperat iemidimetiens terre 8877. parti- 
bus-quodfpaciumeftmilJiariorum 31772045'. 

lupiter \ ero vincit raritatefui orbis fiium inferiorem orbem, & conti 
net globum terr e,& aque nonagies , & quinquies, & eius orbis femidia- 
nietiens continet femidiametiens terre 3 &aqu£ i44o5.quelunt millia 
515^33 52. tantum igitur diftat a terre centro . 

Saturnus planetarum vltimus in hoc ordine eft minor loue: conti- 
net. n terram tantum 9 1 rdiftat tamen magis,quam lupiter, cum eius ce- 
li dimeties cotineat dimeties terre3& aqu^" 20220. que funt 7 2 3 78409, 
qd ipatium quis mente cocipere poteft^ ix reperiutur verba , quibus id 
explicari pofllt . attamen in terris fi igiditatcm , & ficcitatem operatur , 
vtliiperioribusdiebusomnibus compertum eft. Nam die 12. Aprilis 
158 6.quo tempore in eodem ccli minuto Sol, & Saturnus coierunt , & 
duobus diebus ante , & duobus poft maximum frigus , & ficcitatem ho 
mincsexpcrtilunt,&:muItisdicbuspoft, non folumance folis ortum, 
quod Saturnus ante iblem oriretur,lcd poft folis ortum etiU; quod paru 

C 2 a Iole 


20 THEATRI MVMDf 

a fole (liflarctjquod &anno 1 58 7.3cci(jir35(: apertii[s,cum videretur pe- 
nehycmis tempus eflejquod pene veris erat finis.Accidit.ii h^c coriiun 
die 2 6.ApriJiSjCxquotorusMaij mC/isiic frigebant omnia, 
vt mirum omnibus videretur, quibus hicc ca.ula ignota effet . Harc nort- 
inutilia inferantur, nclecSiotsdium , &faf£idium pariat . lic igitur non 
inutile condimentum habeat, fcilicet cum voluptate vtiiiratem coniun- 
ftam.eo.nxonducit , ut quantam vim habeant celeflia corpora ab ipfo 
Deo creata, quaraq; magna iint cognorcamus& quanta fintipfius Dei 
inuilibilia,qua?funttumangeli,tum angelorum fedes,& tandem iple 
Deus licet quantus dici non poflit , fed infinitus, & cd conducit,vt nos 
ad bene viuendum impellac,vt tandem in coelis beare \ iucre, & ^ uo lem 
piterno frui polTimus . 

Firmamentum vel 0(5i:auafph.Tia coelum Saturni copledtitur .in quo 
coelo tamquam nodi in tabulis infunt fteliv omnes praeter feptem plane~ 
tas Saturnum , louem , Martem , Solem , Venerem, Mercurium, «ScLu- 
nam,quorum caradteres hifunt B 2,?,§>,in quo(vt diximus ) 

licet pene innumerabiles frellefint. loaa.tamenin 48. imagines diftri- 
butas obferuarunt adrononii , & diuerfe magnitudinis, Sc narurar funt ► 
Et prim^ magnitudinis fiella continet terr;^, &aqu« globum centies . 
Quis autem hoc huius diuin^ feientia? ignarus crederet? feias tamen le» 
€tor omnibus in fua arte peritis credendum eile ; feiens tamen non cre- 
dit,red per caulas Gognofcic. Stellalecundarmagnitudinis eundem c6 
tinet nonagies, terti;e bis, &feptuagies, quarta quater,& quinquagies , 
quinta 5 6. fextz 1 8. ex quo requitur,vt ha?, qu^ n umeranrur ab a- 

ftronomis contineant terram uicibus 54706. cum aurem reliqu^Rell* 
fint longe plures, illud lequitur , ut pene innumerabiliter terram conti- 
neat, vult tamen Clanius, vtfuperfides concaua firmamenti contineat 
71209600. diametros quadratas vniusfteii? magnitudinis prim^sin 
qbus totide ifell? magnitudinis prim 7 fe mutuo tageres deferibi polsuG. 
^lid mirum Atlante h^c contemplantem in monte conuerfum Poetas 
fabulatos efie ? hoc efttotam fuam ^tatem in altifiimo monte confiim- 
pfilTe r quid mirum Anaxagoras fuam patriam , & rempublicam defer- 
uillcjVt in his contcplandis vita ageret^contra vero quanta demetia fuit 
Alexander ille magnus , qui lugebat cum audiret Democritum di- 
cente plures adefle mundos, qd nodum unius terrte imperio potitus ef 
fet , cum nihil fit totus terrarum orbis, cuius impei iu expetebat , fi. cum 
odaualpheracomparetur?contraver6 qprudeiitcs oes landi Dei,qpa 
rentes,& facultates oes,& le ipfos,iU;-ka dica3deferuerunr,vt illa sterna , 

beata vicafruerentunquee mulco ed maior, &pi.iandor odauafph^ra, 

quam 



21 


ET TEMPORIS. LIB. I. 
qua h^c cft terra j & aqua maiorjatque pr^ftantior , vt poftea dicemus. 
De coeli raritate iamdidiumeftj &cxruperioribuspercipi poteft. Di~ 
ftanria aero a terra eft 202 29.femidimetienciumterr»5qu£funt millia- 
riorum 724 i 24 i 4 . 

Super o< 5 taiia fphx’ra(vt fupra didlum eft)noua collocata.efl, qu? cum 
Ene ftcUa Et, fcnlibus percipi non poteft , fed ratione tantum ( vt -di(ftu 
eft ) hanc tamen otftaiia maiorem, & rariorem exiilimant , ut o« 5 taua Sa- 
tui ni orbe maior , & rarior eft, maior , quod o< 5 i:auam contineat^rarior, 
quod magis a terra diuer. illius autem a terra diftantiamquislcire po- 
teft? nili quis dixerit quadam ratiocinatione tantum diftare cius coeli 
conuexaiuperficiesa conuexaojftauelphserse, vthxc diftat a conuexa 
fui inferioris,quod faceret , ut femidimeciens terrre & aqua: globi conti- 
neret 20 2 38.quodi'patium CiCctmiUlzriorumj 

ratione argumentauerimusdeiph^ra decima dicendum eft eius lemi- 
dimentiens continere remidimetien!:esterr*,&aqu^ 20247. quxfunt 
miiliaria7248 0424-quod ipatiura tantum eft,v'tvixcuiu{quam mensH 
lud capere polfirdicet vel ipium infinitum capere uideatur j led longius 
diftare a terraprobabilibus rationibus demoftrari poftet.fed quid opus 
harc tam exquifite-fatis eft homini fcire htec tanta, tamqj multa, tanrilq 
uiribus, vt licet tam longe diftent a terra,in terris tamen, & in omnibus 
elementisoperanrur,&agunt,fibiaDeoOpti.&Max. elfe creata, & 
longe pluris homines efte,quani h:C omnia,qu;r illiferuiunt: latis fitho 
minijhinc ad eius creatoris pr^ftantiamargumentai ijVtillain aliqua ra- 
tione dum in terris verfamur & in hoc corporis carcere inclufi fumus 
cognofeamus. exdidlis facile colligi poteft, tantj^ magnitudinis eife 
empyreum coelum, utuixnnmeris comprehendi polfit. Deillius autem 
coeli puritate , facilius eft cogitatione , quam uerbis confequi . Facile. n. 
poteft mens gradatim a terra ad aquam, & ah hac ad Aerem, ad Ignem, 
ad Lunam, ad Mercurium, ad Venerem , ad Solem , &inde ad reliquos 
coelos progredi femper maiorem puritatem addens, & fic argumenta- 
ri, utfe habet aqua ad terramjfic & ignisad aerem, iiel aer ad aquam,fic 
ad coeli empyrei puritatem perueniet, quod tamen de ijs rebus ‘lolet in- 
ter homines agi , non reperiunt uerba, quibus id explicent : H^c igitur 
fint fatis que humanu eft inrelledum adaperiat, & ad maiora ifta pr^pa 
rcc , ut facile iter ad illafe confecutum cognofeat. 


De 


THEATRI MVNDI 
DE PLANETARVM THEORICA. CAP. VI. 



Tfiin fuperionbus,\bi de planetarum orbibus verba feci- 
mus j fingulis planetis fingulos oibes tribuimus : hic tamen 
alia quadam ratione de iildem loquendum eft .& plures or- 
bes eis funt aferibendi , vel fuus orbis in plures orbes diuide 


dus e ft . Er primum de Sole agemus, quod hic pianeta eft tamquam cc 
terorum 3)ominus3& quem in motu ceteri imitantur , licctjVt & homi- 
nes faciunt, alij aliis melius idfaciant,vt expolituri fumus . Solis igi- 


tur Ipheram ex tribus orbibus conftare periti teftaiitur, quibus & epi- 


cyclumnonnuUi addunt, quorum qui medius eft penitus eccentricus 
eft,at qui hunc continet fecundum conuexam partem eft concentricus, 
fecundumuerdconcauameccentricuseft.contravero lehabet illeor- 


bis,quiabeccentrico continetur. Nam illius conuexa pars eft eccen- 
trica,& concaua homocentra eft . Epicyclus vero eft paruus circulus in 
orbe eccentrico contentus , in cuius peripheria fol defertur . Hec om- 
nia &cile in fequenti figura cernuntur.in qua , & orbium nomina debes 
animaduertere . Nam orbis fuperior deferens fuperior appellatur, ut 
inferior dicitur, qui interior eft. Quivero inter hos duos medius eft 
eccentricus dicitur, vt quidem eft. His autem circulis deferiptis reli- 
quum eft , vt quibus motibus fint prediti doceamus . Eccentricus aute 
quiepicylumdefertfubzodiacomouetur quotidie Gra.o.57‘.8”. n”*. 
2 2*'“. toturaque zodiacum conficit diebus 365, horis 5 . . 3 & hinc 

exoritur folis medius motus, Epicyclus vero qui folare corpus defert |>- 
petud in plano eccetrici mouetur,vt quotidie moueatur.Gra 0.59^ 8'*. 

ex quo fit,vt diebus 365. horis.6-2o*.totuni zodiacum peram- 
bulet, illudpreterea in epicyclo animaduertendumeft,q> in fuperiori 
parte contra lignorum ordinem folem defert nempe a in ariete , & in 
parte inferiorilecundum lignorum ordine ab Y,in^ . Vnde lit,vtcum 
Ibl eftin fuperiori parte tardius in parte uerd inferiori velocius mouca 
tur .illi autem duo orbes, qui in figura nigri lunr,&fecundum quid ec- 
centricifunt.& eccentricum ample« 5 luntur, & deferenter comuni nomi 
ne dicuntur , quod folis abfides fub zodiaco deferant , fed incqualitcr . 
Hfc autem apogei mutatio inde fit, quod folis motus in epicyclo paulo 
tardior eft,quam medius IblismotuSjUt ex fuperioribus uidere licet. Hi 
orbesApogei diurnummotum medium efficiunt 4“f 1 2““. idq; circa 
centrum parui circuli,qui deferibitur motu centri eccentricfqui tatus, 
eft quanta eft differetia inter medium motum eccentrici,& motum epi- 
cycli . Hic uerd motus anomalia apogeijdc eccentricitatis folis dicitur. 

Hic 




Leuatcoculosin excelfiim.&vid: 


creauic hzc f 


_4 THEAT RI MVNDI 

Hic autemiiidcrc licet .quod' ad Apogari m6tum'centri'eccentn muta- 
tio fit. Nam cum moucaturfolis Apogtfi5Utdi(Sumcfi:j circa centrum 
parui circuli delcripti inter centrum mundi, & centrum ccccntrici , & 
hoc centrum modo fit in hoc circello per diametrum centro mundi op 
pofitum, modo uerd nonfinde fit, ut cum oppolitum eft, tunc fit maxi- 
ma folis eccetriciras,&tucefi:P.2. 5o‘.7'*.cxpartibus do. in quibus tota 
diameter diftribuitur. Q^o in loco cum eft, tunc apogai motus tardiffi- 
mus eft, cum uerd centrum eccentricifupermundi centrum incidit tuc 
Solis eccetricitas minima eft 5 & ex do. partihus diametri efi tantum P. 
1.5 & tunc Apogici motus uelociflimuseft,in ca?teris uerd parti 

bus ifitermedijs mediam quoque rationem morus Icruat .Sed ha!C in fi- 
gprauide,in qua F.eft mundi centrum E. centrum eccentrici. A.Apo- 
gacum uel fizmma abfiseiufilem.B.peiigiUm,uel ima abfis .orbes uerd, 
&epicyclusprelatisnotifimteLinea medijmotus foliseft illaqjmudi 
'Centro perepicycli centrum ad Zodiacum defertur, qu^e licet in hac fi- 
gura defitintelligi tamen poteft. - - , ' 

Linea ueri motus Solis eft ea , qus a mundi centro per centrum^ cor- 
I poris folaiis ad Zodiacu protenditur , qu^ quoque hic inteliigenda eft. 
Apogeum eccentrici dleirculi eccentrici pun(iium a mundi -centro, 
remotifirmum . 

Perigcum uerd e/l contra pun< 5 ium-qui maxime accedit, 

Apogeum Epicycii medium ofienditur per lineamapUn( 5 lo,qui cen- 
tro mundi oppofitus efi: tanto fpacio, quanta eii diiferen .ia maxima, & 
minime eccentricicatis felis dedudtam perepicycli centrum ulque ad 
eiufdem epicycii circunferentiam . 

Apogeu uerum epicycii defciibitur per lineam duftam e centro mu 
di per epicycii centrum ad ambitum eiufdem . 

Motu expofi-to planetarum ordo poftulatjUt delimari uerba la- 
ciamus 5 qu^ etfi ordine certo moueaturj tamen nobis in terris exi- 
ftentibus nullum ordinem leruare uidecur , uel fakeni ina:qualirer mo- 
ueri , quam ina:quaiitatcm ad aquales motus periti reduxerunt ita, 
ut illis cognitis , qmc ipfi tradunt intelledlus quiefeae . Q^od fibi 
reliquum nullum eft,quod & dubitationem afferat. Eius igitur ipheram 
ex quatuor orbibus conflare tradunr,quorum tres i ca fe habcnt,ut fupe 
rius de ible traditu efl. Qirartus uerd hos tres conpkdiiturjdc tam illius 
concaua,quamconucxa pars concetrica eft, cuius officium efl nodos 
lunares draconis fcilicec caput,& cauda in pracedetia deferre» ille uerd 
medius orbis q penitus eccentricus eft,& appellatus deferens epicy clu 
mouetur quotidie fecundum fignorum ordinem P. 13. lo*. 34“.53‘“. 




Per quasi viam fpargiturIux,diuidicurxAus 
fupcr terram.' lob } 3 . 


D 



2 «;- THEATRI MVNDI 

iiilongiUj^iii(:*5^c.^lc/{, iiOg!^:gr 5 Biaic 6 iidr^onC"t)icMuSwi 7 JHo. 
7.43*. 7“. quocTfpadum temporis periodicus mciifis appellatur. Hic 
autem motus tum medius, tum aqualis motus longitudinis Luna; dici- 
tur . Hoc motu medio eccentrici a Eunit coitione cum Sole ad altera 
coitionem elabuntur Dies 2^.Ho. i z. 44V 3 hic menfis finodicus lu- 
naris dicitur . Epicyckis auteiiijque in hoc orbe infixum diximus, & cu 
illo moucri j_quod fitujpti obliquum polTidet , alium motum habet , qui 
motus latitudinis. nuncupatur.. Centrum .n.epicycli per latitudinem 
zodiaci firfgulis diebus perambulatP. 13. 13‘.45‘^39“‘.hic autem mo- 
tus latitudinis Lun^e motus vocatur : cura autem hic motus fuperiorem 
motum fer. 3’. 1 0^.47“*. fuperet inde fit , ut orbi caput,& caudam draco 
nisdefeenti tributum fit pro diurno motu in procedentia fer. 3*. io”i.. 
47*“. circa fiuim centrum, quod idem elLquod zodiaci centrum,cum il 
Ium orbem homocentrumfiiperius poluerimus . Hic autem motus con 
ficitfuumicerfub zodiaco diebus 6798. Ho. 7.43‘.39'‘. quifiadannos 
iuiiaiios referuntur, erunt A. i8.D.2 2 6.H.7.43‘.39“.illeuerQ circulus, 
qui,apog<eum eccentrici defert' fingulis diebus contraria conuerfione 
contrafciiicet fignorum ordinem perambulat P.i 1.12^18". 30'“. &fuu 
iter perficit D. 3 2. H.3 . 4^ . 24“. Luna mouetur in epicycio, & hic motus 
Luno anomalia dicitur,uelLunoargumenrum,quo quOtidie.ita moue 
tur,ut coficiet P* 1 3 -3 '• 5 3“* 5 6*“. & 1 fiiperiori parte epicycli mouetur in 
proc.edentia,& in parte inferiori in coniequcnriadetertur,ex quo fit, vt 
totum zodiacum D. 27.‘5cHiere 18 .perambulet. Cum autem foi fit prin- 
ceps, Sc moderator cetexojum luminum, ita eft cum. ceteris, coiunfius , 
ut quadam fuauicate eis fuuiii: lumen impertiatur : omnia .n Deus fua- 
uiter dilponic. Namlineamedijmotusjfolisfemper aquali Ipaeiodii 
inter centrum epicycli Lun? , & apog. um eccentrici , uei fimuLcum il- 
lis iungitur,aut iliis fimul iundis e diametro opponitur inde fitiur fi du 
plaueris medi.im diilantiam Luno a medio Solis loco, eum ateum eife- 
ceris,q:iem Aiphonfiisia tabulis centrum Luno,&'aijjajromaUamcc- 
eentrici dicunt . Hic autem arcus ab-eccentrici apogod initium fumit , 
& eius diurnus motus cfiP. 24. 2 2*. 5^3.^ i3”'.&f6tum zodiacum obiit 
D. 1 4.H 1 8 . 2 2‘ . 1“ .H - c autem omnia ut meiius intelUgantur in hac figu. 
ra animaduerres. 

A.eil centrum eccentrici. 

C pun<flum dia.netralit^ qp.ppfitum.cen^a-jecc.CHtrici inparuo cir- 
culo,a quo deferibitur Apogicuin me^zumcpicycft , 

D. E. F.eftxirculus concentricus zodiaco. VbiefiD.ibi.el Arietis 

initium^ 




T H E O RIC A ^ ET ET LTMITVm 


Laudate coeli, quoniam fecitDominus 


THEATRI MVKDf 
iuisium^vbi E.^.l65it3CCJCra{dt;ir\ccp^ ligna . 

P.T.L.eftcirculusecceacricus Lunvjin quo Epicyclus defertur. 

P.cft eccentrici apogcunij (^efl: ciufdcm perigjum. 

H.LK.V.eftLun^ epicyclus, cuius centrum ratione diuerforumloco 
rum.eft L. M. N. O. in quolibet epicyclo H. cft apogeeu veru,& I.mediu. 

K.eftlunare corpus in epicyclo fixum. 

G.i zodiaco eft medFioc^Lun:^5& D.E.G.cft arcus medij mod^Lun?. 

F.in zodiaco eft veruslocusLune. 

D.E.F.eft veris lunaris motus linea . 

Reliquum eft,Vc in luna confideremus & limites, de quibus cu 

fepe fiat mentio tum in hoc librojtum in ceteris , nifi in telligantur , au- 
<ftoruni fencetia minime hauriri poteft . feiendum igitnr eft, quod Lunf 
circuluseccentricusfiad eclipticam refertur, obliquus eft, quemadmo- 
dum & ecliptic3,quam(vt didum eft)Sol perpetuo deferibit, fi refertur 
ad equatorem itidem obiiquaeft. Nam ambitus eccentrici Lun^ambt 
tum eclipticvTuper mundi diametro in duobus pun<ftis dilpefcit,qu? 
diametraliter opponuntur ira, vt alteraLun; circuli pars ad boream, al 
teraad auftrum vergat, &hi circuli quandam draconis l^ciem referut . 
iUa n.duopuncfa, quibus feinuicem hi circuli interiecant caput, & cau- 
da draconis vocfcancur,'& caput ita & cauda hoc modo feribitur ty. 

flle autem p undlusjper quem Luna ad boream tendit caput:, &per que 
ad meridiem cauda eft . ambo vero comuni nomine nodi dicuntur, 
noduseuehenscapuc,&caudadeuehen>: illa ver<>pun6fa,qu? maxi- 
meabedipticareceduncj&incircalo lanari fuiit,^ ecliptica diftaiit. 
fempergrad. 5.& dracomsventres dicuntur, fed quod in borea parte, 
cft limes boreus, & quod in auftrii vergit limes auitraiis vocatur. H^cair 
tem quacuorpun<fta totumLun^ circulum in qaatuora’quas parcesdi- 
ftribuir,qj; qjatuorpunclajVtfuperiiisdi^jeftjnovnicoioco perftar, 
fed inantecedentiamouentur . Athee in feguenti figura confideretur, 
Circulus H I. eftzodiac^,cuius cetru eft A. & aderis inidu eft Q. 

Circulus F.C.E.P- eft via Solis ieu-ecliptica, cuius centra eft quoqi A. 
F.D E.O.eft circuPiunacfs fup cetru Sd qjosdt 4. pu(ffa F elt nodus 
afcedes ucl ^jE.defcedensjvel cauda,D.limes boreas. O limes auftrin®. 
O.A-O linea daifta per vcriufquelimicis pundfa. 

L.M.eft epicyclus fuper centrumN.&corpus ia epicyclo eft M. 
A.N K.iinea medrj motus lojn.e . 
A-M-Uineaveiimbcas^in-^adiaCoA' - 
K.medius motus #, & verus ^ locus eftT; 

Rdiqmimeiftjvcdereiiquisqainqueplanetis Termonem habeamus. 



tr tempoKis lib. i. 

Sc primu de tribus fuperioribus Saturno,Ioue,& Marte,qui ob ea re di- 
cutur fuperioresjgj fupra Sole liiit colIocati,vt fuperius docuimus Jdi au 
te cu eade rone moueanturjob id vnica coceplatione Amt coutenti.Pri 
mu igitur fciedu eft,^ vt Soljtres habet orbes eadem rone collocatos5& 
duo illi5qui eccetricu cotinentjmotu Tuo deferut eccctricoru apog^a & 
centrajquv limul in eadem re> 5 la linea femper repei iun:ur,& mouencur 
^qualiter fub 2odiaco3& fuper ciufde zodiaci centro. Q^amobre fingu- 
lisdieb®Sacurni ApogcUjpdcifcitur 6‘".2'‘'‘.&quotanis 36“. 40*“. 48“”, 
louis vero Apog^Q i"',47«».fingulis dieb^j&finguiis annis 10“ 49«**. 2 6**“. 
Martis vero Apog;um quotidic4’“. 43““. & quotannis 28*'. 44*“. 37**“. 

Ecccntricus ver6 circulus^que fuperiores poflldenc (vt di(ftu eft)&in 
quo epicyclus infixus eftjquiplanete corpus deferti fi ad eclyptica cofe- 
raturjobHquus eft.Preterca illud quoqi traditur a peritis, ^ epicycli no 1 
eadem planitie , in qua ecccncrici fune , defcribuntur,vt inluminaribus 
funt.veru duplici rone epicycli ab eccetricis declinant.Na tu eccetricis, 
tu epicyclis duplex tribuitur motus logicudinis alter,& alter latitudinis 
Motus logitudinis in eccetrico fitjqui planetc motus medP dicitur,hoc 
motu 5 quotidie moaetur 2*. o“.27“‘.&I anno coi.P. iz.i 2‘.46'^ 4“*. & 
totu zodiacu peurrit D. 1 0747.H. 17.3 6Mupicer vero p eccencricu quo 
tidiemoueturfub zodiaco 4*. 59“ 8‘'‘.& quotanis fig.j.G.o.i9‘.4i’‘.6‘“.& 
totu zodiacu coficit )).43 3 o.H. 1 7.i 4‘.o' vero hoc eode motu medio in 
fuo eccetrico pambulat quotidie 3 i*.2 6“.3i‘“.&quotanis coibus fig. 6 , 
G.9. 16^I8'^29”^&^uu iter fub zodiaco pficitD.686.H.2 2. 24*. Motus 
vero epicycli i logitudine,que alij epicyclijvel orbis anomalia dicut, ali) 
Paralaxeos,v€i comutationis, defert quotidie farurni fiella 57*. 7". 44”». 
& quotanis fig .1 1 .G 17.3 2*.3".7”‘.& ex quo fit , vt epicycli couerfio fiat 
vnico anno cu diebus i2.H.2i.36Mupiter auti epicyclo. moueturquo 
tidk 54‘.9“.4“*.&inannolig.io.G.29.2 5‘.8“.3“*-&cotahicperiodu co 
ficitanno vnoD.33.H.2i.9.Marsverd quotidie dtertur ab epicyclo 27. 
4i‘‘.4o’*'.& in Anno fig. 5.G. 18 28^3 o".42"*. & totu epicyclu obit Ann. 
2.D.4P.H. I p 43 fHis pri'terea planetis , vt hadenus perfpicuicaris caufa 
docuim^jHO vnicus tribuitur eccctric^,{ed dao,quoru alter, vt di( 5 tu eft 
cpicyclu defert alter verd,q,^quas dicitur,defcribicur a cetrojq tantum 
difiat a cetro prioris eccentrici,quan:u ille diftat a mudi centro, vt in fe 
quenti figura videre licet. Huc aut equdee excogicauerut homines peri- 
tilllmi,vt equale ccr>tri epicycli motu referar fuper eiufde cquantis cen- 
trumj&obid vquantem illum appellarunt. Hic tamen motus, fi ai 
mundi, &eccencrici refertur cencra, in qualis videtur, licet fit eq laUs 
CU epicycli centru motu fui eccencrici eqaali tempore aquales angulos 


theatri mvndt 

tlcfciibatj&^ic ambitu ciurdem 'jquantis fqiialcsarcus Cpnfidat . ^ • 
Illud praeterea in his planetis animaducitcndum cR 3 in 'quo maxime 
Oci Gptimb&max.japicntia elucet, qi.dd caiationcmoucnturciimSo 
Je, ut cuin ducemjprinciptmj&cui juum lumen referant jagnofcunt, 
&cmnesuna Deum omnipotentem ucnerentur: cum ab illius manda 
ds ab initio mundi ne latum quidem ( ut dicunt ) unguem dilcellcrint. 
Homo ueid3propter quem hiC-emnia creata funtjlepties in dic cadat , 
ab illius prtreeptis . quid qui nen lunt iuRi ? collige, atque cohibe te ip;- 
ium hcmo,& h;C aliquando in animo tuo cuolucjdum hi elegis. Quo- 
licfcunque igitur hi trcsplanet^ cum Sole coeunt, id jfit in medijsapo 
glis Iliorum epicyciorum,&linc£e mediorum motuum eorum cumli- 
ncamedijmotusSolislimuiiunguntur.fado hoc congrefTu quaiifint 
cum ilio collocuti de mundi imperio,& regimine, &retulerint,quccun 
que ipii gefTcruntdnde difcedunt, & ad fuum munus obeundum profici 
lcuntur,per illam viam,qui fecundum fignorum ordinem fit. Cum vero 
c regione Soli pofirifunt,vel ei oppofici fintjtu hi, tu Sol media perig^a 
pclf de nt . & Hnci mediorum motuum tum Solis , tum horum planeta- 
rum inuicem opponuntur, deinde a perig^o recedentes inanteceden 
tia feruntur. Hiccontemplarepiekdorjquod quemadmodum quan- 
do cum Sole coniungi, & colloqui volunt , quod tunc Sol in altiorifui 
cpicycli parte eft,ipfi quoque idem faciunt, idefl; inflio gradu maiori 
aicendunt. quodinprincipum ccngrcfribus,& coetibus fieri foier, cum 
vero Sol in parte inferiori rcpeiitur , vt eft cum per fuas prouincias iter 
fulcipiuntjfic & illorum magiftratuspro muneris dignitate faciunt. Hec 
& alia innumerabilia pius ledor,& ftudiofus tum ex di(Ris,tum exdicen 
dis ad fui,{uoruq;,qui C hrifiiani oes funt vtilitatejColligere poterit,vt ta 
de.&ipfif€iant3tumquddcu\ulthcmo cuDeo loqufdebetfe adfui 
cpicycli altiorem partem extollere, cum oratio fit mentis eleuatio in 
Deumitum quod cu vid perignim , hoc eflin terram venerit , ipfe Deusi 
fc quoque hominem ef e agnofcat,& mortalem . At hcc attigi3Vt ratio^ 
nem contemplandi cx iis, qui multi refpuut5negligunt,& taqua propha 
na,& ethnica deteftatur habeas . At sut fcalt per quas,vt Paulus teftatur, 
in Dei cognitionem deucnimus . Hi tres igitur Planetffa(Racppoliuo 
necum Sole perguntin precedentiaj&fcliouia eunt, quafi explorent 
\iam,per quamprcfc<fturuseft Sol,& illam tapetibus, & fefta fronde 
fLcrnant,&: in luis moribus eam leruant rationem,vt quantumSoli 
fuperioribus planetis fub ecclipticamc.diomptudifcedit,tantu &ipfi 
ab Apogiisluorumcpicyclorumrecedunt,exquofit5Vt,cumSol adil- 
los reuerfus eft,& ipli ad fuorum epicyclorum Apogia peruenerint* 

C. mundi 




CA TRIVM SVPERIORV 


THEATRI MVHDI 

Cmundi centrunijeft & zodiaci cius peripheriaK. L.M,&ar5cr • 

initium eft K.& reliqua fupra deinceps. 

B.eccentrici deterentis epicyxlum centrum eft , cuius femidiamete'* 
cftB.A.D.& eius ambitus ab epicycli centro deferiptus eft F. D. G.E.eit 
& fuperficies eius eccentrici dcki ibitur a femidiametro ecceittrici fu- 
per centro.C. 

A.cqntrum eft eccentrici JEquantis5& huius circunferentiaeftF.LG. 
H.fuper eodem centro A.& habet femidiametrum t qualem femidiame* 
tro deferentis^gitur interfefe funt equales . 

F.G.funt pundaj in quibus vtriulque eccentrici fuperficies perpetud 
lecant femutuojnon tamen fefefcindunt3£edrunt\nura queddam conr 
tinuum planum. 

D.eft Apog^um eccentrici . E.perigeum eiufdem . 

P.Q^.eftcircunferentia epicycli fuper centrum T.uel V.vdX.vel 
y.per ratione locorum. 

Linea medij motus planetc eft illa , qu? de centro mundi ad zodiacu 
xducitur fquidillans illi lin€e5qu? a centro xquantis edudta protrahitur 
per centrum epicycli^ vt linea C. O. 

Lineaveri motus centri epicycli eftillajqu^acentro mundi per epi- 
cycli centrum tranfiens ad zodiacum peruenit^vt eft C.T.M.velC.V.M. 
vel C.X.M.vel C.Y.M.in his omnibus epicyclis. 

Linea veri motus planeta? eft a centro mundi per centrum corporis 
planetc ad zodiacum pertingens^vtlinea C.K.N. 

Reliquum eft, vt de duob us in ferioribus agamus , & de motu in lati- 
tudinem eorum, qui hac ratione mouentur . Venus igitur iuxtacoper- 
nici fententiam nullum habet ciixulum deferentem apoguem, cum vni- 
co loco perpetuo htreat,hoceftingrad.48.2i‘.aprima arietis ftella 
0(ftaui orbis . &pun(ftum oppolitum huic loco , quod perig^ um dicitur 
inP.22'8.2i‘.oclaui orbis, Pr^tcrea proprium motum in longitudine 
non habetjled monetur cum Sole, & quod modo ante Sole,modo poft 
cernatur epic)xlusin caufaeft,in quo mouetur quotidie 59’*. 28“*. 
& quotannis ccmmunibusfig.y.G. i7.i*.45".&totuminepicycio cir- 
cuitum perficit diebus 583. H. 22. & terevnius hore quarta parte. In 
hac reprtterea Venus cum Sole conuenit,vt nunquam ab ilio recedat 
eum Solem pr^^dicG. 46.47*. quando verdillum fequiturG.47. 35*. 
quos limites tunc folum contingit, cum epicycli centrum in apogxo 
eccentrici eft. 

Mercurius vero aliqua ratione mouetur, vt tres rupenore$,& Venus 
a:iqua\ ei d ab illis difiert. Nam medius motus longitudinis idem eft cu 

Sole, 



ET TEMPORIS LIB. I. 33 

Solej^: Venere. &Apoga:iim ccccntrici aquatoris in^ fen£mmouc- 
turinccnfequentiajVt in tribus iupeiioribus.Namquotidieprogre- 
diuntur 9*“. 3‘’'‘.&:in anno ccmmuni 5 7”. 50'“ . 38”^*. motus uero ano- 
malia diurnus efi; G. 3.6*. 24". 14*“. & totam periodum conficit D. 1 1 5. 
H. 21. 5*.neque MerouiiusaSole abfccdit amplius G. 28.exquofit3VC 
rariflime in coelo cernatur. RcliquaueropundajJine^E^&ceteiahu- 
iufmodife habent, \t in tribus fuperioribus. lam hic\idere licec 
cur M. Tullius infuoScipionisfcmnio Mercurium ,&Venerem Solis 
comites vocet, &£ntiUius fiatores, atque miniftri.& quantam vtiii- 
tateminde percipere pofllnt homines, tum ad Deum omnipotentem 
(vtfepius diximus) cognofccndum, atque colendum,tum ad benebe» 
taqj viuc ndum , fed iam aliquid de planetarum latitudine dicatur, qui 
omnes prater Solem (vt antea di< 5 iumell)ficmouentur fub zodiaco,, 
vtmodohiitabeclipticain boream, modo in aufrrum.vnus enimSol 
femperfub ecliptica perambulat, ex quo fit, vt hi omnes fucsncdos 
habeant , & fuos limites , & quibus in locis fint hoc tempore habebis in 
lequenribus itamanifefi:e,vt unico intuitu id cernere pedis . qua 
vero ratione moueantur in latitudinem tum ratione eccen- 
trici , tum ratione epicycl-i,non efl noflri inftituti hoc 
loco declarare, fi quis tamen id feire velit legat 
tumPtoloma^um, tum Alphonfi tabulas , 
rum prutenicas , tum noftri Magini 
fuperioribus annis ediraS3& eiuf 
dem Planetarum Theori- 
cas , qute breui eden- 
tur, & nihil erit 
amplius , 
quod 
in 

hanc fententiam defideret. 


E CVM 


54 THEATRI MVNDI 

DE SOLIS, ET LVNAE ECLIPSI. CAP. VIL 


VM nonnunquamaccidai:jVtLuna:,& Solis lumen defice- 
re videatur, cius rei caulain hic ante oculos ponere vifuin 
eft.&primuin de Solejdeinde deLuna verba laciemus . 
Quod autem acrinet adlblarem cclipfimfcicndum cft. ni- 
hil aliud eile, quam.luinai'is corporis inter noftros oculos , & Solis cor- 
pus interpofitionem: ex quo fit, vt Solis lumen uel totum , vel partem 
(prout uel penitus , vel aliqiiacanrum parteinterponatur) cernere ne- 
queamus. Hocautera vtaccidat.neceiteeRjVtvtrunqueluminarelit 
in nodis, hoc eft, vel in capite, vel in cauda draconis . Nam licet quoli- 
betlunarimenfeLuna iungaturcum Solcjnon tamen femper nobis 
folares radios adimit , led tunc rolum,cum funt iundiTecundum longi- 
tudinera,&laticudinem, aon autem cum iunguntur fecundum longi- 
tudinem fblum, quod eft, cum fit luminarium coniundio , & Solnon 
patitur eclipfim, cum vero fiteoniundk) fecundum longitudinem 
latitudinem., quv non nili in nodis vel omnino , vel fecundu partes fit , 
tunc nonnullis hominibus Solis lumen decfle, necefTe eft. vt in fequen- 
tifigura apparet . querem iplam penitus ob oculos ponit , in quo illud 
animaduertendum eft, Solis edipfim no vbiqj terrarum fieri, cu aliqui 
hus hominibus fit . nomiLomnibus fit Lun? inrerpofitio: na qui aliquo 
rerrf fpacio,vel orientaliores, iiel magis ad occidens vergunt,ijs non fit 
deiedus : licet intermediis accidat , vt quifque per fe faciie cognofeere 
poteft.fi infigura.fingat , ubique habitari , & a.centro Solis ad diuerfas 
habitationes lineas ducar, ex quib-ns mult? lunare corpus non tangent. 
Sed.Hguraremipfamtibi anteoculos facile ponet. Ceteraverd, qu^ 
minutiora ad hanc eclipfim pertinent, nihil hic attinet.dicere . Hoc-n; 
adtabulaspertinet,in quibus tempora inquiruntur, quibus hoc heri- 
fbleat,&pofrit,& eiusdurationis una cumdigitis,qui,tumexSolc,tum 
ex Luna eclipfantur . Hic uelim ledor diligenter Dei archiredi fapien. 
tiam animaduertat , flifpiciat admiretur , qui cum fciret.quam mul- 
tis incommodicacibus afficiantur terre ^ & animalia, cum Sol deficit , & 
uellefjuc quolibet menfe fieret Solisi&Lune coitio,, fi Lunafub eclipci- 
capergerec,qiiolibetmenie Sol eclipfim pateretur j ex quo multama- 
la emanarent i inde fecit>vt Luna modo hacjmodo illae percurreret ita> 
utpcrmitteret,Soie adnos fuos radios amittere, permific etiam, id ali- 
quado acciderejUt cftetaliqiud;.q:iod uei imperitorum hominum ocu- 
los ad coelos raperet ,.&.eorum.animos cognofcendtetanty rei caufam 
cupidi tace inflammaret, cx quoparuo dodriii; femine multa commo- 




35 

FIGVRA SOLAREM ECLIPSIM 

OSTENDENS. 



Quid lucidius Sole , & hic deficit. 
Ecclcli 17. 


E a 


36 THEATRI MYNDI 

da ailifhlhftmiituif CDnfcqiicilMi^tiir ( Jicct corpora malc afficcrcntiir ) 
qiur/ingiila Hic narrare nihil attinet. Sed illudtniim exifUmo maxT 
xiinum , quam horrendus futurus lic ille dies^ cum omnes ccelorum vir- 
tutes moucbimtur^ lecura aliquando reputare 5 ad quod a Solis ccly- 
pli homines velint, nolint, rapiuntur. Vt accidet Anno 1590. dic 
3o.Iuiijmane5quotemporeitadeHcictSol,vt multis videbitur, iam 
lilud aduenlife tempus , quo debeant omnes non villicationis tantum , 
led de omni verbo ociofo ratione reddere. H^c no inutiliter di< 5 la fint. 

Iam igitur ad lunarem eclipfim pergamus , Tune lunaris eclipfis 
iit, cum Sol eft in capite , & Luna in cauda , vel contra , idque ( vt dixi- 
mus de-Sole)veladvnguem , vel ettaliqua parte ; tunc enim iit , ut ter- 
re vmbra lunare corpus contingat , & a Sole minime illuminari poflit t 
ab^oenim Luna fuumlumen mutuatur,vt per totam Lumetetatem 
con(picitur,vtuiceyeria execlipii facile apparet. Sic enim ie res ha- 
bet , vt corporafolidacum lumen ex altera parte habent, ex altera vm- 
bram amittant , & ( ut de Sole diximus) id iit diueriis rationibusimodb 
enim tota oblcuratur, fi contingit inpuncldis ad vnguem oppofitis, 
modo maior, modo minor pars, cum vel magis, vel minus ad h^c 
pun< 5 tapropiuseclypfis contingit. Perfed:^ autem defeiiionistypus 
infra eft , cum verb.non penitus oblcuratur quilqueper fe ex eadem in- 
telligerepoteft,atcuSoI hominibus deficiat,meefie hominem, quiii-v. 

Ium olim deficere uiderim,reminircor, quod pene oblicus eram , 
cum tamdiu fuerim in coelis,ex quo fequicur , vt reminiicar , 
etiam , me adhuc in terris verfari , & vbi fuperiora re- 
Ipexij&defcripfiisquumvideturjVt&inferio- 
ra refpiciam ,& terrena immOi qu^ in ter- 
ra? uifceribus concinentur, de inferno 
igitur in lequenti’ capite crada- 
turi fiimus,vt ijs in ter ie col 
latis ardeant homines- 
incrcdibile cupi, 
ditate reuer. - 

tendi il 
luc, 

vnde digreflifunt. 




typvs lvnaris eclipsis 


Fit fplendor DominiDei noffri fiiper Hos,Siropus manuum 
noilcarum dirige; Pial.Sj. 


3 «' THEATRI MVKDl 

DH INJ^ERNO, ET ALIIS LOCIS IN VISCERIBVS 
terre exiftcntibus. Cap. VI II. 

P VM igitur in terris adhuc verfemur, quarfiib pedibus habe- 
mus^cfpiciamus \ elim, & de iniei no^ & multiplici inferno 
agamuSjVt illis locis cognitis , &cu coelcltibus collatisvtra 
viam nobis ingrediendum fitjRatuere pcfhmus .Primumti 
actur querendum , nu infernus . qui Iccus danatorum habetur vbi me 
ritas poenas dant, rcpeiiatur,in quaqmhione nen multum tempo- 
lis mihiconfumendum exiltimo; cum fides noftraid nobis credendu 
proponat 3 & de eo fape C hrifius Dominus in Euangelio mentionem 
taciat,videndumigitui \bi fit:cumid cbfcurum fitjnihilquedeeo certi 
habeamus , id tamen ccnkdurapofiumus afiequf & multis probabili- 
bus rationibus ccnfiimare. Sed primum, quod ncnlciatur,vbifcit. 
T edatur D..Auguft. &: D.Gregorius, cum dicant . In qua parte mundi 
inreinusfitaneminemajbitrorfcirejnificui Deusreuelaiit. Pythago 
1 as voluit, vtpanarum locus eflet in ignisfphera, quem in medio to- 
tius orbis efie confii mauit . Quod vero in terre vifceribus fit, fic proba 
tur : in Apocalypfi legitur nemo poterat in coelo , neque in terra, neq; 
lubtus terram aperire librumd-neque beati,quifuntin coelo, neque ho 
mines, quifunt in terra, neque quifuntfub terra, i.qui in inferno funt. 
itemboni,&maliinterremaximediftant,nullus locus maxime didat 
ab empyreo coelo,quamterr? centrum, ut in fuperioribus figuris vide- 
re licet . centrum igitur terre ed , qu^ loca cicum illud funt,improboru 
hominumlocafunt. Preterea \idetur quidem cenfentaneum, ut om- 
nis homo, quod cupit,& ccnfequi conatur fuis dudiis omnibus , id fibi 
tandem confequatur: quemadmodu igitur diuinifpiritus homines cce- 
ledia appetentes, & ad ea redis dudijs ccntendentes,ed tandem peruc 
niunt,lic qui terrena expetunt3& in eo fuafunt cmnia;terrf vifeera, ubi 
omnia terrena funt, in gi ediantur,confentaneumed. Preterea qui ter- 
rena cupit,angudiff ma cupit, ei angudiff ma tradatur ccnucniens ed, 
at que in terre vifceribus funt in mundo quid angudius? id fuperius pro 
batum ed,fic qui coeledia expetunt,& terrena cmniapro ccfiledibus bo 
nis abijeiunt, ut S.Francifcus, & omnes illius fedatores, & alij innume- 
rabiles, traduntur illis ea, quibus nihil maius ab hominibus inteliedu 
concepi poted . Illud etiam ad hanc veritatem cognofeendum maxime 
facitdmprobi corpus fuum amarunt, & corpus graue ed, igitur deorsu 
tendic,atbonifpn:itum,quiieuiseft,&furfum.tendit. Alias podem 
adducere rationesyquibus hanc veritate confirmarem, vt funt Homeri , 

^ Ver- 




Sicut conTumitur nubes ,& pertraniit.'fic qui defccnderit 
ad inferos non afcen det, lob?. 


40 THEATRI MVNDI 

&. Vcrgilij 3 & alloru aucioritatcs , fcd cum res fatis aperta fit , meo qui- 
dem indicio : h;rc hadlenus de illius loco . Hic fcquitur , ut de multipli- 
ci interno fecundum Theologos uideamus , & ut fanda mater no- 
ftra catholica, &Romanaecclcf!a confitetur. Infcinusdup]cxcft,al- 
terde quo dicitur in inferno nullacflrcdcmprio in Euangelio feri- 
bitur, (in ignem xteinum)alicr eftncn quidem fpcdeflitutusjutfu- 
perior 5 fed ibi ad tempus anima! detinentur . hic in tres diuiditur par- 
tes 5 uel in tria loca, primus, quorum eft quidem ttnebrofus:led tamen 
aliquid lucis haberpropter magnam inhabitantium fidem, qui fando- 
rumpatrumlimbuscft ante Chiifti in cum locum dcfccnium, ad que 
dcfccndifie fatemur , cum dicimus : dcfccndit ad inferos . Secundus lo 
cuseilfinepoenafenfusjac tencbrofus,qud pcrucniunt illi, qui fine 
baptifmo in originali peccatoe uitacedunt,& tenebrofus locus eft. 
T ertius eft panje locus nen penitus tenebrofus , qui purgatorium dici 
tur, in quo purgandilucemgratis habent. Qui penitus exeundi fpe 
dcftitutuseft,eos continet, qui inmortali peccato decefterunt,qui 
nunquam ullam leuatioaem fperant; hunc autem locumDanihes in 9. 
orbes diftributu fabulatus eftjnihil enim certihabemus ucrifimile ta- 
men eft, ut fic feres habeat. Nam fi alterum peccatum eft altero gra- 
xnus , in loco puniatur confentaneum eft, qui magis etiam ab empyreo 
ccelodiftet. Vtcunquefe res habeat, fic infernum deferibit Danthes, 
ut poft purgatorium , ideft inferius reperiariir locus , ubi accidiofi pu- 
niutur , deinde lierfus terr^ cetru defcedetes 1 eperitur locus,ubi conti 
nentur in fupplicijs,qui inani gloria dudifuerunt , deinde qui gula , tu 
qui iniuxuria volutabantur ; ii acundi poftea, iub hos auari , fub auares 
fuperbi , & proditores fiib auaros , medium autem , & infimum omniu 
locum tenet Lucifer : quippe qui omnium fuperbiffimus fuerit, vt 
eius umbilicus fit mundi centrum, ut penitus cum in parte inferiori 
collocet . Horum omnium locorum hic upusadeftdn quo tamen uni 
cum limbum reperies. Qua? nero parscfta limbo ad terre cenuexam 
partem ea eft, in qua metalla generantur, fiunt terra motus ,& cciera 
huiufmodijquaaPhificis confiderantur,de quibus nihil hiceft,q)plu 
ra dicamus. His ita deferiptis aquum eft, ut cum Aenea uiam fe- 
camus ad naues,& focios , ideft homines adhuc in came uerfiintes 
reuftamus. 


D£ 



Occidens. 



ET TEMPORIS LIB. I. 

DE GEOGRAPHIA. Gap. IX. 

FIGVRA EVROPAE. ASIAE> AFRICAE 


Polus Ar^icus 


Polus AntarAicus, 

Pnufquam montes fierent, aut form aretur terra, & orbis a 
feculo, & ufq; in eternum tu es Deus. PfaLS?. 


OfiCH». 


42 T H- E A T R I M V K D T 

pofitis locis, qu£ tum. ad pios,ru!n ad impios in futurir, 
^ uita pertinenti dc eo Joco nunc mihi agendum cft,inquo 

^ ueriantU£homincs,qui ad utruq?.locuniaiqiie,lc habent de 

quo loco mihi aliquid dicendum eft. licet qulTquc domo 
c^cus non fit, id per fe uidere poflit. Hic autc m locus cx terra , & aqua 
conflans unicum(ut didum eft) fuperiiis globum conficit, cuius deferi- 
ptio-in fequentibus duabus figuris cernis, cum fieri non polfit, ut unica 
figura pingetur,uel unico intuitu cernatur , in quibus primum duplex 
linearum redarum genus pcrfpicitur, alterum carueft, qua: fe duobus 
locis continguat,aliud eorumjqii;^ circulariter ducuntur, &intcr fe se- 
que difiantjqus cb id parallelse dicutur a grarcis. primum linearum ge- 
nus eorum elt, quse fe duobus locis contingiint,his nepclocis, qu« fub 
polis pofiti {uatira,ut fiaterrse centro , ad polos duse protraheren- 
tur line;^ in terr^fuperficieper illa duo punda, ubi feinuicem omnes 
illsE linex fecanr perducerentur . Ha’ autem linea meridianscjud meri- 
diani dicuntur, qui decem graduum fpacio a fe inuicem difiant . Neq; 
id fitjquod non plures meridiani reperiantur(innumerabiles.n.funt,ut 
antea didum eft) fed quod hae diuifio latis uifa eft noftris cofmogra- 
pftis, quy omnium locatum terra,tum.aqusE deferiberftur. Alterum ir- 
nearum gen us illud eftjquod has lineas ad angulos redoslpharales di- 
uiditj&interfeiquc diitant dece graduupariter Ipatiuni inter le duali, 
nea coiuinent.iiiudautem-fpaciura contentum graca uoce clyma dici 
tLi.r.HiC autem diuifio c6 conducit, ut hac ratione feire poflis, quot mil. 
ie palfusinterfeloca oradiftentjquodLibet.n.lpatiu unius-gradus aqua, 
toris miiliaria 62.- continet, ut. didu eft. Adefthicaiia.diuifioyquaide 
eft cum fuperioridiuifion£iphir?,ut adfint linea, que circulos polares, 
oftcnduntj&lineejquadiios tropicos3& una qua aquiriodiale refert, 
quod tquihodialis linea in 3 50. gradus diftributa,eft;ha quinquelinee 
aobisquiaquelpatia defcribunt,quazona dicuntur,,dua quaru sut 
a.lineis polaribus ufque ad polos, & in figuris extrema5& dicuntur inha 
bitabiles nimijsfrigoribus,velubinon fatis commode habitari poteft. 
quod uerd inter duos tropicos ihtereft torrida zona dicitur , & inhabi- 
tabilis nimijs caloribus ab antiquis exiftimata eft. noftris uerd non folis 
habitabilis cogn.ofcicUr,fed ubi commode habitari poteft. dua.uerd in- 
1 er has medi^^ temperata dicuntur,tum ab aniiquisjtu a. recentioribus, 
quodaqueanimijscaloribusj&animiisfrigoribusabfir. In ea uerd 
parte temperata,qua ad borea m uergir,& in eius medio fita eft nobilif 
.fima Veneriarum cinitasjih qua nunc hac conferibuntur ad latitudine , 
grad 45:. ideft ab aquatore 45* gradus diftaiis,udutaliis44- jo.hado- 

nus 



Occidens 



WMKm 

W£&/k 


Polus Antari^cus. 


Appcndirterram fuper nihil. 


F 2 




44 TIIEAtR-I iVVNDI 

nus dcIinci;:,cjiKT.T iiguiis toimincs ri|nt: iarfi d<; ijs agamusjjqu» 
linguIoriimpiopi ia?iQatjUi:( 3 c huiiis rUjqaa: per illas ligniricaturjalir 
qua cognitio tradatur, in prima £gma adliitit linea: ebliqua:, qua: ter- 
minos EuropirAfiicir, &Alia: cum mari,quod inter has partes ert ob 
oculoslcgendum ponunt, ubi uiderelicet quomodo fua brachia in ma 
re terraporrigatj&ilios /inus efticiar: nam cetera; qiur ad iinguias ciui- 
tates,&linguTaIocapcrcinentaIibidilcac ftudiofusie^tor. Na hsc eft 
quirdam uniaerialis-c.ognitio maris,atquc terra:: infularum quoqueve- 
ftigium aliquod adeft,maiorumque'fluuiorum-adeilillaterra:pars5qua 
nauigaiices uidernnf,led nondum condngerc auii fune, ut hanc figura 
in tuentibusp-atet. 

rivreeiinda uero figura deferipta eft illa mundi pa^s, qua: nopLra fere 
cempeftate cognita eii-jquiE ob id mundus nouus dicitur, oua* fi confe- 
ratur curn ea, qu« in liiperiori figura defciipta eftjpeneaqualis repe 
rietUr,ex quo cernimrjquantain mudi ignoratione maiores iioftri ucr. 
lati fint, cum dimidium tantu orbis terra:,& aqute cognoueiinr, & nos 
dpfi hadenus quanti fit illud China’ regnum ignoi auimus,cum hoc an- 
no tantum illius hifioria in hac noftra rcgipnceditafintjinquibus ta. 
multaleguntur admirabilia, ut pene incredibilia uideantur. plurcs.n. 
iunt illius regis diuicite, plurcs tum pedites, tum equites habet, qua rm'- 
niuerfa Chriltiana-feip. prater quod habet anea tormenta , habet ty- 
pos adlibrosimprimendos accommodarifianos, &longe pluribus lit- 
teris utuntur,quaiii nos,puichriorem carcaui cx arboris corticibus con 
ied;am,& innumerabilia aliapj a^fianrjora , quam nos,& Ut omnia mjo 
uerboconciudanos illis Chriuiana fide tantumodo prcxilamus: led cu 
iam noftris cteperint iliorum aures patere, nobis fperandumeftjfbrCy 
dt brcuijDeo auxiliante3& fide nobis faciie anteccdant.Harc alperfi, ut 
hibliber uarietate delcdte,& ob id ad i'e auditores rapiat, qui non liben. 
ter diu folent rebus feriis infidere, nifi aliqua interponatur quies , cum 
pr^fetrim cetera,qu« a propofito noftro aliena effe uidetur no 
lint indigna,quJEJegan£ur,»Scad ncfirafielicitatemaliquaraticne con- 
ducant. Ktec fint fatis de terra: defcriptione,qui lingiilatim htec feire cu. 
pi: hi{loriaslegat,iegat,&inipiciatPcoloma:itabuias,& cetera huiuP 
modi ad hanc rem Ipedlancia. 

QVIB.VS RATIONIBVS DVO'RVM LOCORVM DI- 
flantia in terrarum orbe cognofei polfit. Cap. X. 

pErmagni quidem intereft nauigantibus, & terram peragrantibus^ 
^ omnium locorum^qua: tam in tcrrisjcj^uainin maiiiimt dLiantias co* 

gno- 




abvla conversionvm gra- 

PVVM EXTRA AEQVINOCTIALEM IN GRA- 

DVS jEOVINOCTIALIS. 



THEATRI MVNDI 

gttofccicjob id nobis uilumeR hic nonnullas afcribcfc rationes, qui- 
bas id Scii peiTit, ut omni hominum gcneii fati^accre poflimus. fcd 
antequam rem ipiam aggrediamur, illud monendum effcjquod hanc>ra 
tioncni faciliorem reddet f. quod gradus arquatoris funtxquales gra- 
dibus per reliquos maiores circulos diUributis, ut omnibus ruperiores 
geographix figuras contemplantibus patet. Vt enim omnes maiores 
fphxrx circuli funt inter fe aquales, fic & gradus fintxqualcs ncceflc 
eft. Et ut minores circuli nonfunt maioribus xquales, ita neque gra 
dus. pExtcrca quo magis aliquis circulus, ucl parallelxlinex ab xquato 
re diitanti eo minores runt,fic& gradus minores cfTc,neccfTe cft. hanc 
autem rationem graduum extra xquinodialem diftributoriim, in fc- 
quenti tabella diftributam habes, ut inftrumciitum, &prontuarium , 
quo facile locorum diftantias dimetiri pofllsjh abeas. Vt autem fequete 
tabellam intelligasj tibifeiendum eft,quddcumabxquino^iali ad po 
Ium fiat grad.90.qui omnes inter fe longitudine differunt, fic hos om- 
nes in fcqiicntem figuram circularem digefli : fed in tres ordines cos di 
-ftribui,ut primus ordo,qui interior eft, contineat primos 3o.gradus ab 
2equatore5& iecudus.a 30.0! fio.Tertiusado.adpo.quibus omnibus,& 
fingulis,apporuimus,minuta,& fecunda, qux ille gradus ccmpledlitur, 
li ad xquatorem conferantur .Vt exempli, gratiafeire uoio,quot minu 
taj&fecundaxquatoris gradus longitudinis hic Venetijs amplcdlan- 
tur,primum Venetiarumladtudiucmin tabeIIainuenio,<5Uxeft grad. 
4 5. quibus in cellulae regione pofita uideo cife. minuta 42. fecuda 26. 
icemRomx ubi latitudo eft grad 42.Minuta 44.fecunda 37. propius 
enim acceditad i qiratorem,ob id maior£s funtjquam Vencti)s . 

Expofitahac graduum ratione,aIia nunc perfequimur,qux pene ide 
eft,i^ ratiGnemenfurandifacilioremredditjqiiXjConuertit partes 15 
girudinurain circulis parallelis in miliiariaitalica. gradus atquinodia- 
•iis miliiariaitalica 6 2. r continet ( ut didum eft) ceteri uero gradus ex- 
tra arquinodialcm, quoniam minores funt pauciora etiam miliiaria co 
tinerexompercumeft. Quqtautemcompledanturjfi uis feire utere 
eadem rationcjqua in fupedori, tabella ufus es, & babebis , quod qiia'- 
ris: pro minutis enim,&fecundis.habebis miliiaiia3& minuta, 60. aiue 
minuta unum.milliare conftituunt illud fit in exemplum: fcircuclo 
Veneriis, quot miliiaria unas gradus ampiedatur huius ciuicatis iatitu 
dinem in fequenti tabella inuenio,qux eft grad~^ 5. inccilula huic nu- 
mero e regione refpondenti uidco-millariu 44.M. 1 1. quilibet igitur gr a 
dus tot miiliaiia continet, Romx uerd-ad laiiuidine grad. 42= Mili. 46. 
M . 2 6.fic,& in reliquis agendum eft.” 


Cnm 



47 

tabvla convertens partes 

longitvdinvm in circvlis paralle- 

i.,is- IN MILLIARIA ITALICA. 



Iiaomniopereabimclanri 3 ,ubiautem ucrbaTiint plurima, 
ibifreqrienteccgeltas.. Prou.14- 


4 ^ THEATRI M V N O I 

'Ctim maxime uclimus inhis noftns Iocubrationibus(iit dliRum eR)om- 
nihominumgenerifatisfacere^aliam hic rarionem prxponcre uolo , an- 
tequam menfurandi uiam traclam^qua? pene omnium nohrarum actio- 
num demonftratio futuraeft. Scias igitur lector, quod omnis trian- 
gulusjin quo angulus aliquis reCtus cjuitat , de fe habctjUt quadrarum li- 
nea?, quie angulo rc(fto rubrcuditiiv a'qiupollct quadratis linearum, qu:t 
angulum reCtum conftituunc, ut pcrproporiticnem 47. primi elemen- 
torum Euclidis facile 'cognolcitur, & fequentem figuram contemplanti 
bus paret. In illa enim indi triangulus , in quo linea fubtenfa angulo re 
Cto decem partibus confiat . qua: iie; b angulum conftituunt fic k habet 
ut altera conftet 3 -partibus,al:eiaicx, fi muitiplicaucris igitur iex in ie fi 
ent 8. fient 64. ejui numeri fimuliimdi faciunt loo.utefilinea 

fubtenfaanguloreclo.iteniad ioo.alcendit,cum lO.in ie multiplicatu 
conficiat loo.habicisigiturquadratisconftitutisfupcr lineis angulum 
r-edumconfiituentibus, ficx iliis radicem extraxeris habebis quantita 
tan linea fubtenfa angulo reCto , radix igitur i o o.eft decem tanta igitur 
eftlineaangulo reCto fubtenfa, ut peripicientibus facile in figura patet . 
Si quando uci b acciderit,utiineafubtcnfa angulo redo , cum altera cx 
duabus confutuentibus angulum reCtum tibi nota lit,fi ex quadrato fub 
tenfa redo angulo fubduxeris quadratum illius linea nota confiituen- 
tis angulum redum habebis numerunijcuius radix tibi dabit quantitate 
alteiius linea ignota,utinnofi:rafiguralineafubtenfa redo angulo fit 
nota^qua lo.eil: cuius quadratum eft 1 00. fit etiam nota, qua eft 6. cu- 
ius quadratum eft 3 6. ex loo.fiibducito 36.refiduumerit 64. cuius ra- 
dix eit S.tanta igitur eftlinea ignota quantitas fin autem hac nota, Se il- 
la ignota fuci it fiibducito itidem hoc quadratum cx quadrato linea fub- 
ttnfaangulo redo reliduum erit 3 6. cuius radix eft 6. tanta igitur linea 
ignoraeft. 

His tribus cognitisjqua in fuperioribus tribus figuris cxpoftiimus i- 
pfim metiendi rationem iarn nobis aggrediendum eft.Sed illud primum 
animaduertcndumeft,qubdloca tribus modis inter fedifferuntjuclfola 
longitudinc5uelfoLilatitudiae5ueilongitudine3& latitudine, ut in feque 
tifigura.E,H.&.FX.&: B.D.&G.M. Hac aurem figuranobis totum ter 
rarura orbem ob oculos ponit-Hiiius aurem polus ardicus eft A.Anrar- 
clicus eft B .in dextera eft occidcnSj&in finiftra Oriens. Aequinodialc 
iLerb eft ille circuIuSsqui duplici linea deferiptus eft. Differunt igitur lati 
tiidincpunda EHEB.BG. &aliain eadem figurajUt patet longitudine 
nerb BD. FL. EH. longitudine&latitudine EL.GH. Ea.n. loca differ- 
re longitudine dicuntjquafub eodem parallelo funtjfed nen fub code 

me- 



FIGVRA RATIONEM METIENDI 

triangvlvm rectangvlvm 


D E M O N S T ,R A N S. 



ivliauiiti hominem paulo minus ab Ang^elis, 
Pfal. 8. 


G 


5*^ THE ATRI MVN DI 

m-ndi2:ii'o,iirc.iciiiTcrrelaticudine fcra.n^5 ^u-C 1UI> cokicm mtrrdiah^ 
iion tamen fub eodem parallelo funt. longitudine ucib& latiuidine^ 
qua? neqj fub eodem meridianOjneq; fub eodem parallelo funt. His expo 
fitisj&duorumlocorumdiftantiascognofcamusjprius eorum locorum 
Icngitudincmj&latiuidinera difeas oportet^quodex tabulis.iucl cx char 
tis Geographicis intelligi potcfc^in nollro etiam tertio libro multorum 
locorum longitudinesj&iatrmdines habcbis.Iamigitur ponamus nos 
fcire uelle diftantiam inter E.&F.& pundliim E. efle-ad latitudinem 
Grad.io.&Eva'dlat.Grad.48.&utcrque in eadem oibis peirte, utefle 
cernuncuts&fub eodem meridiano A. B.C. primum minorem latitudi- 
nem de maiori fiibducitOjrefiduum eft Gr. 3 8. qui graduum numerus 
cum fit in meridiano 3 qui circulus eftajquinodiali a-quaiis utfupia di- 
dtumeft, gradus etiam aquales habear neceffi;elt. Cum autem quilibet* 
gradus in omnibus circulis maioribus contineat miiliaria 6 2y ut fupe- 
rius diximus fi ^S.Grad.qii:^ efidiiterentiainter E.&F, iriuhiplicaueris 
per ds.I. tibi dabit milliariaitalica 2375. uelgermaniCa 570. Cutn u- 
niis gradus complebatur Mill. 1 5. germanica . H2?c -igitur eft dfftantia 
intet E.&F.fin autem norteric uterque punbus in cadem orbis parte, 
fed alter habeat latitudinem borealem , alter auflrale, iitfimt pubaF.& 
G.in eadem figura^tum ipforiim latitudines B.F.et B.G.fimul lunbiE eo 
rundemlocoruntdiftantiamtibidabuntjquantusfcilicet arcus fit F.B. 
G. ponamus igitur G. Habere Gra. 29. latirudiniSa&EGr.io.qui fimul 
iunbi conficiunt 3p.hosfimultiplicauerisper62.i tibi dabunt millia- 
riaitalica 2437.^. 

Cum uerd lo ca quarum diftantiam fcire defideras fub eodem paralie 
lo^non autem fub eodem meridiano fuerint, ut funt locaE. & H. fubdu 
cciida eritminord€maiorilongitudine,&hcEcdi£ferentia3qu2eeft ar- 
cus B.D, in ffquinobiali multiplicanda eft perminutaunigradui dati 
paralleli relpondentia,qui^in tabulafuperius pofitafuntiin hoc capite, 
& quilibet gradus per 6 2. E ^b^bebis miiliaria, qiue inter E. &H.inter 
funt, uel per miiliaria , qu« pariter in fuperiori figura in hoc capite 
habetur, led iam rem ipfam exemplis iiiuftremus . Sitlongitudo E. Gra. 
2 5. & H. Grad. 47. ex quibus 2 5. fubdubis reliquum eft Grad. 2 2. qui- 
busmulciplicacisperminuta 40.p“.qucBin parallelo latitudinis Grad. 
48.utponimusE.&H.e{reconficiuntGrad.i4.43‘. i8^ tot igitur gr. 
arquatoris interfunt inter E. &H. hos gradus fi multiplicauerisper 62. 
■^habebis miiliaria huius differenti», quod pci regulam uium propor- 
tionum fic abfoluitur. 


Gradui 


Occidens 



^ ET TEMPORIS EIB. I. ,, 

SIGVRA ORBEM TERRARvm 

P R AE S E F E R E N S. 

Polus Ardlcos. 


Cielum fedesmea, terra autem fcabellum pedum meorum. 
Ifa. js. 


G 2 


Or.iens. 


52 THEATRI MVNDl 

fi Gradui.i -delintur-milliaria^ 2: dcbcburur Gr. / 4* 43‘* 1 8“- 

r- <JOr 6 0 

minuta 60 «d /- ti.—:. — : — 


60 I j X o 840 

S.o 45 

i*. 5600 ^ — ' — 

minuta 885 
6 o 


52980 

18 


fecunda. 5 2 9 9 S 
11- f <P 


00000 
2 6 4 9 9 o 
3 7 o 9 8 6 

158994 


1 98742500 

Milliaria igitur 9 20. relidis minutiis interfiunt inter E.&H. Sin au- 
tem id facere uolueris per fiuperior em tabulam miniariorum , ut unico 
computo id fiaciasjfic tibi peragendum eft. uide quot minutaj^ fecun- 
da recondent uni gradui in fiuorura locorum parailclo^ illa multiplica 
curri tuorum.locorumdifianti^gradibuSj&milliaria patebunt, illud i- 
dem exemplum perfequamurH. ab E.diH:atGrad.22.ut didum eft5& 
cumfint in laticudineGrad.48 . uni gradui refpondent in tabula Millia. 
ria4i. 49*. fic igitur computumin ordinem redigas. 

Gradui.1 .debentur mill 41 . 49». quot debebuntur Grad. 2 
$0 
2460 
4 9^ 

nainuta 2509 
2 2 


minuta.. 3 7 5® 



0 o o o 

4 5 -*■ 1 4 9' 1 

^ 'if 41500 {5520 |6 
|,400000o 6 1 

3-466 MiUiaria 9 2 o 


5 > x 8. 

5018 


5 5 I 9 1 5 S 
6 


uiilliaria 


9 I 9 



Occidens 


figvra orbem Terrarvm 

PRAESEFERENS. 


P®Ius Ari^cus. 



Confiteantur tibi populi Deus confiteantur tibi populi 
omnes. Dauid. 


Or-iens. 



54 THEATRI MVNDI 

Qux pcnc idem fune cum fuperioribus. 

Aliaquoqucrationeidiaccrc poteris perfinuum fcilicct rediorum 
tabulasjquas in quaito libro habebiSjUt illis non folum ad hanc remjUe 
rum etiam ad alia multajUt poftea dicemus ftudiofi uti polTlnt. illa: aute 
tabuletres habent partes, primam infrontCjubi gradus funt, alteram in 
latere finifl:ro,ubi minuta, & ha:c,& illi, arcus alicuius partem nobis pr£ 
bent. tertium in arca, ubi funt linus reciti iliis gradibusj^ minutis rclpo 
dentes . ut autem ftudiofi non folum intclligant,ucrum etiam fua: ope- 
rationis rationem habeant, illud feiendum ed, quod quicumque maxi- 
morum circulorum, qui in iphcradefcribi pofliint ad datum quemlibet 
ipli parallelum ea obtinere rationem, quam finus totus habet ad /inum 
complementi diftantiie eiufdcm paralleli ab ipfo circulo maximo: quod 
ut facilius intelligatur,i]lud fit in exemplum; fit circulus masimusjucf 
in fuperiorijuel in fcquenti figiira,qui alicuius loci meridianus fit, femi 
circulusetiamP.Q^. nobis arquatorem reprefentat , eidem arquidi- 
Rat minor fcmicirculus Y^,R cuius centrum fit K. & diqjetiens R.K.Y. 
per centra etiam ;squatoris,& Paralleli K.Z. tranfimittatur axis mundi in 
Opoium mundi, & ad retflos angulos R. K. V. fedionis lineam in K. di- 
uidat-.Nam centra, & poli omnium parallelorum circulorum in eade 
funt reda linea, ficut ex corolario 22 propofitionislib. 3. triangulorum 
Regiomontani manifcRe patet.conftat igitur per definitionem efic finu 
maximum P.Z.fiue quadrantis circuli,&R.K.efie finum redum arcus 

R. A.qui cfi: complementum difianti^e paralleli ab ^Equatore . lam uerd 
dimetientes circulorum,ueI qu:E ex centris ducuntur Iine« eam inter le 
cuftodiunt fationem,quam ipforum circuli inter ie habent. 
AequinodialisigitiirP.Q^X.adparalldumR.S.Y.eahabet rationem, 
quam reda P.Z. ad redam R.K. cafdem etiam rationes fimiiia iegmen- 
ta circulorum nimirum gradus ad gradusjminutum ad minutum, lecu 
dum ad recundum,& eadem ratione incieteris fcrupulis. Ex his au- 
rem quatuor quantitatibus tres not^funt; finus rotusP.Z. finus com- 
plementi difiantia: Paralleli ab a:quatoreR.K.& circulus eiuidem £qua 
toris. Quare cx proportionum regula quarta quantitas innotefeet. 
conftituamusexempligratia difiantiamparalleliR.S.Y. ab aquatore 
Grad. 10. &piopcfitu^fitinueftigare quantitatem circunferenti«e R. 

S. quam habet ratione P.Q^omplementum Grad. i o.qui interfiunt in 
rerS.&Qj:ft 80. cuius finus redus in tabula finuum eft 59o88.duci- 
tiirinGrad.po.qui funt arquatoris quarta P.Q^&exurgunt 5312920. 
hicautem numerusdiftribuaturin finum totum, qui in hoc libroeft 

^0000. 



BT 'TEMPOTxlS LIB. 1. 
doooo.rcfutuitgrad.SS.^. cuius rationis hic ordo cfh 
A.Q^debetur .8, Q^S. quiddebebitur A.S. 
60000 G. 90 59088 

90 


partire per 
fiunt grad. 


000000 

53179» 

5 3 ll 7 9 » o 
6 I 

8 8 ^379 2 ° 

60000 


Arcus igitur S.R. eft Gra.8 8 . 3 6'.& paulo plus. Hac igitur ration e Tci- 
repofTumus^tum quot gradus tum quot milliaria interunt inter pun<ftu 
L. & F. & fit 1 ongitudo L.Grad. 2 J.&, F. 47 .& minore de maiore longi- 
tudinefubduAa fit differentia Grad. 22. cum autem illorum latitudo 
Jit, IO. eius complementum erit 80. cuius numeri finus reiftus eft. 
5S)o88. multiplicandus igitur hic numerus per differentiam duorum 
locorum L. & F. & qui numerus conliirgit diuidendus in finum totum 
60000 hoc modo 

A.B. B.D. A.F. 

C60000 debetur Grad.2j.qu0t debebuntur.5 9088 

2 2 


• 118176 

118176 

• „ 1 1919 9 3 ^ 

Grad- 2 11 3 9 9 3 6 
^0000 

Gradus igitur jl-l atquinocftiales interftmt inter pun(ftaF.L. qui gra 
dus,fi per 624 . milliaria halica multiplicaueriseiufdemdifferentite mil 
liariahabebismilliatia 135 5.10“ .Alia quoque ratione idem efficere po^ 
teris ad e andemueritatemcogn6fcendam,fi complementi tuoruni lo- 
corum fi nus duxeris in femiftm finus differentif^St numerum confur- 
gentem partitus fueris per totum finum rellitues finum dimidiae diftan 
tic hoc modo. 


fi 


j6 THEATRI MVNDI 

A.B. B.D. A.F. 

fi 6oooo.debetur finus dimidif diftatisc 1 1448 .qui debebitur. 59088 

11448 

522704 
23^352 
236352 
59088 

5 9088 

6 7 648 [_ 94 _ 2_4 
partire per 6 

1 1274 49424 
60000 

Cum hoc autem numero ingredere tabulas finum5& habebis grad. lo. 
50^ quibus duplatis efficit Grad. 2 1.40*. quod cum fuperiori ratione c6 
uenit, quiK fi multiplicaucris per 62. ~ habebis miiiiaria diiiantiJE 
inter E. L. 

Sin forte uterque locus fueritrub£equino6iiaIilinea5Utduo punda 
B.D. fatis erit gradus difianti» numerare3& per 62* ^ multiplicare, 
quod faciendum efiefuperius diximus,&in iis locis^qu^lautudinetan 
tum differunt. 

Sin autem erit aliquisjqui geographicas chartas h abeat cum fuis gra 
dibus difiindas^poteris circino quorucuqi locorum diiiatias capere, & 
eadem circini apertura uidere, quot gradus jequinodiales idem circi- 
nus contineat, & cos gradus per 62. i multiplicare , & fuperius fe- 
pius diximus. 

Cuih.autemloca,cuius diftantiam fcire cupis, longitudine, &latitu- 
dinedifferunf.Id autem altero duorum m.odorum contingit. Nam uel 
funt in eadem orbis pa£^e,uel in diuerfa , hoc eft , uel iitcrque locus efi 
boreus,ueIaufl:ralis,ucl alter aufiralis alter boreus, cum igitur in ea- 
dem 'orbis par£efunr,uteftpun( 5 tusE.L,ficagendum eft. Subducasre 
fi.E; ex.LT. Stfemanen tis:dilferenti« femilfem iterum ex tora L. 
F. toilasdiinc tibi bafis orthogonij triaguli E.N.L. confurget. Pra?terea 
S inuentae diffierenti^femifiem. quadrate multiplicaucris, & produdlu 
ex quadrato E.F. chord.^fubtraxerisremanebit quadratum E. N. cathe 
ti,ex quo radix E.Niacileinnotefcet, per illam regulam,quam fuperius 
in tertia figura huius capitis tradidimus. lam igitur in orthogonio tria- 




FT temporis LIR. I. 

gulo F.K.L. nota funt duo latera E.N.N. L. quare per regulam fii- 
perius traditamjqu® eft 47.primi elementorum, latus V, L. non latebit, 
tandem ex finuum tabulis legmentum difiantis locorum E.L. nen late- 
bit. Quod ut apertiusjdt planius intelligatur;pcnamus Venetiasin E. 
cuius latitudo eft Grad.4 5. & longitudo 52- 30*.&calecutum.indi$ in 
L. cuius latitudo eft Grad. 5. &longitudo Grad. 1 1 2. differentia longi- 
tudinis eft Grad.79.3C^ quam in aquatore fubtendit chorda B.D, difte 
rentia latitudinis utriufque E.F.&H.L.eft Gra 40. cuius femiffis eftGr. 
2p.& finus eft 2 o 5 2 1 . qui duplicatus conftitu it chordam E.F. aut H. L. 
4i042.Hisitaconftitutisdeueniendumeft ad inueftigationem chor- 
darum H.E.& F.L.femifTis differentiiTongitudinum eft Grad. 39.45^011 
ius ftnus eft 38366. complementum latitudinis Veneriarum eft Gr. 4 s. 
cuius finuseft 42426. qui multiplicatus in pfajcedentem conftituit, ut 
infra. finus complementi 42426. 

ftnus dim.difflongit. 3 S' j 6 6 

i 54; 

1 27 17 S 

^ 5 p 6 o 8 

I 17 j-tJ 

partirepeitotun linum fic 6 "f 

*7 » 3 1 155916 
* 600C0 

Et cum poflisparuo cum errore minutias omnes omittere ,& addere 
unitatem finus produiSus erit 27132. qui numerus tibi dat dinudium 
chord;EE.H.& eft tota corda 54262. coplemetnm uero calecutijquod 
eft ad latitudinem Grad. 5.eft 8 5. & finus re<ftus eft 59771. qui multipli 
cetur etiam in finumfemilTis dilFerenti:e longitudinum hoc modo. 

finus complemenn calecuti 59771. 

finus femilfisdift. longitudinum j 3 3 6 

^ f S 6 1 6 
I 75 > ? I 3 

478168 

t 7 9 ? t 3 

2 Z9 1 3^1 1056 
partrreperfonim finnm fic 6 

5 8 1 8 9 [ 1 1 o ; 5 

6 u O O O 


II 



58 THEATRI MVNDI 

Hic numerus reftituit fcmillein chorda? F.L. tota ergo efl 76378. fi, 
nunc fubduxerisredtamE.H. cuius finuseft 54261. ex reifta F.L. cu- 
ius finus efl: 76378. remanebit differenuojut infra cernitur. 

Chorda F.L. 76378 
Chorda EH. 54262 


22116 

partire per 2 

11058 

Hic numerus fi fuerit additus chorda E.H.udfubtraiiuscx corda F.Li 
produces ipiamN.L. Hocmodo 

Chorda F.L. 76378 Chorda F.H. 54262 

i ubducas 11058 Addas 11058 

ChordaN.L. 65320 ChordaN.L. 65320 

fin autem diiferentiam longitudinum diuileris per a. tibi dabit lineam 

t. N: 5529. cuius quadratum efl: ut infra patet. 

55*9 
5 5 29 


49761 

11058 

27545 

27645 

Quadratum linexF.N. 30565)841 

Hocautem quadratumfubducendum efl: ex quadrato E.F. ut habeas F. 
N. cuius finus eftjutfuperius diximus 

41042 

. , 41042 


82084 
1 5 4 t ^ 8 
000000 
4^042 
I <54 1 ^ S 


168444^584 Q^dratam E.F. 

3 0559841 Quadratum E.N' 

165387584? Quadrarum F.N, 

Quadratum uero N.L.cui adiungendum efl quadratum E. N.ut habeas 
quadratum E.L.quod quarrimusscfl ut infra. 

finus 



Occidens 


ET temporis LIB. I. 59 

fIGVRA ORBEM TERRARVM 

PRAESEFERENS. 


Polus Arftic®- 



Polus Ancar^cus. 


Qui creauit terminos terrj non deficiet. Ifa.^o. 

H 2 


Oncns., 


6 o 


THEATRI MVKDI 

£nusi!e(a« ML.;; 


;« 5 

Cfi 1,6' 


ooooo o 
1 ^0640 
I P 5 550 
$ 16 600 
3769 »0 

Qiiadratum N.L. 41 16701400 

QLudratum E.N.addendutn i65387;84j 


J . i 


Quadratum E. L. 


5770578245 


Huius uero quadrati fi radicem ex traxeris habebis numerum, cuius 
femiffis tibi dabit in tabula finuum dimidiu diftantia inter Venctias,& 
calecutum indis . radicem igitur extrahamus hoc modo, uel alio 

0004 
O if 8 

■* f p 4 4 i 7 
^4070684 
7^0 4 6 7 

770/7^1 4 f 


7 5 p 6 4 radix line® E, L. cuius 


S 9 1 
S* 

iemiffiseft 37981 & arcus Grad.3 9.1 7r 

huius duplum eft Grad7S.34. 

Hos gradus multiplices per 62. 30». habebis miIJiariaitalicaimcrE.L. 
hc Hat mulupheatio Gcad.78134 
milliacia 


I S<J I 17 

468 9 I 



TotmilliariainterfuntinterFX. 4906 | 17 

Aliaquoqucratioaeidfaccrepoteris perfuperiores tabulas tam gra- 
duum 



ET TEMPORIS. LIB. I. 6 i 

duam>qu^ EHUlU^io^urn; pfius did^r^ntiat» t;^k)a^udi'Qi9;,,q;uam 
latitudinis inuenias oporcetjquam ponamus iupe-rierefl^e^-.I^Yciietia 
rum,& calecuti indi^. Pofuimus.n. Venetias in E. fuperioris iigurce ad 
latitudinem Grad 45.& longitudinem Grad.5 2.30^&calecutiim in L. 
adiar.Grad.j.&longitudinem Grad.i 1 2. differentia igitur Jat. eft gra. 
40.&differentialongitudiniseff Grad.7^. 30*. defcribacur figura trape 
zijquadrangulijCx cuius dimetiente utriu^que^oci diftantiam inuenia- 
mus E.H.F.L.Si fueris imaginatus adelTe rcdfam lineam , uel chordam 
ab H. in L.que in figura deefijfegmeHtUfn differenti? longitudinum in 
veneto pardlelo fit E.H. cui fimile eft legmentum paralleli calecuti F.L. 
E.F.&HX runtJcquallaregmentajqu^ comprehendunt differentiam ia 
ticudinumjqui^eit uti diximus Grad.40.Hi graduslongitudinus in gra 
dusa:quarorispiiustibiconuertendirunthoc modoinquire Veneria- 
rum latitudinem in tabula (;onucrfionis graduum extra squinoiflialem 
circulum in gradus jequat oris 3 qus eft Gradi45. ubi inuenicsminuta 
42. 26“. relpondercufiigradui.h^c multiplicato cum gradus differen 
lids longitudinis^qui funtfutdidlum eft) Grad.7p. 30 .conftituunt, 
ut inxfa. 


, i: ;.;p- .r , .n.jiini ; 


G 

M ■■] 

2‘. . ! 

"ITT 


1 

4» 

7« 1 



.1 '1? 




1 2^-r- 



7 

js' 



26 



41 

0 



13 

J? 



n 


1 

0 - 


ihm. ■' ■ 

rnnh--'. 


H.I 






H^c igitur diftantia inter E.&H.& in gradus aquatoris conueriaeft: 
quod ipfum faciendum efladc in diflantia^qu» eft inter F.L. hoc modo : 
latitudo calecutij quod in L. pofuimus eft Grad. 5. qui latitudinis gra- 
dus dantM. 5 9‘.46“.gradus igitur didatiiias F.L.qui lunt 7St. 3 o*. multi- 
plicandi 




6i THEATRI MVNDI 


plicandi funt per minuta 59. 46'‘.qUK multiplicatio fit hoc modo 
per tabulam fcxageneriam. 


G 1 M 1 j*. 

i*. 

7r 1 jo 1 
f jj 1 


'■ i - 

i 4 « 

23 


1 24 
iS { 41 
!9 1 0 

30 


-7SJ2| « 

27 

0 


Cum autem ha;c duo latera inxqualia Cnt neceflarium fuit eorum 
dimetientem lineam inuenire3& ad atqualitatem redigere, ut quadran- 
gulum reiftangulum conllituatnus,hoc autem fit hoc modo. 

Subdudia rc< 2 a E.H.ex F.L.remanentis differentis femilfem adiicies 
E Jl.uel fubtrahes ex F.L. Hinc habebis adsquatam E.H.iplb F.L. 


Grad.79;6';a7“. 

! 55:52:34 . 
— (_ 
I 23 : 13:53 * 

ir.^6:^6 f 


ReiSa F.L. 

Reda VM 

Differentia 

DifFer.femiflis 

ReiftaF.L. Grad.79:6*;2i5“; j Reda ' * E.H.,Grad.55:52‘:34“. 
fanifiisfmbduda 11:^6.56 j lemiflisdiff.addenda 11:36*. 56**. 

67:29:30 Grad.67:29‘.30*^ 


lam igitur quadrangulum redangulum conflituimiiSj&illius quanti- 
tatem cognouimus . Tandem ex hoc jequato latere ^ &ex differentia - 
latitudinum5qu:£eft Grad.40.(utdidumeft)perpcnuItimam primi e- , 
lementoruminuenics dimetientemE.L.hoc modo, Latus «equatum 
faciamus effe Grad. 67, omiHis minutis3& fecundis ^ hi multiplicentur j 

in 




ET TEMPORIS LIB. l.. . , 65 

infeipfoSjhocmodo. Grad. 67 1 u ' ^ 

67 ' ‘ 

469 JI 

402 : ' 

quadratum line? longitj 4489 ‘ 

uel lateris fequati. u 

Gradus quoque differenti* latitudinum eodem modo in feiplos multi 
pliceturquifuntGrad. j 40 I l 

>40 ii-; 


00 
I do 


Quadratum diff. latitudinum i d o o 
Quadratum lateris *quati .4498 

Summahorumduorumiaterurn do 8 9 

Huius autem numeri radix eft diffantia inter E.& L. extrahatur igitur ra 
dix hoc modo. 





7 7 

■14 - , - ' 

Quod conueniteumfuperiorirotinatione licet fupciior- offendat Gra.- 
78. 54*.hic enim minuta5& fecunda omilimus3& in extrahenda radice' 
pr*ter integros gradus fuperfunt 156. quifque igitur illam rationem^ 
compledtatur^qu* fibi facilior uidetur. 

Sin autem id efficere uolueris per tabulam milliariorum eadem ratio 
ne tibi agendum eftjfcilicet pro tabula graduum tibi utendum eft tab^i-"" 
la milliariorum hoc modo. Inquire pi imum milliariainrer E. & H. hoc 
modo ingredere tabulam milliariorum cu laticudirtc Veneriarum , qua 
inpundtoE.pofuimusadLat.grad.45.&in illo parallelo habebis 1^1- 
Uaiia 44. 1 i\rel{>ondcntia uni grad. in eo paralleloj qu* cum gradibus 
.dirtanci*inter_£,&H.mukipiicandarunt5qu*eft^uc i*pius dictum eff 
Grad.79.3o,hocmcdo. 



«4 


theatri mvndi 


G. 1 
79 1 

_44 1 

M.- 1 

30 l 


” 1 




1 

5 1 

30 

j| 

^9 1 


i '« 1 

1 


' 2.2 

0 


1 !■« 

■ 


i 3 '« 



13511 ' 

34 

30 1 


Idem facias oportet in linea F.L.cuius latitudo eft Grad. 5. in quo paral 


lelo gradus continet miiliaria 6 
plices. . 


1 

1 P 1 

I 1 II 

79 1 

6 z \ 

50 1 

25 1 

4 

7 1 s 

45 1 

0 1 

3 » 

ij 8 1 
474 1 

“1 

linea E.L. 
femiiTdilf 
latus f qua 

1 494S ' 

1 5 » 1 S 

4948 J z 

^ 7235 

tum 4225 43 


. 1 5«.fic igitur ea cum longitudine mul 

Debes deinde minorem numerum 
demaiore lubducere5& dimidium 
diiferentije , uel minori addere , uel 
amaiorefubducere,ut dimetiente 
aquatam lineam habeas hoc modo. 


linea E.L. 

4948. 

52 -. 

, 

linea E. H. _ 

?soz. 

3 4 '. 

,50“. 

differentia 

144^ 

>7 

33 

femitTdifF. 

7 2 3 

8 

47 

linea E.H. 

3 $0% 

34 


iemiffdiiF. 

72 J 

8 

47 

latus aquatum 

42 2 j 

43 

~i 7 


Tumpofteauidcre debcs5quotmilliaria40. Grad. latitudinis differcft- 
tisE contineatjqui gradus cum fint in meridiano furit in maximo circulo 
ergo aquales gradibus aquinodialis^ergo continet quilibet eorum 
Grad.62.i.fic igitur ia miiliaria conuertancur. 

Grad. 40 

624* 


80 

2400 lam igitur trianguli orthogonij 

-2 habes duo latera nota quorum quadrata 

per penultimam primi elementorum 

funt 


2500 



ET TEMPORIS LIB. I. es 

funt «qualia quadrato, eius E. L. cuius radix dabit miiliaria, qua: di- 
ftant inter H.& L. lam igitur horum laterum quadrata ccnidtuamus la- 
tus F.L. squatuiri linea E.F. 


i 5 o o 
2500 


422 ? 

4* i 5 


2 112 5 
8450 
8456 
16900 

Quad..E.F.6 250000 Quadr.EX.i 7 8 5 o 6 2 5 
Quadr.E.F. 6250000 

Qi;adrE L.2 4100627 

4904 miiliaria interllint inter Venetias5& 
Calicutindi: jqucdccnuenic pene 
cum illa rationej quam tx tabulis ii- 
nuum collegimus 3 led cum inijsra- 
ticnibusmiiiutaj&fecundaiOmiieri 
mus minime mirum eftj fi quid intei hancj & alias lacicnes dinerat, qd 
tam.en penitus parum cft< Ej^his oibu^iatipnibus pcus&tu colligere^ 
quara jcne ceterorum locorum di landasmedads: his enim raiicni- 
bus ad cuauotaperucniiepoteiisjli iilud piiǤ.animaduerteiis,qucd 
cum uterque locus . nen in. eadem oibjs parte funt, quodnen mi 
noriatiiudo fi.bcluccncla elt ex maiore 3.jed utraque fimul iungenda 
eftjUt fi fcire ueilesj quot miiiiaiia inceifint inrcr H. & O.. fi pofuerimus 
G..adla.it qujegra 30 &K adiaE.Gra 45.fimul utrunqueiungeqcCLAti 
ciuni G.rad-7 5. cetera uerd fiicicOaUt docuimus, illud etiam noneft; file' 
tio pi ictei in’rtcndum:,qudd cum duo loca ampiitus 3 quam dimidium 
circulum, difiantjUtputaGiad.aoo. tuncilladifiantia fubducenda tii 
cxtotocirculoj&rcfiduo utendum eft pro dirferentia longkudinum- 
quarelubducasGrad 200.ex 36o.refidunmcft i6o.&hiEceftditteitn 
tia iiioiumlocorum.fi quis in hac le iphara folida ufus iueritjhanc 
iieriratem tacile peiipiciet . Hac fatis de hac re , & fbrtafie nimis 
multa i licet non omnia di(^afint3quain hanc fententiam dici pof:cnt 

I cum 


0002 j 

o 5'444 

If 


4 P o i? 


SS-SS'- ^ 
9 


o o o O 
0000 
12500 
5000 



^ THEATRiI MVMDI 

c !' i i.iti i ;<Hr.tiiKi'5U'UDifaufi'tftanmr^cria'.,faj>jni-nesa4 

.«. 4 iM»i'in;ai^jaiiQliMiikiaiorcij 4 aionkUj»MOl<b'qXl 4 .^c 
i.; ) -i.ucr cii.iiiiaU cogaofccndumjquot^adas 
ia.ci liiUjUC in quinto libro doCluri fumus. 

l^E DIERVM, ET NOCTIVM DIVERSITATE, AC 
quantitate omniterrai um orbis loco. Cap. XI. 

dierumjac no^fiium diuerEtate mihi locuturo multa diceir 
|3 da ellenCjUt alfornm lententias, & quvhiones aperirem , fcd 

cumilludmihipropofuerim(utdixi)inhoctra(iIatn,urpoti 
cus hanc dodtrinam pcr lineasjquam per rationes tradere, 
obid&hancrem paucis uerbfs exponam. Quoruplex igitur primum 
dies Et mihi exponendum cenfeo. Primum genus eft illud temporis Ipa 
cium,quod fugitjdum Sol occidens pro totam no( 51 em , & per fequens 
tempusmouecur primi mobilis motu,quoad iterum ad eundem occide 
temperuenit unde digrelfus eft^quod 24. horarum fpacio fieri contin- 
gir:hicauremdres,&hoctemporis Ipaciumdies naturalisa loanne de 
(aero bulco 3 &ab omnibus eius le6tatQribus5& theologis etia. nomina 
tar3a nonnullis dies ciuilis dicitur3& omnes fuas adducunt rationesjfed 
ciim omnis qufftio de nominefutilisfitjtefteArift. quifque eam fequa- 
tur uiamjque fibi magis arridet.N6.n. multum intereife exiftimo modo 
intelligatur3quoddicitur3auticribitur.Hi diesigiturjuel ciuiles, uel na- 
turales interfc infqaales (unt: fed cu hec inequalitas parua fit omnino, 
ut in ephemeridibus traditUTade hac incqualitare nihil prfrerea dicturi 
ruinus.Aliud dierum genus eRjdum.fSoi ab oriente in occidentem ten 
ditjqui dies a facro buico artificialis diciru-r , ^ aiijs naturalis appella- 
turj 11 ox uero illud temporis fpacium dum .f Sol fub terram ab occidete 
in orientem tendit.Hi dies & h^s nodtes inter leinequal es funtitajUt no 
folum eodem loco fint per fex menfes iniEquales femperjfed fi conferan 
tur curn diebus alterius loci aliam etiam fortiantur in^qualitatem, ut in 
fequeufigurafacilepatetiisj quibus illius ufus no latebitjquod ne refu- 
giat candideledtbr illius ufUm nunc accipe, fed prius illius partes decla 
lentufjUt facilius ufus intelligatur. fequens figura duplex elbalia immo 
biiisjalia mobilis eftjfed prius de immobili.hiec duas partes habetjalia in 
iimbOjaliainareaeft.quieinHmbodifiributaeftin 360. partes leu gra- 
duSjUt omnis circulus in Iphxra diflribiiiturjfed itajUt in quatuor prius 
partes diii:ribuatur,& graduum numerus incipiat ab «quinoctiali eircu 
definatin polis numcriisnon-iginta,&pcr hos gradus locorinnla 

ticu- 



ET TEMPORIS L!R. T. 

dtudo dignofcaturj& illius loci diernm5& no< 5 tium diuerficatcstres ipla 
perfeinfigura^tisnotaeftjCj^uie&erdparsinafea eft duplici genere li- 
nearum coTiftat.alijE enim obliqua llmt. lineae rcii* indicant 

iJloscirculoSjUelillasHneaSaquj&aibkmotuprjmi mobilis dcicribun- 
tur dccimoquinto quoque diejUtjqu^ BfieS uerfus polum ariiicum ulti 
ma ell fit tropicus cancri, qujc uero uerfus polum antarcflicum tropicus 
eft,qux ab iis duabus xqu^ intermedia eft,& totum circulum in duas x- 
quales partes diuidit,fit «quinodialc,reIiqu« uero partes reliquis tem- 
poribus relpodeant.Quo uero anni tempore id accidatdnfra dicemus . 
Lincje uerojqus in arcum flexjefuntjindicant illud c«li facium ,quod 
Sol unius horiefpacfopcrcurritjdumfeilicet ab alia linea ad aliam fibi 
liiciniorem percurritjunius hor? Ratium elabitiir,^ita ab hac in aliam, 
& ad ceteras eode modo. Alia rotula mobilis eftjdc fuper hac infixajqu^ 
ficiebabetjUt duas prscipuas partes habeat, quarum prima dimidium 
circuli fi t5& linea Fed:a,qu a? eft hu ius dimidii circ uli extrema eft , nobis 
Horizonremoboculosponit,quieueid pars hoc fcmkirculo tegitur 
stmirphicrium inferius, qu* uero pars fupra hei izontem eft, fuperius x- 
Xriilphirri um nobis indicat , illa uero fingula , qux ab horizonte pendet, 
Scproficifcitur extrema fua parte 2enithcapitum,& locorum in limbo 
immobilis rotuLc indicat, aGnotat.Reliquu eft, ut uideamus quonamo- 
do his rotulis ubique terrarum dierum,acno(ftium quantitatem , ac di- 
uerfitatem deprehendamusjquod quidem hoc modo fit . 

Quotiefeunque alicuius loci dierum , & no<ftium quantitatem feire 
uis,illius loci latitudinem te ftire prius oportet. {lOci autem latitudocft 
loci diftantiaabrrqUinoiftiali linea ueifiis polos: ) haheauteminuenies 
iit tertio huius Operis libroiubi tahu^ ortus Solis pofic^funnhorum au 
tem graduum numerumjqui tiil loci latitudinem tibifignificant,in lim 
bo iuperiorisfigur^perquiras u€lim,& fuper eo colloces illam lingula, 
quam zenith loci ofteiideredixijqu^laliCef ab illo femiCirculo mobili 
pendet^ua ita collocata,& firmata aliqua ratSfOne.lme» rc^x , qu* fii- 
penHo-Tizontemfuntlemiarcus SoHsdiurttOs^tibi oftendeiittotiusan- 
ni,&]me^,qua?in arcum tcndimtjhorasoftendimtyquai uero fub femi- 
circulo funt noctis femiarcus,&horas totius anni declarant. Hoc 

exemplis apertius fiet: Dierum,&ncMft3um quantitatem totius anni in- 
clyta Venetiarum urbis feire uoio. cuius latitudo-gi-aduum 45.eft:lin- 
gulam igitur uerfuspolumar<fticumfuper grad.4 eaUocojidqi uelin 
dextera,uel in finiftrapartequod sdecft & jtatim’femiarcus'diurni5& no 
<aui ni mihi ob oculos app^ent;& fcahora' ftumero. cum Sol initio can 
eri eft : linea recta tropici cancri utor quolibet fpacium interduas li- 



6B theatri MVN DI 

rajuniiisfpaciummihi oftendit:indpicndum igitur eft a parte dextera^ 
& numeranda Ipacia ufque ad horizoniem lineam, qua: inlci ipta eftiu 
femicirciilo mobili, qux pene odo funt. hoc aucem Ipacium dupJican* 
dumeft,&h;ec fumraa maioris diei longitudinem tibiiigniHcabic,neni 
pe pene fexdecim horasuninuta n- hic exquilin-c cognolci non poiTunti 
quod uerd reliquum eft ab haefumma ufque ad 24- horas , elt ciiddem 
dieinaturalisnodisquancitas.f 8. horas& nonnulla minutaptcrca.li 
minoris dici quantitatem ferre uis utere linea tropici % eodem modo , 
& eris uoti compos,fi ceterarum anni panium utere intermediis lineis, 
fed cum fingulorum dierum linere non adiint oculorum iudkium adhi 
be.rem enimiplam tibi aperient,fed cu in bis lineis non dies led Z-odia- 
ci ligna tantum inferipea lintjqui lignorum gradus, quibus menlis die- 
bus relponieancjidin ligura prima libri tertii habebis, fed aliud adda- 
mus exeplu.fcire uqlo dieruj&nodiu quicitate Lodini Ang}ice,piimu 
in tabula ciuica:u in 3.1ib.eiasla;icudinc.inuenk)eifeGra.52.1 lub eo 
gradu colloco linguld,-^ uideo maiore die, i. cu fol elUn piimo gr.^9. 
eiTe H 17 dc minore,efrc horaru /.ut illi® nox eft horas 7 .ut hui us eft ho 
raru 17 polito n.fuo loco Zcnith,&ita firmato numero fpada,quefunt 
inter Horizonte,& limbu figur;^ ubiinrciipdiUnt,& uideo efte 8 / qu? 
duplicata cqlicunt 17. ^n bfeuioii aero die ti ii cantu Ipattacu dimico 
eikqujedupUcatacofeiuntH./.Hic auefeiendu eft, quodfjslocisaquae 
funt inter v quatorem,& circulos polares habent dies ^ <5 5 . q uolibcc an- 
no/ed cum locus eft inter polos,& circulos polares nullus annus habet 
tot dieSjfedcudifcedis a circulis polaribus Itadm pauciores dies habet 
annus,6s quo magisab ijfdem circulis difcedis eo pauciores dies annus 
condnet3& cum ad polum cil unicus dies,&unica nox unius anni Iit id 
autem fit notum in luperiori rigui a.Nam fi lingulam pofueiis liipcr po- 
lumaiwlicum videbis lineas, quvaSoledefcribunturdum in Vj^^rr, 
op.^i.’lP.uerfatur3omnesfupraHorizontemeire,exquo fit, ut per fex 
menfesiiiichabicantesjfiquifumaSokmuidcantjOb id per illud tem- 
pus die habeatjdum uerd in ;2:>5e,b5-H,i«£5X}eft no^em babcant,quod 
linea2,q a Sole eo tepore defeributur fub Horizoce fine. Sin aut pofueris 
iinguli.fup G, /o.uidebis fupra Horizd te efte liueas deferiptas a Sole du 
uerlacur in n, & in p illos . igitur duos mefes Sol luj> terra eftfigitur 
iliic habicadbus dies eft, du uerd eft in +^,& 'fo/emper nox eft.id6 facito 
in lingulis gradib® exiftetib*' icer circulos polares,^ fuos poios,& dieru 
anni numeru habebis.Na fi illud Ipaciu teporisjquo folfupterra,etfub 
terra eft fubduxeris ex diebus 3 65. eris voti coposad latitudine g./o.cO 
p duos mefes fit seper fupra terra,&p duos mel« fub terra^ fi nu. dieru 

horum 




et temporis i.ib. r. 

jjGVRA diversita 

qVANTITATEM DIERVM, AC 
VBIQVE OSTENDENS. 


Polus Arifticus. 


Owens 




70 THEATRI MVNDI 

horum quatuor menfium Tubduxeris ex 3 6 5 . reliquum crtt 24 5. qui ta-i 
men cam rationem intcrfchabcntjUt poit hunc diem duorum menliuin 
fequatur unus 24.horarum & poft huirc alium minorem & ira deinceps 
quod tandem perueniant ad iUum diem,quo tantos uideant Iblis parte, 
qua uifa Ratum occultatur ,& deinde fequatur nox per duos mcnles 
hoc facile in figura cerni poteft unacumiisjqus in ceteris latitudini- 
busacciduntjinquibuspaiicio^SS-dicsco.ntinguntjquam 365. Hac 
fecilius polTunt ftudto 4 rexfigura«oftfequr, qiwm feribentes litteris cx~ 
plicare, figmat^gtcaf^pe eobttaanplenturjqurhanc ueritatem afiequi 
Rudent,., - . . 

DE. MAUIS ELVXV, ATQ^REFLVXV, Et QVOT 
horis fingulis diebus fluatjatq; refluat, Cap.XlE 

^^S§|^Ognitadierum,&no(Rium quantitate ubique locorum 5' dc 
fluxujatque refluxu maris mihi agendum cenfeo^in quo duo 
mihipotiffimumcotrfiderandafunt3caufa5& tempus, qu« 
res cum diligentifrimc,& prudentifiime, aEriderico-Chrilb- 
gonomedicOj&Philofopho celeberrimo, & quod in hac re caput eft 
Aflrologo,{criptafit,eain hunc libru trasferre uolui,idquetoti 

deuefbis,n£quidfit,'quodahilr diusfniadilcordet. Hiec illras 

uerba sut.Prima c6cluik).Sol,6c Euna fic maris tumore ad fe co 

trahut,^ fub ipfisperpendicularitereflinaximus tuinor maris,qui qui- 
de tumor fluaismaris dicitur,& aquaru cremeiitum,& fimiJiter diame 
triaHter iti parte oppofita,qu^ nadir dicitur,eft eadem,uel confimilis e- 
leuatioiud Tumormaris‘maximus,ergoduomaximitumores funtfem 
per, & uniformiter: alterfcilicet fub luminaribus & alter in parte oppo 
fita;quienadir luminariumeftuocata,qua: oppofitionem fignificat fe- 
cundum afironemos. 

Secunda ccncIufio.Siait Lunaeft uelut centrum illius tumoris, &e- 
ius nadkeR-afiud centrum, fub quibus eft maxima eieuatio maris , quje 
diuideret rdtununacn^lutiiiiduo emifpluEria, fic quod luna erit fem- 
percentrum,tmiusemilj3h?urij,& alterius emifphcrii erit centrum ipsu 
nadirlunf; in Hom-OnteautemmedioiRorum duorum cencrormn op 
pofitorum cftfcmpcr maximadeprefliGdcdecrementum aquarum, ud 
refluxus maris. Qiii quidcmHoriz©ni€mpcr,& uniformiter diftat ab 
utroque centro circulariter per grad.^o.eodem modo eft imaginadum 
arquedifceftdum de figura eleHacion^&deprcflionis maris fiib cenino 
fc lis, & nadir eius,& in Horizonte medio Iciiiccc inter utrunque cen- 
trum de- 



ET TEMPORIS LtB. R 

Terdacobiduiijo.iiciTtipbr^r^uiaiiji iiipiauo n n pctciITc 

fteque-efuspEofijTiditasuiden potdi. Sed li tota iphara lolkU m.uLiu 
duo diuidereturper diio centrarflatim certe apparebunt quatuor figu- 
r^jt^afilunares^ profundar in medio fcilicetquadibetillarumin centrp 
propri©5& quia funt quatuor: centra^ ideo erunt etiam, quatuor profun 
ditates maris femper uniformes; quarum due.erum a Luna caufat? 5 & e- 
iusnadirjalixuero du? aSoIe3{cilicet5& cius nadir3& cmnes pradidxfi 
gurie a di< 5 tis centris funt < qualiter tei minantes in culpidcm , ucl quan- 
dam piramidem:cum quibus cuipidibus ad inuicem fc contanguntjqua 
tuor Icilicet piramidesorbisLunar inHori2:ontecocun.Lis3fcidcetE,& 
F.& ali^ quatuor ipliusfolis inHorizonteL.&M. Qua: quidem dus fi- 
gur^foliSj&lunaramb^diuidenturin 28. partes a:qualcs : dc quod ab 
HorizonteorientalijfciiicetapundroF.ufquead centrum LunjE fint fe- 
ptem parteSjdc eft prima quarta: fimiliter & fecunda quarta ab Horizon 
tefiniilroXapun<^o F. diuidaturin aiiasfeptem partes, & fimiliter du* 
reliqusquarteipfiusnadirdiuidancur&Soiisfiguramarisin alias 28. 
partes ^quaies,ut in figura deferiptadiuifi funt. Quas quidem partes 
totius figurje fignabimus cum litteris more mathematico,ut facilius de 
monftrare ualeamus eajque intendimus docereifit ergo centrumHemi 
fpberij tumoris maris eleuati ab ipfa luna cttrum3&. centrum nadireius 
nadir Horizon communiSjin quo terminant quatuor cufpides utriufqj 
bemifph$riiE.ffit&centrumfoiisSol,nadir eius Horizon communis 
L .M.fignentur etiam quatu or partes mundi immobiles:ad quas menfu 
rabuntur omnes fluxusj& refluxus maris mobiles (motus enim perali- 
quod immobile agnofcitur)fit ortus N.meridiesP.occafus Qxulpis ter 
rXjSc feptentrio R- 

Quarta conclufioJft^ autem eleuationes maris favSafub formaluna 
ri funt, maxima perfunditasin quatuor centris : in quibus tumor maris 
erit gradiiura.ydn partibus autem proximis dextris,& flniftris erunt, d. 
in tertia liero parte fimiliter dextra,&finiftra quinque poflea 4. poftea 
3.pofteaduo5&un.um ultimo terminabitur ille tuniormaris ad nogra 
dum tumoris.flo. quod o. ponitur in utroque Horizontemediojuel co 
muni, quod autem dicitur de orbe Luns,idem dicatur etiam de or- 
be Solis. 

Quinta coclufiojquod ifle artraiffiones maris funt fa<Rx a Sole ficut, 
&aLuna5& flt utrunque diuifim pro dimidia parte tumoris, & pro alia 
dimidia parte tumoris ad fe attraxerunt nadir, & ipfiirn fic attra^um se 
pcr,& uniformiter fibiferuaht,quodinanifclta,& ncceflaria tationefen 

fata 



72 THEATRI MVNDI 

lata probatur. Quoniam ponatur Jineafubipfofolc ccniun^a mcadS 
Iinea5& ponantur in P meridie: dicojquodtum mare apud illos^quorii 
Sol efHn meridie erit in maximo fluxu. Ponatur etiam eadem lumina- 
riainR.cufpidetcrr^e.flinmedianocSCjmareitcrumeric in fimilimaxi 
ma eleuaticne, ficut quando erat in P. meridie. Ergo maxima ekuatio, 
& maris tumor ert fub ipfis luminaribus5& nadir eorum, fleut in figura 
patet. Probatur etiam indudtiue in totali reuoiutionediei naturalis^in 
qua uaiiantur omnes dilfertntia fluxus5& refluxus maiis.In nulla enim 
alia hora inuentus cft apud meridiem maior tumor^quam luminaribus 
exiftentibus»in meridie,vel c ildcm exiftentibus in cuipide terra:, quan- 
do fcilicet nadir ipforumiuminariumeft in meridie, & hoc cft femper, 
&unitormiter,ergofcmper uniformiter maris tumor efl: maximus fub 
centi is luminaiium5& nadir ipforum. 

Sexta ccncluflo. Ponantur etiam luminaria in N. parte oi icntali: di- 
coiquod femper3& unif ormiter mare erit in P. meridie in maximo reflu 
sUi&deprefrionc ficut3& ipfis exiflentibus in Q. parte occidentali, mar 
re-erititeruminP.meiidieinniaxiiTiofluxu,ficutquando erant in N. 
parte, fcilicet orientali. Ergo a quatuor pundis,ujelquatuor centi is, 
ubi funt maximi fluxusi ad 90. graduum diitantias dexteras, Icilicet & fi- 
ni firas funt maxim:^ dcprefficnes,& refluxus mariSjS: a maximo refluxu 
sd maximum fluxum,& crementum femper mare per aquales propor- 
ticnesaugendo.fluit Qucdprobaturruppolito,quddabortuad meri- 
citmruntgiadus^io.&ameridieinQ^occafum gradus ^o.Sc fic om- 
nes quarta confiant exgradibus^o.TuncarguoSoki&Luna exiflen 
tibus in N. ortu maximus refluxus eft in P. meridie , & eifidem fimiiiter 
txifttntibus in Q^ccafii iterum in meridie eft mare in maximo refluxu. 
Probatur , quoniam in tota reuolutione diei naturalis bis mare eft in 
maximo r tfluxu.fed luminaribus exiftentibus in ortu , & in occafii tan- 
tum: mare in meridieeft in maximo refluxujqui meridies diftat ab ortu 
per gradus 9 0.& ab occafiu per gradus i? o. ergo a maximo fluxu maris 
ad maximum refluxum, fcilicet dexterum,&finiftrum fiunt graduspo. 
Ei go tota figura tumoris maris eft uera,qute lunarem formam fibi ucn- 
dkauit.Quod quidem manifeftum erit, fi mare/ub icquinoiftio in duas 
partes diuidatur,& in plano ponatui jUt nos pofuimijs. Sed fi quis ipe- 
culatiuus fpeculatiis fuerit quomodo mare in propria forma fe habet in 
ueniet certe ficut,duo hemifpha:ria mobilia ad motum luminarium di- 
uifainduostumoresconrrafepbficos. Quiavnusturaoreft fub lumi- 
nat ibus, & alter fub nadir ipforum, qui diametraliter eis opponitur:qpi 
rumores GUin finr femper fub ipfis luminaribus, & fub nadir ipforum,se 

per 



ET TEMPORIS LIB. T. 7^ 

per Cfgomouebunturdi<fti tumores infequentes dida luminaria tam- 
quam proprias caufasillorutumoru. Parironc eritetmaximadeprei- 
fiofemperin Horizonte, qui diftata di<flis duobus tumoribus oppoil 
tis circulariter per gra. 90. fed pro minus fpeculaciuis , qui nefeiunt ab- 
ftrahere a sefatis pfentibus necefiefiiit ponere has figuras iii plano, qu« 
formam maris qualis eft in fe aliqualiter rcprclencatjqux duo hemilphe 
ria monentur ad motum Lun^: alia duo mouentur ad motum Solis sc- 
per5& uniformiterjquamuis h*c quatuor hemiipha^ria fiant duo quan- 
do S0I5& Lunafunt coniundii,uel oppofiti.In aliis auterahoris funt di 
uira3&,tuncuidebuntureflequatuor:h;;miiphiEria:duo fcilicet relpe- 
dtu Solis3& duo relpedu Lun j, ficut in figura clare apparet , per quam 
bene intellediam omniaaccidentiamarisindubie verificabuntur. • 
Septima conclufio.licut mare ante SoIemj&Lunamper 90. gradus 
fcmperfluitj&poftipfos lemperrcfluitj&fub ipfis idem mare lemper 
efi in maximo fluxu,m quo fitu mare fi:mperquiercit,qaianequefiuir, 
neque refluit: fic etiam fub utroque nadir mare habet confimiles paflio 
nes omnibus. Probatum enim fuit lupra prima in fecunda condufionc, 
quod maximus tumor maris efl: fub quatuor pundisjvel centris.Proba- 
turjmodojquod etiam quiefeit fub ijfdem centris femper per dignitate, 
&propofitionem maximam Philofophi^ naturalis,uidelicet, quod in- 
ter duos motus oppofitos necelTe eft dare quietem mediamj>ne dua fpe 
ties motus oppofiti continuetur,& fiant unum , & quamuis hse paffio- 
nes maris quafiimplicent contradictionem ad inuicem,& dicant im- 
poflibiliratem: tamen funt vera ex parte rei,& concordant fcnlatis, qua 
non licet negare. Qui enim negauerit fenfata dignus eft uerberibus, te- 
fte Auicenna: ut per vim illis ailentiant: in quibus aurem intelledus mi 
nime acquiefeit^mo deducunt in maximam admirationem , fcilicet qd 
mare a termino loci luminarium in dexteram partem femper,dc unifor- 
miter fluant,& ab eodem terminoin finiftram partem femper refluat:et 
tamen in eodem pun<fto3& termino, fcilicet centro luminarium fitse- 
per maximus fluxus maris: & etiam^mper ibi quiefcar,uidetur efte infi 
ftendiim. Propterque implicantia nullus prifeorum , neque recentioru 
hunc ufque in diem aufus eft has foluere queftiones propter earum dif- 
ficultatem. Quoniam ifti motus maris cum fiiis palTionibus non uiden- 
tur infequi motus naturales quatuor fcilicet elementorum,& minus mo 
tum ipfius quintiE elfenti^E di uiaorum fcilicet corporum ca?kftium : eft 
enim compofitusa ca:lefti3& elemerari natura, &fa<fta neque ifta, neq; 
illa, fed tertia utriique participans. fcd ne tam admirabilis motus ma- 
ris cum fuis palfionibus femper (iib dubio relmquatur:& ea ex parte ho- 

K mo 



74 THEATRI MVNDI^ 

mo lic Iciiiper infelix. Qni enim admirantur infxliccs /emper funt, qui 
funt ignari caurarumtedte poeta. Felix qui potuit rerum cognofeere 
caui^.Tcntabimus ergo nos, e medio tollerejac terminare admiratio- 
nes iftas,ed magis, quia iam in de felicitate pofuimus felices fore tales, 
quifcicndacaurarum completi, &perfe( 5 firunt, quod quidem palam 
erit, quando illud cum exemplis fatis accommodatis configurabi- 
mus, & caulas monftraueriinus. Exempla, quidem magis inouent, 
quam uerba. 

Accipiatur ergo corpus rolidum,rpha?ricumcumaxe,&utroqjpo- 
Io,m quo ponatur circulus meridianus tagens fphteramin utroq,polo, 
a quo cotadfu ide meridianus femper fubleuetur a fuperficie didie fph® 
rx talicer,qudd fuprajEquino( 5 liu talis meridianus fit eminens per duos 
digitos,& quod talis meridianus faciatfupra fpha:ram quafi formam lu 
narem,fLipra arquin odium maxime profundam.fint ergo dux ille for- 
mx lunares diametraliteroppoficxcaulati' ex tali meridiano fic artifi- 
ciose polito. fit,& alter circulus xquinodialis ad fimilem formam luna 
rem politus fupraxquinodium fecansiam dic'lum meridianum ortho 
gonalicer ad angulos fere redos,&fphxrales,a qua communi fedione 
circulorumaddiifanuamgraduumpo. contangat Iphxranijqui duo 
tumores, ueleleuationcsfupralph^rain duabus partibus oppolitis cu 
illo contadu Iphxrxiam dido caulabunt. duo hemilphxria,quoru ho- 
rizon erit communis in iilo contadu circulorum. Iphxra lic 

fabricata erit certe conlimiiis in omnibus iplis tumoribus, &dcprcf 
lionibus maris caiilads a duobus luminaribus, & duobus Nadir eo- 
rum. Tunc uelHatur dida Iphxratela cceiefti dimiflo aperto altero 
polo, ut pofiint moueri ad. intra cum digito didi duo circuli . il- 
li enim duo tumores oppoliti erunt ad inftar eleuationis maris 
per ipia iuminaria caufati , & tumor oppolicus per nadir oppofi- 
tum. lilx etiam deprelEones maris m;ixinie dilfantes undique a ceu 
tris maximx profunditatis maris per Gradus 90. reprelentabunt 
horizontem mobilem, qui lempe* inlequuntur motumluminarium, 
a quibus didunt per Grad.9 0. femper & vnifbrmicer . Ducuntur er- 
go illi circuli ad intra telam, qiix lic immobilis: certum enim erit pri- 
mo,qudd ille tumor dexter pelli uidebicur,& ilia tela,qux reprefen- 
tatipfmnmarelemperperpo.Grad. ante Iblem fubleuabkur, ad in- 
ftar cuius lubleuationis mare etiam crefeere uidebicur , alter autem tu- 
mor, &finifteruidebitur deltitui,& cadere ab illa eleuacione propter 
fugam ,& ulteriorem motum luminarium,ex quo, & refluere marc 
uidebitur . Et de tumore diametraiiter oppolico caufato ab eorum na- 
dir 



" ET TEMPO’RIS LIB. T. 75 

dir eodem modo dicendum eft. in qua figura dcdli , & exercitati in jp- 
fis abftra(rtionibus a fenfatis, quorum abftrrhentiumncncft menda- 
cium poterunt facile cmncs cancncs noftros exeicere.& applicare. 
Vbi uidcbunt duos tumores fcmper efTe uniloimes luroinaiibLSjfdii- 
cetexifientibusin coniuiKftionejinuenient certe ipium marefemper 
fiuerein duabus quartisdextrisaluminaribusj&ipiorumnadir. Et in 
eademhoraj&in eodem inflanti fcmper ipfummare refiuerej&mc- 
tum facere oppofitum in duabus fciiicec quartis finiftiis in una fciiicct 
quarta finiflra aiuminaribusa&inalterafiniftraabipiis nadir & parti- 
bus oppofitis. Apparebit etiamin hori2cntecdirimuni tunc mare fta- 
re, neque fiuercsnequerefluere.ipiumetiamefie in maximo refluxu, 
& femper in diftantia po. Grad. per oppofitum erit fub ipfisJumina- 
Tibiis 5 ubi erit femper maximus fluxus, & nadir eorum, quamuis,& 
ibimareneque fluatjneque retlnardcd fcmper ftat,ficut Sc in hoii- 
zonte di(ftum fluit. Qm quidem morusj&pafiicnes maris non funt 
fimilesmotibus alicui elementorum, necuc ipfi corpori calefujfcd 
diffimiles, quia funt cempofiti , &: caufati ex natura elementi aqujc 
& ex lumine, motu ,& influentia carleflium coiporum fic opera- 
tium, qu^ nofter intellcdius tantum infequitur.ccmp entenimem- 
nem a<ftum fecundum, & propriam operatientm in iftis infeiioii- 
bus primaria caufa fic difpcnente , ut pradiximus . Hxc autem 
rpha^ricasquia in plano nen pofiunt depingi iuffeienter, fed indi- 
gent proprio lumine intellt<5i:us5 uel uiua uoce docentis, qua: maxi- 
mam latentis enargi? uim habet , uel etiam aduali demonfrratione 
noftr^ figur», quam fiudiofis omnibus cognofeere cupientibus liben. 
ter me polliceor oftcnfurum. 

Odaua conclufio. Ponantur duo centra Solis, & Lunte in 
N. parte orientali: dico, quod tunc mare in P. meridie eft ma- 
xime refluxum per conclufionem quintam. Afcendtntibus etiam 
luminaribus, & ad P. properantibus mare quidem uerfus P. inci- 
piet crefeere, & fluendo tumefieri, fuccefliue, & randiu tumefiet 
per fex horas quamdiu perueniant luminaria ad P. meridiem . 

Iterum autem eifdem currentibus in Q. mare incipiet refluere 
in P. meridie 3 & tamdiu refluet per fex alias horas, quamdiu lumi- 
naria peruenient ad occafum quartam fecundarn. Iterum, & 
tertio eifdem motis in R. mare fluere incipiet in P. meridie per 
fex horas, quibus in ultima quarta difeurrentibus uerfus N. ma- 
re per fex horas fluet in P. fcquitur ergo, quod luminaribus ex- 
iftentibus in prima quarra mare in P. meridie fluet , & iifdcm 

K 2 in 



76 THEATRI MVNDI 

in fecunda cjuai taexftcntibusin P.refiuet in tertia quarta iterum fluet, 
& in quarta ultima refluet in P. meridie, fecundo fequiturjquod lumina 
ribus exifteniibusin N. mare fluere incipiet uerfus P.& illis cxifkntib® 
in P. mare incipiet refluere ab eodem P, ergo N.&P,pun« 5 lus in diflan- 
tia graduum 9 o* funt motus maris oppofiti* Quia N. ^cit fluere, & P.re 
fluere. Tertio fequitur,quod in duabus quartis oppolitisin prima fcili- 
cetj&tertiamareinP. fluet, & in fecunda, & quarta idem refluet inP. 
quiafuntquart^oppofita*. Quarto fequitur,qudd in quocunque pun- 
do lignato totius circunferentiar terra: ab ortu per meridiem in occa- 
fum,& ab occafii per meridiem in ortum bis mare fluet per fex horas, & 
bis refluet per alias Ibt horas: ergo in 24. horis in quolibet pundo figna 
to mare fluxit bis,& refluxit bis. Quinto fequirur,qu6d in quolibet pun 
to fignaro mare flare uidebitur per aliquam morulam temporisfenlibi- 
lem. inter enim duos motus contrarios, & oppofiros (inquit Philofo 
phus)mobileflabit,neduiE oppofitcfpccies motus flnt unum propter 
unum motum continuum. Duo enim ditferentia fpecie,& numcro.non 
poflunteffecontinuajfed bene contigua, uelconfequenter fe habentia 
fbtto phyficorum:fexto fequitur,qudd duo centraluminarium cum ho 
rizonte communi L.& N. diuidunt quatuor quartas fub orbe Solis, eo- 
dttn etiam modo erunt quatuor quart;^ refpedu orbis Lun:^ in qaibus 
odo terminis Icilicet in diiobusIuminaribus,&duobus nadir eorum, 
& quatuor terminis horizontem terminantibus fcilicet L. M. E. F. mare 
femperftat,neque fluit, nequereflaic.Quamuis continue mare fluat in 
quartis dextris,&refiuatin quartis finiitrisjquando Iit coniandio , ucl 
oppoficio luminariumjUtflipra didam efl. Septimo fequitur, quod cfl 
maius omni admiratione,qu6d mare in quarta dextera luminaris fluet 
femper,& in quarta finiftrareflueti & tamen in quolibet centro mare se 
per flat in fuo maximo fluxu.ficut femper idem marein diflantia po^Gr. 
ab omni centro eft in maximo refluxu. Dexteram partem a fole uoco il 
lam partem ante folemrilludautemeftantejquodfoiem praecedit, puta 
fole exiftentein ortu,iiiud,quod eft uerfus meridiem cfl ante, quod au- 
tem eftfub horizonte eflpoflfbiem.Quarquidempefflones maris ita jp 
bantur,quoniamfubcentris.luininarium,&rubfuorumnadir eft maxi- 
mus tumor maris,fjc etiam in eorum horizontibus mediis,uel commu- 
nibus fcilicet L.M.& E.F- mare eft in maximo refluxuj hoc fiipra proba- 
rum eft,& per experientiam fadi pacet: fed etiam ratiotie comprobatun 
quoniamin centris hemilphcerij mare eft in maximo fluxu, & in E. F. & 
L.MJHorizonte eft in maximo refluxu ergo ibi non fluit , neque refluit. 
Da.oppofi:umfciUcct,quddin centris,uelhorizotibusfluit,uel refluit; 



ET TEMPORIS LIB. I. 77 

Crgo non ci^c mare in centris ftmpci - & \ nirorimcer in maximo fiuxu,. 
& in horizonte femper in maximo refluxu^cuius oppofitum eftfupra jp- 
batum ex fenlatis conclufione quinta in prima parte eius. Probatur^ & 
fecundo, quia luminaribus exiftendbus inP. meridie funt in termi- 
no ultimi fluxus maris, quia in principio fecunda quarta, & flue pri- 
m£ quarta: ubi vult mare refluere, fed inter duos motus contrarios eft 
neceflemobiieftarejergo mare neque fluit, neque refluit in principiis. 
quartarum,&per confequens uidebitiir flare. 

Nona concluflo,qu6ci ab ortu N.in P. efl prima quarta orientalis, in 
qua luminaribus difcurrentibus marelemper in meridie fluit: fecunda 
quarta a P. in Q^in qua Sole 5 & Luna difcurrentibus mare in meridie re 
fluit.Tertia quarta eftQ^. in quaiterumfluitin meridie,& quarta ulti- 
maeftR.N.inquamarelecundorefluitinmeridie. Sequiturergo pri- 
mo,qudd in quocunque pun<flo fignato mare quater flat, & bis fluit, & 
bis refluit,cuiu5 ratio eil,quia partes eselirelpeiflu Soiis,&Lun 2 ’,diuer- 
se faciunt flare ipliim mare puta centrum ,& horizon, etfluere faciet 
quarta dextra,et refluere quartaflniflra cum quibus centris,et partibus 
dextris,ecliniflrisluminaria,etipforumnadirin die naturali circundac 
omnes partes terr^. Ergo in omnibus partibus terra: tanta maris diuer 
litas apparebit lingulis diebus luminaribus exiflentibusin coniundlio- 
ne,uei oppofitione. Quando autem erunt luminaria in alijs afpe<ftibus 
ad inuicem,ficut in quaclraturis,ali« erunt palTiones maris,ut pofl dice- 
tur^ex quibus fequitur,qudd femper mare flatjfemper mare fluit, et fem. 
per refluit relpedu diuerlbrum loco rumjet temporum. 

Decima conclulio.Mareuelocilfimefluit,et refluit luminaribus esi- 
ftentibus in coniiindione, quia due uirtutes efllcientes fluxum ma- 
ris fu n t limul,et duo etiam nadir ipforum funt fimul, qu x JEqualem po- 
tentiam habent: quando luminaria flint in oppofitione in eadem linea 
cum fole, & nadir Solis efl in eadem linea cum Luna,ergo in oppofitio 
ne eritin principio primffquart«,etLunainprincipio tertia quartsej 
qu^Tunt quarta oppolita,fedluminaria,quando firntin quartis oppofi 
tisjfe iuuant ad faciendum unum motum fimilemaubiin quartis proxT 
mis,ct lateralibus faciunt motus oppofitosfcilicet quando funt indua 
bus quadraturis,ideomare tunc ftatjnon fluit, neque refluit, ut paulO' 
pofl parebit. 

Vndecima conclufio. Pofitis iam conclufionibus de pallionibus ma 
rk,quando luminariafuerint fimuRvelin eorum oppofitione^ vt lupe- 
rius diximus:expedit modo ponere ciufdem maris pafllonesluminarib® 
uariacis in fitu ccli,ec diftantiis diuerfis in toto curfu menftruo , ad qua 

diuer-- 



78 THEATRI MVKfDt 

diiicrfitatcmmarccontinueaiiara,&aUampa/Jioncm ab cifHcm fu(ci- 
pi: in quadrato enim afpcdulitiifiTO aSoIe^quific in dic ieptima poft 
coicum,& in diltanrja per gradus 9 o. a Sole, in qua dillatia omnes quar 

lareraies terminum l'ui'cipiunt,puta Sole exiftente in G. meridia?,Lu- 
naeritinN.ortUj&ficutrumqiic luminare erit in principiis duarum 
quartarum lateralium5& non oppolitaru. Que quidem duopuii<SaN.& 
P.!unc principia contrariorum motuum,quia Luna quando cllin ortu 
intendit fluxum maris,&: Solin P.qui intendit refluxum maris, led cau- 
lis e&cicndbus motum arqualibus exiilentibus in poflre& oppolitum 
motum intendentibus mobile nen mouebitur j motus enim periie^ 
ni: a uidloria maioris inaqualitaris motoris. Ergo marein illa ho- 
ra non mouebitur quamdiu luminaria fuerint in diibintia gra- 
duum 90. quia femper erunt in tota reuolutione diurnain principijs 
quartarum, in quibus intendunt motus oppofitos, quare mare ftabir, 
qui quidem firus maris apud peritos nautas dicitur in lingua materna 
marde fele, quod bis accidit in lingulo menfe in prima quadratura, 
fcilicet feptima die, & in fecunda fcilicetvigefimaprima die, in quibus 
mare neque fluitjncque refluit: propter contra operantiamluminariu, 
quam adinuicem faciunt duo luminaria. 

Ex quo requitur, quod centrum Lun^remouebitura centro fblis 
in feptima dic, & perueniet ad Horizontem. Ergo maximus fluxus 
veniet ad mardmum refluxum . ex quo Et, vt mare in toto ocea- 
no a tota fua circunferentia erit a^quale in profunditate in fluxu ,& 
refim.u. 

Sequitur fecundo, quod nullibi maretuneneque fluet, neque re- 
fluet 5 in omnibus ergo patietur pafliones oppofitas , quales fcili- 
cet patiebatur luminaribus in coniuni^tione, vel oppoiitioneexiften- 
tibus, ubi mare in duobus fcilicet centris hemifphxrii erat maxime 
eleuatuxn,& in Horizontibus maxime depreffum. VelocifTime etiam 
mouebatiir in coitu, ubi in quadraturis duabus neque fluit, neque 
refluu,neqLie magis eleuatumin una parte ,& in alia deprefTumjfed 
jcquale i:ndjque,& fine motu. 

Quid ergo diuinius , & magis penfate experimur in fideribus, 
quam iilas pafiicnes maris , quis ergo lanie mentis negare poterit 
in his inferioribus a< 5 tionesc^leflium corporum tam claras, & ma- 
nifeflas, atque tam pulchras? Quis etiam poterit foluere proble- 
mata hsec ardua, & occulta mortalibus, nifi ille , qui in ctclefU- 
bus dilciplinis educatusbenefuerit ? Is etiam foluere poterit omnes 
eifetSus naturalesin fph^era contingentes adiuorum, &pafliuorum. 

Duc- 



ET TEMPORIS LIB. I." 79 

Duodecima conclufio. Vifo fiuxu maris uelociilimo lumina- 
ribus exiilentibus in coitu, uel oppolicione eorum, uifa etiam ratio- 
ne, quare mare non fluit, neque refluit. Luna exiilente in primo 
quadrato cum Sole , uel in fecundojuideamus iam, quomodo ifta 
uelocicas maxima maris incipit deperdi luccefTiue ufque ad non mo- 
tum , qui fit in fepcima die, fcilicet in prima quadratura lumina- 
rium . 

Ponatur ergo Sol in P. meridie, & Luna incipiant remoueri a 
Sole per unam diem uerfus ortum motu eius proprio in Zodiaco, 
perueniet enim ad primam feprimam partem prime quart», fcilicet 
finiftrjea Sole. Dico tunc,qudd moto Sole apun<5ioP. in Q^Ibl erit 
in vna quarta . & Luna in alia per unam horam , in qua hora mare non 
mouebitur quia quamdiu luminaria fuerunt in duabus quartis 
lateralibus , in quibus fiunt motus oppofiti, mare non mouebitur , ne- 
que fluet, neque refluet, fed cum Luna motu primi mobilis perue- 
niet ad eandem quartam , in qua eft & Sol, mare incipiet moueri 
motu ueloci, quiavtrumque fidus conuenient in adione, quando 
fcilicet funt in eadem quarta , ergo mare non fluet ,nifi per horas quin 
que , quia per unam horam iam fuit fine motu . Ponatur autem 
Lunain fecunda dieintertiadiftantiaaSole,in diuifione, fcilicet nu- 
mero 5 . pereandem rationem, Luna eritin alia quarta a Sole per duas 
horas, & ficmare in illis duabus horis non fluet. Ergo mare in finr- 
gulis quatuor quartis flabit immobile per duas horas, & mouebi- 
tur in fingulis quartis per horas quacuor,in tertia autem die ponatur 
in tertia diuifione tunc mare flabit per tres horas : ponatur edam in 
quarta die in quarta diuifione non mouebitur mare per quatuor ho- 
ras, & per duas tantum mouebitur,&in feptima die fuccefliue non 
mouebitur per quinque horas, & per unam tantum mouebitur, & 
tandem in feptima die mare firapliciternon mouebitur; quia erit in 
prima quadratura. Patetergo rado,quomodo mare fuccefiiue inci- 
pit deperdere motum per fingulas partes,per quas difiatafole per v- 
nam horam defluxu, quoulqueperdattotum fluxum, cum fcilicet ad 
ipfam quadraturam luna peruenerit. Hic tamen notandum efl, quod 
in quadratura femper apparet aliquis motus modicus ex parte uircuds 
iun^ , quia habet aliquaiem uicloriam fupra Solem in mouendo 
mare. 

Decimatcrtiaconclufio. Pofl quadratum aipc<5ium Luna mouebi- 
tur,per unam diem,&eritin tertia quarta per unam horam,&ficmare 
incipiet acquirere fluxum,& refluxum iii fingulis quartis per unam ho- 
ram 



«o THEATRI MVNDI 

ram tantum, & per quinque flabit, ulterius Luna perucnict ad fecudara 
fe(3ionem,& fic adiuuabit motum Solis per duas horas,quare continue 
crclcet motus maris ftre in lingulis diebus per horam quoufqueperue 
nietadoppofitionem.PofluerdjOppofitionem incipiet deperdi mo- 
tus maris eo modo,quo deperdebatur, quando Luna erat in coitu,&in 
c?peraca Sole remoueri. 

Similiter efl dicendum de quarta ultima licut diiflum fuit de lecun- 
da quarta quia quartae oppofitte habent eandem rationem motus 
maris,& quietis: qu? quidem omnia clare apparebunt, (5 quis accommo 
date nouerit remouere Lunam a Sole,& ipiam firmauerit cum modico 
cere in figura, pofleamouerituttumque luminare circum terram, ubi 
uidebutur omnes eleuationes maris, atque deprefliones,lecundu quod 
illa petuenient in tali motu ad omnes partes mundi,in qua figura lem- 
periu omni loco clare apparebit,quomodo fe habet mare, dummodo 
mouerisquantumLunamotaefla folein zodiaco ; quoniam mouetur 
centrum Lun$ a centro Solis,fccundum quas diftantias uariabuntur et 
omnes pafliones maris. 

Decimaquartaconclufio. Mare non folum modo fluit, & refluit iu 
diurna reuolutione(utfupradiximus)fed etiam mare continue fluit ad 
meridiem perftxmenleSj&ameridieinfeptentrionem cotinue refluit 
per alios fex menfes. Quod patet, quia centrum hemilpherii maris, 
ubi efl maximus fluxus, elt perpendiculariter fub Ipfis lumiuarlbus,qui 
quidem tumor femper infequitur centrum Solis , ut diiftiim efl. Qui 
quidem Sol a cancro fignolcilicetfeptentrionali in capricornu fignu 
meridionale mouetur in fex menfibus. Ergo & ille maris tumor, qui in 
fequitur Solem & Lunam, mouebitur fluendo a feptentrione in meri- 
diem per fex men!es,& a meridie in fepten trionem per alios fex menfes, 
feilicet a Capricorno in cancrum, quod clariflime patet ei, qui nouerit 
Ipharam . 

Decimaquinta conclufio. Si quis curiose uoluerit lcire,quatum ma- 
ris fluxum efl,uel refluxum,& omnes alias pafliones eius ,inueniat locu 
Solisin tacuino inillahora,qu:Efcirecupit,6; firmetipfuracu cera fub 
fuo.rodiacOjquem diuifi in trinos decanos ut fit facilior coUocatioSo- 
lis in eodem gradu,in quoinuentus fuerit in tacuino, & idem faciet de 
Luna, quam firmet in Iphara Solis fub ligno, & gradu inuento in tacui- 
no in eadem hora. 

Tertio inueniat horam poft meridiem,&inueniat gradum afeeuden 
tem per dodfrinam iam habitam, quem ponat inalcendente,&ftatim ap 
parebit ueruslitus, &figtrra maris in omnibus partibus mundi eum om 

ni 



ET TEMPORIS LIB. I. 8i 

ni fluxu^ refluxu maris , per quam figuram diuinitus adinuenta appa- 
rebuntiolutiones difficiliu quaftionum contingentium in materiaflu^ 
fius,St refluxus tuaris, & eius figurf, quarum qureftionum folutioncs ut 
que nunc non fuerunt faiite , & minus foluw, quas quidem palfioncs 
maris,cft imp.oflibile cognoicere,qui liint inmari nauigantes , nifi folu 
flantes in littore maris,ubi apparet iluxus,& refluxus maris , & quamuis 
ibiin littore flantes poffint cognolcere illas pafliones particulariter: ta- 
men minime in reliquis partibus mundi fcire poterunt.Per noflra aute 
figuram fcient ubique locorum,&(emper ucre,& neceliarid,ergo naui- 
gantibus erit maximae utilitatis Icire udocitatem motus maris adiuuan 
te,& quantu mare retardat nauigationem , & per quantu teporis uaria- 
buntur hf uicilfitudines,qu* retardat,& quse coferunt ad nauigatione. 

Profunditates autem tuaris,qu» continue uarianturpcr continuare 
motionem Lune a Sole, & eius acceflionem ad ipfum diuilf funt in figu 
ra,& comprehenfe n umetis terminatis in utraq; Iph^era a:qualiter, inci- 
piendo a centro,ubi eft profunditas ut 7. delcendendo per aquas por- 
tiones ad horizontem,ubi efl no-n gradus cleuationisfi nulla, qiias pro- 
funditates facile quis coniedabitur ia toto.mefc curfus luna, fi incipiet 
computare utrofq; numeros, quando lunam pofuerit fub Sole in eade 
■tinea,in qua Unca inucniet y.prol.unditatismaris fub Solc,& alios 7. fub 
‘luna,quascomungat,& erunt iq.mncnotabit lubutroqs luminari in 
primo circulo iq.quod fi quis acceperit utramque profunditate in una 
in totacircunferentiainueniet profunditatem omnein totomari,quo- 
modo fe habet in hora c6iuni5Uonis,& fi ulterius quis uoluerit fcire qua 
t;itatem,moueat Lunam in omni die,&inlpiciar in tacuinum, deponat 
■Lunam in gradu,&diftantiafcquentis dici,&fic poterit facere in omni 
curfu Luna menftruo,.ut poffit tii Jere omnes ipecies diuerfitatum mo- 
tus maris peromnera diftantiaLuna ab ipfo Sole, quod fine erit fcitu 
dignum, & pluribus occultu. Nos uerd exemplificaui.musomnes mafio 
nes Luna ufq; ad primam quadraturam, in qua mareno mouetur, ideo 
cft&aquale in omnibus partibus mundi,quia uniformiter mareinucn 
tum eft profundum per partes y.dc y.fi quis autem curiose uolitcritfacc 
reoesportiones,& uariaLiones maris, qu.as facitmerito curfiisLunt in 
ap.dicbus faciat fibi fiiniiem figura Icd maiore, ut intra ipfam poffint fic 
ri jp.circuiieo modo,quo inbacmcafigurafuntpofiti,8.tamcn,in qui 
busoesuariationcsmaiispoffint notari,in omni curfu mcnftruo luna, 
quiaredeunte Luna ad coniunftioncm,icerum mare incipiet renouare 
omnes cius paffiones fimiies prioribus, qua quidem uniformitas qu.in- 
doque folet impediri uim uentoru;fcd illud erit per accidcns.Figura 

L uerd 



St THEATRI MVN DI 

uc: 6 nofti'<i jnoiifirabit omnes illas pallioncs maris^qua? erunt perlc. 
Notandum eltfccudojquodhicin noftromari mcditcranco marefluit, 
& cumefeie ufque ad duos cubicos^ubi in occeano tumefeit ulq^ ad quin 
qaecubicos, cuius cauia forte cit^quia ibi eftmareJatum5& prefunduj 
& non anguftumjficut apud nosjneqi ibi impeditur accefius marisj&re 
celfuSjpro ucimpediturin mari mediterraneo propter gadiii angufii. 
Tertio notandum^qudd apud Syllamj&caribdimia promontoiiislta- 
Siciliie mare uidetur non icruare curium commun em, iic ctia eo- 
dem modo,& in finu Euboee, qute dicitur uulgo Negropon tc, ubifunt 
quiedam promontoria contra le poiita in forma obliqua , & curua , ubi 
impetus maris ab illis promontoriis infleditur5& reflc<fiitur ab alio pro 
montorio intra lepoiltOjideo non fit fluxus,& refluxus ledfiunt quida 
gurgites,uel uoragines circulares in fluxu5& refluxu, ficut co tingit poft 
promontoria in fluminibusjubi aqu^ circularicer mouentur,& per acci 
dcns.Dodlrina autem noftra eft defluxu per fe maiis,& neceliarid aDeo 
& natura 11 : ordin-ato,cuius nomen fitbenedivlu per fecula. Ha’c Chri^ 
fogonus de maris fluxu atque refluxu . 

Diuino profedo numine afflati fuifie mihi uidentur ij,qui hunc muti 
du libru dixerunt, cum naurs ad nauigandumjagricol^ ad terre cuUu, 
& incidenda ligna,& medici tum ad medendu,tu ad pra;di:enda multa 
de mor£e,& uita^grotantlum ex mai is fluxu,a£q5 refluxu perdiicere pof 
lint. Hinc perlpicerelicet, quam lare pateat earumJitterarum fignific»- 
tiOjatqrpoteitaSjqu? Dei digito in hac mundi uniuerfitate conferiptt^ 
funt.Na cum maximus eft maris fluxus in omnibus mixtis humidicas ma 
xime uigetjcum uerd refluxus eft maximus, maxima ficcitas poteft : cete- 
risuerd maris intermediis conflitutionibus corporum conftitutiones 
ex altera parte relpodent .Hinc uidere licet quanta fit bolis, & Lune uis 
in hxc interiora, cum tantum corpusjquantum mare efl tantopere mo*- 
uear,& afficiat. Quod fi corpo!a,utfunc Sol,&LuHaha:cpofiiint,quid 
Ipiritus ut demones funt nifi manu Dei condneanturequid angclir ue- 
reor dicere quid Deusfeum inter finitum5& infinitum nulla fiepropor 
rio.H,£C,& alia huiufinodi lexcenta poterit ftudiofus lefitos ex maris flu- 
xu, atque refluxu colligere Nos cnimhocloco ( utfupradidum eft) no 
huiuslibrido« 5 lrinam,lediitterastantum>&illarum potcftatem quteri- 
mus.Quid uero lignificent apertius Deo fauete alias exponemus, cuius 
tamen lemina fuo loco nonumqua afpergere mihi liceat, ut tum nos, tu 
aiii,habeamus quid colligere poflfimus. 


HGV- 






ET TEMPORIS LIR. L g 

fIGVRA PLVXVS ATQJ^EREFLV- 

X V S MARIS. 

Meri- P. ^ies. 


Siptett R. trio, 

. Benedicite MariajSc. flumina Domino. 


L « 


Occa- Q^fiis. 


84 . THEATRI M V N D I 
UE VENTiSj ET NAVTiCc) PlXlfE. Cap.XIIl. 

Alis motus pcrLuna&Soleme admonet, ut de maiis motu 
P^^rucntos aliquid dicam, qui fiderum motu e terra ge- 
C nerantur,cumnimlaliudfirtt,quamcalida,&ficuraO!h;ila- 
tio; motu tciSo piimum afcenduflt,quOad nihil inutniunt, 
quod libi fit impedimento , quo mitius afeendere pOfliilt: cum uero li- 
bi obtlarc quid lcntiunt,qud minus afctndant,ftatim tranfuersd ferun- 
tur, ut ferri Omnibus compertiflimum eft . cum autem uentis nauita; ad 
nauigandura utantur,cos in diuerfas regiones dillribuei ut, & aliem ab 
ortUjOliumab occafu bo!is,a.iumafcptcntricne, alium a mciidicjiilios 
ab locis intermediis, flare dican-,?c illis fua nomini iiiipoluerunt. Noft 
qaOd ad unguem ab illis partibus lemper fient, nam ab omni parte ter- 
tai uenti fieri polTuntjfcd quod fic illis uti poirunt,ac fi ex illlis locis pe-- 
nitus lemper furgentes in fuauela impetum facerent. Hos in ph.idede- 
fciibunt infualccadiftributoSiUtcuroinalto uerlantur ,& teriam am- 
plius non conlpiciunt,fciant, quonam uentus flet , & quo illo neto per 
uenire polTint. habtnt.n. una,& chartajin qua terra oes, &por 

fus,qui illud mafe,q 3 " naurgantj ambiunt5Camlinds,q ofte qui 

hus uentis qu^loca petere poffi nt.Quamobre illu uetum,quia 

polo ardlko uenit,latiru dixere feptetrione, noftrates uerd tramontana 
grEcas uoces hoc loco pritermittere mihi uifum eft. Ventus uerd huic 
Oppolitus Aufter la:inis,& oftro Veneti js uocatur, qui uerd abortu fo- 
lisflatfublolauus,&nuncanobislcuant:oppofitus uerd huius Zephy- 
ruJ& Ponent, hi quatuor uenti primd, ut perhibetur obleruati fuerunt 
ab Eeolo,qui ob id Venetorum Rex didtus fuit:& in pixide piimi politi 
funtjUt in fequenti figura nrdere licet . Qui hos primos fecuti funt alios 
quatitor uen ros addiderunt inter primos quatuor medios,uel vt alii uo 
lunt duO in Oi lente, & Occidente hyemali, & totidem in Ori£nce,& Oe 
cidente eitiuali, ut inter SeptentriciJcm,& Orientem collocauerint Bo- 
ream,inter Or}eBttm,& Auftrum Eurum, inter Auftrum,&Oriente3 Af- 
fricum, inter Orientem, & Septentrionem corum.qui quatuor uenti in 
pixidisiecundocirculocqllocatifunt.fcdnoifiiilibus mutatis, namilli 
quatuor alium locum hibent.Borcam igitur noftrates dicunt Grege & 
eius oppofitum Garbmum, qui illis Africus fit. Maeftrum uerd dicunt 
illum,quem illi uocauercfjt cotum,&cuis eppoli{um,quem illi eurum 
Sirocum dicunt, hos in lecundo circulo a centro fequentis pkddis ride 
re licer.His autem o£lo uentis alij edtoaddid fuernrintcr illos medios, 
quorum nomina in 3 pLidis circulo inucmcs,dcinde alioskxdccim in 



ET TEMPORIS LIB. 1. $j 

PIXIS NAVTICVS NOSTRORVM 

TEMPORVM. 



Benedicitcomnii/pirttus Dei Domino. Cant.KiHn» 
Puerorum. 








8^ THEATRI MVKDl 

ter illos fexdecim medios^qui deferipti funt omnes in quarto, & ultimo 
pixidis circulo, in quo nomina tantum appofuimusjquibus noftrates 
nauta! uti rolent,uttempoiibus^ioftris feruiamus. 

Hinc autem animaduertat le<ilor quantopere cupiat Dcus,ut omnes 
homines una uerfentur cum tot opportunitates eis dederit,ut id in om 
nes ctli,&terrx plagasfacile currere poflint,quod& ad fidem peruni- 
uerfum terrarum orbem dilTeminandam conduxit nuneque conducar, 
&ut omnes in uniuerfo terrarum orbi habitantes facile feRomam re- 
cipiant tum ad lites dirimendas, tum ad fua crimina diilbluenda , & ad 
furnmum Pontificem adorandum, ut laponenfes fuperiori anno fece- 
runt, quod per terram iter habentes, uel minime fieri pofiet,uel nili 
multis poft.annis. Hinc aeris.depurgatio,& multa alia commoda, qua? 
confulto praetermitto cum noftri libri hic finis non fit: latis enim eft no*. 
■bis philofpphandi Imina liic alpergere, ex quibus ftudiofi plurima 
coUigerepoffint.Ecceiampixisnauticusin jz partes dillributus,& no 
ftratibus.nominibus infcriptus,quod noftris maxime confuitu uelimus, 
Pixis hic nauticus,longum elfe mare, quod ingrelTus fum , me admo^ 
net,& cum fciam illud. 

Quod caret alterna requle durabile non eU. 

Vtuiresad tanta maris nauiganda, qu^ mihi in animo propo- 
fuij fufiiciantjUilumelt utile hic primo libro finem impo- 
nere, & aliquantum temporis, ad quietem tum animo 
tum corpori concedere. Sic enim fore Ipero, ut 

.acrior animus , & robullius corpus ad 

^ nouumlaboremreddatur.Quod 

utiiat C£li, & terr« crea- 
torem ,rogo at- 


FINIS 


que oro. 

LIBRI PRIMI. 



THEA- 



THEATRI MVNDI 
ET TEMPORIS 
Liber Secundus. 

AVCTORE lOANNE PAVLO 

GALLVCIO SALOENSI. 


LIBUl SVMMJ. 

ad fmgulo s planetas ,& ad Zodiacum pracipuh fpeSiant defcrihuntufi 
funt natura, & qualitates yfexus feptem erraticarum, eorumdeni ^pogaa , peri- 
gea, ^ nodi,& uarij motus, de eorum uiribus ratione partium cedi, & de ceteris hu 
iufmodi, qua faciuntyut in terris diuerfi effeCius ab illis fiant. Traterea deillorum 
domibus, regnis trigonis, finibus, carpentis,perjbna, gaudio, collatione ad folem * de 
mutua illorum inter fe habkudine,deafpeBibus,Qr:ceteris huiufmodi. De Zodiaco 
de quatuor anni temporibus , qu§ dum per illum fol ambulat ejiciuntur . item 
de fignismobiUbus,fixis,& communibus,de mafGulinis,& famhCtms, de feptentrio- 
nalibus,& meridionalibus,de ^ntifcv.s,deimperantibus^& ohedientibus, delatiiu 
•dincydeclinatione-. & de uariabili diuifione coli. 


DE PLANETARVM NATVRA^ ET CONDITIONE 
Caput Primum. 

Lanetas ncq; calidos, neque ficcos, neque frigidos, 
neque humidos elTe :has tamen quatuor qualitates 
in elementis , & corporibus mixtis operar i , velipii 
theologi fatentur^quod noiijelleablurdumpcrpm 
chcr Emilitudine ipfe Horatius in epElola adPi- 
ibnes . pr^clarc docet cum inquit. 

Ergo fungar ui. e cotis,acutum 
I{eddere qua fa rum ualet exors ipfa feeandu 
MunusjS" o^cium,nU fcribensipfe docebo. 

Ab 






88 THEATRI MVNDI 

Ab eflPedibiis igitur didi funtjucl caUdi^ucl frigidi, ucl ficcfjUel humi 
dijUt mundum a Platone animal didura exiidmo , quod animalia pro- 
ducatjcum nihil illud dare non polfitjqiiod non habet , Neque tamen 
abfolute tales effedus fadunt/ed quadam relatione ad Solem . Na om- 
nes Planeta: calcfaciuntjqudd omnes fint lucidijob id habet radios^qui 
motU3&. reperculfiou.ejuel rcflcxione^calorem gignut, ob id Lima li ad 
Solem conferatur frigida eft5& fiigefacitharc inferiora: inquittamen 
qaod nodesjquibus luna pjena^eftjfuiit calidiores j fcd h;C copa- 
ratio eft cura nodibus,in quibus Luna non plenaeft, aon cum tempo- 
ribus, quibus Sol fuper terram eft. Et quemadmodum Liinar frigiditas 
in his inferioribus diuerla eft pro diueriitate fitus ad Solem , fic & cete- 
rorum effedus modo intendunturonodo remittuntur^non folum ratio 
ne fui fitus ad foIem,red ratione Apogari , perig^, juclocitapis, tarditatis 
motusjrctrogradationis, & aliorum huiuihiodi alfedionumjdequihus 
alio loco uidendum cft.omiftis igicur^his tam uniuerfim didisrde iingu 
gulisplanetis aliquid nobjsdkeadum eft. 

SoligiturmoderatI calidusj&ficcus eft, licet nonnunquam immo- 
derate,u,t cum Marti iungiturjUelftcUis qute Martis, naturam referunt, 
uel in leojje eft. 

Lunahu.mida efi:,qudd cumftt terris citima multos exiliis uapores at 
trahitj&aeremh umidiorem cificit ,exqu<) frigida eti;»n.cfie uideror : 
prjefertira fi(uc diKimus)cu.m ibUs calore conferatur. 

Saturnus .fHgidus,& ficcusaliqumituliMn eft, quod longifiuncaSO' 
Icjdiftat^ eius radios nonpoteftitafufcipere,ut eos ualenterin terram 
amittat. 

lupicer calidus, & humidus temperate exiftimatur.Eft enim inter Sa- 
turnum frigidum , Se Martem nimis calidum , ex quo temperatilTimam 
naturam forti tus eft. 

Mars uerb in nimiam Galiditatem,&ficcitatcm incidit. eft enim foli ui 
cinus,& corporis fui fubftantiadcnfior.eft,& igneum calorem forti- 
tus eft. 

Venus calida , & humida eft : calida , quod fit foji uicina , humida, 
quod tenis,& multos uapores exciratjquamobrem dicitur a multis fri- 
gidaj&huimdajfed id accidit, fi conferatur cum Sole,uei cum Marte . 
fed reipladici poteft paruus lupitei-jUt & Mai sparuiis Ibl dici folet . 

Planetarum poftrcmus Mercurius eft, qui communis dicitur, quod 
in illius naturam fe conuci tit cui iungirur. 

Hos uniuerfalioreseftedtus gignunt in teriisPIanetiPjquirationcIoci 
ubi reperiuntur in Zodiaco modo augentur modo minuuntur, & ali js 

quo- 



ET TEMPORIS LI*. 11. 8, 

riGVRA OSTENDENS PLANETA' 

RVM NATVRAMy ET QVALITATES. 



fliccw 





9cr: THEAruI 'MVNOI : 

(|iloqire ift; Tup: i diCtiijRj^Cir: :PcTTT|jrt0ituF c^nv intei- fe 

iexccntis modis, ut hicc contemplantibus patet. unde tam multa ge^ 
nera animaUuriiijK^^aium-^5;®rjiitHn^aibo?um,n^ta]ldAim bcnificia 
innumerabilia confequuntur ad fui generationem , & conferuatio- 
nem. Hic contemplanti campus eft maximusjunde Dei fapientiam 
admiretur, cum in multis didis, tum quo modo per Zodiacum per- 
currens Sol rerum uiciiTitudin.es -efficiatdn omni terrarum orbis parte 
femper sftarem efficit, fempe.r.hyem€m,.ie.mper uar,&femperautuni 
num.Saturnus cum coniundus eft cum Sole iemper aerem refrigerat, 
led aliis iilud tempus eft uer, ut nobis hoc anno fuit, aliis eft Autum- 
nus, ut noftris antipodibus, aliis hyems. PrjetercaSol eodem‘ tem- 
poris momento oritur occidit meridiem, & mediam nodem efficit, 
& alia intermedia tempora ft omnium in terris habitantium ratio- 
nem habuerisjfedh^c attingenda erant tantum , ad planctarum na- 
turam reuertamur.Cum alter frigiditate,aiter caliditate maxime 

uigeat infoi'tun£dicuntur,fedb maior, Seminor malefies ctiaiUr 
fed hoc no nabfolute, quacunque enim fecerat Deus erant ualdcbo- 
na,fed ratione corruptionis fingulorum,quKmaleafiiciuidenturab 
illis, at natura non intendit conleruare fing.ularia,fed rerum fpecies , 
qua; non conferuarencurjnifi generarentur fingularia, neque hteege^ 
nerari poffimt, nifi alia corrumpantur, ex quo fit illa omniuin rerum 
uiciilitudo ; non exiftimetirur igitur infortuntecontra fidem noftram 
dici. Nequetamenobid nocent lempenimo fipilllme , & fi uniuer- 
fum mundum refpicimus, femper profunt.Eadcin ratione i/: maior for 
tuna,2 minor dicitur, 0uero (^,& ? communes dicuntur: quippe 
qui modo fortunie, modo infortimse uicem fubeant,& Sol coniundio 
nefemperinfortuna eft. Luna nonnullis fortuna dicitur,&minor,qua 
Venus,qu6d, & illa minus calida fit. 

Qualitas autem Planetarum eft, ut dii diurni, alii nodurni dican- 
tur, quddfcilicer illi in die,&. hi innodebene afficiantur, primi ge- 
neris eft ir fed ratione diuerfa,!/: quod cum fit calidus, & humir 
dus, fed ita, ut caliditas humiditati dominetur,dieIetatur,quifi- 
bi his qualitatibus refpondet, 5 uerdqudd diei calor, eius frigidita- 
tem ita contemperat, ut minus nocere uideatur. 

Nodurni uero funt Vernus, & Mars, qui & ipfidiuerla ratione, 
Venus iuuacur a node fibi fimili,cum humiditas in utraque domi- 
netur calori, & Mars cum nimis calidus fit,nodis humiditate tempe- 
ratur ,& bene afficitur, & minus fuo cdore in terris nonnulla fingu- 
laria l^ditmonenim omnia(ut diximns)fed nonnulla femper la’dit,quf 

fcili- 



ET TEMPORIS LIB. II. Px 

fcilicet nimio calore ad interitum tendunt. Mercurius & io hac re com 
munis dicitur. Hjec autem omnia in fequcnti figura patet. BTfc?" & 0 
mafculini dicuntur Luna3& Venus hemininijquodiJii ad agendum, & 
hi ad patiendum fintpromptioresjuelillorumcffeiilus magis referunt 
mares,& hi feminas : ^ communis, 

DE APOGAEIS, PERIGAEIS, ET MEDIIS MOTE 
bus planetarum. Cap. II. 

to^^^E Apog^is,& perig^is Planetarum locuti fumus fuperius 
H theoricis planetarum fcriplimus: hic autem cum no- 

'3 vWK ftrum confilitiminhocfecundo libro fit ita planctarum ui- 
res ante oculos legentibus ponere, ut nullo labore cerni 
poflintjeorumauges in fequentitabellaad annum 1588. computatos 
pofuimus,qui cum lento gradu proficifcantur, iis multis annis abfquc 
errore uti poteris. De ufu igitur figur? nobis loquendum eft , quod an- 
tequam explicemus fciendumeft, duplex efle tum Apogfeum, tum per 
igcum,tum in eccentrico,tum in epiciclo, ut fupra di^um efi. at primu 
dcApogitOj&perigeo in eccentrico.Seiendum igitur eftjquddcum ali 
quis planera eft in fuo augejuel oppofito , quod idem eft,cum apogao, 
&perigso,in figura fequenci ftatim eius uis patetjqubd fi fecundum or 
dinem fignorum erit inter eius augemj&augis oppofitum tunc dices 
ab Apogteoadperigsumdefcenderej&ut eius uim deprehendas de- 
bes animaduertere,num propior fit augi,an o'ppofito ilUus,& ex hac ui- 
cinicate , uel longinquitate facile illius uim cognofees: quod fi erit inter 
oppofitum augis5& eius augem afeendit Plancta,& uim aquirit, & quo 
magis ad augem accedit eo maiorem uim acquirit, uel laltem purior c- 
uadir,dequibus uiribus alio loco : hic enim nihil aliud quaerimus , nifi 
planetc fitum .Rem autem exemplis illufiremus fcire uofiro fitum Plane 
ta?hodie,qm eftdumhjecfcribo 29.1unii 1 586.uideo in ephemeridi- 
bus Solem effe in G.7.69 hunc gradum reperio in dorfb fequentis figu- 
re,&uideoSolemadfuLun apogeum afeendere imo pene iliud tene- 
re. Luna iicro eft in Grad.ip.Sagittariij&non multum diftat ab oppo- 
tione Solis inde fir,ut no multum diilec ab augercu in auge fit femper in 
Solis, &in ohtin oppofito augis. p autem eft in Gia.i. ^ hunc 
gradum in dorib figure reperio una cum loco augis, & eius oppofiti,de 
fcendicigitur,cumeius oppofitumaugis fitpcne in ultimo Grad. xl di- 
ftac igitur ab oppofito augis fextam Zodiaci partem, qui funt Grad*6o. 
7f5eftinGrad.2'^.rr.Afcenditigituradaugcm,cumciusaux fit penein 

M 2 8. Grad. 



9t TH.EIATR5 -MVMDI. 

8. Grad. fefCin motodiltaiuia inter augem>6i eiuj oppoficR, 

ry* eft in Giad 1 2. ^^crirs aux in Grad. 29. figitur afcendit ad aagcmjfic 
ab co didat Grad.7 6.9 cft in Grad. 1 8.69. & eius aux in Grad. 1 7. U de^ 
fcendit igitur ab augCj&abcodiftac tantumGrad. 51 . 5 eft iitGradv 
24.11. difceditigitur aTuoperigxOjquiinGracLi.cftii. ut afcendendQ 
abeodiftctGrad.24.fere5qudd eftmpiimis tantumodopiimi gradus 
minutis.H^Ec igitur omnia unico pend intuitu iigtirxufu cognito in- 
tueri poteris. 

Reliquum cftjUtuidcamus quando Plancta efl in Epic}xli uel apo- 
gtBOjuelperigaO;, ut hanc materiam abToluamiis.quandoque in mediis 
partibus uerfaturjquod ex tabulis ad urrguem cernitur/ed hic no opus 
eft omnia ad unguem inueftigarejcum uiam planam omnibus^ & medi- 
cis pr^fertimreddereuelimus. Hienim omncs temporis in opia con- 
queruntur, licet omnibus latis Iit,!! utifciant,at ipft uideant, quantum, 
officii fuftineant,& quantopere illis elaboradum fit,ut ueritatem agno- 
rcant,& eam pro uiribus conlequantur/cd iam ad propefitum reuerta- 
mur.Q^ndo in Apog«03perig^03& mediis locis fui epicycli uerletur 
pianeta cognofei ex eph^armeridibuspoteftjfi quantum diftat planeta a 
ible animaduerteris, & num fit dexter,an finiftei a Sole.Q^od ut planu 
fit,intelligendum eft prius quisnam fit dexter,&quis finifter. Cum quis 
planeta erit poft /bicm fecundum fignorum ordinem , ut fi Sol fit in y, 
& planeta quis in ^ erit a folelinifter,fi ueroc6tra,ante foIemjUtfi Sol 
eftet in tauro,&.planeraitty erit die planeta dexter .B.n.7/;5& <f cum sut 
^ iundiiin fui epicycli Apogi^o reperiuntur^dc iam defeendere inci- 
piunt, cum Sol ab illis diicedit , id eo fit ordine , ut quot gradibus fol 
aplanetadiftat fccudum fignorum ordinem,tot&ipfe planeta ab Apo 
g^OjUel ab auge fui epicycli diftabit. Cum uero planeta foli funt oppo 
fici, tunc in augis oppofito uerfantur. Hac hadenus de fuperi oribus. 2 
ueEd,& 5 aliter fe habent. Nam ubi mane definunt apparere , (quod ex 
ephameridibuscognofei poteft)quodfitcum0fecundum fignorum 
ordinem precedit planetaftdeft magis diftat ab aliquo Za^diaci pun<fto) 
& fbii iun\ftifunt,tunc in Apogai epicyclo funti ubi uero uefperi appa- 
rere definunt,quod accidit cum fequunturrolcm,&deinde ilii iun(fti 
funt,tunc in augis epicycli oppofito uerfanturjquod licet in. fuperi ori li 
bro etiam ditftumfitjhocloco non inutiliter fit repetitum. 

Planetarumetiam.uiresmodoaugentur,modo minuuntur ratione 
fili habitus ad eclipticam, cum igitur ab ecliptica uerfus noftrum polu 
decUnant,tum leptentrionales dicuntur5& eius uis augetur ratione no 
ftriiqiuinhacparteSeptcmrionalifumusjfinucrdab eclyptica uerfus 

fus 




Nunquidnolliordinrem cfllj&ponasratioiicineiusin ter- 
ra? lob.i8. 


94 THEATRI MVNDI 

fus polu antarcticum declinat minuuntur illorum uircs nobis. Hocot 
cphameridibusdignofcipoteftj&cx figura noftra nodorum, & limi- 
tum Planetarum. 

Mutantur etiam illorum uircs ratione motus cum fcilicet cft uel die 
CiuSjUel rctrogradus,quod idc ex ephemeridibus dignofcitur: na fi pla- 
nettC diurnus motus eft in fequenti die in plures partcs,quam in prace 
denti dired^^us motus eftjfin uerd in paucioribus retrogradus cft. 

Cum autem diredus eft triplicem motuum differentiam fortitur qui 
libet planeta. Nam uel eft ueloxjuei tardus,uel medius, mediorum mo- 
tuum,tabellainfra pofita eft cum diurnus motus, qui ex ephsmcridius 
colligitur,£ftmediomotumaior,tunc planeta uelox eft, lin uerd mi- 
nor tardus eft* 

Mediorum motuum tabella 
G. M. 2». 

O 2 O 

V o 4 59 

^ o 31 27 

0 o 59 8 

2 o 59 S 

5 o 59 8 

^ 12 II 27 

Hicc omnia diligenter funt animaduertenda,urplanetarum uircs di- 
gnofcatur , ut quid poflint in dies fingulos in humanis corporibus , uel 
potius i humorib*' 3 ex quib** humana corpora coftatfacile cognofcatur. 

DVPLEX SIGNORVM DIVISIO IN QVATVOR 
partes primum, deinde in figna mobilia, fixa, & 
communia. Cap. HI. 



^Nnum.i. unicum folis curfum lub Zodiaco diuidunt Aftrolo 
gi in qu^uor a:quas partes, qua? nobis quatuor anni tcmpo 
ra effici untjquod medici non ira faciunt, nam in partes in.T- 
qualesoum diuidunt,atnos Aftrologosifcquimur.Primaigi 
t ur quarta eft fcilicet Sol per hanc percurrit quarta illud an 

ni tempus efficit,quod uer diciturjquod cum Iit calidum , & hiimidum 
temperate hac ratione ha:c quarta calida, & humidajhabetur & tempe- 
rata,, ob id fanguinea 5 & pueritie quam fimiilima. Secunda quarta, qnsc 
Acuiualis dicitur cft e55^’U’,calida, & ficca eft,&: cholerka, & iiiuentu 
tem ! efercns,diimqi Sol hsc tria ligna perambulat Aeftas efficitur.Ter- 



et temporis LIB. II. 95 

figvra ostendens signa QVA 

TVOR ANNI tempora EFFICIENTIA, ET SI- 
GNA MOBILIA, FIXA, ET COMMVNIA. 




96 THEATRI MVNDI 

tia quarta; 4^ 5 & dum fol per illa deambulat figna efficitur Au- 

tumnus fijgidsj&iicca.ef^ melancholipA ui^le Aetatem refert.Quar 
tapars eft «s^X^qua^fignadum afolejperagraturhyefns efficitur^quie 
frigida3& humida eft Flegmatica>& fenilis ittatis ftniiis. Quacunque u- 
uius anni uitam fortita funt ea apertam uariabilitatem , & mutationem 
perfolis motum inZodiaco.confequunturjUtfuntherbvpcneomiies 
nonnullaanimalia,&nonnnliimoibi5Ctiam>quiftnon totam artatem 
perdurant ikltem ad principium fuse fena^utis.pcrueniuntjUt quartana 
tebris eft. .Horum autem quatuor partium qualibet fiium^incipium, 
mediumj&finemhabetjin quibus diuerfas mutationes habent es om- 
nes, qu9 a ciclis cfiiciuntur,cuiufque igitur quarta; primum fignum dici 
tiir mobile, quod dum Sol in illud ingreditur fignum mutatur anni te- 
pus in aliudj& hsec mutatio apertiflima eft omnibus, fi illud tempus ob- 
feruare noluerunt. Vt hoc anno 1 586. dum hcc feribebam . Nam die 
21. lunii fol ingrefilis eft fignum 6^.quo die ferenauit cum multis ante 
diebus,& menfibus fuerint permulta: pluuise , &inundationes j-fuit fri- 
giis,& multa incommoda tempora, ferenum autem perdurauit deinde 
iatis multis diebus,& maximis cum caloribus interpofuit tamen Deus 
fua bonitate nonnullas leuespluuias,ut homines inde in tamis calori- 
biisaliquodleuamen perciperent. Mobilia igitur illa figna dicuntur, 
quod in aere masim? mutationes fiant, H2:c autem figna funt 
& ■/-, qua: uerd figna hxc quatuor,in Zodiaco fequatur, fixa funt, quod 
illa mutatio fada confirmari, & perdurare cernatur , & hoc tempus re- 
fert hominis iuuentutem,ut illud pueritiam, & quod fequitur refert fene 
-dutem. H^c autem figna funt > «=• reliqua uerd figna quatuor 

cdmuniafunt, q<f3&bicorporea quod tuc incipiat illud anni tepus fua 
uim rcmittere,& ad fequens tepus fe conuertere,cxquo fit,utiUud tem- 
pus fit utriusque temporis particeps. Hfc fignafunt fint 

quot annis mutationes per folemjqui per figna tam diiierfa, diuerfcquc 
natura per.ambulat . imo innumerabilesfunt,cum&h;ec eadem tempo 
ra ratione aliarum- planetarum3& ftellarum fixarum maxime pcrmntcn- 
tur,utiure optimo digerit Solon duos dies fimiles penitus in uita non 
experiri hominem, licet diutilTime uiuat. Sciendum tamen eft,quod 
qua:cunque diximus de quatuor anni temporibus non utique terrarum 
uerafunti^IahcECuerafunttantu in locis Scptentrionalibus,inauftrati- 
bifiueiid(CQta^eibSb^;Qu,i]lififithyeiiis gu Aobis..cfts',ftas^.& illis-xOas 
cu nobis hyems,iis uerd quifuk^quator^,uerfantur neq^ hoc neqj mo- 
do fe habent cum duplicem hyemen3& a:ftatem habeant imo perpetuu 
uer,& fe mper fic illis cquinodium. 

MA- 



ET TEMPORIS LIB. 11 . ^7 

DE SIGNIS MASCVLINIS, FOEMININIS, IMPE- 
rantibnsjobedicntibusj&fc odiose contuentibus. 

Cap. niL 

K Afculinum , & famininum ta in fignis’, quam in planctis cft 
quadam collatio, uel duorum fignotum, uel duorum pla- 
netarum,ut quod maiorem quandam uim ad agendum ha 
beat mafculini;m,quod minorem femininum dicaturjfigna 
igitur omniaimparialinirmcrareincipias ab Y. inaiculina,paria uero 
feminina fimt . Hxcigitur mafculrnaY,n,S23'£t,+»,!s=:,ft minina hac 

Imperantia uerb funt figna ieptentrionalia cbedien 

tia !Ct,i>p,H.),'fc,»=,X,ncii tamen fingula feptentrionalia lingulis meridio 
nalibus imperantjneque hccillisobediuntjfed ea tantum, qua quadam 
ratione libi inuicem opponuntur,funt aute ca,qua ab aquatorejuel po 
tius,quf ab eodem punfto e quin ocSiali i que diftant,& fun t Y,& X,'C,Sc 
Tc,<^fic +^,0,& «,*!? & — .Hi c apertei lequeti figura cernutur. 
Odiose ucrd contuentiaruntil!afigna,quf rcdta,&tortuola dicum 
tur, quod iliare(fie,&hec tortuose afcendat,dum fcilicetillafnper hori 
rtontemalcenduntfcmperfecumplus linef aquincdtialis afcendit,ui 
oblique afeendentia femper minus licdiaci fecum trahunt. Hax di*' 
cunturantifeia aPtolomfo male fcilicet adumbrationes. Quo in loco 
animaduertendiim eftjquod no folum figna funt fignis antifcia,fed gra 
dus gradibus,6e minuta minutis , ut primus gradus Y, odiose contuea- 
tur JO.'’P,&fic in reliquis,odiose autem fe centuentur , que ab ilHem 
pfi ciis fofifiitialibus sque diftant,figura hoc tibi aperte oftendit, fed cu , 
non fit fatis multis in rebus fdre,quod lignum odiose reipiciatur ab ab 
tero, Icd Icire opoi teat,qui gradus,&icrupulus refpiciatur,appoluimus 
duas tabellas ,£x quibus facile, quod fcir,ecupis,eUicies,alteia enim id 
eft prima pro gradibus utcris,alterapro Icrupulis. 


Pro Gruibus 

pro minutu. 

Promimitis. 

o 

30 

© • 

6 & 

1-6 

44 

1 


I 

5 S 

*7 

43 

3 

a8 

2 


iS 

43 

i 

»7 , 

i 

57 


4* 

4 

2)^ 

4 

J« 

20 

40 

y 

6 

7 

iy 

34 

n 

5 

4 

7 

SJ 

J* 

u 

a I 

N 

3 P 

38 

37 

Pro 



98 


PiograJibus 


T H E A T R‘ I . 


M V N D I 

pro inii) Citis. 


8 

ii 

S 

5 i 

r 

i 4 

36 

9 

21 

9 

51 


n 

10 

20 

1(3 

50 

x6 

34 

ri 

19 

1 1 

49 

27 

33 

n 

18 

>1 

48 

18 

3 i 

13 


IS 

47 

2.9 

J* 

*4 

i 6 

14 

45 

30 

30 

if 


IS 

45 




lam rem iplam aliquo exemplo illuflremus. Die 7.1ulij 158^.5 eftia 
grad. I . m. 34.^ fcire iroio^quo fuum amifeium mittat : hic ti ia inquire, 
da funt5Signum5GraduSj& Minutum: figniim reperies in llipcriori figu 
rajgradumin prima tabcllajminutuin in Iccundojinquire igitur in figu- 
raTaurifignuriYj&lineiBtranruerralestibioftendent ^ elTe antifciuni 
Prinmmdeindegradumqu^reinprimaTabulaj&hic oflcndet ti- 
bi e regione 29. qu^re poftremum34.mihuta>&e regione inuenies 
25 qui poftremus numerus eft gradus uigeiiminoni.Primus enim gra» 
dus rerpondic gradui 30.idedafine 29.. ufqueadfinem 30. & minuta 
3 4. refpondet minutis 2 6. gradus 29. ex quo fit^ut B antifeium fit in gr. 
28.& M. 2 6. Hoc etiam hac ratione reperiri potefidocus planetae fubdu 
eaturdetoto fignO:,quod reliquum elt, eius anrifcium eft 5 fed illius fir* 
gnisquod illi antifeium eft. hoc modo.. 

^lantifcium'^ C. 30 

locus b in tauii G. r 34,. 

locus antifeii G. 28 m. 26 Q_. - 

Quantas opportunitates afferat hiec cognitiojalio loco tibi difeendu. 
eft: hic enim(utfcEpe diximus) non uerborum fignificationem^fed tan- 
tum huius mundilitterarum Dei: digito inferipearu k<ftione docemus.-. 

DE PLANETARVM RADIATIONE. Cap. Vi 
tefi^^f^luturnaprudentiftimorum uirorum obferuationc comper- 
S tumeftjalioseiietftusiiihis inferioribus fieiij^zum planets 

0 quodam fpari o luntinuicem diftantes ,aUos uerd cu 

alio Ipado isiunguntur, quas inter fediftantias radiationes 
dicuntjnonnumquam uerdjqudd his rationibus non diftant , uei nihil, 
uelparum agere ccrnuatur.fimilirudine fidium nonnulli hanc rem ex- 
ponunt, qu£ fi inter fe quadam l aaone conorum diftanc/uaues concen 
tus emicLunt/iaconcrapenitus dilbnare fenduntur: ath^c noicro pro 
pofiro aliena funt,qui remdeferibere tantum, &: iub oculos ponere ueli 
snus omnibus pene rationibus omiflis. Planvcai umigicur 3 &: fignormn 

radia- 



ET TEMPORIS LIB.II. 95 

FIGVRA OSTENDENS SIGNA IM- 
PERANTIA obedientia, ET, SE odiose 

.C O N T V .E N T I A. 



Ecccluna etiam non.fplendctj&ftell^non funt mundf in 
confpediudus. lob.ij. 

N s 









1.00 THEAT Rl M VKDI 

radiationes quatuorfunt, quigj&afpcdus dicuntur. Textilis, quadratus, 
trinus, oppoTitio , qui his caraderibus breuitatiscaufaferibuntur ifc. n. 
A .cP. Textilis Planetarum alpetSus eft cu aliquis Planera ab alioPlaneta 
duorum fignorulpacio ideft, 6o.G.didat,cum trium fignoru, uel Gra. 
90.eft n.cum quatuorlTgnorum,ueigrad.i20.A.eft.cumpcr fexfigna, 
uel Grad. iSo.edcP.quodide de fignis oinnibus,& de quolibet Zodiaci 
pancto dictum {itcLiin uerdin eode grad ii,& minuto duo Planec^Tunt 
tunc coniunftidicurur,& hoc caracftere lignantur cr.Hi uerd alpe(iius. 
nonTolum coniiderantur inter ipTosPIanecas,uerum etiam inter Plane 
tasySciteilas fixa?,led omnium maxime a'.uirtiice enim unita magis age- 
co mpertiflimum eft. 

InaTpedtibus illud Iciendum eft, quod aliquam habent latitudinem 
at ita dicamjideftjnon ad unguem in his diftantiis confiftut, led per ali- 
quod lpaciumance,&polt(quodTpacium Planetarum orbes dicuntur) 
eademmterioribus agere compertiflimum eft.hos aute orbes in Teque- 
ti tabelluLa cernes , deinde ape< 5 taum figuram, & eius uTum habebis. 


j l^ranx. G.7.3 o 1 


j 0 

2 G. 8.0 {. 

Sc«ile fixe magni [ Secandx.G.5.50 ] 


[if 11 0 

5 7.0 i 

tudinis, | Tetrcix. G.3.J0 j 

1 

1 o" 7 JO 

# II.JO 1 

1 C^artx. G.r.jo \ 

l 

& ly 0 

1 


ut omnes Tuperiores configurationes cogii oleantur prelciendu eft pri 
nau lignoru c 51 igura:iones,q ligura cognolcutur.hoc modo Y radiatio 
neslcire ueiim:ponemdice,quiin mobili rota protenditur, Tuper prin- 
cipium arietis,&ftatim uidebis Textile dextru cadere inprimu G. R«,n, 
in i.G.'b,A3in i.G.-H.oppolituminprimuG.A:.liniftrorlumuer6 *in 
j.G.ii.in Ojin i.g.,Q,.Hocfacitomceterislignis,&lignoru gra 

dibus,atq5 minui:is,& eris uoti compos. Hac ratione Planetarum confi- 
gurationes habebisjUt exempli gratia Tcire uolo hodie , qui eft 15. lulij 
1 58 d .quomodoiniixcemfe intueantur Pianett primum 0 eft in Grad. 
5 1.?5 ibi collocaindke fi illius afpedtus Tcire cupis. ^ eft in G.i3,iidu 
na igitur nullumhabet cum Tolealpeiftum,cumnnlla exquatuor radia- 
tionibus in mobili rotainTcriptisadiiiam pertingat. 5 eft in 2.G.b’.neq. 
ullaeft cumeo Soli partilis radiatiOjledPiacicus n eft. Partilis enim d. 
eft ad G. 2 1 . y .& ^ ab eoloco diftat G. 1 1 .0 aute (ut Tupra di<ftum eft)ha 
betG.i7.orbisance&retro,eftigKur □'.adorbemSoIis,noautad orbe 
Saturni,cum tantum 5,io.G.orbishabear,T^ eftin G.3O.ii}Cum0igitur 
nullum aipe<ftum; in 2 i.G.n; nullum eidem alpe<ftura. $ in Gr. eft 
igitur 0cu[H ^.pladceiundusjcumab do diftet tatum G.i4;^'in G.3a 
unullua^ecftd igitur fi^alpe<ftusad reliquos planctas Icirc cupis, fi- 
militer operaberis, DE 



ET TEMPORIS LIB. It. 

PLANETARVM ASPECTVS- 



Nunquid coniungercualcbis micantes ftellas Pleiades j aut 

gyrum Ardluri poteris diliiparc. lob. j8. 


101 THEATRI MVNBI 

PE SIGNIS \KCVNIVNCTIS. Cap.VT, x ;x 

S aViEfigna neque imperantia, neque obedientia , neque anti- 
? fciajneque ullos inter le (iipcriorcs afpcdtus habere pofiunt, 

^ inconiuntfta dicuntur(hsEC autem) quse fint animaduertasifi 
^ gnamobilia,qu:Elunt(utiupradidIuniell)V,sp,£t,& (; sut 
inconiundla cum fignofibifequcnti,& illius oppofito,ut veitincon- 
iunflumcumjCj&sif.cjEjCum j) cum«& fecum kc&S) ,fi- 

gna fixa funt inconiunGa cum figno fibi antecedenti,& fequenti, & ho- 
rum oppofitiSjUtb cura Y,&,'n'3& horum oppofitis -H & ■ct,& fic tie re 
liquis dicendum efcfigiia uerd communia funt inconiundla cum figno 
fibi proxime antecedenti,& eius oppofico,utit cub',& «,&h®ccmnii 
in huius capitis figura unico intuitu cernes . fi illud animaduer- ' 
teris, quddfignaincoiundlacummobilibuscrafliorihneafi ' 
gniflcantur,cum lignis fixis duplici , cum lignis com- 
munibus fubtilimi, fed cum qute tranfuerfales 

funt neceffario fint duplices pro aliis incon ; 

iundiionibus il lis addidi apud 

fignumqua ndam par- 
uam linea m,quE s 

docet illic pro unica 
haberi pro fci 
licet li- 
gnis 

communibus. 



! i 

.■.-,,1 


SI 



ETTEMPORISLIB.il. ,oj 

SIGNA INCONIVNCTA 



Omni ncgocio tempus cft,&oppoiftunitas. 
Ecd. 8. 


1,04 THE ATKI MYNDI 

PE PLANETARVM NODiSi^ET UMITIBYS.^ 

Cap. VII. 

omnes prarterfolcm (iir in fLipericn libro docui- 
mus)rub ecliptica no femper uoluuncurtfed raodo in Septe 
trioncmjmodo in meridiem dcclinant,unde fit, ut in duo- 
bus tantummodo pundis eclipticam lecent.qua?punifta no 
-di aPtolom^o dicuntur 5 qui uerd pundus quodamodofic a planera 
•dum. a parte meridionali in leptciitrionem tcndicjnodus eiiehens dici- 
tufjdc caput dici poteftj&fcribi hoc modo ii uc in ^ etiam oppolitus 
uerd nodus uride in meridiem ex boreali parte proficifcitui . Nodus de 
uchens3&: cauda etiam ufurpatui j&itapingiturjut anobis in icqucnti 
figura ty^utin luna etiam aliis quoque nominibus uocanturjqus oia ni 
hildicereattinctjne ledoris mens confundatur. Duo cx hoc capite no 
bts precipue.colligendafunt: alterum eft unico intuitu ubi fint hi no- 
di intucrij quod in figura facilefitj&licetnonfcmpcrin eodem loco 

perfiftant(nioucntarenimcumo^ualpha:ra 3 ideltad motum 

lphfr®)ob idiildem locis multis annis quodammodo perfiftunt. Ad 
quid autem conferat hos nodos IcirePtolomaius tradit. Alterum 
fciaaiuSjquandOiplaneta fit borcalis, & quando leprcntrionalis . Nam 
cum eftaiitid?^ fecundumfignorum ordincmfcptcntrionalis elcjcu 
uerda'Uadcapurleciindum pariter fignonun ordinem meridional^ 
eft.Vt exempli gratia Hodie die 9. Iulii 1 586^1? cfl: in Grad.i.m. 42.0 
cftigiturmcridionaliSa&defcenditad uentrem auftralcm ad maioicm 

icilicct latitudincm,qiiam habere poteft hicPlanctadatitudp cnim Pla- 
netx* dicitur hajcdiftantia Planctte a linea ecliptica, qua? b cft a parte bo 
rcaUG.^2^auftlfi^aG,3.YU■G.2.4^boWlfitrlna Liero G.i.r.fin bo 
reati parte G.4.3 o'.iu auftrali G.6. 5 o‘.iT’G.6 . 2 aMn parte borc^i in meri 
dionaliuero G. 6 . 2 2‘.?iuboreaU G. 4.5'.in aurtra li G.4.14 .lun^ucro 
in iitraquc parte ell Grad. 5. illud prteterca fcitiidum clt, quod dum 
Plancta a caidtc ad limitem ucl uentrem boreum afccndit, boreus 
afccndcns dicitur,dum ticro ab hoc limite ad caudam uadit, boreus, 
ucl reptentrionalisdefccndcns appellatur. Dumueroa cauda ad uen- 
trem aufirinum uaditjaulhalis defccndens cftjdum ab ho«- iicntic ad ca 

putpropcratMcridionaliSjUelAuftralis afcendcnsdicitiir. Ha’C omnia 
in feqLiencifiguraunicointmtu cernes pra:terquam uluna? qiii 

nodi cum motieantiir qtjotidie,3i & nonniillalccunda, nullum certum 
terminum ei afiignaripofeU, qui diu perduraturus fit,ob id cx cpiia:- 
mcridibuspctcndifuiir. _ _ 


ET TEMPORIS LIB. H. loj 

FIGVRA NODORVM> ET LIMITVM 

PLANETARVM, 



Verbo Domini c^!i fifttiati runc,& fpiritu oris omniscius 
uirtus eorum PiaL 


o DE 



.TRE ArRI JMVNDI 

■IV i' B^-hC9EXIlDiXJrSIOjq;a^>- ^ 7 

,* 7 ." A ^ 5 >: /: s ^ 

^^^^^Oduminruperioribus capitibus diuifumcft in duasmcdicta 
tcSjin quaruor partes 5 &iii duodecim /igna,qiuTdiiiilioim 
iuobiiis,& perpetua cfi . Aliam quoque diuiiionem pcrle- 
quimiir hoclocojquarnonutfupcrior eft permancnsjfcd in 
perpetua permutatione uedatar5& uarias^&diuerlas mutationes3& dif 
ferendas fortitur. Hec autem hoc modo Iit : primum per meridianum 
circulum in duas aequas partes diftribuitur3& qux parsj cft oriente ucr 
fus afeendens dicitur, quippe qu£E perpetuo alcendic, que uerd occide- 
tenrucrluseftjdercendenseft&appellaturjfiuerdcdo fic diuiib addi- 
derimus horizon temliunc quatuor quartae, quarum prima^eft ab orien 
te ad caeli medium: iecunda ab hoc loco ad occidentem : tertia ab occi- 
dente ad medis nodis i lineam j quarta a media no^e ad orientem. 
Qualibet autem harum quartarum rurfus in tresdiuiditur fuper aqua- 
torem fquas partes, qusmanfiones,domus, domiciiia,Horpitia,habita 
cula, dicuntur. Hisautemnominibusadditurordinis numerus,utdo- • 
mus prima fit illa, que eft ab oriente prima fub Horizonte recundum fi^ ' 
gnorum ordinemjquefcquitur iecunda,& fic ulque ad i i.ut in fequenti , 
figura patebit in quam folent Aftrologi hac rem diftribuere , licet pleru 
que fiat quadrata : h^c tamen nobismagis ctJunarefert,obid accommo 
datior uidetur- fuperioribus aut quartas liias tribuere Aftrologi qualita ' 
tes,ut&his, quf anni qu:auor tempora conficiunt. Namprimam,qu*e • 
efia Solis ortu ulquc ad csli medium, & complectitur domos lo.i i-iz. 
dicunt Mafculinam, orientalem, aduenientem, & fecundum Arabes 
fanguine2m,puerilera,uernalc, quam tamen ficcam dixit Ptolomsus, 
quod Sol cum in ea eit hiimiditatem nodtu genitam dcficcat ; quodque 
ab ea uenti excicantur,qui fublblani dicuntur,qDi ficcifunt. 

Secunda csJi quarta, que eft a medio ciii ad finitorem occidentale, 

& conitar ex 9 B.& 7. domo Arabibus dicitur caiida,& ficca,a qua iente 
tia Pcolomsus minime recedit,tum quod Sol in M.C.conftitutus,& ad 
illam partem properans eam calefacit,& ficcat, tum propter uentos no- 
tos,qLu maxime calidi funtj&ab ilia regione flant. 

Tertiae li quarta eft a finitore occidentali ufque ad lineam medis 
no<5tis,&con.:inec 6 . & quartum domum, quemdeuiina eft occidenta 
lis,& adueniens,& ut Arabes uoluntjmafculina, frigida,& ficca , melan- 
colica cft. Ptolomcus tamen, uoluit, ut eflethumida: qubdeumSol ad 
eam peruenit humiditas,qus interdia exficcata fuit incipit diffundi , & 

fauo- 



ET TEMPORIS ',07 

FIGVRA XII- DOMOS OSTENDEN^ 



Tuus cftdiesjtuaeftnox.tufabricetuscs auroram. 
& Solem. Pfal.73. 


o 2 



.jo8 TiIHA'i>Kl' MVK'D'1 

> i.,l 

Quarta 3cni^e quarta^qua: continet priinam,fecundam,& tertiam: 
domum eft a linea medix nodis ufque ad finitorem orientalem . cft l'ce- 
minina Sep tentrionaiisj^egmaricajhf nnalis rcccdes^quod a Pcolomco 
non ualdedilenutjcum dicat ifiamfri^damel^, quod dum fol meri- 
dianum fub terra latentem confeendit iongilTime a nohis abefi, tum qd 
uenti aqufionares ex ea parte fiirgunt frigidi iunt 3 & gelu adducunt. 

AUa-quqque ratione confidcrantui h; domus. Nam quatupxangula 
resdicuntufj^qax funt prima 4*-7a & lo*. quacuor fuccedcntes-jqva’ Id- 
licet has quatuorfttCcejduQtjquxluntia 5“ 8 “.i i*.rdiqu; ucf O quatuor 
dicuntur cadenteSjque funt 1 2®. angulares lortesjiunt lucQe- 

dentes minus fcfftes cadentes penitus debiles liiiUjhoc fcilicet modo 
Planetc in iris domibus exi-ientes fic fe habcnt:d^iH' tamen &; inter has 
ordoquodam,utdcinus 10*. i z.forticud.nes habeatjpjitna ii. Vnde- ■ 
chpa lO.feptima^monaS. quarta j.quintad.lccunda 5 ,odaua 4 ..Ter- \ 
tia 3. Duodecima 2. fexta I. Hxchadcnus. ' . » 

DE VIRIBVS PLANETARVM RATIONE LOCI, 
quo reperiuntur in Zodiaco. Caj) . 1 X. 

B SuiribusPIanetarumjquas ipfiSortiunfur ratione Z,c^iaci * 
partiSjin qua reperiuntur tractaturus ia hoc capitequatuor 
coUegLqux funt Domus, exalcacio,triplidcas,& termini, u-. 
nicumeorumdemcafihusj&dctrimcndsj&in unica figu#- 
ra accommodaui,qu/ infra appolita eii illud %iEur Ibiendum efi, quod 
reipfamultisanceieculiscognitume;f,qud#Pianetx diucrl^ fortiun- 
tur fortitudines non &lum ratiore fuorumprbiumi uerum etiam tum 
ratione Zodiaci decim; iphxrc, tum rationcj-ftelbirum nxaruqi., quibus 
cumiplicopulantur,delupe:ioribusfgadaidimbusfupra tradacu eft: 
de lecunda nero radone nunc agemus^i^breui uia,uc noflrum propo- 
fitum eft. Ex duodecim igicutr^-^iaci lignis uniciiua-fibi lumit 0 quod 
leo eftdn quo cum repeiitur.Jiiam/ai^Jjiceadefe tamquam in domo fua 
omnibus compertilHmumeft,lunauerdeodemodo ariicicurin c^.qux 
uero duo fignaproxime,& ance & pofthvc duo Solis, &Lunx figna re- 
pedtur Mercurio tribuuntur,„qux funtii-,& ne,fed ita ut n dicatur 
diurna^mus^quodlbdllofigno 'mdius afteiaturiadiQ, qu^dn no- 
<fte,&’n> dicatur uodumajqtibilmeliusinalH^Si^ node afficiatur, quam 
in die,qux uero h:C duo ligna concingunc,& fequuntur hoc ordine Ve 
neriadferibunturaqu; funt libra led 5 ' nodurna,S££i: diurna dom* 

dicitur 



ET TEMPORIS LlB.lI. 109 

dicitur eadem ratione, qua de 5 didumeft,figna uero quc hxcdidta 
CQBiplciftui^tur dantur cf funt V5& «. fed in dic Vj&in no<^e «e duo 
itidaiidaritur7/:indie445&inno<5leX5reliqua?duoi3reli<fle funt> in 
noj^e>&in diej«:5in colligendis autem Planetarum fortitudinibus do- 
mui quinque fortitudines adferibuntur. fecunda Planetarum dignitas 
exaltatio,uel regnum dicitur.quod dum in illo ligno reperiturPlaneta 
ualde letatutj&in aerefuam uim pr£tlefertiTa,ut ualde mutetur, ut 0 in 
in"^ &iila ratio alferri foletjqucd cum 0 arietem ingreditur ad le~ 
micirculumborealem afcenditjiii quo dum uerfatur inhac noftraZona 
res generantiir3& dies no<ft:e maior fieri incipit, utquandam uieforiam 
libi comparare Soiuideacur. Luna uerd.quie pariter ad generationem 
concurrit cum Sok ubi in ariete ligno ad generationem accommodato 
cumfole iun6tafuit,iat>' apparere,& quodamodo regnare,& in mundo 
dominarijincipic. Saturno uerd cum reruminteritus,& frigiditas maxi- 
me tribuatur merita in £^figno arieti contrai io, exaltari dicitur,ideft 
in eo fu« nature maximam uim adiungiiT/: autem in exaltatur , quod 

ibi dum uerlatur iientos feptentrionaIes,qui maxime fecundi funt, exci- 
tantur.&cunditas autem ij: maxime tribuitur ^ autem cum naturam Io 
uicontrariafbr{itusfit,coatrariura,ueloppoiitum fignumlibi pro re- 
goodeiegit, quod eft;ibi enimfuum caloremJta contemperat , utno- 
bis a quoru Zenich maxime ibiuerfans didat ,.utjlem reddat.$ vero quip 
p.e qua: maxime humidit^em excitat in humido ligno quod X cft exalta 
ri dicitur.^ poliremum.cuailit Veneri natura contrarius in«p fua do- 
mo exaltatur. Huic dignitati Planetarumforticudines colliguntur, qua. 
tuor f b r ti t u dmes adferi b u nt ur. 

Cum autem Pianeta in domo fue dpmui oppofita leperitur iu fuo de 
trimento reperiri dicitur, quod ibimaximo damno afficiatur, cum in fi 
gno fua exaltationi contrai ip in fuo cafueft,qubd.ibi fit quafi-defuai^ 
dc motns,& de regno grelTus. 

llludpraterea admonendum eftjquodnonnulliexiftimarunt Plane- 
tarum exaltationem non. in toto ligno, led in certis gradibus fieri ita 
& cafiinisob id in fequenti figura adladpli hos graduS;,ut quilque, quod 
libi magis lubec^deligeret. 

Trjpiicitas autem Planetarum, quadam dignitas cft, quam in fignis: 
habent Planeta,qua? trigona radiatione interle copidantur , quc ligna 
licet temperatura minime conue.nianc,ob lexuum tamen c6ditionem,& 
trigonum radium inter le eonuenite uidcnturj& ob id certorum Plane- 
tarum gub6raationem3& dominium Sortitafent. 

Omnia igitur ligna in quatuor trianguIosdiuidumur,&:quilibet tria 

gulus 



111 THEATRI ‘MVNDI 

gulus tria figna continet imum mobile unum feu , & unum communC; 

Primus autem triangulus conftar ex ^ marcullnisj& diurnis fi 

gnis.Arabeshunc triangulum uocant igneum illius imperium trii 
buunt5^5&l/^5quippe quimaTculij&diuniiPlaner® funcin die tamea 
primum locum tenet ^jlecundumifjatinnodie contraria ratione fe 
habent. Arabes -hunc trigonum oiienralem dicunt/ed Ptolora^cus Bor 
rholibicumj ideft medium inter boream, & Ahicum, uel ex his duobus 
permixtum dicit. -H domus n uentos Septentrionales excitat , & V do- 
mus Occiden tales, 0 autem nullum proprium, ied omnes communi 
ter uentos excitat. 

Sccundustrigonusextribusfignisfoemininisconfiatjatque nodlur 
nis,qujEruntb'3’^3&>,&terreumtrigonumArabes hunc dicuntj&ei 
cum Ptolomco Dominos tribuunt 5: ita tamen,ut in dominatione 

dicipriecedat?. Hunc dicunt Arabes Meridionalem led Ptolomxus 
Auftrifolanum:^ enim, cui dominatur 2, meridionales uentos excitat, 
qui cum oriente communicant propter 7 r,cm dominatur qui pro 
ucntosexcitat,^ enim cum fole omnes uentos excitat. 

' Tertius triangulus ficexii,;ii,t«--,qu^ figna malculina,& diurna dixi- 
miis,hunc triangulum dixerunt Arabes aereum ,& in illo dominari 15, 
uoiuerunc.ita tamen ut Saturnus primaspartes fibi fumat in terdiu, 
noduuero^icenfuerunt etiam Arabeshuncefieoccidentalem.fed Pto 
lomarus Borrapelioticu efieRriptum reliquit,id efimixtum ex borea, & 
fubfolano. Venti enima ^ proiienientes,utfiiperius didium eft, funt o- 
rientales,qui tamen communicat cu borea propter 5 qui borealis eft.‘ 

Quarta triplicitas cenirat ex Xjqu^E fignatkminina lunr, nev 

€tm na.iSc aquea. Huius autem primus Dominiis eft c^jcui in die aftbcia 
tur 2 ,& in nocte Hunc trigonum Arabes dixere Septenirionalcmjat 
Ptoloma^us Notolybicum uocat i quippe qui uentos occidenralesexci 
tat propter ct'doniinum,ad meridiem tamen etiam declinat propter 2. 

Hic licet Dei omnipotentis lummam fapieiuiam animaduertere, qui 
cum tioluerit omnia corporea corruptibilia ex calidojfrigido, humidos 
& ficco conftare,itain obliquo circulo eam uires diftribuic, ut planeta- 
rum motu has primas qualitates in h^c inferiora uel infiueretjuel excita 
retjautgcncraretj&nucrirctjatqueconferuaret. uentique excitantur, 
fine quibus omnia corruperenturjiiauigatio concideret,&(utunouer - 
bo omnia complccftar) nulla noftra uitaefiet. 

' • Vt huic capiti finem imponamus-, reliquum eft-, ut de terminis aga- 
mus, q u? 1'unt qu-: dam fignorum parteSjin quibus planets alicuius non ' 
autem aliorum uires,&qualitat<s uigentjUtdqm in iil;j parte ucrfaturil 

lius 




'ET TEMPORIS L-iB- tl. iio 

de praecipvis pl anetarvm 

- C I G N I T A T I B V S. 


Opera man uum tuarum fiin t cali . Vlal. t oi, 





112 THEATRI MVNDI 

lius planet» , cuius illa pars fit, qualitates fibi fumatjVt primi fex gradus 
V funt 1 /:, & fi in illis reperitur in fuo termino efle dicitur , & bene at 
fe<rtuscft, fin alius Pianeta ibidem eriti/: qualitatibus afficietur. Hos 
autem terminos in fequemi circulo diftriburos habebis, fed animad- 
ucrtat etiam kctor , quod alij termini funt Arabu, alij Ptolomiei,nosq; 
Pcolomxum lequimur. Huic dignitati tres fortitudines tribuuntur ab 
Aftroiogis . 

Sequentis autem figura vfus ille eft. Die zy.Iulij i 5815 . 1 ciredefidc- 
ro louis fortitudines primu in ephemeride i/; elTein Gr, j.-?? perlpicio. 
Deindein circulo kquenti , & in parte interiori inucnio fighum ^ fu- 
per quo lingulam mobilem, Sr illi circulo affixam pono, fed ita,utfuper 
G 3^3 eiufdem figni(qui gradus funt in parte exteriori eiufdem circu 
U) tume ideo quid fit fub linea, qua: fignifieatur per illam lingulam 
primumvideo domum effef, notfturnam, detrimentum p,cafus -^.tii- 
piicicas c*. 9 ..& exaltatio !/:,& terminus Martis A hxc omnia \ nico in 
tuitu cemes , quam commoditatem maxime ex hoc meo libello confe* 
que: is .idem de exteris planctis didum fit* 

DE PLANETARVM CARPENTIBVSj 

&almugea. Cap. X. 



[ N carpento efie Plancta dicitur , cum in duabus, uel tribus 
fuaruffl dignitatum fupra deferiptarum reperitur, ut cum 
1 /: cfun Grad - 1 3 .vfque ad 20 .G. quod tunc eft in fua exalta 
tionc,& termino. rei cum':; iniipverlatur,qu 6 dtunceftin 
dr moa&oaHadonej &fi eft in Gradibus primis yxiufdemfigniintri 
busverfatuidignicaubus,jn domo, exaltatione ,& termino. 

Almugcaverbfiueperfona eft, quoties finguiiPlanete eo modocu 
Sole, aut cum Luna configurantur , quo demus ipforum cum lumina- 
rium domibus, ita tamen > \ t ad Solem fint occidentales ,& ad Lunam 
orientales. Planetaergo in Solis almugea elfedicitur cuma Sole tot 
figmsdiitat>quotaQ prima domus cius ,quxfubfequitur fecundum 
f ucceflicncm lignorum diftat . In Lunx vero almugea eft, quando tot 
diftacfignis,quot domus planete,quxfubfequitur contra fignorum 
ordinem difia^^x omnia in fequenti volubili rotula cernuntur , Cu- 
ius vfus trdisfcff plSiieta fit jn'Solis almugea 

primum \ ideo in Ephxmeride Solis locum ,& eum in Leone efte con- 
fpiciortum Solem , qui in volubili rotula depidtus eft ad Q euoIuo,con 
fidei O,deindc fingulos planetas in ephxmeridejnum fint in illis fignis, 

in qux 



ET. TEMPORIS LIB. HI. ,,3 

ALMVGEA, VEL PERSONAE PLANE- 
TARVM FIGVRA. 



liV 'triEATRI MVNbi 

in qu* cSduhtJjlaUetf in fti^ntirotula&figura circulari dum (bl fcft 
in leone , & uideo in ephemeride 5 efle in ^ in liquenti rota ca- 
dic in almugea Solis iri IP': n on ell igitur in almugea Solis, 2 in 'ephe- 
meride eft in quf deberet efle in^ ut ellet in Solis almugea, ut in 
rotula conipicitur o" in ffp , eft & in almugea vt ellet deberet efle in Scor 
pio,?Ceftin <5,& in liquenti almugea efl in -H, p in Y,& eius almugea, 
utlicetuidereinfequentirotulaSoleexiftentein^,efl: inifc. Idem de 
Lunafaciendueft,uidein ephemeride Lun£Elocu,& in quo debes in fe 
ueti rotula Lunam collocare, deinde lingulos planetas confidera. H;cc 
quidem dignitas maximam uim habet, diligenter igitur conlideranda. 


DE PLANETARVM GAVDIO, ET EORVM COL- 
latione ad Solem. Cap.XII. 

|Vnc Planeta dicitur efle in luo gaudio iuxta Ptolomai fenteri 
tiam cum eft in fui amici domo,ut cum o' eft in y,uel £: do- 
mibuso,qu; unailli amica eft. at hfc dignitas omnium mi- 
nima eft. Hs autem dignitates,ut intelligatur fciendum eft 
qui Planet» fint inter fe amici, id quod in liquenti tabclU 

cernitur. 



< ivy -id-, 

E funt-i 0 ^inimici 

). -{$. 

I o" eft 2 inimad ceteri omnes, fed ma2isK&^. 

I <V y <0- 

{ 0func Vnimid ( ^ 

^ iv } d 

Acnici^ 5 Junt ^ 2 ^inimici ^ 

' , iiJ h 

) lunt ^ 2 Jfinimia < 

d E ? <?• 

, d IC > < o"- 

ftlunt ■< 


I 


.1 


d 2 > ( B- 

S E S d «&lf, 
at ^ ^inimici { 

l *&2. 


tjfiiat 

do- i 

.Aliud etiam eft planetarum gaudium in domibus. Nam Sol gaudet io 

$*.domo 



6T temporis LIB.n. Ilf 

9‘.dumLunain j.-Bin ijSc^in 6*.2in 5*.7f in ii^.Sc 5 in prima, f 
, Planetarum prsterea uires augentur, uel minuuntur ratione habitu, 
dinis ad Solem : Nam dicuntur combufti, fub radjisdn corde Solis j o- 
rientalesjoccidentales, matutlnijSt ueiperini,au< 3 i& diminuti lumine , 
quibus rationibus eorum uires,uel augentur, uel tninuuntUr . Plancta 
enim combuftusfft,cum minus fui orbis medietate a fole di(fat,quod 
fit tam ante , quam poft Solem. T unc autem Planeta maxima debilita- 
te afficitur: fub radiis uero cum licet elongetur extra medietatem fui or- 
bis , eft tamen intra quantitatem, quam aggregatum orbium amborum 
componit, qute debilitas minor cft.In corde uero folis eft,cum ei fecun- 
dum longitudinem, & latitudinem tanto fpacio iundius eft, quan- 
tum folis & Planeta femidiametri conficiunt,quod lpatium,ut plurirau 
eft fer. 1 9. tum Planctam dicunt aftrologi fuas uires conduplicari , 

Combuftionem alii alia ratione confiderant, dicunt enim Planctam 
tamdiu cobuftum elfe, du ita eft foli propinquus , ut minime cerni pof 
fit,quod diuerfis Zodiaci partibus tu propter ipfius Zodiaci tu propter 
Horizontis obliquitate diuerla diftantiaabiplbSole accideret folet. 

Orientales praterca dicuntur J5.lf:.o'.cum oriuntur anrefolem,quod 
fit a o-.ufque ad rf>.occidentales uero ab cF,ufque ad ctjquod poft folis or 
tum ipfi oriuntur,qua ratione quatuor fortiuntur ftatus , quorum pri- 
mus eft ab eo tempore , quo incipiunt apparere mane ante Solem ufq; 
ad primam ftationem, quo tempore planeta humidi funt , fecunda fta- 
tus eft a ftationeprima,quoad incipiunt oriri notftu, quo tempore cali- 
di funt. Tertius eft a noftumo exortu ulque ad fecnudam ftationem , & 
tum deficcant, quartus a fecunda ftatione ad ortum matutinum, & 
tunc frigidi funt , feruatis tamen fuis propriis qualitatibus. 

2,& 5 dicuntur orientales cum Solem pracedunt,occidentalcs cum 
Iblem liquuntur. 

^ uero eft orientalis ab cf ad o-.occidentalis a ct . ad cP.quo tepore ma 
xime uiget,& habet ad Solem quatuor ftatus:primus eft a a'.ad primam 
D,& tum magis humida,quam calida eft,fecundas a prima Qad cF,Tunc 
magis calida. Tertius ab cp,ad fecundam n &tuncmagis ficcatquartus 
deniquea fecunda o adcf &tuncmagis frigida,quam humida eft. 

Planeta; prsterea audii lumine dicuntur,cum a Sole recedunt,uel du 
Sol ab eis recedit; minuti uet 61 umine,cum ad Solem accedunt,uel Soi 
ad eos accedit. 

Multa alia confiderantur in planetis,qu.'E confultopr£teiTnifi,quod 
non poffunt lineis, uel circulis ob oculos poni,cum ea hic tantum dc- 
feribamus , qua; oculis abfque ullo labore homines cernere poflunt, 

P a ubi 




ii6 TtJEATRI MVNDI 

ubi femel has rotulas intellexeris . 

Ia nauis ipla mentis3& rationisjcui pixide in primo libro dedimus^l 5 
ga nauigatione tum uela, tum malosjtum rudentes partim attritas 
partim fracidas habet^ ex quo fitjUt hoc frcundo portu con- 
quiefcedum {it,tum uthfc omniaad nouam nauigatio 
nemrefarcianrutjtum ut ego nauigando defelTus 
aliquantulum conquiefcam^non quod in 
quiete dum in terris ueriamur 5 qui ad 
agendum5& contemplandum na 
tifumusiitnoftrumbonumj 
& noftra frlicitas j icd 
ut robuftiores 
ad labo- 
rem 

furgamus. Hic igitur Dei 
auxilio uires refu- 
mamus. 

SECVNDI LIBRI FINiS. 

. ,p> 



THEATRI M VNDl 
ET TMEPORis- 
Liber Tertius. 

IO AN NE PAVLO GALLVCIO 

SALOENSI AYCTORE. 


L IBKl SF MMA. 

Q^olocofitSoU&- Luna quotidie oJlenditUTjC^leSie thema fine computis erigiturjquo 
ta hora Sol oriatur ad cali culnii peruemati& occidat tradituri idqueomni horarii 
generCi&tiiuer/it mundi regionibus, und curn-planetarum horis,& quomodo omnes 
honei- ter fe permutentur ceteri planeta pariter oriantur,ad lineam meridiana 
peru£nia7it,& occidantiolia ratione per tabulasyfcilicet uerus Solis ortus., & meri- 
dies,^ tempora horaria cognofcantur. Locorum hilegiealiumprofetliones annua, & 
menfur.r,£ tredecimfiguris fine computis traduntur.Q^figna humanis membris do 
minentur, facilb cernitur. De diebus criticis fecunduntafirologos,^ dealijs multis 
ad medicum pertinentibus agitur. 


^OMODO IN SEQVENTL ROTVLA QVO LOCO 
boljatqueLunaquotidiereperiaturjingreiTus Solis in duodecim 
ligna^Sc quatuor anni tempora, & alia maxime utilia, 
cernuntur. Cap.Primum. 



JVantasmutationesfulcipianthsc inferiora- ratione 
locidn quo tum SoI,tum Luna lub Zodiaco peram 
bulant ra notum eft,qua quod maxime. H»c autem- 
loca non ignorare, tum ad res humanas, tu ad Deu 
illoru creatore cognoicendu conducere,quisigno 
ratridigitur ut o&intelligantjCiim omnibus coful- 
tum uelimus,qua facillima ro ne trademus, fed prius 
figurv partes diligenter inipicias oportet, &animaduertas duo in ea 

contineri 




ut THEATRI MVNDl 

contineri Zodiaqupi pfimum5& ailni meni'€s Jmmobiles, ^ dii^rotulu 
i» medio filo infixKfuntfed mobiles jZodiacAs eft in cmodecim figna 
fuis cara<fieribusinfc,4pca^ilributus dcqupdlibet triginta gfa- 

dusjqui fuis numery qucdibet denario infcripti fuurjut.uidere licet lo. 
20.30.& ita deinceps. Inceriiis nero eft annus in duodecim menfes di- 
uifuSiSc finguli menfes in Tuos dies^quibus fui numeri refpondent. H^c 
de parteimmobili, mobiles dui£ rotula funt, quarum maior continet 
in extrema parte dies statis Lunsjqui 1 9. i funt : tot eniin djes. elabun 
tur inter^duas SoU^ coniundioneSjMinoruero rotula continet indicej 
qui locum Luns in Zodiaco indicatjdc in rotula in eft foramen , ex quo 
cernitur in rotulafequentiillaLunspartem,qus apparet hominibus 
cum ea state eftjquam oftendurrt numeri fub indice politi in maiori ro^ 
tula mobili: prstereainfunt lines, que luni alpedus ad Zodiaci partes 
oftendunt . utinfra explicauimus,cum igitur uis rcire,quo Zodiaci loco 
fit Soljfic agendum eft.indicemjquiin maiori rotula mobili eftjpone fu 
per menfis diem^n quoidfcire uolueris , deinde uide , qui Zodiaci gra 
dusfub eodem indice fitj& eris uoti compos: exempli gratiafcireuolo 
die 23* Augufti ubilitSoI/uper illam diempQnoin^ceni,fub quam,& 
initium ^P.eflecontingitjibidemigiturSolem efteeo tempore confir- 
mandum-eft. Anno tamen bilTeftili poft diem intercalationis debes uti 
fecundo die pro primoy6c tertio pro fecundo & ita deinceps ulque ad fi- 
nem anni. 'Sinautem.eodcm die fcire uis ubiLunafit,'Luns ttatemin 
ucftigesneccffeeftjuelper.aliquamtabulamilliusannij uel per nume- 
ros epadales, ut in calendario Gregorianoj-qui in fequenti libro eft, 
ut exempli gratiafcireuolo die 23. Augufti 1987. luns clarem, ut per 
illamlocuminZodiacocognofca.uideo in Calendario numeros epa- 
(^escurrentcs eftje3xxi.& hunc numerum cadere in 4. diem ciufHem 
menfisjcollige omnes dies.non ab illo jnquoiit lune coniun(ftio,fedcu 
illoufque ad 23. & habebis 20.fuper diem menfis pone indicem ma- 
iufcule rotuls3& fuper hunc numerumindicem minoris xotulf idem in 
dex in Zodiaco tibi oftendet Lunam eftcinTaurot fed cum luna fit in 
fuocurfuueloxjnon ad unguem gradumtibi hsc ratio patefacer.epo- 
teft. fic autem ambabus rorulis exiitentibus fifeceris , ut filumjquod in 
medio rotularum promiiietscadat fuper fine lunarium afpedluum fingu 
los lun. arpe(ftus iiiius.diei habebis: exempli gratia, pone filum fuper fi- 
nem fenlis dextrij-Sc: produc ufque ad Zodiacumj^ uidebis cadere in X 
n iriftc, A in ir) in -«E A finift.in n inf) in <rc . Aliam quoque 
commodicatem ex hac rotula percipies,quandofcilicetSol fignum mu 
tct. Kam fi indicem fuper principium fignorum coilocaueris in circulo 

menfium 




E T TEMPORIS LIB. III. 

rotvlae ad inveniendvm 

LOCVM SOLIS, ET LVNAE IN ZODIACO. 


Luminalia diuidantdietn,aciio(!)Icm,Sc,fint in £gna,£;> 
tempoia&dies,& annos. Gen.t. 


lao THEATRI MVND 

menfiumhabebisjquod fcire defideras . Hinc etiam cqlligiturjquaRdo 
iit Ver3ieltas3autumntis5&h’yems3& quot dies hiccahni tempora conti- 
neaac.Kam lianxmaduortasquando Solingreduutpiimart 
& quando prima quidquid dierum intermedium eritid omne ueri 
tiibues3& quidquid inter initium initium eft,id omne^ftatida 

tur3&interinitium£i3& initium Autumnus eft^poftremo inter >:^3& 
VeftHyemSj&fiquot dies in his partibus continentur numerare non 
grauaberis , &id tibi compertum ericjdc h^c diligenterfunt animaduer 
tenda^quodad ufumiequentisroiula^.maidmc conducunC3& ut fupe- 
rioreft aftrolabiidorfumjiicfequcnseft altera par^Aftrolab ii nonnul- 
Hsrname addiusjqftudiofisoibusj&maximemedicis utililiima funt* 

DE VSV SEQVENTIS ROTVLAE, QVI MVLTIPLEX 

eft. Cap. 1 1 . 

A M multa cognitione digna funt in fequenti rotuUjUt ex lis 
frJi liberconficeretur: ea th paucis oiaperftringam5& prius ro- 

tulf partes dei ude ufum explanaturus fum.Ex qua- 

tuor partibus coft at h^cfiguraiprimaeft rotula im 

raobilisj&in libro inlerta^fecu da eft hac minor, & in huius ce 

tro.affixa,& cu illa cocentricajterriaminor quoqieft,& cu illis duabus ec 
centrica licet illoru centris aftixa Iit: debet enim filo afligi ubi in area ille 
du« line? fe inuicem fecant. quo Joco delinea fiducia infigenda eft, tam 
quam enim linea utimur ea,rcilicet parte,qu? a centro proficifeitur. Ro- 
tula maior habet tres partes interior parsjde numerorum feries habet di 
uihonem 24. horarum,qua: incipiunt(ut apud nos in ufueft)ab occide 
te Iole. Secundapars eft alius numerorum ordo 24. fcilicer horarum 
fed oppofita ratione a Solis ortu incipit, tertia uerdpai s exterior eft,& 
in circuli dorlojqu? notis nigris,& albis utrafque horas in r 2. partes di- 
ftribuir,nt qualibet nota quinque minuta compledtatur . In hac prtte- 
rea figura , &in ceteris, in quibusde cxlorum motibus agitur pars dex- 
tera eft ubi Sol ocddir,ftniftrauer6ubi oritur, quod contra accidit in 
hiSjqusad Geographiam attinetrillienimin fuis contemplationibus?- 
quatorem relpiduntjquippequiiemper uniformitermouetur:hi uero 
Polum intuentur, ut aliquid ftabilc habeant, qud fuum iter dil igant. 

In fecunda rotula, qu?hiiicinngcndaeft,in dorfo pariter adefteadS 
diui{io,qu± in prima, fed alter? hers incipiunt a fncridiejaltcr^ a media 
node cum notisaibis'& nigris diuidentibus ftngulas hora sin 12. par- 
tes. 



Oriens. 



ET TEMPORIS LIB. m. ^ 

ROTVLA mvltiplicem vsvm 

PRAESTANS. 


Qui prfcipic/bli &non oritur, & Stellas claudit quafi liib 
fignaculo. lob.?. 


Ocridens; 


ni theatri MVKGI 

tesjin aerea uero circuli primu adfunt tres circuli, uel per^herijc,<^uaru 
S^itmaiUfelcrt^uai dV 3p^ cireiiU>&'wtiifqaoc&- 
munis eft,qn^ tropicus iqreUigitur3aiiaeft,^rj^i:ior,que jcquinocfliale 
cft, tertia adhuc ftricl^iofsqux tropicus cancri eftjque tres peripherice fu 
per eodem centro circuli defcript^ funt. 

In eadem area funt prstgrea quinque dimidii circuli, uel peripherij 
cum duobus lineis r^|s;fe-inuiccmfecanubus,qu« omnes duodecim 
ccelihabitacuiajUeJdc^os nobis indicant,ut in numeris adferiptis ap- 
paret,ex duabus t^me lineis redis unaeftjquce nullo numero notata eft, 
quod nullam domum hic indicatjfedfolumhorizotera in fphxrareda 
nobisobpculosponitjadfuntptereafub ilialinea,qux HORIZQN in 
feripta eft , dece linecein arcus forma dud^,red punitis tantumodo de- 
fcrip;v%quce una cum linea Horizontis,& linea ineridiei,qu;e linea reda 
eftin^kerius extremitate lo.infcripta eft, quod ibi fit initium decimee. 
dornus,& in alterius 4. quod ibifit initium quare- domus, duodecim 
Ipacia conficiunt, qu? nobis 24. horas planetarias,&inequales indicat, 
&hce funt his numeris infcriptsab-i.ufque ad 12. &quce linea numeris 
notata cft finem illius hors,quj aftcf ipea eft, & principium lequeiitis in 
dicatun medio uero circuliad eftnumerus quilociladtudinem 

indicafjBbi illo circulo utend um fit; propter hanc caufam fex 

confecimus ad diuerfas latitu dines, ut quam plurimis hic no- 

fterliber utilis fit. 

Tertius circulus eft ceterornm minimus,qui duobus ruperioribus,& 
eodem filo figendus eft, ubi line? redic^jqus in area funtjfe inuicem diui 
dunt,qui pundus Ardicus nofter incelligi:ur,hic nihil aliud habet, qui 
Zodiacum cumfuis duodecim caraderibus fignorum, & quodlibet ho- 
rum in tres partes diuirumeft3& fuisnumeris lO. 20.30. infcriptuip, 
qui grados nobis indicant, poftremo in exteriori circuli parte funtgra 
dus J,bi,& nigri,& in fingulis lignis 1 5 . qui nobis triginta gradus figno 
rumreteruatjquselibet enim pars, uel alba, uel nigra duos gradus com- 
pleditur . ® 

His autem ©jnaihus,^ eodemfiio. io^kur linea fiduci* eo locOjubi 
hocfignumeft,o,qu» qmni^ fic accommodata eum nobis prxftant u- 
fom,quem infra doduri fumus,{e4 primum indice rotulas,& cognofre 
quscumque-badeaus dida funt, ne in illius ufu aberres. 



123 


Et TEMPORIS LIB. IIl. 

De c(UHi themate ett^etido» & de tias fiece^itate 
i(d rhedendum , 


Q Vantam utilitatetn afferat medicis c?Ii fitum infpicerCjCum quis 
fgi^otarejCfpit teflis eft MercUrius triimegiftus in fiio libelio ia 
■romathemadca infcripto. Galenus in iibellojcui tiuium fecit 
Prognofticade decubitu ex mathematica fcientia tef.isefl 
loan . AIppurtus medicus3& Aftrologus celeberrimus teftis Fiidericus 
Chrifogortus nobilis iadertinus medicus paricer3& Aftrologus^ qui fu- 
periOttm rotulam fluxusjiSe refluxus maris inuenit3& in luccm edidit u- 
na cum aliis ad medicum Aftrologum m^ime pertinentibus. Quam fit 
utile medicu tum ad prognOfticandoSj tUm ad uitandos, tum ad curan 
doS morbos habere fitum cseli illiUs temporis ^ quo quis nafeitur, teftes 
funthi omnes3& prejertim MarfiiiusFidnusin libello de triplici uita^Sc 
Ptolomeus omnium maxime una cum tota Aftrologorum ithola5& me 
diCorum , qui Aftrologiam deguftarunt . De quo Auguftinus Niphus 
Suefianusmcdicusj&^rrblogusceleberrimus infuo libro de diebus 
decretori;s libro tertio enunciato feptimo fic inquit , Animaduerfione 
dignumjquod ubi fignah e cum genitura rationem habuerint (expo- 
fuerat enim antejqueanimaduertenda fint figna in morbi themare)Ma^ 
thematicus poteft firma predidione prGnofticari5& de exitU5& demor 
borum curfu; ubi uero ignoretur genituraj nullaqj cum illa ratio habea 
tufj de bonojuelmalo morbi ftatu^ac curfu predicere poteft , iioti aute 


dcfinecerta,&indubitatapr«Bdid:ione. Illud quoque eft eiufdem libri 
cnimciatum fecundum. Morbus^qui ci perit eo annojquo eclipfis c 5 tin 
git in Afcendente genitur^' , uel annu? cbiiuerfionis partiliter ex-itiofus 
eft. Hoc aurem fine genitura quis feire poterit? illud quoque eft enun- 


ciatum tertium. Morbus, qui ccpcric eo anno, quo trium , uel duorum 
fuperiorum coniundio contingirin afeendente geniturcejannueue co- 
ucrfio.nis alicuius xgroti,!? talis eft.Ad id quoque genitura habere opus 
ertiSe eam diligenter confiderarejquod multis aliis irt locis tradit, & Fri 
dericnsChrifogontis in lrb.de pronofticis 2 Egritu.dinum per dies cri- 
ticos ca.3.inquit,ideo ad perfedum habendum iudicium ^gritudinis, 
& exitus eius necefie eft & ad radicG-qu? natiuitas eft refpicere quaobre 
hoium genituras cbftituere neceffe eft- ut de morbis iudkes, qui ab ipfo 
rum corporum habitodiue pendet, non de a<f£ionibus , que ab ipfa ho- 
minunt libera uoluntateproficifcunturi Quod neque contra decretum 
T ridentini concilij, neque SanCtiflimi noftri Sixti Pape eft. Anknaduer 
tant tamen mcdicijqui hac ratione pra?dicendi ufuri lunt,neplus huic 

2 fcien- 



.324 THEATRI MVNDI 

fcienti? tribuat, quam ei Deus tribuerit. Nam& h«ec ars contingens 
cRjUt &medidna 5 id docuit Ptolom^us cum de Aftrologie utilita- 
te ucrba faceret, &diuusThomas qui ambabus uut ut moderate uta- 
mur. Vult enim ut quimorbos prjeuidet,abijs libi cauere poffit, fi 
diiigentirm 5 & prudentiam adhibuerit: poteft enim morbus accidere 
homini 5 uelimprudcnti mutata uiuenti ratione, aliquo cafu, mutato 
loco ad habitandumj-Sc ceteris huiufmodiipoteil&ipreDei^jquiom 
nia poteftbonosj&malos influxus auertere, uel precibus motus ( fi 
hocuerbo utilicet)uelaIiadecaurajqu;Eincorhominisnon afeendit. 
H.c diila line pro iis, qui uel nihiijuel nimium huic fcientiie tri- 
buunt. c-lelle autthema erigere ad aeris mutationem prscognofcen- 
damjquodtumagricolisjtum nauigantibus utile efl:,maxime condu- 
citjUt reflatur Ptolomvus in quadripartito .lure optimo igitur qua ra- 
tione, id faciendum fit, docebimus. 

Neque id faduri fumus quo modo in ephemeridibus traditur, 
quod illam modum medici renuunt, & non fatis fibi temporis. elfe 
tcftantur,quo id facere poflint, licet ille modus fit certior , atque tu- 
tior, feddoiflurifumus.quomodoid pene fubiro fuperioribus rotulis 
fieripolfit nullo compato,iiullaque raciotinatione,red iacili harum cir- 
eulorum motu . 

Primum igitur hsec tibi nota efie debent annus, menfis, dies, ho- 
ra, & hor« fcrupula,!! adfunt, quo tempore coelefte thema fcire cu- 
pis . his autem cognitis , uide quo loco Zodiaci fit eo die Sol per 
rotulam in fupcrioii capite pofitamjillum locum perquire in circu- 
lo minori in hac figi^ra fuper ceteros polito, fuper quem locum debes 
lincamfiduci^ediquantulocerc firmare. Zodiaco ita firmato cum IT 
nca fiducia utere , ut infra. 

Debes prseterea animaduertere, quo loco hasc adio fiat, tum uc 
ro.rula fecunda adhibeatur, qua ad tuam latitudinem, uel ulcinio- 
rem condita eft, tum-uc genushorarumfeias ihicenim adfunt quatuor 
horarum genera,utdi<flum eft. 

Ponamus idfieri Venctijs ad latitudinem, fcilicet Grad. 45. & ubi 
hoif incipiuntaSoiisoccafu.eaigicurrotulautere,in cuius medio eft 
4 5 .qu? cum prima fic accommodadaeft. Primu Hlepundus ubi linea fi^ 
duciffecatin extremitate circuli minoris Zodiacu uoluendo ilia mino- 
rem rotulam cumiineafiducf(utfupradi(flumefl:)iurKfla, debet cadcr 
sefuperlineam,quc inarea lecund- rotulr inferiptaeft HORIZON 
deinde hac tria ita firmata manu mouenda funt , quoad illa pars 
lineefiducDjqu^alecunda rotula prominet , cadat fuper principium 

primi' 




Omnia tempus habent , & fuis fpaciis tranfeunt aniuerfa 
fub coelo. Eccl.j. 


ET TEMPORIS LIB.III. 125 

COELI THEMA CERTO TEMPORE 

CONSTITVTVM. 




126 THEATRI MVNDI 

pvimi horitjqii^ m prima rotula fift in partC dctterij & ifi fluitieroriun 
lerie intcriorejquibiis ita diligenter accommodatis firmanda efi fecum 
da rotula fuper primam aliquantulo cers^ut penitus harreacjneq} dimo- 
ueaturjUt etiam curandum eft, ne linea fiducie a loco Solis in Zodiaco 
mouearur: fin aliter omnis actio inanis futura eft. T ertia uero rotula ne 
cefle eftjU t moueatur unaciim linea fiduciie, que illi cera affixa eft . His 
omnibus itaaccommodatis minorem rotulam euolue una cum linea 
fiduci?cera coniun< 5 la quoad lineafiducue contingat illam horam juel 
horae f«%ipulumj quo tempore cali fitumperquiraSjquOfa< 5 io anima- 
dueitc,qu^partes Zodiaci condnganturalineis 1 2.domorum,qu?jUC 
diiflum efl^in fecunda rotula defeript^ fuiit5& eas exfribe in figura rotu 
dajuel quadrangulari,ut in primo libro traditum eftsdc ita eris uoti cem 
pos. Vt exerapli.graciafcrire uolo c^li fitum piimi diei Februarii 1 587. 
Hora i7.m. i j.Primumuideo Solis locum in rotulafuperioriscapiris, 
quiinGrad.ii.^seftjmJ^norirorulahuncinuenio, gradum^ & fuper 
illum affigo hduciae Uneam. Facio deinde ut punctus aiine? fiducia fe- 
dlione cum Zodiaco in minori rotula deferipto cadatfuperlineamHo- 
rizontisiniecundarotuladefcriptaj&h^ctria euoluo quoad extrema 
pars.line'ifiduci:COjitingatinitiumhor^prim^poiitiEinprima rotula 
& in parte dextera: ille enimhorf funt.ab occa{u§olis (ut didumeft) 
quibus Yenetijs udmur^dc alijsItali£locis.His quatuor ita accommoda 
risjcer« affigo fecundam rotulam primf^ aliquantulo cer^, & mi- 
norem rotulam cum linea fiducia euoluo ad horam i y.m. 1 5. in eadem 
feriehorarutn, qu» in dextera parte maioris rotulcE initium habent, & 
animaduerto afccndere Grad aS .y.& defeendere eitis oppofitus grad. 
28 .£5: fuper lineam m eridid cadere grad. 1 4'>*& gra. 1 4. -sp fuper linea 
quarti* domuSjUt in figura patet . 

Hoc themate ira coniiituto fifiguram hanc erexeris pro aliquo igro 
tOy&upIuerisimponerePlanetasMullopenecumerrore eos imponere 
poteris, ut le habent in ephemeride eo dic>quo celi fitum perquiris pre- 
ter Luitarn,cuius loco totgradasaddcre debes, quotfunt dimidiata ho 
riami..ricR quotaurenifinthihoriEfadletibieritjfiinlecundarotula 
animadiierteri^i»bJineaffdQGia:,quOtfinhori,queincipiuta meridie, 
cumrctuUtiun J:aaCCOf«iaocIatf5Utex illis' cfli ficu exiribas, quxfunt 
fupciiori tera*poreH. 22 &aHquid amplius, debet igitur Luna poni 
in G. 23. Kam cum noduniiitmcridiesH.jy.m.i 5.in ephemeride 
cftadbuc tifcs Hlri.aarus hjn-uarijjin quoiuBadi gcad.i z.m> 

Sinautcmuolueiis.idta£creijshoris>qu»abortufolis incipiunt ac- 
commodataiiiicafiducii(ucfupradidmn eft) debes accommodare fe- 
cundam 



TEMPOKIS LIB.II 1 . 127 

eundam rotulam cum prima in Cniiira parte rotula? ad principium pri- 
hora-(ut di^iu eft, fuperius de horis a Solis occafu) deinde pro diei 
horis utere eadem horarum ierie. 

Cum autem uolueris infpiccre csli fitumj&eum fabricare horis uel a 
mcridicjuei a media no^ejnihil tibi opus erit uti maiori rotula/ed tan- 
tum fecundajcum minimaj&linea fiducie^qu?^ iit fuper Solis gradum fi 
ta3& cera affixajUt di< 5 tum eftjuoluendo illam ad tuam diei horamjUt de 
reliquis diftum eftj& ita eris uoti compos.Ha2chav^enus pro cadefii the 
mate erigendo , 

Quomodo fiiri pofjit quota diei hora Sol oriatur,, & fit meridies . 

S I Venetijs^&alijslocisjubiincipiunt horf a fblis occafu feireuisj 
quota dici hora Sol oriatur, & quota fit meridies; debes primum li- 
neam fiducicad Solis locum accommodare , & fecundum rotulam 
cum primajUt didum eft fuperius; deinde euoliie minorem rotulam cu 
linea fiducitc fiiiitlrorfnmj&itajUt pun(ftusfe<fiionis Zodiaci,&line? fi- 
ducif cadatfuperHorizontema&lineafiduciatibi oftendetin maiori 
'rotaIa55t in feiie numerorum herarum ab occafii Solis , quota hora fol 
Qriatur,ut primo Februarij 1587. quo tempore fuperius c^ii thema er- 
reximiuSjSol oritur H.i4.m. 24. eodem diefi minorem rotulam euolue- 
risitajUtIineafiduciecadatfuperlineammeridieij,quam initium deci- 
mt' domus elfe diximus in fecunda rotula, eadem linea fiduci^ tibi often 
det inferie horarum ab occafu primxrotulie quota hora fit meridies, 
que fuperiori diei erit Ho. i ^ .m. 1 2 . 

^rfitmfemidiurnHm>& JeminoSiurnum itiuenire > & Horata 
media mHis. 

S Ieuolueris rotulam minorem ita, ut lincafiduci* cadat fuper linea 
medi; nodis, quv inrcriptaeft.4quod fit quart^ domus initium,ha 
behis in maiori rotula horam mediae not^, qu^ erit fuperiori die 
H,7.m. 1 2. qu? hQra,& arcusfemino^fcurnus cit,quein fi duplaueris ha- 
bebis hodurnumarcumxfienumeraueris horas ab onu’ foiis u^ue ad 
meridiem habebis ai'cuinfeaii4imnum,^em fi vhipUc^erls habebis 
arcum diurnum . 


^lia 


ia 3 THEATRI MVKDI 

^lUriiticne arcum femidiurnum3'& Jemino^ttrnum expUrare, 


S linferiehorarumjquseriintinfecundarotuJa a meridie, numeraiic- 
ris ulque ad Solis occafumjquem tibi oftendit linea fiduci«e cum Zo- 
diaco habebis arcum lemidiurnum, & ab occafii folis ufque ad lineam 
medijE nodis habebis arcum (eminodurnum utrumque fi duplicaue- 
ris habebis arcum nodurnum, atque diurnumddem tandem facere po- 
terisj&boris ab ortu Solis5& a media node^uc ipfe cotemplans cogno- 
fcere poteris . 


folis imtnire. 

S olis Nadir.i.oppofitum(quod ueteres heroicopon uocarunt : quod 
per ipfius aipedum horas in^quales pr^scipue diurnas defignari fta- 
tuerunt ) pundus eftie regione Solis in ipfo Zodiaco coflitutus. Ex quo 
facile apparet in quocumque figno3& gradu fbi inuentus fuerit eius Na 
iiir in fignoj&gradu diametraliter oppofitis inuenirbfiipputatis igitur 
feptefignis a figno folis inclufiuej& tot gradibus, quot Ibl difiat aprin- 
cipio lignijin quo eft Nadir Solis deuenitur, fuperius exemplum repeta 
t.ur.Pripio dieF^ruarij 1587. fol eft in grad.i 2. asc fcio fignum ws. dia- 
metrditeropponi.figno^ftatuo igitur NadirSolisefic in grad. 12.^5 
numera figna hoc modo i . Xj 3 .^3 4.rr. j.ep.d. ^.7. igitur eft in 

& in grad. 1 a.quod in Grad. 1 2. ««2 

Horas inoiquaUsvmcnxreper c^uales, eius longitu distem, 

^Vm uelitMarfilius Ticinus Medicus 3 & Aftroiogus3& Theologus 
^^pr^ftantifiimusjUt cum iidimusin noslouiam uirtutem contraho- 
rCjCorpus noftrum exerceamus die5& horaIouis3& hx hor«E fint^ut om 
nes aftrolpgi teflancur.illa? qua' inequales3& planetarie dicuntur , quo- 
modo iniitniantiir5&-qiF0 tempore-fiiit , & quantum temporis perdu^ 
rencdpeere exTupeiioriroruia noii-erit a noftro propofito alienum, 
;Sci^ftd‘umigitureft5^j^daiiarationeinterdiu3aliarationenoduift 
udiiunnir.' Nadir-enim Solis ih dic id nobis oftendit: in node uero ip- 
■fe SoHslocujnobis Edicat 5 in lecundarotuiaperillos arcuSjquipudis 
notatiy&delcriptifunt. hac ratione in die; -pone Solis locum fuper Ho- 
rizontemin orientein finifira parte linea hducie tibi -oftendet , quota 
hora Sol orieturjiu didum eft.Nadir uero Solis principium prim« ho^ 
rx diurna indicabit. Fac deindCjUt Sol alcendat uerfus meridie^quoad 

eius 



ET TEMPORIS LIB.IIl. IJ9 

eluS nadir in dextera parte contingat primum arcum pundis notatum, 
qui finis prima; horsin,'Equaiisel{,& tunc uide in ftrie horarum xqua 
Iium,quod ipacium interfit inter primum locum , & hunc lecundum,& 
habebis huius hors longitudinem, fin animaduerteris quotafit hora, 
fcies quoque horologii horam, qua prima hora diei definet. Exem- 
plum luperioris temporis Die, fcilicet i.Februarij 1 587.(nerotulf mo 
ueantur,quas ut fieri debet, femper cera glutinauimus ) Sol oritur 
H, 14. m. J4, eius nadir tunc cft in occidente ubi eft principium primjE 
horte diurnat, fac ut nadir perueniat ad finem huius primae horae, quod 
erit cum Nadir contigerit primam lineam pundfis defcriptam , & inferi 
ptam.i.uidetunc,quota'horatibi oftendet linea fiduciae, & huiusho- 
rylongitudinemhahebis. Nam in fuperiori exemplo cumperuenerit 
nadir ad finem primae horae planetari2,!inea fiduciae tibi offendent H. 
1 5.m. 1 2. cumuerd ad fecundam H. 16. cum ad tertiam H. 16. &m. 
48. & ita deinceps & pertotum illum diem ell longa hora planetatia 
m. 48 . horarum equalium. Sin uolueris nodis horas Icire^oco Solis u- 
tere, quipundusilleeft,utf|pedudumefl, ubi linea fiducif colloca- 
ueris,& cera affixeris .-fi pofueris igitur locumSolisfuper lineam, quf 
finem primae horae planetariae oflenditjinea fidud? tibi oftendet H. 17, 
maia.quodtemporisfpaciumprim jhorf nodis eft cum initium hora 
fqualis,&infqualis idem fitjcum fcilicet Sol.occidit. Fac eundem Io- 
cum cadere fuper lineam fecundam, que finem fecunde Jhorp, & princi- 
pium tertis' cft &,linea fiducip tibi oftendet H. a .m. 24.quo tempore in- 
cipiet tertia hora,& definet fecunda, & ita illanox habebit horam Pla- 
netariaim perdurantem FI. i.m. 1 2. ex Squalibus horis, idem facere pote 
ris ceteris horis, fi diligemiam,&iudicium adhibueris. 

Q^omodoT.limttA inxquaUbus horaris dominantes reperiantur. 

V Eteres Aftrologi Arabes prarfertim exiftimarunt,-horas inequades 
inter fe diuerfas naturales qualitates fertitas efle, no folu ut prima 
dici hora differt ab ultima, & a meridie,& matutina hora alicuius diei s- 
ftatis ab hora matutina diei hyemis fed aliaquadam rationePlanetarii 
qui in illis dominaretur. Aqua opinione multi et recentioru no alieni 
fuerut, inter quos Marfilius Ficinus apertiifimis uerbis de hac re loqui- 
tur.Qui in fuis libris de triplici uita,profitctur re ipfa fe expertu effe tatu 
interefle inter medicinas his,& alijs teporibus accomodatis c6fedas,& 
alias quouis tepore c6pofitas,quantu intereft inter aqua,& uinu . Hic 
tn ille uir eft,qui tu doCtrina,tu uita, & morib'’dignus,cui penitus affen 

R tia- 



i30 THEATRI MVNDI 

tianiuSj & fide indubitanter preftemus. Videdum eft igitur qita ratione 
hi dbimnatdres inireniamus . Quod facile eritjfi hoc principiuiii me- 
moria renueris, quod Sol eft dominusprimf horL Dominici diei, Vcc 
niis iecund,, Mercurius terti? ,Luna quart*, Saturnus quint. , lupitcr 
lcxt$,Mars leptims, Sol iterum o(ftaus,& ita deinceps circulariter diu, 
notftuque per totam hebdomadam , quod fi abfque errore feceris, non 
folum uidebisprim: diei dominici hor£ dominari Solem, ftd prims 
hors diei Martis dominari Martem,& primf Mercurii Mercurium , pri- 
me louis Iouem,prims Veneris Venerem, & prima Sabbathi Satum u, 
ex quo hebdomade dies fuura nomen fortitilunt. cum igitur didiceris 
fuperius rationem inueniendihashoras,nunchfc figura unico intuitu 
tibi oftchdcfqiiiplaneta lingulis horis tum dieijtum noftis donunen- 
rur, qua omnia cum per fc fatis nota fint in figura , nihil eft, qu od plura 
uerba de hac re faciam. 

Horas a media nsBe inclfienttSiaut a meridie reducere in horas ah ortUiUel 
occafu Solis, & contra. 

D luerfum diei,qui ut plurimum naturalis dicitur, uel ciuilis, princi- 
pium diuerfi poluere; cum Roraani,& Germani a media nodte. Ba 
bilonij a Solis ortu , Athenienfcs,&Iuda;i,& Itali uulgo ab eius occalii . 
Aftfologi, & Arabes a meridie incipiat) t,ob id omnes has horas in fiipe 
riori figura pofuimus,&nutic modum cenuertendi has in illas horas 
ponimus faciiiimiim. Rotulas accommoda(ut luperius diflum eft) & Ii 
neafiduci* tibi omnia oftcndet.Primurafiuis reducere horas a meri- 
die, uel a media nodle ad noftras horas a Solis occafii ; pone fuper no- 
Itram horam lineam fiducij &fub eadem linea in fecunda rotula habe- 
bishorasameridie,&amediano(fte. Exemplum eodem die primo Fe- 
bruarii 158 7. accommodatis rotulis pone lineam fiducif fuper H. 18. 
e.x noftris horis,fub eadem linea habebis ex Horis a meridie H. j 2.m,48 . 
a media noileH. 10.48'. fi fuper H.ia.eiufde diei expomeridianis erunt 
H.2.48‘.exhorisa medianoifte 14. 48*.finidemfacercuolueris cumbo 
ris ab ortu folisdecunda rotula tibi accommodanda eft in parte fin iitra, 
ut dixi de ortu S olis,ut locus Solis cadat fuper horizontero,& linea fidu 
cie fuper initium primfhor£,& pariter fuper IocumSolis,tunc fipofue- 
j is lineam fiduciefuper finem H. j.ab ortu Solis,fub eadem linea in (ecu 
darotula habebis exHorisam'eridieH.23.8".amediano(fteH. i i.gffin 
u olueris commutare Horas ab ortu cum horis ab occafu alia ratione ti- 
bi utendum eft. uidendum enim tibi primum eft quota hora ex horis ab 

occ afu 


ET TEMPORIS LIB. III. 13 1 

dominatores horarvminae 

qvalivm diei ac noctis per totam 

EBDOMADA M. 



Benedicite lux,& tenebrj Domino.CantTrium.Puer. 


R i 



1J2 THEATRI MVKDI 

occalu Sol oritur, cui fi addideris Horam ab ortu habebis horas ab oc. 
cafu, ut fcireuolo quota hora fit ex noftris cumeft hora 5.abortufo- 
lis eodem die lupradidio inquiro primum quota fit hora eum Sol ori. 
turj&inuenioefleH. 14. 24". His addo H. 5. fiunt H. 19. 24*. quotaho. 
ra eft ex noftris cumeft H. j.abortu.fi uerduolueris hoc in illud tem- 
pus commutare; uide pariter quota hora Sol oriatur, & hoc tempus 
fiibtrahe a noftro tempore, & eris uoti compos, utH. 17. eiufdem 
diei fcire uolo quota fit hora ab ortu Solis , cum fol oriatur eo die ( ut 
didium eft) H. 14. m. 24. hoc tempore ab illo fubtradto remanet Hor.2. 
3 6'. quod tempus ab ortu folis eft. Hoc faciendum eft intei diu : in no- 
dle uerd adde tuum tempus arcui diurno , & tempus a Solis ortu ha- 
bebis , ut fcire uoloH. 2. nodiis quota fit hora ab ortu, cum Sol oria- 
tur H. i4.m. 24. arcus diurnus eft H.9. 3 6*. cui addoH. 2. fiunt H.ii. 
3 6. ab ortu Solis . Htec hadtenus .Nam has horas reducere in horas inj 
quales, & has in illas ex fuperioribus facile eft dignolcere. 

Si^ota hora aliquis Tlaneta oriatur ^uel occidat uel in me- 
dio caliiud alia domo fit. 

C Vm MarfiUus Picinus in libello de uita cflitus comparanda ici iptS 
reliquerit; utigiturPlanete fint potentes, habendi funtin angulB, 
uel orietiSjUei occidentis,uel medij utrinque cfli, & in eiufdem libri pr* 
fatione ad ledtorem. Ego enim frequenti iam diu experientia compertu 
habeo, tantum iuterefle inter medicinas eiufinodi ( dixit enim ante me- 
dicinas ialtem cflefti quodam adminiculo confirmatas,nifi forte uitam 
neglexeris , ne negligito) atque alias abfque deledtu Aftrologico fadtas, 
quantum inter merum, & aquam , opere pretium mihi efte uidetur ad 
medicorum commoditatem docere, quomodo facile poffiiit cognolie 
re, qua hora Planeta, uel oriantur, uel occidant, uel ad medium ce- 
lum, uel ad angulum imi cfli perueniant , ut illorum beneficio in medi 
cinis conficiendis uti poifmt. 

Si nolueris fcire quando ahquisplaneta oritur, prius debes rotulas 
accommodare ad tuum diem , ut fuperius dixi, deinde uidere in ephe- 
meride, quonamloco fit ille planeta, cuius ortum inquiris, &illam par 
tera Zodiaci , eius fi:ilicet,qui in parua rotula eft , fuper Horizontem in 
finiftra parte rite collocare debes, quo fadlo, linea fiducif tibi often- 
ftet in prima rotula quota hora ille planeta oriatur ex noftris horis, fi ro 
tula fecunda erit accommodata in dextera parte, fin in finiftra ex horis a 
folis ortu, & eodem tempore Planetariam horam habebis cum Solis Na 
dir,fieritmdie,fiinnoiftecumSolisloco,ut fuperius ditftum eft. fin 

autem 



ET TEMPORIS LIE, III. 

autem fcire uoluerrs, quando ad c Ji culmen perucniat, planetff locum 
in Zodiaco- ad lineam decimae domus accommoda, Ii ad occidentis 
angulum, uel imi celi,»^ illam lineam perducito, & fiduchElinea,quod 
quaeris tibi indicabit.Dk i.Februarij i587.fcireuolo,quando^fupra 
noftrum Horizontem oritur, rotulis rite accommodatis uidco in ephe 
meride Tf efle in. Grad.6. <5^(minutaenim hic non curamus) hunc locu 
fuper lineam orientis pono,&linea fiducrs mihi oftendit in prima rotu 
iaH.2 2.&m. 3 5.ab occafu,a meridie H. 3. cum dimidio a media no<^e 
H. 1 5.cumdimidio, quo tempore T/rluper noftrum horizontem ftan- 
dit. Et nadir folis cum fit interdiutibr dabit H.ii. ex planetanjs,tu 
fcilicet horam undecimam fluere tibi fignificabit. fi eundem- locum 7;:. 
ad lineam medij cieli perduxeris linea fiducie iam quinta no<ftis hora 
tibi fignificabit a meridie H.5>. 3 5.3 media nodeH. 21.35. &Solis 
locusjqudd tunc fit nox iamjincepifle H. 5. ex planetarijs tibi demcnftra 
bitreundem locum 7/: perduc adHorizontem,& fac eum occider-e duo- 
decim horas cum dimidio habebis fub linea fiducia , & ex planetarijs 
^ocus folis tibi dabit, tunc ii. horam fluere. ' 

Sin autem uolueris uti horis a meridie, uel media no(fte eadem linea 
fiduciichoctibidcmonitrabicin fecunda rotula penitus prima negle- 
<fta,&omi{ra. Quod dixi deif idem de ceteris planetis ,& de fingulis 
Zodiaci partibus dixftum fit, cum nonnumquam- opus fit rcire,quando 
fignia,& illius partes oriantur,utmedicameta rite coficiaturjuei utiliter 
adhibeatur. Hec fatis fint ftudiofis,ut fuperioris circuli usu intelligant . 

q\^omodo vervm tempvs solis ortvs 

fciri poflis ex omni horarum genere. Cap. II I. 

« Vm fuperiores rotula multis de caufis,&pfertim earu par 

uitate tepus/blis ortus ad ungue oftedere no ualeac,& rriul- 
rireperianturjqui id fcire defiderent,& non oesce illaruu- 
/um intellecluri fint & ego omnibus latisfacere cupiam 
fex coftruxi rabellas,in quibus fingulis anni diebus quota hora,& minu- 
tis ex horis ab occaiu fol oriatur abfque labo re facile quifque uel rudi in 
genio cognofeere poterit.cu aut non omnibus locis Sol eodem tempo- 
re oriaturjfed alijs citius,alijs feriiis,ob id,ut multis confuleremus no u- 
nicam,fedfKiConftruximustabulas,prima quarum eft ad lat.Grad. 3 5. 
fecunda 38. tertia 41. quarta 45. quinta 48. fexta 50. ex quo fit, ut 
pene omnibus locis in quibus homines Uteris utuntur feruiant . 
His addidimus duitatum catalogum cum fua latitudine, & longitu- 
dine. 



134 THEATRI MVNDI 

dinc,ii t quis facile ex eo cognofcatjque fit illa rotu]a,quf fuf ciuitati, & 
aliorum etiam feruiatjin quo catalogo, fi forteluus locus non aderit de ' 
bet aliquem locum uicinioreminuemrcj&illiuslatitudine uti. Parua 
enimlocorumdiftantiaparuum errorem eificerepoteft. Sediamuidea- 
mus tabularum ulum. Scire uolo Venetiis quota hora fol oriatur die 9. - 
lanuarij: latitudinem primum huius ciuitatis in catalogo duitatum in 
quiro,qu9 eft Grad.4 5 . inuenio deinde T abulam ad latitudinem Grad. 

45. in ultimo numerorum ordine in interiori fcilicef huius tabu- 
leadeft numerus dierum menfium ab.i. ulqueadji.&in- 
dexuolubilis,huncindicemeuoluo ad diem.p. cuius 
Tolis ortum fcire cupio, ibi indice conliituto in 
inquiro menfem, qui lanuaiius eft,in quo id 
fcire defidero:angulus ccmmunisdiei 
& menfis mihi oftendit eo die 
fole oririH.i 5.i4'.primus 
enim numerus horas, 

• fecundus minu 
ta fignifi- 
cat. 

cum autem non aderithic tabula,quead unguem 
latitudini tui loci relpondeat, adhiben- 
da eft pars proportiona- 
lis,ut infra doce 
bimus. 





ET TEMPORIS LIB.III. 

tabvla ortvs solis 

G R A D. 35. 


»3 5 

AT 


Cogitaui dies an tiqnos,& annos aeternos in mente habui. 
Pfal. 73. 










et TEMPOKIS LIB. rn. 1J7 

tabvla ortvs solis ad lat 

G R A D. sS- 




Cortona 

Conitanrinopolis Bizantium 
Conftantia in finibus Helueti; 
Cordula Hitpaniv 
Corlinium uulgo Corfu 
Coi/ir^infuI; medium 
Cofentia Calabrie 
Carcouia Polonis 


50 

25 23 

56 

27 

30 

42 

40 0 

0 

35 

0 

43 

5 56 

0 

55 

30. 

47 

30 ^6 

43 

28 


37 

_Jo 1 

4 

8 

0 

38 

45 45 

40 k 5 

10 

40 

5 C »9 

20 

31 

0 

40 

150 

0 

43 

12 

50 

1237 

5045 

30 


Candi. infulaolimcr.eta 

34 45 

54 0 

54 1 ° 

Capualtali; 

41 0 

40 0 

39 10 

Cauloftadium Franconis 

5*^ 5 

0 0 

27 40 

Carthago Barbarie 

31 50 

0 0 

31 48 

Carina Siciii; 

37 4 G 

0 0 

39 46 









Sicutumbra dies nollri funt fuper terram, 
lob. 8. 

S z. 



14 » theatri M V N t> I 

i A. 

Nomina duitatum, &Iocorum. 

Latuueio Apiani Aliorum 
! 5 gitudo logijuHo 
G. M. G. M. G. M. 

Crema 

Cremona Itaii» 

Curae unde Sybilla 

Cypri infula 

Damafens Syri; 

44 20 0 ojji 15 

44 400 d,j2 25 

41 3039 20,41 0 

35 3°^3 3oj65 30 

33 069 069 0 

Dantifeum Prufif 

Dercena 

Dulciguum 

Drepanum Sicili* 

Dyracchi um Macedonie 

34 54139 2:44 15 

44 ojo 0130 40 

43 0° »43 30 

36 200 037 0 

40 5045 045 0 


Eporaceum Scotie 

Eislebia 

Ephefus metropolis Ionie 

Epidaurus 

Eribrdi* T uringie 

57 0 

51 46 

37 4 » 
36 25 

51 lO 

Ib o.ij 46 

0 0:32 30 

^7 4 °i 57 40 
51 3:31 45 

28 30:34 0 

Eslinfv imperialis 

Ettemburgum Scoti? 

Famagufta olimi^amis 

Fanum 

Fauentia 

4 ^ 3 5 

57 13 

33 10 

43 4 ° 

43 3 ° 

26 33 

19 18 

66 20 

0 0 

0 0 

30 0 

19 0 

66 45 

3 3 4 ° 

3 5 20 

Ferraria 

Fella Africf 

Flandria 

Florentia Heturie 

Forum LiuijForli 

44 23132 15 

34 4° 5 ° 

52 30I0 0 

43 4 33 3 » 

43 4 »o » 

33 5 

5 3» 

22 45 

34 30 

33 20 

Forum-iempronilFoiiembron 

Forum Corneli; Simola 

Forum Flaminii Foligno. 

Forum Iulii HiRri? Frigoli 

Finis terr? 

43 3 »b ° 

43 300 0 

42 40U6 0 

45 oj33 52 

44 2:4 23 

34 50 

34 42 
36 0 

3 3 - 20 

4 23 

Fransfordiaoermame empo- 
Fransfordia ad oderam 

Friburgum Alifni* 

FriburguraHelueti*' - 

50 izUs 38 
32 33'32 34 

50 58I30 ,39 

47 45T4 18 

30 30 

37 3 ° 

30 39 
28 12 


ET TEMPORIS LlB.llI. 141 

TABVLA ORTVS SOLIS AD LAT- 


C R A D. 45. 



Dies mei ueloeiores fueruntcurfore, fugerunt , & non uide- 
runcbonum. lob.j. 



Nomina duitatum, & locorum. 


Genualtalise 


GenuaHeluetite 

Geldria,autGhelder£ 

Grauina 

Granata Hifpanig 
Gepinga 
Gorlicium Sldiiu 
GolmonaPomerania 
Hadrianopolis 

Holfarite 


Hamburgum 





ET TEMPORIS LIB. m. 14, 

TABVLA ORTVS SOLIS AD LAT- 

G R A D. 48. 




144 


Theatri mvndi 


Nomina ciuitatumAIocorum. 

Latitu- 

do. 

G. M 

Apiani 

logicutlc 

G- M. 

Alioru 

’>Sgiruclo 

G. M. 

Lucca 

Lugdunum Gallis Lion 

Lundis Gotthie 

Luneburgum 
i Lucerna Hduetie 

4 a 40 
45 4 ° 

57 23 

54 4 ° 
4 d 34 

0 0 

2l 35 

3 ^ 3 ° 
0 0 

26 0 

32 40 

24 0 

41 30 

34 20 

26 0 

'i LyplisMifnie 
i LysbonaPorlugallif 
i Machlinia Barbantis 
i Maguniiaimperialis 
i Magdeburgum faxonis 

51 25 
39 38 

51 15 

50 8 

52 20 

34 30 

4 18 

20 20 

25 4 

34 30 

30 40 

24 30 

0 0 

iS 45 

25 45 

34 45 

5 IO 
26 50 

20 0 

34 30 

j Mantua 

! MarfiUa Gaili^.Narbon. 

Manfredonium fipontus 

Maiorica infulajMalorca 

Marpurgum Naflix 

44 3° 
43 ^ 

40 45 

39 35 

51 0 

32 20 

24 3° 
42 .50 
18 25 

30 IO 

Mediolanum 

Mellana Sicilia 

Mildeburgum Franconi^ 
j MinoricainfulajMenorca 
j MonsPeiTulanusGallifjMonpoIier 

44 36 

38 yo 

49 44 

40 10 

43 ^5 

28 2.0 

39 .50 

26 34 

17 30 

20 46 

30 20 

42 . 4 ^ 

26 34 ' 

19 30 

20 30 

1 Mons Regius Boruffif 

1 Mons Regius Frac.PatriaIo.Regiom6tani 

1 Mutina 

Narbona Gallis 

1 Nantes Britanni? 

54 17 

50 16 

44 0 

43 0 

48 12 

41 16 

28 4 

33 ° 

19 18 

12 6 

46 45 

31 0 

32 40 

19 20 

16 20 

1 Neapoiisltali^ 

Neapolis Auflri* 

Nebiacorlicf 

Neoburgium ad Danubium 

N e o b u r g i u ni T u r i n s ! ■ -' 

= ; — 

41 0 

47 54 

40 40 

48 42 

51 20 

39 10 
34 45 
0 0 

28 49 

29 13 

4 « 10 

38 0 

27 3 ° 
31 45 

2 2 0 

NOsacampania: 

J Nouariic 

Nicea ubi concilium calebratum 

NidrofiaNouergie 

40 45|4o 15 

44 • 30 0 0 

4 1 .40 57 0 

60 50I20 56 

40 15 

30 30 

57 ° 

39 45 


Nigro- 





ET TEMPORIS LIB. IU. 145 

tabvla ortvs solis ad LAT- 

G R A D. 50. 



Paucitasdierum meonim finietur breui. lob.io. 


T 


I4i? THEATRI MVNDl 


Nomina duicatum3& locorum. 

Latitu- 

do. 

G. M 

Apiani 

logifucic 

G.' M. 

Alioru 

''gitiido 

G. M. 

53 ”40 
28 20 

3 ® 32 

32 0 

40 42 

Nigroponti infula 

Norimberga imperialis 

Nurlialtalif. Norfia 

Oiiolfpachium 
, Ortonum 

38 15 

49 24 

42 44 

49 33 

43 J 5 

53 4 ^ 

28 20 

36 32 

32 C 

42 

Orcadesiniulf 

O tti n ga i n feri o ris fueu i :e 

Panormus Palcrmo 

Parpin cana Gallia Perpignan. 

Parentium 

61 40 

48 58 

30 0 

42 40 

44 5 5 

30 0 

28 3 

38 0 

18 30 

0 c 

30 0 

2$ 3 

38 0 

18 30 

55 20 

Patauiutn Beuaris 

Patauia Germanif 

Patauium Itali; Padua 

Papia Itali; 

Pampelon,leu Pampilona 

48 28 

47 40 

45 IO 
44 20 

42 50 

0 0 

0 c 

32 50 

28 22 

13 n 

34 0 

34 0 

33 30 
31 0 

15 0 

Parifiusjolim Lutetia 

Parma Italie 

Perufia 

PilaarumPeiaro 

Piilorium Piftoia 

48 5 5 

43 30 

42 56 

43 45 

43 0 

17 8 

32 0 

35 18 

35 20 

O- 0 

23 15 

32 30 

36 50 

35 30 

33 ao 

PifeHeturiv 

Placentia 

Portugalla Portugallo 

Potentia 

Polalulia pietas 

42 38 

44 0 

40 45 

40 13 

44 50 

31 28 

0 c 

4 5 ^ 

0 c 

34 40 

32 40 

31 50 

5 48 

4O 40 
45 

PragaBoemis 

Prugis Boemi? 

Ragulia Dalmatia 

Ra.iibona Imperialis 

Raucnnaltaliv 

30 6 

30 18 

43 SO 

48 36 

44 . I 

43 22 

38 1 5 

43 30 

50 c 

32 o{34 30 

30 50,33 20 

43 54'42 14 

0 ojsp 50 

35 034 4.0 

Rhtcanatam 

Regium lulium calabri; 

R^iumfcpidi Lombard ic 

RigaLiuonie 

36 40 40 0 

39 50^3 

0 0-32 30 
50 0:53 45 _ 


Rodes 



ET TEMPORIS LIB. 111. 147 


Nomina duitatum, & locorum. 

Laciiudo lApiani jAIicnim } 
logitudo {loeitudo j 

G. M.’G. M.G. M. i 

Rodes Franci; fegoudnum 

45 

15 

18 

3022 


Remis GalUc 

4^ 

45 

xS 

55 22 

'5 

ROMA 

4* 

439 

40 40 

20 

Rroftochium Mech ducat. 

54 

36,3® 

1434 

0 

Rrothcmasus Normandi? 

49 


50 21 

15 

Salmantica HilpaniE 

41 

20,7 

398 

32 

Saluedia T ur. 

50 

4^133 

4533 

45 

Salernum Itali? 

40 

50,34 

10 40 

20 

Salisburgium Boiari? 

47 

44,31 

035 

o’39 

^ 5 

Saloniana Dalmati? 

44 

30,41. 

50 

Saloum,uel Salodium Patria mea oppidu 
celeberrimum ad Benacum. 

45 

oO 

J32 

0 

Sardinie infui? medium 

30 

03° 

031 

0 

Sauonaltalia; 

43 

30 27 

50,29 

xo 

Scutara Dalmatis 

44 

Ojll 

3040 

20 

Scotis infuls medium 

37 

0!2O 

o‘i8 

0 

Segnia illitis 

44 

45 


037 

45 

SelcRadiura Halfatis 

48 

22 

24 

6 24 

6 

Senf Hcti urie.Siena 

42 

50 

34 

1835 

30 

Sibilla Hifpani£E.Hi{palis 

37 

0 

5_ 

426 

34 

Sibinicum Dalmatis 

44 

20 

43 

0;38 

42 

Siiacuia^Saragola 

37 

15 

39 

30,40 

30 

Sora 

41 

4° 

0 

o'38 

20 

Spoletum Italis 

43 

15 

34 

30.39 

45 

Spiraimperialis 

49 

20 

25 

34|28 

40 

Sterinum Pemerian? 

54 

0 

33 

20' 3 7 

45 

Sueffaltalis.SeOa 

4* 

30 

38 

4042 

0 

Sulmo Italis, unde Ouidius 

40 

0 

40 

3o|43 

50 

Tarentum uulgo Taranto 

41 

15 

42 

1543 

15 

Taruifium Italis 

45 

30 

32 

28:33 


1 iburlcaliarTiuoli 

42 

c 

26 

50:40 

30 

T oletum Hifpani? 

41 

c 

9 

4T0 

30 

IholofaGalliv 

43 

30 

17 

018 


1 hyle inliiia 

63 

c 

33 

0I33 

0 1 


T 

2 

Taurinum 



Nomina duitatum^ & locorum. 


T auriniim Pedemontii 
T ergeftum colOnia,T rieft. 
Tigurum Heluetif 
Thcb? Atric® 
Thanetum,feuTunifl a 
T ubinga Vuittemb.Ducatus 
Turonia 

T raiedum Hislandif 
Treueris 


Vienna Pannonis 


Viterbiumicalis 
Vlma inferioris fueuis 
Volacerraltalif. Volteria 
Vrbinum 


Vratislauia Slefie 


VtinumfeuVtinis 
Vuirtemberga Saxonis 
Vuormaiisimperiatis 










£T TEMPCr.lS LIB.IIl. 

ratione conucnatttr tempus ah otcafa m tempus ^ tsrtu- 


149 


V EIim,ut hoc loco eruditiores uirimihi igm>fcant,.fi qu:dam nimis 
uuigata hic perlequor5& prolixior iuiii,quam ipla res poftujare ui- 
detur. Omnibus enim quoad eius fieri potelt con&ltum uolojob id qni 
hccinrclliguntjnekgant quidemjqui enim uel penitus ignari funtjuel 
craffioriMinerua huiulmodi dodrina poftulantjquod nen de his iolu 
didum fit; qua; hoc loco rradimusjled dealiis etiamjquarhuius generis 
aliis locis fcripfimus. His igitur omiffis nofirumpropofitum periequa 
mur.Lieetderationepermutationistemporumintcrieluperiustrada- 
uerimus; hic tamen iterum fed exquifitius aduri fiirnus. Datumigicur 
aliquod tempus a folisoccafu,quod in tcmpusaSolis ortu cenueftere 
udis; duo tibi prius confideranda fiint: primum quo tempore Sol oria- 
tur, deinde num illud datum tempus fit diufnum,an nodiMnum,!! diur 
niimiubduc tempus ortus Solis a tempore ab occafH,& reliqunn eiit 
tempns ab ortu,ut die primo Februari) feire uelim,qu-ora hoi a fit ab or- 
tu Solisjcum eft H. tS.aboccafii.Primumuideo Solem oriri in itia ro- 
tula ad lat.<Jrad.45.H.i4.24'' hoc tempusfubduco abH. iS.&reliquu 
eftH.3.3 6*. que fignificant tempus illius diei ab ortu, & hic Veneti js ab 
ortu Solis : fin autemid feire uolueris H. 5. nodis, has horas iunge cum 
arcu diurno,quihoc modo reperiendusefthocloeo-exK 24. fubduci- 
to folis ortHm,& refiduum erit arcus di urHUSjCui adde Horam nodis., 

H 24. 

Solis ortns H. 74. 14*; 


Arcus diur, H. p 36 
Hora noft. H. 5 

Temp,aborruH.j4, qn/untH./.no&isdieprimo^rfmiafijVenetm 

Horas ah ortu in horas ab otcafu conuertere. 

S in habueris horas ab ortu certas^&fcire uolueris horam ab oecafa ii 
lis refpondentemjfieagedum cft. Vide primum quota hora Soiotia 
tutjCui adde horam ab ortu Solis: fi hor? colle( 5 i«.non excedunt H.a4. 
&ilJa fummaeiit quieiitu tepus-fin exceditj^abiliafummafubducas 14. . 
&reliquum erit, quod qu-ris.VtVcneuisfiireuoIocuHi efthora 5. ab 
ortu Soiisjquota fit hora ab occafiiddque die primo Februarii» quo -die 
Soi oritur H. 14. 24». quibus addo H. 5.que eft hora ab ortu Solis»& fiut 
H. 1 9. 2-4» . fin idem feire uoiuero H, 1 6 . ab ortu fumo has cum illis horis 



150 THEATRI MVNDl 

qaibusSoloriturj&conSciuntH. 30^24". aquibus fubduco H. z^.Sc 
■ reliquum eft H.6. 24,- ab occafu Solis. 

Tempm ab accafii in tempus a meridie uertere. 

H Oc quidem tempus apud Aftrologos maxime in ufu eft,ob id maxi 
me eciam animaduertendum eft. Horam igitur ab occafu inho* 
ramaraeridieficconuerteredcbes.Primumuidequota hora Sol oria- 

tur,qua; fubducatur ex horis aq.ut arcus diurnus habeatur, hunc aut ar 
cum in duas a:quas partes diuide,& fcmiarcum diurnu habebis, quo fic 
tibi utendum eft, ut infra:hoc enim primum aliquo exemplo illuftradu 
eft.Sol oritur Venetiis, ut in fua tabula cernitur, die primo Februarii H. 
14 24*. hoc tempus fubduco ex 24. relinquitur H.o.3d‘. hoc tempus di 
iiido in duas squas partcs,& altera pars cii:H.4.48*. quod tempus femf 
diurnus arcus eft,hoc eft illud temporis fpacium, quod eft a meridie ad 
Solis occafum. Quod tempus li tuis horis ab occafu addidcris,eris.uoti 
compos. Illud iit in exemplum. Die primo Februarij fei re uolo Vene- 
tus quota hora fic cu poit meridie eft H. 1 8 . ab occafu.His addo arcum 
femidiurnum, & fumma eft H. 2 2,48 *. quod tempus erit fuperioris diei. 
Nam cum horum duorum temporum fumma non excedit 24. eft fupe- 
lioris diei , fi excedit eft eiufdem diei, & ex fumma abiicienda: funt 24. 
hora, & reliquum eft tempus quaficum . Vt fi hoc feire uolo H. 2 2. ab 
occafu,Hisaddoarcumfemidiurnum5quieftH.4.48i.& conficio H. 
2 6. 48'. a quibus fi demo H. 24. reliquum eft H. 2. 48 ‘. quod tempus eft 
a meridie eiufdem diei . 

Tempus a meridie ad tempus ab occafu reducere, 

T Empus a meridie fi uolueris ad noftras horas reducere femidiurnus 
arcus pariter tibi notus elfe debeuNam fi huc arcu ab illis horis lub 
duxeris, tibi noturafictqu.fitum tempus.St fi fiibtrabiio fieri nequeat il 
lis adde 24. hocmodo.Dieprimo Februarij 1587. fuit*o'ad Lunam 
H. 1 5. 5 e.quod tepus cum fit a meridie,fcirc uolo,quo tempore ab occa 
fu ille fextilis fuit. Eo diearcusjemidiurnus eft H 4.48*. quo ttporelub- 
duao ex illis Horis t j. 5 fij.refiduum eft H, I i.Sfquod tempus a Solis oc 
cafu eft.Quod fi accideric,vt fubtraftio fieri nequeat, adde*24.& refiduu 
erit tempus' qu:fitum,ut die 7 Ecbruar ii i 5 8 7. eft 0 H. 2 44*. ici 
re uolo quota hora ab occafu fit: id tempus fubduco ex illo tempore ad 
didsp:ius24.&refiduimi eftH,2 2-i‘. arcus enim femidiiirnus 011448 
ob id cumfubtraciio fiai nequeat tempo:i 2 addo 24 SsumafitH z 6 
43iaquibusiabdi!d:o.arcufc.midii:rno,rtfiduumeaH.22.i‘"ab occafu 
cum i-ilicet fuit 0.& ,J; .(j-. 

Tempus . 



151 


ET TEMPORIS LiE. iII. 

Tempus ab occafuin tempus a media no^e conuertere. 

S I quando c ontigerit^ut tempus ab occafu in tempus a media nO( 5 Ie ti 
bi uertendumfitjdebes arcum iemino(fturnum ex horis ab occafu 
fubducerejii fieri poteftfubtradio^etfi non potefl^adde 24.&refiduum 
ex fubdudione erit tempus a media no( 5 le. Illud in exemplum fit. fcire 
uolo die 1 .Februarii Hora quarta nodiis quota hora fit ex horis a media 
nodte. Primum inueniendus efl arcus leminodiurnus. Quod fit hoc mo 
dojuideo in tabula ortus Solis ad Veneriarum latitudinem fblem eo die 
oriri H. 14- 24* arcus igitur reminodturnus ellH.y. 1 2*. fed cum hoc non 
poflitfubduci exhoris4.addo 24.&conrurgunt 28. horfjCx quibus fub 
ducoarcumfeminodiurnum3reliq11umficH.20.48. quod a mediano- 
die tempus eft. 

Tempus a meridie in tempus a Solis ortu conuertere. 

S I tempori a meridie addiderisarcumfcminodlurnu tempus a Solis 
ortu habebisi fed illa cautio adhibenda efljUt cum iiimma excedit 24 
Hor^' 24 abiiciantur.VteodemdkprimoFebruariiH.j.ameridie fci- 
re uolo quota fit horaa Solis ortu. His quinque horis addo femidiurnu 
arcum^qui cft eo die H. 4.48. fiunrH.9 .48*. fi hoc fcire uolueris H. ^ 2. 
His addo pariter H.4 48*. fiunt K.2<5 48^ a quibus detraho 24. refiduu 
efcH.a 48. quod tempus a folis ortu eft. 

TempusameridieintempusamedianoSiemutarei^ contra. 

S I ab h oris a meridie demeris H. 1 1 .reliquum erit tempus a media no- 
die:hac tamen cautione adhibita^ut cum fubtradlio fieri nequitadda 
tur 24 illud fit exemplum.Die 3. Februarii 1 587H.20.5 ^‘.acciditd^il^, 
qua?ro qucrahorafuitamedianodtejexhishorisabiicio 12. refiduum 
cft H.8 - 5 5. quod tempus amedia nodle eft. item eodem dic H.4 18 fuit 
A jhaquaro horam huius temporis amedia nodlcrcum ex his horis non 
poflintfubduci i2.illisaddo 24.&fiuntH.28.i8^a quibus minuo^ 12 
refiduum eft H. 1 6 . 1 8 ‘. quod tempus a media no(fteeft.Sin autem con- 
tra uolueris conuertere tempusamedia nodle in tempus a meridiejtem 
pori a media no( 5 le adde H.12.& 24 reilce fi suma excedit 24. & habebis 
tempusoptatu.Qacd fineexemplisperfejudexfuperioribusnoru eft. 

Tempm a media no3e in tempus ab occafu uertere. 

T Empori a mcdianodle fi arcum Icminodlurnum addideris habe- 
bis tempus ab occalu^lifumma eft maiorjquamH. 24.abiicico 24.& 

refiduum 



151 THEATRI MVNDI 

refiduum erit tempus qu? flaim.V t H.6.a meia noiSe icire uolo, quota 
hora fit ab occafujdque die primo Februarii , quo feminarum us arc* 
eft H.4 1 1 hoc tempus iliis lexEoi is addoj& confurgunt H. 13. n'. ide 
fe uoluerts feire H. 2 1 . his paricer adde feminoaurnum arcum H.7. j i.. 
fiuntH 28 ii‘.aquibusdetraho 24 reliduumeftH.4. 11 .quod tepm 
ab occafu cft. 

Tempus a media mBe in tempus ab ortu uertere. 

A Tempore a media no<aoiiibduc feminoaairnum arcami& reCduu 
Jy. eritterapus ab ortu,fi fubtradtio fieri nequit,adde 24. Vtfcire uo. 
io H. IO. a media nofle quota hora fit ab ortu , die primo Februa- 
rii,ab hoc tempore fubduco arcum feminodiurnum ,qui eft 
H.7.1 i‘.reiiquumeftH,2.49‘.quod tempuseft abor- 
tu.item H. 2 a media nodiej quota hora erit ab or 
tu, cum ab hoc tempore feminodlurnus ar- 
cus fubdudnonpoffitaddo 24 .&c 6 
furgit tempus H. 2 6.ab his fubdu 
co ieminoSurnum arcum 
qui eft H0.7.1 1’. refi- 
duum eftH.iS. 

49‘.&hoc 
tem- 
pus ab ortu eft.Ad hfc omnia fuperiores tabulfjquf So 
Iis ortum indicant maxime conducunt.Qna ucr6 
rationehec omnia temporain horas pla- 
netarias5& he in illa comutentur 
temporajinfrafuoloco 
expolituri fu- 




Breuesannitranfeunt. lob. iff. 


et TEMPORIS LIB. in. ,5j 

tabvla meridiei ad latitvdinem- 

G R A D. 35. 


V 


154 THEATRI MVNDI 

QVA RATIONE VERA MERIDIEI, ET SOLIS OR. 
tus hora cognofcatur. Cap. IIII. 

S Cire quota hora Sol oriatur ,& ad meridiem perueniatno» 
folum utile eft medicis, nauigantibus & agricolis , uerum 
etiam lacerdotibus, & maxime iis,quiinc;nobiis uitam 
agunt, \ t ita tempus diftribuere fciant, ut diurna officiafuo 
tempore celebrentur , immo omnibus utile eftjUt tempus quod folum 
a oftrum eft (vt Seneca inquit)colligere poffimus.Propter hanc caufam 
non folum tabulas conftruxi fuperiores ex quibus omnes 
uerum folis ortum cognofcerenquerum etiam fo 
quentes iisdemlocis accommodatas, 
vt quando fit meridies fingu- 
lis anni diebus nullo 
laborequifqj in 
illis, cerne 
repof 
fit. 




Mille anni an te Oculos tuos tamquam dieshellerna, qux 
prsteriit. Plal.Sj. 


V » 


1 , 5 : 5 . THEATRI MVNDI' 

Vfus haram rabularum eft idem cum vfliTuperiorum; interior enim 
numerorum ordo menfium dies tibiindicat, index volubilis jn medio 
menies^quem indicem debes ponere fuper diem>cu ius meridiem quae- 
ris & index menfem,& angulus communis meniis 3 &diei meridiem j 
quem quaeris, cibi oftendet. 

His etiam tabulis fi vfus eris ad tempora commutanda facilem tibi 
vfum offendent. Nam fi ab hora meridiei demeris arcum nodiurnum, 
quem fuperiores rotula folis ortustibi ohcndLintjhabebis arcum 
femidiurnum 3 arcus is tibi dat arcum feminotfturnumfia 
I s.eum fubduxeris, & multas alias opportunita- 
tes tibi dabit ad tempus commucaii- 
dum 3 ut nihil futurum fit 
amplius 3 quod in 
hanc rem de 
fideres. 


Illud 



ET TEMPOKIS LIB. m. 15.7 

TABVLA meridiei ad LATITVDiNEM 

G R A D. 41. 



Dies noftri defecerunt. Pfd.89. 



•i 5 ^ THEATRI MVNDI 

niudfittibiia exempluni pro arcu femidiurno femino^Iurno 
inuemendo.dieprimaFebruarij arcumfemidiurnumlcire uolo, inqui 
ro primum quota hora fit meridieSj-Sc uideo in rotuia e/leH. 19. 1 2i. 
deinde quota hora Sol oriatur^Sc video horiri H. i4.24.hocab 
iJIo tempore fubduco 5 & reIinquiturH.4.4S^quiar- 
eus femidiurnus eft pro femino< 5 Iurno vero 
hocfubducito ex ij.quodrelin 
qukur remino<kurnus ar 
ekjquodH./. 
i 2». 



Ho»-am 




In multo tempore prudentiacrt. lob.ii. 


i6o THEATRI MVNDI 

Heram meridiei ex arcu femidiurno inuenire. 

S I arcum diurnum inueneris , vd ex tabulis , qua; in ephemeridibus 
funt , vd iis r6nibus,quibus illa; tabula: confcripc® funt , & illum ex 
34 horis fubduxeris,meridiei horam habebis: vt dieprimq h.artijcum 
5 olfit in Gradu lo. X arcus feminodurnus eft H.6.3 d. quo tem- 
porefubdudo ex i a. remanet H. 5. 28‘.quiarcusfemidiur- 
nus eft ad lat. Grad. 45. Hoc tempus iubduco 

ex 34.remanerH. 18. 32 ‘-quod &in 

fuperiori tabula nullo la- 
bore repetitur. 



Crtum 



et temporis LIB. III. i 6 i 

tabvla meridiei ad LATITVDINEM 

G R A D. 48- 



Quah meridianus fulgor conlurget tibiaduefperam, & cii 
te con fumptum putaueiis oriens,ut lucifer. . lob.i i- 


X 


theatri mvndi 

Ortum Solis inuenire per artum diurnum. 

in tieneris arcum femidiurnum quomodo fLipradi<5tuni eft . iUq 
V fi dup:icaaeris3& ex 24 Horis fubduxeris Solis ortum habebis ^ ut 
primodieMartij ut diiftumeft arcus femidiurnuseftH.5.28. quod du- 
plicatuinefiH io.56.hocrubdLico ex 24. remaaetH. i3.4^quo tem- 
poreSoi oricur ad Iar.Grad.45. uc &in tabula ortus Solis ad latit. Gra. 
45. patet. 

Ortum Solis per arcum feminoSiurnum inuenire. 

SI duplicaueris arcum remino(iIurnum habebis Solis ortum vt 
die primo Februari; arcus remino( 5 iurnus eft H.6. 3 
quo duplicato conficitur tempus H. 13.4*. 
hoc igitur tempore Sol orietur pri 
mo dieMartijddem facito 
& in alijs diebus. 



DE 




ETTEMPORISLIB.nl. ,53 

TABVLA MERIDIEI AD LATITVDINEM 

G R A D. 50. 


Cun (Sis diebus terre femen tis.Sc, mesfis/rigus,& eftus , fftas, 
& hyemsmox & dies,non requiefcen t. Gen.S. 


X 1 


16-4 THEATRI MVNDI 

DE TEMPORIBVS HORARIIS, ET CONVERSIONE 
horum temporum in alia tempora. Cap.V. 

J^^^^Hmpora horaria fiint aquatoris gradus,quibus omnia tempo 
ra metimur , ut arundine, uel pailu terram metiri lolemus : 
horum autegraduupartim horas iequalesmetiutur, parum 

in^quales.Ea enim 4. horarum genera, de quibus fuperius 

ab ortu,& ab occafu Solis,a meridiej&amediaiioiflellmtinterle fqua 
les,& qualibet hora oriuntur quindecim equatoris gradus,quod in Pia- 
netarijs qu^job id inxquales dicunturj non accidit . ^ot aute gradus 
oriantur lingulis horis fcire oper^ pretium eft.Nam ita quando iingu- 
icE incipiant,& delinant horflcies,quod ad medicamenta conficienda, 
ad corpus exercendum,& ad cetera ad bonam ualetudinem pertinentia 
maxime conducit , Vt^Je pr^terea eft ad temporum permutationem, ut 
infra docebimus. Quodlicetidomnefittraditumluperiustamcnhoc 
loco id alio quodamodo tradetur. Vtile etiam eft uel maxime ad quin- 
que locorum hilegialiumdiredfiones, quod tura adpra;uidendus tum 
adfugiendos morbos,quiceIorumui hominibus accidunt, tum ad cu- 
randos maxime conducit.D ixi qui calorum ui accidunt, 

quodin multosmorbosi ncidunt homines, quod 

uolunt cruditate fcilic et & aliis de caulis, qu? 

penitus exiliorum uoiuntate pendent, de 
quibus nihil neque pramide- 
rCjneqi predicerc A- 
ftrologuspo- 
telU 




ET TEMPORIS LIB. III. i6j 

TABVLA HORARIORVM TEMPORVM 

PRIMA AD LATIT. GRAD.jj. 






i66 


THEATRI MVNDI 

yfusharum tabellarum. 


'\ 7 T harum tabularum ufum intelligas primum tibi uidendum eft 
' quo Zodiaci gradu fit Solillo die, quo umpoiahoiaiia fciie cu- 
pis, quod ex rotula fita in primo capite huius libii(ut didlum efl)facere 
poteris. Hunc autem gradum qaa;re in feiie numerorum ab.i. uique ad 
30. quiinterioresfuncinrotu!a,&fuper illum gradum pone indicem 
mobilem in rotula affixum,in quo reperies fignum, in quo repeti- 
tur eo die Sol, & communis cellula tibi horaria tempora da 
bit uel noclurnajud diurna ut in rotula minori adlcri- 
' ptum eft . Nam duo circuli uni latitudini feruit, 
primus habet tempora horaria diurna v,^, 

no(Surna!Ct,*,+4,i3_, 

»=,X. Secuuda uero continet 
Tempora horaria diurna 


=a,«,-H,>,»=, x,& 
noifturnav,^, 
n 

ut in 

indice afExo uid ere licet. 



£• 


Primi 






ientia ambulate ad eos.qui foris funt, tempus 

mentes. Paul.adcoll.4‘ 



theatrimvndi 

Primi numeri in ceUulis inuenti gradus fignificant, & fecundi minu-- 
ta,&quilibet grad.4.minuta temporis tibi dant,& quodlibet minutum 
Sntlfecunda tenTporis,ut quindecim minuta in tabulis reddunt unu 

minutum temporis horarum squalium, qua omnia exemplis illuftrio- 

''"SrimaFebruariji587-fcire cupio temporahoratiadiurna Pri- 
mum inquTro Solis locum in Zodiaco per rotulam primam huius libri , 
o uem ef?eL qrad. i z- Aquarii confpicio. Deinde me recipio ad fequen- 

Km tabulamliorariorum temporum ad latitudinemQrad. 45 .(idemm 

fi tVeneths & in fecunda rotulai tempora en.in diurna »= fun t in fecun 
darotula,u inindicein medio affixo,&uolubi!. apparet. Poftea in or- 

Salum inquiro Grad.iz.fuperqiiemindicempononempe fu 

pediLam qus proxime ante Grad, i z. efi & in mdice inquiro^,& cel 

^ lula ibi proxima uel communis figno cum gradu tibi dabit Tem- 
pora iz. o.qui cum fint gradus squinc&alis mukiph- 

candifuntp 4-(utdiaum eft)& fiunt 4 S.pronuntiabis 

igitur Horam planetariam illius diei elle 4S.mi- 
° nuta hors fqualis.Sin autem fcire uolueris 
tempora nodiu rna ciufdem 

dieiingre deretabu 

lam primam 

cum gradu j 
& figno 

(ut fupra fecifti)& habebis in cellula communi 
T. 1 8.0 .id em diSura fit de ceteris fignis, 

& tabellis ceteris locis infer- 
uientibus. 



Horas 



ET TEMPORIS TIB. in. 


l6p 

TABVLA TEMPORVM HORARIORVAI 

PRIMA AD DATITVDINEMGRAD. jS. 



A lolis ortuvfqueadoccafumlaudabilenomeii Domini. 
Pfal. iia. 


Y 


Horas 






170 


THEATRI MVNOr 


Horas planetarios ad tempus ab occafu reducere . 

Q Vod fi voliieris has planetarios, fiueinKquales hor as ad tempus ab 
occafu reducere , tempora horaria in horas,& minuta conuerfa de 
bes addere arcui no<Siirn05& eris voti compos-habcbis.i.diiirnas horas, 
lin horas iiodturnas volueris cum incipiant dchcT hor^ ab occafu fatis 
eft h^c tempora horaria conuerla toties fimul coliigerejquot funt hor^ 
quas qu<Tris . Exemplis illuftrior res fiet . Die prima Eebruaiij tempo-, 
ra horaria diurna Venedis fiint 12- & nodturna i8. &Sol oritur H. 
24Mi 1 2-terapora horaria vertes in tempus tequale erunt m. 48. quod 
tepus vnius hor^ planetariis eft,hoc igitur tepus fi addideris. H. 14. 24^ 
qui nodiunms arcus eft . fiunt H. 1 5.m.i 3. pronunciabis igitur primam 
horam planctariam fluere ab ortu S olis vfque ad horam 1 5.1 2*.fihisad 
dideris iterum m. 48. habebis ipacium fecundae hor^ : incipiet.n. H. 1 5. 
m. 1 2 .& definet H. 1 6.& fic deinceps dbi agendum eft , vfque ad Horam 
1 2.qu^ vltima diei hora eft . fi horas nodlis icire cupis horaria tempo-^ 
rain tempus a:quale conuerte, vt fupra docuimus, multiplica igitur 
T.48 per4.fiantH.i. iz.quod ..fpaciumnoaurn?horsplaneta , 
rheeft. Hora igitur planetaria prima noiftis eiufdem dici inci- 
piet ab occafu Solis & perdura bit vfque ad H.i. 1 2‘. cuitempo 

ri fi addideris idem fpacium vnius hdr^ fumma erk H. 2. 24^quo tempo. 
redefinctfecundahora>rurfusfihuicaddiderisH. 1. 1 i.fientH. 3. jdh 
quo tempore habebis tertis hors finemj &ita deinceps vfque ad H. 1 2.^. 
fi dominos planetas fingularum horarum fcire defideras, confule hu- 
ius rei tabulam, quam in hoc tertio libro fuperius habes accommo- 
daciffimain , 



tABVLA 





172 THEATRI MVNDI 

Q^om^do adhibenda [leparsproportionalis t um in hisjuni infupenoribus 
^fequentihus tabulis . 

C Vm tibi acciderit fcire velle vel folis, ortum, vel meridiem , vel hora- 
ria tempora alicuius Loci,ajd cuiuslaritudiaem nullam tabella pro- 
priam habeaSjiibiconfulendaeftprosimemarorj&proKime minor lati- 

titudo, &exlhs duabus. eraeiida.eitdiaereniia5& differentia tui locijSc 
veladta5ulamfexagenariam,qux inhne horum hbrorum eft , vel ad re- 
gulam auream reuocandaeiijVtpartem proportionalem eruas . 

Atres ipfa exemplis illuftranda eft .. Genua It^ia fita eftadlatitudi- 

nem G 43. 5o.htabula proxima minoris latitudinis- eft G.4 proxim£ 
maioris eft G.45-vtraq;igiturtabulatibiconluicadaeft.hoc mododeire 
volo,<|;uota hora oriatur Sol genua die primo lanuatij, ingredior taba- 
lamSoiisort-US ad IatitudinemGrad.4i.quomodofuperius traditft eft^ 

& video folem oriri-H. 14. 54^ ingredior deinde tabulam ad laL Gra.45,. 

& ibifolem oriri video H. 1 5 . 2 i^.a maiori numero fi minorem fubduxe. 

ris. differentia habebisita.ortus folis D.i..Ianuariiad^fat.Gr.45.H.i 7.22 

ad.iat.Gn4 a. H. 14. 5'4 . 

Tffferentiaquatuorgraduu H. 0.28. 

Ex latitudine deinde tuiioci, fuh diicas latitudinem tabclle pro; 

xim^-miaoris.vt rui loci; differen. - tiam habeas hocmodo . 

latitudo genus eft Grad.43.50^ . 

latiiudo rabells proxiihf minoris; G rad4i. 

differentia. . G. 2 , 5,0, 

ttaratiocmatio ordinaada.eft per auream.regulam; 
ffgra dus 4. d ant m. 28,. quot. m. dab unt G. 2.m. 50. 

1x1*240. m. 170 

r. 28: 


■*7 o I 200 ' 34^' 

2400^1^: 47^0. 

2 4 

Sih:^cminutainuenta hocmodo addiderisortui Solis rnuento in tabu 
laadIar.Grad.4i.qua;runtH.i4. m.54.ficntH.z5.m.i4.(Na.licetquo 
tiens numerus fiLtamum 19. integer, tamtnftquod iupei-eft animad- 
uerteris uidebis pencuniimhuegrum.eiie) pronuneiabis icitur Genu^ 
Italia Solem oriri primo lanuaxij H. 1 5 .m. i4-.Eodem medo tibiproce- 
dendum eft 3 tin tabulis meridiei, & in tabulis horarioru temporum, eu 

re exquilitahaberc cupis, vbi tabula oiima maioresade minores adsun. 

TA- 




174 THEATRI MVNDl 

Sin quando tibi acciderit fcire velle hanc proportionalem partem , vbi 
tabulae ad latitudinem proxime minoremj& proxime maiorem non eft 
vt accidit nonnullis locis apud primam, & vltimam tabulam collocatis : 
fic tibi operandum eft.vt In fequentibus exemplis apparet . 

Scire uolo quota hora Sol oriatur Hierolblima?, qua: ad latitudinem 
Grad.3 i.4o‘.fita eft.hic nulla adeft tabulalatitudinis proxime minoris, 
duabus nuc proximis tabulis maioris latitudinis tibi \ tcndum eft, vt pri 
mam differentiam habeas, ideft ortus Solis inter has duas latitudines 
hocmodo : in tabula ad lat.Gr.j 5. Sol oritur die primo lanuarijH.14. 
m,20.& in tabula ad!atit.G.38.H.i4.36i.rubduco minorem numerum 
ex maiori, &rcmanct differentia harum duarum latitudinum, quffunt 
G.3.& m. I d.aliam deinde inquiro diftcrcntiamXHierofolime,&lariti:. 
dinis primte tabule, qua: eft Gra.3 5.&Hicrofolima: 3 i ,40'. quibus ftib- 
duSis ex G.3 5.remanct fecunda ditfcrentia G.3. 2 o‘. 
ratiocinatio fic ordinatur . 

Grad. 3. differentia: inter tabulasfuntm.id.quiddabit G.3. 20. 

60. 60. 

M. 1 8 o. M.200 

1 6 


• I 

*7 


144 
4200 I 

*S 


‘7 f 


I2OO 

200 

3200 


Pars proportionalis eft m. rS.qiia: fubduccndaeftex horis ortus Solis 
Hierofolima; , quddhcc ciuitas eft adhuc ad minorem latitudinem li- 
ta, quf eft tabulaminoris latitudinis in hoc libello, & qua vfiis'fum in 
parte proportionali inquirenda. Sol igitur cum oriatur dic primo la- 
nuarij ad latitudinem G. 3 5 .H.i 4 .m. 20 .abhis:fi detraxeris partem pro 
portionalem i8‘.crunt H. i4.2‘.quahoraSol oritur Hierolblima: . 


TA- 





ET TEMPORIS LIB. IIE 


ii?) 



TABVLA horariorvm temporv 

■SECVNDA AD LATIT. GRAD.ai. 




Dies vltionisin corde meo femper 








J7S theatri MVHDt 

Sin autem fcire volueris quota hora fol oriatur, uel ad meridiem peruel 
niaCj vel quot fint tempora lioi"ai ia in hiS locis, qu"^ ititif ad m^orcrn Ia 
citudin£m,quam£lt latitudo maior harum tabularum ,lic tibi agen- 
dum ell.vt in his,quefunt ad minorem, Icd pars proporuonaliseftadc. 

dahorisinuentis in tabula tuo loco vicinioris latitudinis, non autem 
fubducenda,vtfuperiusfecii:i. Hocexemplo animaducrte. Vuittim 
beroaSaxoniaieftcoUocataadlatitiidiuefflGracl. 5 1- 5o‘.proiuin,ores 
tabSlefuntlati.G.50.&48.Videprimumquotahora:Sqloriturdiepri 
ma lanuarii , fi folisortus iiliiis diei fcire cupis,ad vt raque latitudinein, 

&inuenksadlat.G. 5 o.oriiiH. i 6 . 2 ‘ adlat.G. 48 .H.i 5.4i‘.5w_rumlQ. 

eorum differentia eil H.o.m. 1 8 differentia graauum eft G. 2 .His igitur 
Grad dantiii. iS.videndum deindeeft,quantumdiftat tuus locusa 
proximiori tabula, qua cum fit latit.G. jo.&locustuuslat.G. ji.jo'. 
differentia eft G. I.soflicigiturratiocmatioordinandaeft 
liGrad 2. dilferentitE dant m. 18. quot dabunt G. i. 50. 

60. 


M.jao. 


<ij6 

I 

1 1 ^ 
1 X 


M.iio 

18 

SSo 

iio 

ip8o 


H^ec autem pars proportionalis addenda eO; ortui folis tabula ad latitii 
tUneni Grad. 5o.qu?fuitH, i6. 2'- quibus additis m. 16, i. / 
fiuncH. 16. iS‘. 30“quodtempuseftfolisortus^ 
dieprima lanuarij Vuiteemberg^e 
Saxonis. 



et temporis lib. ni. V77 

TABVLA PRIMA TEMPORVM 

HOE.ARIORVM AD LATIT. GRAD. 45. 



2 Et;! 


Omnis potentatus breuis uita . 
Ecclellaft. 10 . 



178 THEATRI MVNDI 

Etfi ex ijs 3 dicSa , runtfacile perfpici poteft, quomodo pars pro- 

pormonaliseruatur5& uerum tempusortus Solis ,& meridiei cuiufcun- 
quciocicognofcatur vnacumhorarijstemporihusmo alienum tamen 
mihi vilumeil hoc loco aliquod exemplum afferre , ur rationem eruedi 
in temporibus horarijs partem portionalem habeas , vt ad huius dodfri 
nc perlpicuitatcmnihil Iit ampHuSjquod dcfideres. Ad ha:c igitur ac- 
cipc:Vercele ciuitas fita eft ad latitudinem Grad.44.Tabula proxima mi 
norefl ad lat. Grad.41. proxima maior ad latitudinem Grad.4^'. diffe- 
rentia prius inter has duas latitudines inueniendaeft . Inuenio igitur 
prius tempora horaria diurna utriufqj latitudinis primi dieiMartij(hoc 
enim illud ed:,quod mihi fciendum propono)inuenio in fecundaTabu 
la lat.G-4 5.tepora horaria G. i o. X (ilio .n.die eo loco Sol eft)efle T. 1 3. 
50* ad latitudine veroGrad.41.runtT.13. 5o^ditferetiaigirurfunt 10', 
Diiferentia vero fecuda , quf eftrui loci a tabula proxime minori,eft G. 
3 .Nam latitudo in tabulis proxime minor efl Grad. 41. Differentia ve- 
ro inter vtramquetabulam eft Gra.4.fic igitur difponenda eft ratiocina. 
lio. fi Gr. 4. mihi dant m; 10. quot mihi dabit Grad. 3^. 

3 o 
4 

7 ^ 

Hiecparsproportionalisminuendaeftdetemporibus horarijs inuen-- 
tis-inTabula ad latitudinem tui loci proxime minoribus. Que efl 
i3.50-.qiiiDus additis M.7,3ohfiunt T.i 3.47\3o“.Etita pro 

nuntiabis,totefreibitemporahorariaprimo die 
Martij , in ceteris, vero latitudinibus 
operare, vtrupradictum eft 
^resexTementia. 
cedet.. 





THEATRI MVNDt 


lao 


UorarU tempera ad tempus ab ortu Solis reducerem- 
ur I horas planetarias ad tempus ab ortu Solis perducere uolucris ide 
^ facere debes in horis diurnis^ quod in nocturnis faciltis in horis ab 

occafu^contra vero in horis nocfturnis addenda enim funt horaria Km 

pora arcui diurno jVt habeas, quodqucris:iIludin exemplum ht.Die 
primo Maitii fcirevelimquotahora ab ortu fit quinta hora dimnav 
Primum inuenio Solem per primam huius libri ^ 

Grad. lo. X.hunc gradum inuenio in' tabula fecunda ad lat. Grad, 
45'. nam-iduolo fcire Venetijs , & in ea funt tempora diurna x )etin fe. 
rie numerorum, qui ad xreperiuntur &ad Grad. lo. uideo tempo-^ 
rahoraria cfTe i.3.4o‘.qus funt m. 54. 40»^ horarum squalium: pri- 
ma igitur hora definit m. 5 4.40^\a S olis ortuihoc tep^ fi college 

ris habebis principium quintshorselleH. 3.. 38i.4o“.a Solis ortu. Sin 
autem icire uolueris horam quintam nodtis fequends,tibi uidendum 
eft , quotahora Sol occidat,quod fieripotefl omnibus rupericiibus ta- 
bulis hoc modoiprimu ex tabulis ab ortu Soljs. Na tps Solis or- 

tus fi fubduxeris ex 24vhabebisi n reliquo tps occafusSolisho 

raru a Solis ortu. Die.n. primoM artij Sol oritur inTabula adla 

titud. G.45.H.r3.4\hoc tempus fubduco ex 24.remanerH.I0.56^qui 
diurnus arcus efi, & hora ab ortu Solis : Id etiam facere potueris per ta 
bulas meridiei, Nam tempus meridiei fubduc ex 24 remanet arcus femi 
diurnus, quem fi duplaueris habebis diurnum arcam . In rabiila igitur 
meridiei adLat. 0,45. primo Martij Meridies cft H. i-8. 3 2‘,hoc tem- 
pus fubduco ex 24.rcmanctH. 5.28^ . quod tempus duplicatum conficit 
H. I O. 56*. Idem potes facere per tabulas horariorum temporumJn' 

quire horaria temporadiurna ei ufdem diei, qm^ funt 1 3.401. hoc tem- 
pus coniierte in horas,& minuta cqualia erunt m. 5 4. 40*’. hoc autem te 
pus multiplica per 1 2.C0 nllirgunt H. i o. 5 dbcognito igitur tempore oc 
carusSolis,fiquotahoradcfinetprimafcirevolueris,huicarciu diurno, 
vtvis inuento adde unius hor^e fpacium inuentum per tempora horaria 
no< 5 turnainuentainprima-tabula inferie numerorum, que ad X‘& 

1 o.ciufiiem figni gradum eft & eris voti composrfu nt enim tempora ho 
raria T . 1 6. 20‘.qup veriain horas , et minuta ^"qualia conficiunt H. i • 5 ** 

2 o”.Hec adde arcui diurno fuperius inuento,qui eft H. i o 5 6‘xoRficiut 
H. 1 2. i’ 20“.adde iterum habebis fecunde hor? finem.H. 1 3 .6‘.40“.adde 
iterum hab ebis finem tertia, et ita deinceps, vfqj ad duodecimam hora 

tabvla 







THEATRI MVNDI 


i8 j 


Tempora horaria in horas a meridie coniiertere , 

C I diurnas horas habere volueris poft meridiem fatis cft colhgere to: 
^ ties fpacium vnius horsplanetari® , quot funt hcrf, cuius finem fci. 
re cupis, hoc modo primo Martij hora planetaria diurna, vtd.aum 
eft fuperius, eft m. 54. 40“. cum htcc hora nempe fep iima cius diei inci- 
piat in meridie, ut 6e illud tempus, m quod hoc verreiecupiOjiiludfe 
quitur , quod m. 54- 4 °“- meridiem erit finis fcptim,^ : quod ipa- 

aum fi duplicaueris habebis finem fecunda hora, & ita dcmceps . Sin 
volucris horas noais,arcu femidiurno inuento, vt fuperius didum 
eft,addetempusuninshorc noaur,n?,fi uis primam horam, fi fecun- 
damadde illud fpacium bis , ft tertiam ter , & ita vfque ad 1 2. quf finu 
nodis eft.Sin fex horas ame meridiem volueris, inquire hoiam meri- 
diei in fupciioribus Tabulis & huic adde tepus vnius horf diurn;c,fi pri 
mam hoiam vis , fi duas , adde illud fpacium bis, & ita vfque ad fex -Ne- 
que videatur hoc inconueniens 5 quod ad inueniendas horas ante meri 
dianas utar tempore meridiei: Hoc enim tempus conflat ex arcu nodlur 
no 5 & arcu femidiurno, quibus conuat,&iiIud fpacium a meri 

dievfqueadSolisoi-tu,eade enim hora Sol perucnit ad 

meridiem, (i tempus ab oc cafu eft, quo Soloritur,fi 

tempus efta meridie, uth;;c contemplantibus fk- 
cilcpatebit. Hic exemplaprstermit- 
tere mihi viium eft . 



TABVLA 




ET TEMPORIS LIB. III. 183 

tabvla horariorvm temporvm 

SECVNDA AD LATIT. GRAD.48. 


Feftina tempus. & memento finis. 
Eccl.36. 


Tempora 


i34 


THEATRI MVNDI 

Tempora heraria in tempus a medianoSe eonuertere. 


Q Vod fi volueris temnorahoraiia in tempus a media nodleconuer 
tere , fic procedendum ell . Si uis icire lex horas poft mediam no. 
aem faL eft tibi colligere tempus noaurnai horai, quod utrum 

que tei^Ts idem p.incipium habet ,vtfuper.on d.e pnmo Marti, tem. 

que tempus lueiiip u njoii-urmediamnoaemH.i.j-.io». 

?risfinifreptfm“ hor“ noftkhL tempori adde fpaciumvniushorai 
ha'Sn em oflauai hort , & ita deinceps vfquc ad duodecimam ho- 
ram qu^oriente Sole detinet: cum autem diurnas horas eonuertere vo 
lu^isrndnoaurnum arcum in promptum te habere oportet quod fe 
ceris fl has noaurnas fex horas in tempus aiquaie conuerfas collegeris , 
vdi^aratioae fuperius tradita, & hui. tempori addjderis ipacium vnms 
hoS conuerlum , fed diurna: fi piimam horam vis habere fi iecundam 

bis adde, fi tertiam ter & ita deinceps. Et hic aliquod addamus ram- 

Dlum, ut omnes habeant aliquod lumen, quo grefius fuos dirigant .Die 
primo Marti, horas planetarius m tempus aquale a media node volo 
c6uertcre.Qusro prius feminoa urnu arcu ex tabula onusS^ 

lisadlatitit^45-&'ideooririh ora 13.4' hums dimidium eft, 

H. 6. 3 ah huic rpi addo m. 54- . 4o'‘(nahoceftipaciuvniusho 

rf planetarie diurnx3Vttotiesruperiusdidumeft)&nuntH.7^6 .40 . 

quod tempus finem ptima hora diurni^e tibi indicat , fi hnem lecunda 
iterum adde,fi tertiie iterum etiam,& ita uique ad horam duodecimam 

qua; vhima dici eft. Sin primas lexhorasnoauinas habere cupisfcmi- 
ncaiirnoarcui,&diurnoaddelpaciumvniushorv noaurn^ habebis 

finem prima:,ri bis fccund. ,& ita deinceps vfque ad fex,illiid fitin exem- 
plum,eodcmdieSoloritur,vt diaum eftH. 1 3. 4'‘.fihuius dimidium elt 
H.6.3 j.qtii lemidiurnus arcus eft,quem feruo ,fi hoc tempus folis ortus 
fubduxeris ex 24,habebis arcum diurnum H. 10. 36‘.cuiaddo femino- 
aurnum arcum H.6.3 conficio H. 17. aShquo tempore Sol qocidit 

Sc eft piincipifi horc prime planetarif huic igitur addo H.i.5'.2o".quod 
eft ipacium unius horEnoaurn:e,conficio H.18.53". 20. quod tempus 
prini-: horf , finis erit, fi fecunda finem volueris,adde hoc fpacium ite- 
rum ,& ita deinceps vlqueadfex. 


TABVLA 




ET TEMPORIS LIB. III. i*5 

tabvla horariorvm tempcrvm 

PRIMA AD^ATIT. GRAP.jo. 


Gloria ir.agnacftrequiPcminiJiii ; longi tudo«niincli<S- 
ruiri aflumetur ab co. tccl. 13. 

A a Noo 


ii56 T H E A T R I M V N D 1 

Mon mcktetquicicmpoilcj&aliarationeharc tempota conuenr*^ 
zxt illam kcutusfum ego^ qua: mihi videtur dtc nibus accommodatior 
cum eodem tempore rem , & rei cauiam quodammodo doceamjneque^ 
illud me fugitjmultos efle futuros> qui dicant me pluribus verbis in hac 
re ufum elfe^quam opus eft , quibus re:pcnlL-m velim , quod rudibus, Sf 
ignaris nunquam latis multa- fuht verba, quibus ilia doftrina traditur^ 
quam ipfi fcire defideran c , at peritis jnulta obrunc>illi h: c omnia ftu, 
diofe legant, hi nelcgahtquidemjcumnon legant, vtdifcanr,fed detra 
hedi cauraji animaduerten-di-, fi quid peccatnm efi-Prteterea cu omni- 
bus confultum uelimus,& diuerfis in locis diuerfum diei principium fi- 
fiatj&his rationem tradercvQJui,quarua tempora in aliena, & alieni 
iniua conuertant. Hominum enim Ibcietas idpoftulat,^: 
nofira ftudra eb ipedant , vt quantum in nobis fi- 
tum eft, apud omnes beneficia coUo;- 
cemus.Hac igitur parte con 
fieda ad cetera pec 
gamus. 



taevla 



ET TEMPORIS 'lIB. in. iS? 

XABVLA TEMPORVM HORARIORVM 

SECVNDA AD LATIT VDINEM GRA. jo. 





THEATRI MVNDI 


DE ANNVIS PROGRESSIONIBVS, 

Cap. VI. 

B V M ad medicorum commoditatem , & omnium hominuta 
vtilitatem conflruxerim ego fequentes 13. tabulas pro an- 
nuis, &menfuruis progreffionibus quinque locorum Hi- 
legialium , vt arabica uoce dicunt, Aftrologi, pro ijs , qui 
hatenon callent, vifumeftnonnullaprafari, quo planum fiet quatam 
vtilitatem, atque commoditatem hattabelte afferant, & cum condita 
fint ad morbos prauidendos, quinam fint illi morbi, quos allrolbgr 
prauiderenonpoirunt,quoique poliunt prauidere-,& prauidendo,. 
ma.xima adhibita ante diligentia (vt Ptolomeus teftatitr)euitare3quo ve- 
ro modo id faciendum fit. alias fi vires a Deo opt.& Max.& Venia legen' 
di omnes libros, qui de hac re trai 5 lant,yt haccolligi polfint, dabitur,, 
traiSabimus : In prafenti autem docebimus tantu, vt in primo libro di- 
iSum efl: , modum legendi litteras in huius mundi libro Dei digito in- 
feriptus (quod ad aftronomiam tantummodo pertinet, ideft, ad Aftro-- 
rum leges exponendas, quas il li Deus pofuit ) qua fuo motuva' 

rioj&diuerfo varias, & diuer fclyllabascomponunt,atquedi 

itiones, quas nobislegendas ,pponit,Deusvtfuavoluntateali 

qua ex parte,ea.fqu? ad nos pertiherj.cognolcam^.Sed redeamus ad re. 
Duplici de caula exiftimo morbos oes in hominibus generari, ccelefti,. 
uel humana , coeleftis et duplex eft, vel vniuerfalis alicuius regionis,pro. 
uiiiciE, cilli ratis, aut climatis, aut anni temporis, particularisvero, ali- 
cuius lingularis hominis . Primum genus eft , vt pellis, vt ille morbus, 
qui hic Venetiis, & aliis locis Italiir , mal dei monton, dicebatur, qui an 
no 1 58 o.Menfe lulij , & Auguftipene omnes inuafit . quod autem ho- 
rum morborum caufa coeleltis fit ,Iege Marfilium Picinum libro de pe- 
ftecap. a.itaicribentcraiconcreaturhuiufmodi vaporin aere vniuerla- 
lioris tempore peftis ex malignis quibufdam conftellationibus, pr^fer- 
tim ex Martis cum .Saturno in lignis humanis coniun<aione,& exlumi- 
nariumcclipfibus, qualis eft prarlentis peftis in anno.f millefimo qua- 
drigentefirao feptuagefimo nono,& qualis etiam fuit anno eiufdem mil 
lefimi obiauoj&hoc potimmumli£dithominesJf£cFicinus,idemP 5 

tanusaifirmatvnacumtotaAftrologorumfamilia,Ea diiftum eftillud 

iam prouerbio coniundtio Saturni & Martis in coelis peftis in teiris.N 5 
tamen omnis pefds excoele.fti cau^ oritur,cum uel terremotu,nel mul- 
lorum corporum corruptione,ueI ftequed ulu eoru,quK ia noftris cor 

poribus 



et TEMPORIS LIB. MI. 


185) 


ovinqve locorvm hilegialivm 

^ anntae profectiones. 

Pl4nets ,6c.radiauones in Arietis do decatemoria. 



Attenuatilun t oculi mei fufpicientes in ccelam. 

Ifa. 38. 


190 THEATRI MVNDI 

pQvibus malos fuccos,& venena gignunt, nili quis & hsc a calefii caufe 
fieri eoottndat : obrcuriortam^n eit, vel etiam diuinairUjVtin Bibliisie' 
gitur , quat ob id dirapeids la'pe dicitur a bonis lcriproribus,quoddi- 
uin a ii a mittatur . cum tamen h^c ccniuntftio B , & vel luminalium 
accidet , luturum tempus nepeitilerum lit verendumeli. Humana ve 
romoibi caula eft, cum homo aliqua vel cupiditate, vel intempeian- 
tia aliqua facit, uel comedit, quf iu£ vires minime ferre poirunt,ex quo 
dicitur cruditas plures homines occidere, quam cnies. V ult enim ia pe 
homo in morbos incidere, cum velit ea , qua morbos gignunt , & fuam 
cupiditatem expleant: licet omnes homines naturaea fugiant, qua i» 
tentum afferre poffunt. Multi enim adeo dementes funt, qui non uera 
eflee credut,quf de aiimentoru facultatibus a medicis traduntur, uel de 
aiijs rebus no naturalibus Quid dica de mercatoiibus: C^iam multa ter 
ra,raarique paciuntur,ut diuites euadat,quibus deinde in multos mor- 
bos incidunt? Hac autem omnia aiibera hominum voluntate profici^ 
fcuntur propter hanc caulam Aitrolcgus de his morbis ne vetbum qui- 
dem facere poteft,fciiicet eos nen poteii preuiderejlieet ad illorum cu- 
ratione no paru prodeifep olfit .Aiij vero morbi funt, qui certis diebus 
& temporibus fmgulis contingere lolent , quodam curfu uite illorum, 
& quodam corporis habitu , q ue ipfi cofecuti funt eo initanti, 

quo nati func,quicorporisha bitus fit certis quibufdam _con- 

fteUauonibus,quos morbos po tcftfapies prouidete, devitare 

vt Ptolfmcus , vbi de vtiiitate Afirologie verba tacit, teffatur,&au- 
ftorcentoru Aphorifmorapertiifimis verbis docet, 6e multi alij,quos 
rcccnfere minime fit opus cumlolius Ptolomai Audtoritas pro tota 
Aftrologorum Schola habeatur. Q^o aute modo hi morbi polfintprte 
uideri,noneftnoftri inftituti docere, fed inftrumtntaiantumfabrica 
re,qiubus id facile adequi poffint,qui Aftrologiam hanc cal 
lent,iieethtEcpaiuinpolfinc fine dire<aione,acl 
quam horaria tepora fuperius tradita 
maxime conducunt: initru 
raentavero h;C 
funt. 


EXtM- 



ET TEMPOR\S LIB. IU. 


EXEMPLVM VNDE DVCVNTVR 

PROFECTIONES ANNVAE. 



Nfon defrauderis a die bono, et particula bons dici non te 
praetereat. Ecelcliaft.i4 






T H E A;rR I MVNDt 


, . MairmlMConUniert, 

\ Ntequaharum rotularum vfuratradamjearum conftruftlonem do 
-^cere operE pretium tore exilUmo, fine quo parum vtilicmis affe- 

rmit,cumLtredecim fequeutes tabuls finr tantui^odo m.exe^ 

pium, & vni tantam feruiant ; licet paucis mutaas , & alm accommoda- 
ii fvtinfra docebimus )poffint . Vtigitur has tabellas , & tu ledlor can- 
dide conllruere poflis , primum coeJeftem figuram tempore , quo quis 
Olitur erigere debes omni adhibita di!igentia,& ponas fequentem effc. 
Volo ia hanc figuram profcdtiones annuales conficere adfuturosmor 
bos prsuidendos : primum hanc in lequentem figuram conuerto hoc 

modo. Ducoinlongitudmemquatuor,&decemJmeas.fed itautul- 

rima uel prima duplum fpacium contineat : deinde lineas prioribus 

tranfuerialesnoueradefcribo,poftea in piiMsfpaciis duodecim Zodia 

C' ll<^norum chara^fteres defciibo ab ariete incipiens, fub quibus omne? 
planctas fiib fuo figno colloco , fed ita, vt qui pauciores fui figni gradus 
confecerit proxime fub zodiaci iignis fit collocatus , deinceps eum,qLU 
pofi priorem pauciores partes figni peragrauit , & eadem xa^ 
tione reliqui planetE collocandi funt ,infcriptis gra- 
dibus , & minutis in ampliori ipacio fingu- 
lis planetis , & eorum radiario- 
nibuSjVt in fuperiori figura 
:le habent :&hEC me 
lius in exemplo 
infra cer- 


TABVLA 



ET TEMPORIS LIB. III. 


m 

PLANETAE ET PLANETARVM RADiATia 

nes in tavri dodecatemorio. 



Lingua confti tuitur in membris noftris, qua: maculat totum cor- 
pus,& inflammat rotam natiuitatis noftrf inflamatagc- 
henna.Ep.can. lacob. iii. 


Bb 


Dt 


IJ4 


THEATRI M V N rv I 



Tibcllainfcruiensad 13. rotulas fcquentcs 
conficicudas. 


1 G 

M. 

1 y 

1 K 

1 n 

1 tfp 

A 

1 1 


1 1 

+4 

> 1 


X r 

1 4* 

54- 

1 A 

1 □ 

i ^ 

1 

s 

1 1 


1 □ 1 

A 

1 sP 1 1 

! I 

i8. 

1 

1 

1 

1 A 

o 

1 * 


1 # 1 


* 1 

D 

^ 1 

1 

I f- 

1 * 

1 

1 V 

1 

* 

1 □ 

A 

1 1 



A 

□ 1 

( 16 . 

? 4 . 

1 

1 A 

1 □ 

1 * 


IB ! 


1 * 1 

0 

A j 


cP f 

( i S. 

49 . 

1 A 

1 □ 

! * 

1 

5 

l 1 


1 □ I 

A 

1 1 



1 

2 . 1 . 

1 D 

1 * 

1 

1 e 


1 * 1 


1 A 1 


«P i 



1 ^7« 

51. 

1 

1 A 

1 D 

1 * 


1 cT 1 

— 

1 * 1 

n 

A 1 


cp r 


_ Hi phnetf ita difpofiti tibi radiationes omnes fiiis zodiaci locis ti» 
bi oftendunt , cpiod illud eft , quod qu^rimus , vt noftras rotulas profe 
flionales fabricemus. Primum igitur circulo confetJo jin quoannu- 
in 365.diesfitdiftributus5&fingulis meniibus fuis diebus adferiptis 
quomodo in circulo immobili cerperelicet .alius deinde circulus tibi 
parandus elpimo duodecim cireuKf ut i Zj&fuperioresefle debent)& 
quilibet illorum in triginta gradus diuidendus eft,& quilibet gradus fal 
tem in 1 1. partes ,vt quailibet illorum pars quinque gradus contineat, 
& fi fieri-poffet in 60 . partes diflribuendus eflet, vt rem exquifitio- 
rem haberesdnlcribat deinde graduum numeros ,vt in luperiori exem-' 
pio cernere elb. Sub hac autem diuifione graduumj& minutorum de- 
bes piam duprelineamjqute conficiat quoddam Ipacium, quod diui- 
d^ ita , vt quinque planetis tribuas liram partem, vt in tabuja dignitatu 
eiientialium in fecundo libro tributum eft nomine terminorum , vt uni^ 
co rntmtu habeasnonfolumquodfigno,gradu,&mmuto planets , 
«lu, radiationes fint, verum etiam quo termino . u . ita tabulis di 
Itrrbuusin fibulis debes in.rcribere nominafignorum zodiaci,uel fuo 
aractere,vel luis nominibus, ut in primain feribatur y .in fecunda 
ta deinceps. Poftrenaoin tabula Arietis inferibe planetas , & radia- 
tiones 




ET TEMPORIS LIB. III. *9y 

planetae et radiationes in GEMl- 

NOR.VM DO.DECATEMORIO. 


Timor Domini apponet dies , anni impiorum bre^ 

uiabuntur. Prou. jo. 


Bb * 


6 theatri MVNpr ^ 

tioncs , & figura domuSjpro ut irt tuis figuris feiiaberitiri cfkfii fciHcet 
'thematr,etinfigura,quainfupranos defcripfimus , & in qua planeta- 
cum fuis radiation&iJompofsiiajcBjUX iq fqperio/I.^ip» colefii ineft 
principium primf domusin Grad. i i.jS*. Y lineam igitur reiiam a cen 
ti o ducas ufque ad lineam termia.oFum,quj relpiciat Grad. i i-aS'. eiuC 
de figni.et e.a afcendensjvcl prima domus iufcribaSjdeinde vide in tabu- 
lafiiperioruradiationum,qui pignera, & radiationes planetarum finr 
lub figno Y,& eas in tuam tabulam transf'eras,& in fuum,lQCum,vt in fit 
pciiori exemplo in V.figura Grad. 4. j^4'. ineft hunc transftt in tua 

tabulam figniY duiftalineaa centro vfque ad lineam terminorum : ita 
tn,vt ii vfque ad circumferentiam produceretur Grad.4. 54'.eam contin 
geret, '& huic adftribe a,$. deinde eadem ratione inferibe V If. 
g . hac autem rotula , 8 i ceteris eadem ratione confediis fuis fcili cet pla_ 
netis , & radiationibus impolitis, et dqmibus , vt in fuperioribus figuris, 
fe habent , debes ordine in duodecimcirculis, in quibus annus in fiios. 
dies fit diftributus, filo itainfigere,vt una cum. quodam indice fuper- 
pofito,vt in his exeplis patet, facile dim.oueripoflIt.Quibus ita dipofitis. 
utere, vt infra doSiiri ftunus.Sed quonia tibilciedum eft,qudd 

tabeltejinqbus.annusitunfifes, &.diBs 4 iftri.buj,useft.i,Qmniu. 

cois eft,& fecunda etia rotula, in, qugeft diuifum lignum in gra, 
dus , & minutairgdiationes autem , &p!anera irapofitifunt, vnius pro», 
prra funt propter hac causa,fi aliam, cccleftem figuram vis illis rotulis iini 
pQnere,n,ece(le eft, vtiineas planetarum, & radiationum ra- 
das,& t uas imponas, vel penitus cartam, vbi funt, 
prfci.das,& aliam.imponas,ubi ra^a- 
tionesjtuas deferibere poC 
fis. quomodo tn do, 
cuimus. 


t 




a 


PLA- 



Ef TEMPORIS LIB. 111, 


197 

PLANETAE ET RADIATIONES IN 

CANCRI DODECATEMORIO. 



Memor eff o, quoniam mors non tardae,. 
Ecclefiaft. 14 . 


Cum 


tts T H E A T R I M VND 1 

Dehamntubellmtmvju, . 

V T hanjm tabellarum vfum habeas alia tibi «bella ex mo ca;Iefti 
themate conficienda efl: , in qua ratione quadam quinqnclocorS 
hilegiealium profectiones defcriptie fmt,vt infra patet. Hxc autem 
quinque localuntaibendens.M.C.folisIocuSj ^ rjf.Q^a; loca quot 
annis vnius figni Ipacium perambulant ita, ut 12. annorum Ipacioto- 
tum zodiacum perambulet,& noftrum corpus afficiunt prout funt pia 
nets , domus , termini , et planetarum radiationes ,in quas incurrunt, 
dum fuumiter conficiut,ex quo fit,ucannus 1 3 .fit primo( quod ad hac 
partemfpeaat) fimiiis, et j4.iecuado,etita deinceps,utin fequena 
figura apparet. 

( 


AnnualesprofeiSiones quinque locorum 
hilegiealium 


00 

^ 'c\ ^ 'Sj ^ 

0 H Q\ CO 

Alc. 

G.II .2 

8 . 

M.C 

G. 5.5.? 

0 - 

G.Z1. 2 l. 


* 

G O.U. 


'S 1 ts 1 37 1 49 t 61 

V 

1 7 = 

1 ■ 5 P 

1 m 

1 9. 

a 

•14 1 t»! j 3 ® ! 1 «i 

» 

1 

S«i 

Ift 

■H 

i ”S 

3 

i; i 27 1 39 1 51 i <53 


1 

X 

1 "P 

To 


4 


1 

y 

1 =2= 

SWi 

m 

5 

■aracuraia 


ib 

1 « 

X 

nr 

« 

1« J ?o j.42 j 54 J 66 

i.j, 

1 H 

I -H 

y 


7 

■9 [ 3.1 145 1 SS M 7 

J"). 

1 

< 5 * 

1 > 

y 


lA 

10 j 1 2 144 j 56 1 -•68 ] m 

1 

ii 


u 

X 

^ 1 

4-n 1 ^9 1 

rH 

I 


1 X n 



,, 1 1 46 1 SS 1 70 1 

?o 

1 


1 V 1 i?. 


111 

i 3 1 ' 1 1 t ' 9 1 7 1 1 

»= 

1 


10 1 "p 

H 

Ii 

i 4 1 ,6 ] ^0 1 60 1 7i 

X 

1 -H 

i_it 

~n. ■ 

'A 


Plane- 









ETTEMPORIS LIB. III, ~ 

PLANETAE ET RADIATIONES IN 

LEONIS DOPECATEMORIO. 



Omne opus corruptibile In fine deficiet. 
EccL 14- 


Quinque 


,00 T H E A T R I M V N D 1 

Quinq; locishikgktib' ita difpoCtis facile cernesjquo loco h*c quin 
que loca quotannis quibuslibet i* annis ad eadem principi, 

icuerti,vt anno i3.a5.37.49.6i-&73.finthuius profttSionis principio. 

St in eodem ligno ,& gradu, & quomodo vniusannilpacio perambu- 
lant a 2radu,& minuto ligni,inquo funt vique ad totidem gradus,&tiii 
nuta lequentis ligni, vt in luperiori figura Afcedens eft in Grad-i 1.28,, 

Y 1 5 8 e.proficifcitur ufqtadG. 1 1. 28.« & eode mo de ceteris diaOfit 
Si volueris igitur fcire,quo loco initio anni tui ideft cum Sol eft in eo 

dem gradu , & minuto figni , in quo eft in radice , fuerit alcendens, , & 
in quos planetas , & radiationes per totum hupc nati annum 49. in- 
currerit, fic agendum eft, primum vide, quodie.Sol erit inGrad.aa. 
2 a‘. <?p.in prima huius libri tabula, & Inuenies id cotingere die 1 5. Iuli), 
id exquifitius fit in Ephemeridibus,videdeinde;n fuperiori tabula p- 
feaionumjinquemlocumincurratprcfediio afcendentis,& inuenies 
in angulo communiafcendenris,&,anni,inciderein Grad. 11. 28.V. 
ingredere igitur tabulampamam .ejtliis duodecim, qua Y-tfihuitur, 
indicem fuper i j.diemlulij colloc^, Scrotula volubilem euolue ita^vt 
fuJb eius indi cis linea cadat G. n .&38‘.eius fig.deinde fac,vt hec rotula 
aliquatulocerehereatjcu maiori in qua infunt menles , et fuper 

ea firmata debes voluereindice ita,vtcadat fuper lineas reftas, 

& in illi circulo infcriptas,& ide index tibi oftedet in circulo an 

ni,quodieafcedesadillas radiationes puenerit,vt in noftro exeplo,ro- 
tulisita cum indice accommodafis,die 1 2. Odiobris afcendens peruc- 
nietad A5,&cliC29.Nouembrisad n^lf.cumverd diead.Februarij 
exeat alcendens de ligno Y , vtpatetin figura , li fuper vltimam partem 

Y pofuerisindiccm , tunc fequens figau , quody eft ,& in fecunda figu 
raeft, ingredi debes. Principiu igitur ^ pene ad diem 2 6.Februarij,& 
firmata rotula figni liiper rotula an ni, vtfuperiorem firmafli,ceteras ra- 
diationes & planetas eodem modo inueftigare debes vlquead fine anni 
qui die 1 5. luCj accidet, & inuenies vnicam radiationem, qute eft n S 
quiinciditinDie 26. Aprilis 1 587.1ndecamquoquehab£iiscommo- 
ditatem , ut eodem tempore videas, quibus in terminisinlintillf radia 
tiones ,&Planeca?:nam lubindice id apparebit,ut, A 5 eftin termino 
ipfius 5 , et □ in termino o", & □ 5 in termino S . Sin autem fcire vo 
lueris, quando ad terminos profidlcitur Alcendens,eade ratione opera 
dumcft,£icfcilicet,vt gradus,& minutum afcendentis tuiannirefpiciat 
diem, in q«o Solefl:,ubieratin radice, deindeuolue indicem adinitiu 
cuiufque termini, &idcm index tibi oftendet in circulo menfium diem, 
in quo ad illum terminum peruenietafcend.&in noftro exemplo con- 
tinget. 




lOi 


THEATRI MvNDI 

tmg;t,vt afcen.proficifcatur ad term. 5 , die 1 5. Augufti ad term. o* D. 
9 Nouembri ? ,ad term-. b.D .8 .lantiarij 158 7:ad tei nr- I^* 26 .Febriia'„ 
rij&cunc,v:didlumeilArcend mutatfigntim,&ingredKur^.ad term. 
e,& ad teim. 5 . D. 3 . Iuni),in que moratDr\ fquead finem aniii , qui 1 5. 
lulij acddit,vt diftutneft. Cum autem in ijsdem rotulis lignorum fint 
inferipts domusc':ii,& eodem modo fuper illas Uncas domos fignU 
fican:es pofueris indicevfdebiS;quo die domos afeendens ingrediatur, 
vt in noilro exemplo initio anni 49.quod eft Die. 1 5. lulij 1 5 8 ^.ingredi 
tur primamdomuma s/.Decembrisingredituriecuudanvdomum. 

Quod fiprofeftiottem anni 5 o. qui incipit D. 1 5*Iuli j 1 587 .icireyo- 
lueris, tum in fuperiori figura ciius titulus eft annuales profextio' 
nesa quinque locorum hilegiaiium > tum m fuperiori , qu: dodeca- 
temorio, b* adferipta eft , videbis progrelTionem alcendent;s per- 
ucnire ec anno , fcilicet 1 5 8 7. ad Grad. n . 28 . b' in lUa enim tabella a- 
perteidinnumeris,& caraaeribus cermeurr in dodecatemonj vero 
'C: tabella non tam aperte . Nam vbiffirmaueris rotam ligni iuper ro- 
tam anni , vt docuiluperiuseuoluas tlecefle eii indice ad diem 1 5. luiij, 
&lub eodem indice videbis inrotula: figniG.^ n. 29-eMem ugnib- 
fineade ratione vfus eiis,quam‘ iuperiusdocuijvidebisaScedeS 

profteifeiad ^ J:.D.27.Scptcin- brisD. 29-Au:guftiadtcrm.lf, 

ad die iT.Oaobris-.ad^. die primo Nouebris, ad ^ 0 , 

Die 27. eiufdem ad terirr b , die 2 r. eiufdemidievero 28 . Decembris ad 
dornumfecundam,vtdiclucft3adterm.cr’.die ^.lanuar^ i jSS.ad A 
dic primo Februarij .die vero 26. eiufdem' menlTs exeditur figno 
ingreditur figiiLim ^3 & tunc debes vti tabula adferipta itjVt fuperius 
dixi , in anno 49. cum afeendens egrefius eft V , & ingreftus eft b idem 
facitodumper duodecim figna perambulat* Cognita profedicne an 
nuali afeendentis 5 quomodo dibtumeft , ad progreffionem Solis deiie- 
niertdum eft , qui ( vr tum in radice, tum in tabula annualium profediio 
numcernitur)eftannOji.&: 13.& 2 5.& 37.&49 & 5 i.in G.22.22*. 69. 
igitur fi ann049. (qui inciditjvcditftumeftin diem 15. lulij i58d.)fcire 

volueris 5 in quospJanetas&radiaticnespertotuiilumannumincidit, 

inquire tabuladodecatemorio 69. adfcriptam5& indicem pone fuper 
dkm 1 5. lulij .deinde euoluerotiilam ftgnHra,vtfublinea indicis ca- 
dat G. 2 2-2 2*. (ad quem gradum habcbisiineamdubtaaccncrOjqu^in 
feripta eft 0 . cura illefit Solis locus) firmata deinde figni rotula lupcr 
rotula anni paucula Gera5euoluc indicem ad planetas S: eorum radios » 
quiin illo fignoab ilio locogradiisfciiket 22. 2 2‘.vfqueadfinein fignb 
tkaduerte is circulo menfium'3 qno die id accidat habebis-, qnod 

quarris ‘ 



BT TEMPOSIS LIE IU.' 


sej 

PLANETAE ET RADIATIONES IN 


librae dodecatemorio. 



Bona,& mala,vita.& inors,paupcrtas,&honeflas a Deo 
funt. £ccl. ii. 

C c a. 


' J 04 T H'rA T R r M vnv I ^ 

qiLrris j&in hac noftro exem|)Io.die p.Septembris profidfcitur Sol ad 
:?{; . (f: die vero fec^uenti ad tenn.l? .M qub verlatur vlque ad finem figni, 
ad quem peruenicdie;r^. OiSobris, quo die ingreditur leopis fignum: 
relida igitur tabula 69. leonis tabulam ingredere, & indice accommo- 
datofuper diem i5.0dobfis, quo # ingreditur fub linea in dl^ 
cis primum minutum firmata deinde cera hoc modo tabula figni 

fiiper tabula, menfium : indicem euolue ad terminos , & radiationes 
illius figni \ fque ad diem 1 5. lulij , quo tempore annus 49 . definit , nifi: 
volueris vlque ad fineni figni perueniie,& futuri anni 5o.progiefiiones 
notare, quo cafu potes peruenire vlque ad finem figni, deinde ingredi 
fequens/, & ita^vfquead i2=peruenire. in noftro exemplo igitur iu- 
uenies progrediendo Solem eodem die in cerm. incidere, in quo ver 
fatur vfque ad diem 29.Decembris ; fed interim incidere in^locum 
die 1 5 Decembris ,& die 27 m term. $ die vero 6.Martij 1 587.111 
&die 2 5.Martijinterm.2,die 21 Aprilis in 5f;7/:,&die j.Iunijin ^ lo^ 
cum die quinto eiufdemmenfis in term.l^, die vero 1.5. lulij cumfit 

finis anni 49. nihil erit amplius in illo figno , quod ad iilumannum per- 
tineat, fed reliquum, quod eft illiuS figniad annum 50. perj:inet,& 
didu eft fi profedibnes alioru an noru fcire cupis eade ratione 

tibiagetiuxft-.&kiufdeannL^ an nuas progreftiones habere cu: 

pisjvidein jpgrelTionu tabuIa,quo foco fit, &videbis efife G,i i. 

28*. ^inquire igitur fcorpionis rotam , & pofito indice fuper diem 1 5. 
Iulii, & fub linea indicis Grad. 1 1. 28^ figni , & firmata figni rotafuper 
rotaanni , indice utere, vtfupradidum eft, ad diem inueniendum, in 
quem progrelTiones incidunt, & inueniestuncelTein term.i^&die 3» 
Augutii peruenire ad term.$ 13. Septembris ad jfc b decimo Odobris 
adol^ 27.eiufdemadU 23.Nouembris ad A ^ 27.Decembr.adcu- 
fpidemodauiedomus,ad jfc.cf.dievltimolanuarii i587.cumeiuldefii; 
menfisdie 20.peruenitadterm.p;.,dievero Februarii egreditur figno 
^ . & ingreditur fignum -H .in reliquo igitur eiufdem anni rota -H 
tibi vtendum eft, quare ad hunc diem accommodato, 
primo Grad.^,& firmata tabula figni fuper ta 
bulaanni, eadem ratione utetejia- 
uenies,tunc ingredi term.ljC. & 

die 2 6.Apriiis r 587 .perue 
niread A S.fecun; 

do vero Iu . 

.nii ter- 

I 

in 



ET TEM PORI-S LIB. III. 



In ttibulationcinuocafti me,&Iiberaui tc. 
Pial.So. 


2oS T H E A T R I M VN D ! 

in nihil aliud nf^tevca vfque ad finem anni 49. incidet , quidquid erit 
prstcreain eofigno ,id omne anne 5o.alc)ibendtim cft» Hocmodo 
& in ce:e' is annis libi agendum eft-, vt eius an ni profectio nes habeas:po 
namus'.e\eUe 1 2 annorum profciftiones ccniiderarca debes diligenter 
animaduertere* quod quo die iiol \el aliud hiiee egreditur fignumjin 
quo fintin radice co die ingreditur reliqua emma ligna: Nam Sol in 
hoc £xempic(vtdidum dc) egreditur figno die i 5. Odebris eo- 
dem igitur dic ornata ligna ingredietur, & potes eodem lot.o emnes 
lignorum rotulasacGCinmcdare,ncinquem errorem incurras , dein- 
de prefediiones diligenter inquirere, hac tamen cautione adhibita ,yt 
quotielcunqucprogredierisvltia illum diem, qui piincipiuin anni il- 
lius nati eft , illas piofedticnes efie pro anno Icquenti illi , cuius psofe- 
diiones prius animaduertis , vt fuperius obferuauimus profediiones 
0 .' 3 ^.Sc afcen.pro aiino49.1i prqgredieiis \ltra diem 15. lulij, qui 
dies huius nati pdneipiam anni elt , erit id omnevfquead eandem 
diem pro anno 50. fi iterumpercranfieias eundem diem pro anno 51. 
& ka deinceps . Re ip.rafe-pe ki huiulmodi difciplinis cognoui magis exe 
pia audoris mentem ,-quam pr,axe'jptadocere,ob id nunquam videor 
latis multa exempla .de^ific , vt res fiiiisaperta fiat. Quemad- 
modum igitur me non tstdec amice ledtor tam multa in hanc 

fefitentiam ccnfciibeie ut tibi profim fictu minime graucris, 

vt tibi lis vtilis , h . elegere , & diligenter confikerarejantequam tibi per 
fuadeas tCjqutc hic fcrihunturj.afitciitum cfie . A d alias igitur profcdlio 
nespergamus. raisfbrtun£e(qua Mai-fiHusFicinus5& ciEteri medi- 
ci Aftrologi multis in rebus vtuntur,& ma.\ime ad corpoiis mojbos 
pr juidendes ) eft in M. 34 vt lupei ius in cUehi themate pio exem- 

plo .addudlcpcripcvifii, in igitur tabcllapcnaturhic locusad diem 
ij.luljjCqiiianni huius ihemaiispiincipiumelt )deinde progreflto- 
nescblcruentur(\tdidticmeltfupmus ) & mucnks adc/. $.pro- 
ficilci 5 Septembris, & die 18. ad teim.^,. AdD.i).die jj.Koucm- 
biis,adterm..?.die i ^.Decembris, ad 9.1anuarij i5S7.ad 

cr.'^r.die 23.Februaiij5adtcrm.'l/:.die 26.eiurdem. Dieveio p.Mar- 
tij ad cuspidem demus fextar jkiiuo vero diei 7. Maij ad tei m. ini- 

tio diei 8. lufij hoc figno eg:ecU.ur,& lignum ”P,ingreditur:acccm- 
niodata igitur reta ligni ad rctuiamanni ita , vt pi imus gradus HP refpi- 
ciat diem 8. lulij, inuenies nuilumab eociievlque ad finem anni adef 

fevei 





268 T H E A T R I M VN D I 

,ie'vd Planctam j iiel radiationem, nifi quod tunc ipfa ^ ingreditur 
tcrm. § .fi deinde obieruaueris omnia vfque ad finem ipfius 6a pro 
aano 50. erunt i vt fignum;Or pro 51. & ica deinceps eodem modo. 
Neque progreffiones medii coeli mihi relinqucnd;Efunt,vt horum quin 
quelocorum exempla hanc dodlrinam penitus tradant. Mediumigi» 
uircceIumcumfitmGrad.5.33*.7o.huius figni rotula utere proanno 
dj-p. cum ei reipondeat in progrefiiones annus primus, v^t in hac tabula 
cernitur j&fiunc locum ad diem 1 5.1ulii accommoda,& videbis quod 
die 20. eiuidem mcnfis M.C. ingreditur term. t? die 2 5. proficifcitur ad 
die primo Odobi is ad term. ^jdie ay.Nouembris ad A B*die 
28. Decembris ad term. c*. die 6. Februaiii 1 587- ad 0 . die p. Martii 
ad term. B-die 1 1 .Aprilis ad A . die 7 . Maii egreditur figno fc , &in- 
gredirurfignumi«^3 quo utendum eftvlque ad finem anni. Quare ro- 
tulafigni adhunediem accommodata jVtdidum eft ft pius, videbis, 
quod tuncingrediturteim.Bs&die 6. proficifcitur adeP Veneris. ni- 
hilq3 amplius eifein illo ad illum annum pertinens , & quidquideft pre 
terea in illo figno pertinere ad annum 5 o. Hsc omnia fi diligenter con 
fideraueris amice Icdor non uereor,quin fatuas has rotulas maximam 
vtilitatem afferre, cum vnlcoin tuitu cernas, quod multis com 

putis, alias libi inquirenda ef en t:quam rem his maxima cum 

voluptate conJequeris, cx quo fi tjUtvcrrmfitidiumfitjCumffu 

diurit (tefie C icerene) Vehemens occupatio ad aliquid cum magna vo 
luprate fit . Verum eft, quod ha? rotula diem progreflionis tantum nc>- 
bis oftendunt , & computus horam , atque minutum , led tamen fi dili- 
genter animaduerteris videbis fioclatis effe,cum oraniain 
hac Icientiaexquifitc haberi nen poflint .Omnes 
enim periti tcf antur minime fieri poffe, 
vt verum tempus iciatur, quan- 
do 0 ingreditur primum 
Arietis minutum.quod 
fiexquifte feiri * 
non poteft, 
neque 

feitur 3 quando cerera figna ,fignorum gra 
dus,& minuta ingrediuntur. 



ET TEMPORIS LIB. Iit 'sci 

PLANETAE ET RADIATIONES IN 

CAPRICORNI DODECATEMORIO. 



Creaui tiliis (cientiam Ipiritusj&fenfiiimplcuitcoreornm, 
&Cinala,& bona oftcndit illis. Eccl.17. 

Dd 


210 


THEATRI M V N D I 


DinQioneSii^ pTofeOionesfieni & ad sieBas fixas. 

V M c?ire.5Hones fiant nonfbhjm ad planetas , & eorum afpe<ff us, 
& ad nonnullas ftellas' fixas fic , & profetitioneslieri polTunt : qua- 
obrcm fi in fignorum rotulis maiores ftellas infcripieris , &:ilhs prjefer> 
tim 3 qus non' procul abfunt ab eciipdcajprogreirion es ad illas lacere 
poteris. , 

S^am vtUitatem^ratcreaaferantharotHU. 


P Runr tibi prjeterea h.-r rotul;e quadam memoria , que te docebit ad 
^qu.^iocacibi dire^ftiones faciendie fintjVt exempli gratia, vellem 
facere diredicnesarcendentis ad promiftbi es liquentes , & 
video in luperiori exemplo. Aficendentem elle 

in Gradu 2 1. 28‘.V. inquiro in illata- \ ' 

bula loca , ad qu« afccn- 
dens dirigen- 
dus fit. 



& mihi 




2:z 


THEATRI MVNDI 

&iiviuoccurritprimum tcrm.? in gradus ij.initio, deinde A?u. 
Grad. 1 8, 49'. & in Grad. j i .term. o". in Grad. 2 2. 2 2'. in Grad. 2 fi 

tcrm. B, & in Grad. i.S. term. in Gra.4. 54*. O. S. in Grad.S.terni. 5' 
Grad. c 1.28. C». in Grad. 15. i jMerm.V.in Grad.ifi.54,.A.B.&^‘ 
□.in Grad. 18.49.ft.itr Grad. 20. ifi. Grad. 2 2. 2 2'. Cufpij 

fecunda; domus in Grad. 2 5. & ita deinceps ad cetera loca , & in ceteri* 
locis, qusdiriguntur eadem mtione, quae quantam vtilitatem , & oik 
portunitatem afferat, ftudiofs hsc pauca aperte demonftrant . fin 
&ftellas fixas impofu eris, maiorem quoque fruSum inde percipies* 
qua infcrfcendx funtlineisre{ais,vt&planeti,inquibus lineis * 
ftellarum nomina inferibere debes vna cum fteliarum natu- 
ra, ne tibi opus fit, ea altis locis qu£rere,&vt 
quod lemcifcccris, tibifemperprofit , cum 
nihil temporis in vita noftra fit , quod 
aon omni diligentia no- 
bis colligendum 



PLA> 



et TEMPORIS LIE. III. jij 

PLANETAE ET RADIATIONES IN 

PISCIVM DODECATEMORIO. 



Expeiflido iuftorumlastitia.Tpesaucstn impiorum 

peribit. Proa.10. 



214 


THEATRI MYNDI 


DB MENSVRNIS PROGRESS.IONI2.VS. 

Cap. Vll. 

D corporis noftriaffciSiones diiudicandas non fatis funt 
dirediiones,qu®pertemporahorarialiunt,&aiinuas pro 
grclllones, qua* pcrrupeiiores duodecim rotulas , verum 
etiam ha mcufurnapi oitdiones^qua per fequcntem rotu- 
lam facillime fiunt , licet diredtio piinium locum teneat , fecun- 
dum annua profeclio 5 tertium menfurna cuius rota fabricationem 
prius docebimuSjdeindevfum . Illud igitur feiendum cftjquGdjVt fupe 
riori ratione quolibet anno quinque loca hiiegiaiia triginta zodiaci gra 
dus progrediuntur, fic hac ratione progrediuntur vnius fpacium figni 
tniusmcnfis tempore . et menfis eft tantummodo dierum 28. H. 2 & 
aliquid amplius ,vt quolibet anno quilibet ex quinquelccis ticdecim 
iigna progrediatur . Annus igitur integer in tredecim aquas partes cii- 
Itiibucndus eft, & qualibet pars triginta zodiaci gradibus adlcribcnda 
eft . Vt autem id commode fiet,hoCexcogitauimus artificium , confe- 
cimus circulum, qui ex trcdeci m anni patribus duodecim con 

tincret, qua toti zodiaci circu lo rdponderet , quavero pars 

decima tertia parti zodiaci vel potius illi, qua in eodem circui 

lo zodiaci prima fuerit , inferuii et , fuftulimiis c circulo , & fuper circu- 
li m pofuimus , ita tamcn,vt fuum ordinem ftquatur . Kcc fiet planius, 
fi tiguram,qua infra pofuimus iniptxeris,ilLm icilicet, qua £nnum,C(E 
tinct. Hacfupeiioiicaliihcmati fciuit, cuius thematis anniinitiurai 
eft dic 1 5.Iulij,&pc.'uiinhgi!iaefiehocdie elapI'o,vt initium anni fit 
initio dici i6.iilaigitur paiualineaic6a,quc figat circuli.m,ci:mijla 
pm ua parte , quam de annuo circulo lubtraxi , &Tuper circulo pefui, & 
inlcjipfi,o,in circulo initium anni indicat, & primus dies iequensfit 
i6.1ufij,quoelapfo ftquunturcetcrimcnfes ordine ita, vt ci-m tetum 
illum circulum percurreris, & iterum ad eandt m lineam pcruencris.fit 
tanium 17-dicsIunij. decimus vtio caauus,& leliqui dies lunijtna 

cim i5.Iulijfequuntut ordinein illa parte, quarfepcrpcfita(ft,cucd 

cb ladtum eft ,vt annus tfcdecim zodiaci fignis inlci uiat , vt menfuina 
progrcllio pofiulat . Pj imi rotula; deicriptione expolita , relicui m eft , 

\ t & fecundam mc bilcm.l.& fuper primam poiitam dciciib3mus,& eius 

febi icatienem exponamus . Piimum fiat circulus ea magnitudinc,< uf 
ai -am prims rotulaexpleat ad \ mgueni . in cuius limbo,quatuor nca; 
ducenda funt,primum,& extimum fpacium in 56o.gradusdiuit cr.dus 

eli. 




ET TEMPORIS EIB. HI. „5 

m^nsvrnae progressiones- 


T H E A T R I M VN D I 

cftjfccmidum/paciumin ^fi.ipaciajUtquodlibet^acium decem gr^ 
dus contineat, & in illis cellulis numeri inlcribendi funt 10-20.50.quo 
modo in figura cernis . tertium fpaciu diuiditurin i i/pacia^qu* duo- 
decim figna comp!e(Santurj& nomina lignorum inlcribancur : (^artu 
vero Ipaciutn diftribuaturin terminos planetarumj&planet^jcuius ter- 
mini liint^nlcribantur . H^c omnia liint omnibus cceli thematibus co 
munia, qu^fequuntur fune fuperioris thematis , quod pro exemplo po 
fuimus,propria , qu£e tamen rationem docere poffunt, qua, & in quod- 
cunque thema has rotulas fabricare poliis . fi tenes , quod fiipra docui, 
ubi oflendi, quomodo planetje , & radiationes in iis duodecim rotulis, 
qu^ 1 2-figna continent, infcribendteeruntjhocquGquelot;© facilein 
teliiges,qu£etibiagenda fint. Qu^unqueenimin illis i 2 -fa(iiafunt, 
in hacvna,ea omnia tibi deferibendafunt.ill^ n.fingul^fingulisfignis 
attributtefiint .ha:c autem cotum continet zodiacum, ontnes planetas, 
radiationcsj&domus .quare hiec omnis fiiis zodiacilqcisinfciibenda 
funt, quomodo in figura cernere eft: Ac cum gradus in minuta mini- 
me diuifus fit, quod id paruum fpacium minime patitur : cum tamen ra 
diaciones , & planeta- infcribis,eam debes adhibere diligentia, vt oculis 
eu falce in quatucr partes diuidas , & lineas ad earn parte dirigas : qus 
vero numero minutoru ficjpximior5Vtfiminurafucrrc24. 25. 26. 30.ad 
gradus mediu linea dirigas fii 2. 14, i 5 .ad prima quartam fi 3 5. 

40.42.45- 50. ad fecuda quarta : fi 5 5* 57. &adfinempenegra- 

dus. Hac diligentia fi vfus eris, non dubito', quin opus perft- 

ddfiimum futurum fic. Super has autem rotulas cum index impona- 
tur , nihil cibi opus ci ir eum fabricare, cum in libro eu perfedu habeas. 
Rotula vero anni eftfupcriori quidem themati folum accommoda- 
ta , quod fi illum ad aliud thema accommodare volueris , aliam inffaha 
bebis,quam facile tibi vtilcm reddes, quo modo dedturi lumus.fcd 
iam ad vium pergamus . 

De huUts figura v fu . 


jpRimum tibi qu.rrenda eft annua profedio , vt fuperius docuimus in 
tabula fuperioris capitis ,qu£ annualium profediionum quinque 
locorum hilegialium inlciibitur ,& ille Grad.& min.cucluendus eft ad 
illum lineam,quam in anni tabula diximusjiniiium annicfej&inlcripta 
efi , o 3 deinde fiimanda eft rotula zodiaci fuper rotulam anni aliqr ca- 
tulo cers ,fupcr quam firmatam cuolue ad finguios planetas , & radia- 
ticnes,6cterminos,atquedcmosir.diccm,&tibiidcm index cfttndcC 



ET TEMPORIS LTB. IH. 

Tn circulo annidiem.ad queui iUelocus progredietur, fcac cautione 
dS vtvbiperuenerisad lmvam,qu^ininumann, d.s.mus,!cias 

adniDitajVtvu ^ r ^ fefxarc illam particulam , quam 

.Urtj atilierisillani lineam, debes in iu- 
fuper circulum pofuimus ,^c icpucnci «cm- 
periori partenotare lem, _ „ Jmjjj^piofcdticnes (i anni ^jp.iu- 

^plo patebit. quLlo- 

penoris exempli Icire \oiu ; j, uieid Grad.i i- aS'- vfauncigrtur 

cum proficifcatur afcendtns , t ^J^cnjnrcda , & tuolue indicem 

locum ad initium anm , et " .in,um perueniread tci- 

ad A t r? D. a 5. ad □. 

“‘•?-l^“='?-I“’''’r^Ti^:„it.i,fidceteralocadLinccpsvfcutadlmea 



bus fit diaa. Sed quonia hac figuraad nihil aiiud \alet niii, \ t ua i.bri 
candi fimilem,& cius vfum diltas ex aliqua parte hoc onere tt le l a.eto 

JuiQuxcunque.n.omnibuscdipofitionibuscommuniajuntimpiJir.t 

da curauknus, cuius prima pars, eai.quxannucotmciedtt hie «ina e It, 

qux vero fuper ponenda cit.cucetcnsimprcl&eft,quxluper ahasfcpU- 

ms ponenda funt. C^ontinent hac rotula omnes anni dies 365. icilicet 
initiu tui anni ic-mper.cfic debet ab illa linea , qua inlcripta clt, o,pc na- 
mus tevclleinhas rotulas creli politu dici io.Ianuanjdiftiibueie,lac, 
vt primusdie-s ab illa linea fit dies i.o.Ianuarij,demdc 1 1 fiinbrcrsfi nn 
merado vfquead finem menfis ibilinea refla eftducendaapcriphena 
circub centrum \ erlus, qua omnes lineas duflas circulariicr contin- 
gat, & finem menfis aperte indicet, quo taflo numerabis 28^ dies pro 

Februario, & eadem ratione aliam lineam iiiicnpfcris pro Febiiuric,« 

alias pro ceteris meiiiibus, quead perueneris ad aiini 

perueneris numerando ad finem ildi-s arcus, qui luper circu um p 

fituseft.fi quibuslibet decem diebus menfis, 10.& I i.in nne men y 

qui hab.nt 31. dks , & Pebruarij in fine 8. infcnplens Imeas , cc 
^ .? 3 ^ niime- 



ji8 THEATRIMVNDI 

numerusvt nos fecimus in fuperiori figura perfecta non incommodum 

erit . quo modo vero planetK , & radiationes fint infcrifiend® in rotula 
zodiaei , quam fuper hanc ponere debes/acile eft tibi difeere exiis.que 
diximu > in fuperiores duodecim rotulas. Nam hichabes zodia- 
ci diuifionem in ligna, & gradus, & planetarum termi- 
nos, hic omniafiintinfcripta pr»ter domos ra- 
diationes , atque planetas , quod non 
communia , fed propria funi: . 
vtere igitur diligentia,& ha 
bebis promptuarium 
accommodatifli 
mumadid, 
quod di 
dtura 
eft. 



ROTV- 



ET temporis LIB. III. ii9 

tjnrVLA INSERVIENS PROGRESSIONI- 

BVS MENSVKNIS QVINQ.VE LOCORVM 
® HILEGIEALIVM NON PERFECTA. 



nnia quacunque faciet profpcrabuntur vir iuftus, cuius vo- 
luntas in lece Domini meditabitur dic.ac 

^ Ee 2 Qi^E 




T H-E^A T R f M rND’i 

qvae signa qv.ibvs nostri corporis ' 

membris dominenmr . , Gap. V 1 1 1. 



V M in centum Apboriimis fit fcriptum ; Ne tangas me&tu 


ferro Luna exiftente in figno , quod ilii mebro dominatur 
quod & meaiici Aflrologi confirnlant. itemq; cu dicat War. 
filius Ficinus cum aliquam parte corporis purgare vis , caue 
ne planeta illi membro dominans fit fortis, neque fit in eius hora: figuu 
tamen dominans illi.membro facito afcendens fortunatum , vel Lu- 

na in eo fit , volui & hoc loco hsc membra , & figna illis dominantia an 
te oculos eorum ponere, qui veritatis ftudiofi: funt , vt abfqUe labore, 
vnico intuitu id cernere polfint. Hxc figura pro quodam Artificia- 
li memoriavti.poirumus;omnia.n.Iineis,& figuris intuentium oculis tr» 
di.nonpoirunt,quat tamen cernuntur, qusc cerni non poiTunt facile 
nobis in mentem perducunt : prslertim fi htec diligenter attenderis^ifi 
delicetArietem praeflecapiti, atqiie faciei, Taurum collo , Gemihds' 
brachiis, atque humeris. Cancrum peClori, pulmonibus,, ftomacho j; 
Leonem cordii &ventricuIo, atque iecori, & dorfo,& coftis pofteiioU: 
bus. Virginem intelunis , & fundoftomachi , Libram rerirbus,& femot 
ri, atque natibus ::Scorpionem genitalibus, vuluar, matrici ,& 
ano; Sagittarium femori ,atq; , lubinguirifeBS- r Gaprieornum' 
genibus: Aquarium cruribus,ti biifq; : Pifces pedibus , qua; om- 

niahcet(vtdiaumea)in hlcfigUra deferipta: non fint, quf tamen. 
cernunturfatisfunt,quKtibi ceterorum memoriam excitent. Eadeq; 
rationenoftrumcorpus in duodecim coeli demos diftiibutum eft.vt 
pnma domus habeat caput, oculos; faciem,aures , polipum , orifq; fcc-' 
torem . Secunda domus collum , gutur, glandulas : Tertia, humerosi' 
brachia, manus. Qiiarta peftus, pulmones, Ifoph3gum,fpIcne ; Quinta 
flomachiim, hepar, cor, neruos,latera dorfum ; Sexta, inferiorem ven- 
trem cum intelbnis, colum vfquead podicem : Septima. ah vmbilico 
vique ad clunes cum iliis,femoribus,renibus , & lumbis- Odlairi vefch 
catnjpeClmem , genitalia , fpinam dprfi , ileon tenafmon ,llranguriami. 
calculum , h. mqrrhoidas : Nona cauam hepatis, coxarum medietatem 
cum clune : Decimacoxarum partem inferiorem , &eenua: Vndecima 
crura v.que ad talos . Duodecima pedes cum podagra . Qie omnia 
conliUcranda funt , vt morbos przuidere , ac curare poffis- 


SIGNA 



211 


'ET temporis LIB III. 

SIGNA HVMANI CORPORIS PARTIBVS 

dominantia. 




32 » 


THEATRI MVNDI 


DE DIEBVS CRITICIS. CAP. IX. 

jg^^^IES critici, vel decretorij quem vfum apud medicos ha- 
n beant ipfi medici fibi teftes func.omnesq; eos fibi diligenter 

obreruandoseflefatcntur. De illorum autem caufis multi 
multa fenferunt, qua: neque ego difputare mihi propofui, 
fed Aftrologorum folum opiniones in medium afferre, & perrotulas 
ante oculos ponere vt hic quoquein re oculor um rationem habeamus 
per quos plurimi difcere contingit Philofopho auiftore. Illud igitur fit 
compertam omnibus , quod quilque in fe experiri poteft , quod noftri 
corpora a Luna: corporis varijs affciftionib us afficiuntur ita,v t n ulla alia 
caulaprsexiUente in nobis multas affeftiones ientiamus. Quis Luna 
cumloueexi.ientefuum corpus magis, quam aliis temporibus valere 
non fentitjquis non male afficitur in coniundiione cum Sole pr^fertini- 
Cumhomoeftita animo ibluto,& libero, vt id animaduertcre poffit?V 
Lunam .eft tamquam lpeculum,quod omnium planetarum lumina afe \ 
depellens in nosiaculatur, propter hanc caufam venatricem Dianam 
poettc fingunt , eamq; fuis lagittis homines occidere per lepe tradit Ho 
merus. At hociii promptu ita eft,vt argumentis non egeat: fenfibus.n. 
pater. Quorfiim igitur htecJvt intelligas verifimile c?Ie,vtin morbis 
tum ad falutem,tum ad perniticm Luna: affedliones maxime conducat. 
Nam fi pro humore peccante pugnat ad moi tem,fi pro contrario ad la- 
lutem conducit, idq; ratione naturali. Nam quiin ceteris rebus lacit 
naturam claudicare , in his quoque vel maximecum vult naturalium re- 
rum ordinem peruertit,ac mutat; Natura enimiilius non Domina, led 
minillraeft,& fidelis, cum nihil agat,nifi quod ah illo mandatum eff,& 
ab iJIiusiullu ne latum quidem \ mgrem aberrat . ^'t plurimum tamen 
permittit,&vulr,vt qu;£ ah initio naturali crdine dilpofuir , ea fic pro- 
cedant, acprogrediantur.ob id-, idemus ignem comburere, licet Dei 

iuffu tresiudeorum pueros non ccrnbi!;;c!i;,aquam fiuercliceteiufde 
mandato fteterit in exitu llrael de Aegipto , & iucerens eodem modo . 
His igitur ita confdtutis, illud etiam addendum eft,qudd licet Lune effe 
(ftus magis fenfibus pateat ,quam ceterorum planctarum, ac ftcllarum. 

vnaramenconcurrunt. omnia enim ccElcfiia corpora luminis partki- 

pantia eodem lumine in h^c inferiora agunt,agunc &raotu,&lnflu- 
xu.Luna tamen cum omnium horum luminum /it terris cftim : in' nos 

vedu^um eft 5 tamquam rpecuiumaliouim radios amiuiCjStclIfftamcn 

& ipiislu h^c interiora ftios amittunt radios^S; caiuo motu ; !.' cua i one 

mout nr. 



ET TEMPORIS LIB. III. jjj 

mouint , Si in ea inHuunt , ac afficiunt . Ha:c autem omnia non eadem 
ratione in omnibus, & in iingulis operantur . iingulienim homines cu 
prope fingulos corporis habitus fortiti fine , quod alteri prodeft, alter 
obefle necefle eft . Nam contraria coi traj iis curantur , & fimiliafimili 
busconferuantur; quod tamen ipfum npnn unquam ex accidenti con 
traria ratione fe habere poteft , vt.f.calor calorem perdat , & frigefaciat, 
& i'ri<rus adurat, & calor Irigidate conteruetur,& frigus calore augeatur. 
Nenuni igitur mirum uideri debet, fi prxdiifiionibus de hominum mor 
bisnonfemperrefpondcnt euentus : cum qui prardiucnon 

omniaanimaduertit,qua;animaduertenda funt , non lolum non om- 
nes diligenter inueftigans caulas, ledquieffeaus.in illo fubieifto itaafi 

fefto>in tali loco polito , in tali, tempore jirttali ^:ate5&c®ccrishLi- 
jufmodi, ab illis caufis fieri poffum : ied adrem redeamus . 

Illud quoque Icicndum eft 3 quodLuna non Iblum a Planetarum ra- 
diis , & coituvario modo afficitur ratione planctarum , & radiationum, 
fcd ratione figni , in quo repetitur , &loci,vbi cum Sole inuda eft: tunc 
enim pene nouasfortitur qualitates , & noua natura induitur . Quod 
ipfum vulgo comprobatur, cum ferant hate Luna eft Aprilis, illa fuit 
Martij, quippe qus naturam figni retineat , in quo Solis, & Lunsfa- 
ftafuitconiundio. 

Prsterea quemadmoduna Solis , & ceterarum planetarum radios in 
nos amittit ita,etftellarum fixarum earum prrfertimjqu? non multum, 
ab ecliptica declinant, vt fuomotu cum illis aliquando coniungatiir . 
ob id in quinto libro de Stellis fixis copiofiffime agitur . Diligens igitur 
medicus hicc omnia diligenter aniraaduertat antequam ad dies criti- 
cos accedat , & q iiidquam tx cis pronunciet, tum ne cuius vira ratione 
reddat, &negligcntra poenam luat, tum vt in terris camfamamcon- 
fcquatur,qualuusEfcuIapiiisin numerum Deorum relatus eft, &Apo 
linis filius eft habitus. His igitur pramiffisremipfam aggrediamur. 

Triplicem Aftrologorum Icntenviam de diebus criticis animaduerti, 
& duplicem figuram, qua dies critici cognofeantur conliitiiunr . alij.n. 
figuram cx 1 6 angulis per zodiacum, diftributam conftitaunt, Sciuxta 
aficiftiones angulorum diiudicant ; alij vero quadratos oppofiiibnem , 
fextiles , & ti inos, ad locum in quo fuerat decubitus tempore, vel pri- 
mo morbi infultu obleruandos. exiftimant . Alij non. htecfolum, fed 
quotidianos LunEcongrelTus , & afpciSus. intuendos: cenftnt .. De fi- 
g Ita igitur primum 1 6. finguiorumiagam'. Obieruant diligenter hora, 
decubitas j velinaafionis- mrirbi tempus , Sc locum Lunae in zodiaco^ 

mq'..irant,&rigutam-Ccn.dtuunL eatempQreLexfexdcciin-anguIis, qui. 

a:qu:£. 



ii4 THEATRIMVNDT 

*que a fe inuicem diftent gradus . 2 2. cum dimidio ,& finguloruman^ 

gulorum aifedliones ratione planetarum animaduertunt , &fecundum 
illas de diebus criticis diiudicat .ica tamen , vc vno in Lun^ menfe qui- 
nior tantummodo dies criticos con.lituant : ceteros vero vei indicia- 
rioSj vel prouocatorios angulos plenos decretoriosjlemiplenos, qui in 
ter illos medij funt indicia rios , & qui inter vtrosqj lunt , & dicunt dimi 
diatos lemiplenos prouocatorios appellant. Quo vero modo hi di- 
firibuantur^in fequenti figura inipicias . omnibus tegrotis infer 

uirepoteffjhac cautione adhibita jVC cognito loco Lunx morbi initio 
ibidem collocetur ille angulus plenus vbi Luna in luperiorj Egura depi 
fta eft , & infpiciarur: totus zodiacus , & animaduertatur, quo loco fin« 
guli anguli cadant*& ephemeridibus adhioitis animaduerratm quando 
Lunain iifdem angulis futura fit , & quo modo eo tepore affeda erit,& 
iuxta illam affedlioncm de diebus criticis,indicatiuis-atqueprouocato 
riisaiudicabis . Remipfam exemplis illuftremus. Quis asgrotare coe- 
pit dh prime lanuarij 158 7. circa meridiem ex ephemeride video Lu- 
nam eflein Grad.2' ^ fuperhunc gradumin luperiori rotula collo 

■ co.iliumanguluminquo^ eft. &,vidco deinde in quem zoaiaci locum 

cadant finguli anguli , qui in rotula mobili deferipti funt : quod vtlaci- 
lius fiat firmanda eft rotula aliquantulo cera* 3 ne loco mcucatur. Vi- 
dendum eft deinde , quo modo illi anguli fint aftedii per planetas & ftel 
las fixas etiam 5 prifertimjqua cum. planetis iungi poifunt . Hoc fiat per 
ephemerides 5 in quibus video gradum 2 — in quem primus angulus 

caditcircadecimamnodis diei fecundi 3 hoc eft ad quem angulum illa 
hora Luna perucnit:Tunc male affici video ab cP Bs & paulo poft a □ 5 : 
quo tempore male afficietur agrotus.Quod vero attinet ad ftellas fixas 
tu ex ephemeridibuSjCum ex fequetibus libris noftro fufiiis colligere po 
teris quod de hoc angulo didtum eft, id & de ceteris di( 5 lum incelliga- 
tur.Q^a vero ratione ex his iudicandum fitjnon eft huius noftri infiitu- 
ti tra<!:tai-e , qui hunc Dei librum tantummodo legendi rationem noau 
temincelligenditradiraus. . 

^ Hjec 1 6 angulorum figura colligitur ex cenciloquio , a muidspro 
batur,prccrertim ab Auguftino Nipho buellano phiiofbpho3Medico3& 
Aftrologopr^ftantiffimosimprobatur tamen a Friderico Chriibgoro 
medico paritetj&AftroIogo periciffimo, & aipectus tantumodo 
&- ifr probantur quippe , qui tatum operentur in ^grotiSjCum eum locu 
refpicitLunajinquaeratjCumcgrotusin morbuinciditjqu;^ figurafiB 
vtin fequenti apparet, quan^came antequam deferibamus 1 lud de me- 
dicinali menfeintcliigendumcft. Medicinalis mefis triplex eft.prifflU^ 




'246 r H E A t R r M V H D r 

cft 5 prinvus eftj cuius principium fumic in eo loco , vbi Luna erat , cmn 
quis cegrocare ccepic , & perdurae dum Luna per totum zodiacum per- 
currens ad eundemlocum peruenic , & hic eh , per quem dies decreto- 
rijHu[ir5& antequam fiant peritus medicus prxuidet, atque prodicit. 
Hic autemfitjVt plurimum diebus 27-H.8. quod tamen tempus non se 
perfibi confiat ratione duierfitatis motus Lunx.Securidus menfiseft, 
qui incipit ibi, vhi Lunacum.Sole iunda fuit, & definit in eadem zodia' 
cipartejVtfiSolcumLuna-coientGrad. lOi X ad eundem gradum cii 
perueneritillius meniem expletum-elfe dixeris, qui eodem tempore,. 
quofuperiorexpletur,& hic magis fibi confiat,quamruperior. na lem- 
per eft D.sy.H-y. 43^ 7“.& mefis periodicus didus efiin primo libro, 
terriusveromenlls efta Solisj&Lun.^ coitione quoad iterum' cum So 
Icdungetur, vt fi iundi fuerit hodie in Grad. 18.^ hic erit huius menfis 
principium, definis edt cum peruenerit Luna ad Solemjqui ambo iun- 
gentur circa Gr, 1-8 . & hic menfis- finodicus dicitur in primo libro', ' 
& eft Dierum 29.H0, 1,2.44*. 3‘^. Hi tres menfes diligenter conliderandi 
funca perito medico, vt Apollinis filius,hoc eft verus vates habeatur , & 
quxcuqueprouidenda fiimpro ^grotorum{aiutepTteuidere,ac proui' 
dere polfit . Quodvt diligenter facere polfit omnem adhibeat 

diligentiam 3Vt thema rite hora- inuafionis morbi confiituat 

per trutinam Hermetis verum afeendens inueniat. Sciar ta- 

men Medicus,qudd non multum intereft hac in re vnius hor^ ipacium* 
modoLunaterminum non mutet. Adhibeat tamen quam maximam 
poteft diligentiam,vt verum tempus habeat, & verum Lun ; locum con 
llitiiat, quo fado , in fequenci rotula Lun^locuminueniat,& ibiLu- 
aam, qu« in mobili circulo eft,collocec, & ceraiirmet.deinde videat in- 
quem locum zodiaci cadant A.&cP,& quando ad. 
ealoca Luna peruentura ifit, videat in Epheme ri- 
de vna cum planetis ealoca reipiciem 
tibusjvel in iis locis verfantibus^, 

& iuxta Lunf affediones 
in □, vel cP, iwdica; 
bis.de diebus 
criticis.. 



RGVRA 



ET TEMPORIS LIB; III. ti7 

FIGVRA PRO DIEBVS DECRETORIIS- 



Difciplina tncdici exaltabitcaputillius, & in confpeiihi 
magnatorum collaudabitur . Eccl.jS. 

Ff • 


T H E A T R I M V N D I 

Aliqabd iam cx.mplum ih mcdiumafFeramus5Viresilluftriorfiat3& 
Medici hibeanc facilem rarionem ad hanc rem inrelligcndam . Quis 
jc^rota ecoepicdieq.Ianuarij 1587.H. 14. primum rite c^lefte thema 
erigOjVtfuperius docuimus: planetas imponOj&Luna elTeperfpicio 
in G .ad-i 2 24h'’* ad hunc locum euoluo indicem, vbi ^ eftj&eiuide 
loci afpedtus animaduerto, fexiilem dexterum cadcrein Gr. 1 2. 24' .'IP, 
&Gdexterumia G-i 2. 24 . 0 . & A dexterum pariter in Gr. 1 2 24'. 
&=FinGrad.i2 24‘.^3& A,iinidrum in G1M.2 24' X.D.finiftrumin 
Cin 1 2 24. & rt: finiftrum in G. 1 2- 24- ^ -fumo deinde Ephemerides , 

& Lunte curfum confidero, qui eit in prima facie menlis , & in fecunda 
colIumnaA diligenter inquiro, quo die ad hosalpedus Lunaperue^- 
turafits&videoperuenturamefead finidru die 8 H.2 pqftmeridie. 
quo vifb,& cognito confidero Luna: afteiitiones cum ceteris planetis , 
-& videbo paulo pofl futuram efTcLune coniun( 3 :ioncm cum #.quo te 
pore reliquorum duorum menfium medicinalium initium erit. iufta 
igitur hanc ma!a Luna* ailedtiunem iudicaro dehac die indicatiua; 
quod vt recorderis meliuSjvelim pro fingulis ^grotis feorfim h^c om- 
nia ex feribos, vt in fequenti figura videbis , & argroti nomen inferibas > 
&tecum feras cum te ad argro tos contb-aSjVtvno intuitu ccr 

nerepofEsjquarcunquerarione coeliadillum sgrotu pertinet , 

led ia ad propofitumreuertam ur,&reliquosafpediusconfide 

ramus. Dfiniitrum cum cadat in Gr.i 2.24*- — ad illum locuperucniet 
Luna die i i.H. lo.nodiis, quo tempore Luna platicerefpiciet afpe- 
h qui dies cum critica fic diligenter animaduertenda eft.& naturam 
E eo tempore recepturam credendum ed,cum fit in E. {igno,&E re 

fpiciaturjlicet non malo afpe< 5 lu« A autem pariteriinifler cum cadat in 
Gf. 1 2. 24. X. ad eum locum peruenie # die 1 3 eiuidem menfis poft So 
lis ortum, quo tempore Luna diicedit a b .L.dc proncifcicurad * 0 . 
adef vero,quicaditinGr.i 2 24‘.b peruenit Luna die 18. circa H. 14. 
quo tempore ibat f ad paulo poLad O e .kddie 16. circa H. 

4.noiftis fuit □ ^ & 0, qui oipedtus edam confiderandus fuit , & iudi 

candusmalus, quod tunccuniLuna f coniunCtus luit. PcrucnitLu- 

na ad A dexterum, qui eft in Gr. 12. 24- < 5 ? die 23 ci. ca H. 7. quo tem- 
pore Luna difcedit a "L , & \ adit a D b . & die iequendad C', 0 , Lic 
vero 2 5 -ed Luna in,0 de^erp^ & dies criLica ed circa H 1 3 & tunc di- 
fccditta rfrc^.die 27. circa 0 drrum Luna cit in dextero diicedens 
a 4; & proficifeiturad die 24 luit ad 0.Uic vero vit;mo eiuf 

dem menfis fuit eode loco^vbi luit inido morbi, idq, paulo poft me- 

ridiem^cu paulo ancefuerinDt3&0. cum Apladcoi/i. Hiceftpdmi 

menfis 




Altifsimus crcauit de terra medicinam, Sc^uir pradcns 
non abhorrebit illam. Eccl.jS. 


i3f> T H E A T R I M VN D I 

nicnfis curfuSjSc magis cognitione dignus, cui adendum eft, &allud te. 
pus, vt reliquos menfes conficias . Nam videas,g) die 5. Februarij gt pej. 
Hcnit ad locum vbifuperloii menfe iunilafuit cum5ole,&di«7.Fe, 
bruarij iterum cum 0 iungitur . Htcc eft menlium morborum diligens 
confideiario, fi itellas quoque fixas addideris, quo modo in fcxtoli. 
bro docebimus . Sed iam inueftigamusfiguram,in quahtrc omnia de- 
fcriptafunt,& alia etiam non in utilia, primus numerorum ordo dies 
menfis indicat,eums initium eft in ipfo morbi initio,& hic eft in extima 
circuli parte . fub hoc autem funt alpedtus . Q. A . & cP. ad eundem lo 
curo, &fub iis diebus, in quibusaccidunt,fub hos autem funt omnes 
aipebius omnium planetarum piout fchabentin Ephtmeridc.poft hos 
vero ftatim Icquuntur dies menfis currentis, vt quando hac omnia,que 
medicus prtcdicere poteft, fu tura fuut,fint medicis in promptu . 

Vtautcmmedicisco nluleremus n on folu m illis hanc rati enem mor- 
bi menfis delcripfimus verum etiam curauimus vt bibliopote,qui hunc 
librum vendunt,haberet hos circulos impreiTbs,in quibus tacilc poffint 
medici fuorum sgrotorum menfes depingere,& fecum deferre n omine 
^grotiinfcripto,vt licet plurimos habeant^grotosjfinguhsprolpicere, 
atque confulere pofllnt,& (quod in minimis ponere non debent,exhis 
omnibus,quosquotidiecurant, tammultaobfi;ruare,vtliceth£c nqh 
adefletars.eamfacileconftituerent,& indiesfe petitiores redderent, 
quod puris amolqgis contingere non poteft . Htcc hadfenus de diebus 
decretqrijs cum nihil aliud hic quirramus,quam fub oculos ponere, 
qu^aiii confcripfcrunt ,r>miflrs pene rationibus omnibus,quas quifei* 
re defideranc, aliunde eos petant, c6ieo.Sequens autem figura eft exem 
pium illarum quas plurimas habere debet Medicus imprefias,vtin iil 
cuiufq; agroci menfem facile colIocarepoifit,ac iecumfem- 

per deferre , cum ad agrotos fc confert ,vt nullo 

labor,e,nulloq; dierum errore inagrotj 
morbum , & cum abis medicis, 

& fecum ipfe dille- 
rere poilit. 



KGVRA 



ET TEMPORIS LIB. III. 131 

PIGVRA MENSIS MORBI OMNIBVS 

COMMYNIS. 



Noli diligere fomnum, ne te sgeftas opprimat. Prouj.o. 


SJI T H E A T R I M VN D 1 

Cum tempuSjdequo in hoc librc multa vei ba ftcimus me admoneat, 

iam tempus eflejin quoa-iquanculi mccnqLiLicam,\tdeic iniequtnti 
libro alio quodamodclcribere pt fiim . ncn itiucet q^ attnus ad 
cotpoj um,ied vt ad anima, umlalutem pertinetjdum in ter 
lis ,& his corporumtinculis vellantur ,tf pr-func tan 
demadiliam steinam valetudinem peruenire, 
in qua nullus morbus , aut alia mala ade- 
dtio ineft:fcdiummc,& ar-teinc bo 
nofemper fruuntur nullo per- 
mitto timore , fore vn- 
qaam,& illud a- 
mitterepof 
lint. 


tertii libri finis. 



THEAIRI 



THEATRI MVNDI 
ET TEMPORIS- 
Liber Q uartus. 

lOANNE PAVLO GALLVCIO 

SALOENSI AVCTORE. 

Z 1 S KJ S V M M Jl. 

jtmtK numerw cuMibet ferpetui imtmtm,€p=afpmter cjiciumr^ 

Imii^ repcnmtur.cyclia foUris defcribimr, lUKrx dommedes perpetux explica 
nr , iJuHoatcoculos pomiir.& duplici medo ocsfeSii dies mobiles pfiendunmr . 

DE flNE LIBRI, ET AVREO NVMERO. 

Cap. Primum. 

INIS Chriftiani calendarij ( de <p 3 o In Eoe qua?- 
to libro agitur) eft tempus perfcriberCjquo fan<Su 
p4iichavna cum ceteris mobilibus feftis eekbran- 
dum lit.quod cum£at tum nouilunfisjtum litteris 
dominicalibus c-ognitis, ob kl hseduo priiis mue 
ftiganda nobis fiint.boc autem cum aliis tempori- 
bus alia ratione inucntumfithocjocoacam pone- 
re viium c£,quam in calendario Gregoriano traditam legimus^camq; 
vc in fuperior&us libris fecimus in rotulis ad id accomodatis ante ocu- 
los ponemus . Et primum de aureo numero dicendum eft jquo nume- 
ri epa<ftalcs inueftigandi funt . perqtios numeros deindenouilunium 
inucnicur. Cyclus igicurdecemnouenalis aurei numerieft reuolutio 
numeri ip.annorumad i.vftjuead i 9 .quar£Uoiutionepera< 5 laiterum 
ad vilitatem redirur.Vei bi gratia Anno 1 5 yy.Numerns cycli decemno 
nennabs^qui dicitur Aureus eft i.Annolequcnti i jyS.elt 2.&itaddn 
oepsin lequeiuibusannisvnoiemperampliusvfquead 19. qui aureus 
niHnerus cadet in annu 1 59 5.poftqucicerumadMiicatemrcdeudu cil 
^taAanno 1 596 .Aureus numerus Iit rurfus i.&anno i597.ftc z.&c. 

Gg 




334 T H E A T K I M V N D I 

quilibet autem annus aurdnumeri {'erminatur in fine Decebris , 
principio lanuarijfequetis anni initiu lumit alius annus aurei numeri. 

Vc hoc anno 1 58 6. aureus numerus 1 587. i.i-& ita deinceps 

vrqueadhnem numerorum ip-imo perpetuo debesquolibetannofe- 
quenti rotula vd ita, vifemperlequenti cellula mris prolequenti an- 
no jvtpoft cellulam, in qua IO. nume^ruseftdebeniuslequentivtipro 
fcquend anno 1 5 87. qu^e 1 i.cotinet,&itain perpeturi,v|:anno 1 595. 
aureus numerus futurus fit. 1. 1 597. 2.& ita deinceps .:H-u:'US autem au 
rei numCi i ordinem habebis inlimbo rcquehtis fecundae figur^jne ide 
fepius repetamus. Sed quoniamvaldelaboriofumelt, acmoieftu tot 
annos in numerorum ferieenumer^re,eamqi toties repetercjdonecad 
annum, cuius Aureus numerus qucfiturjperueniatur : pre^fertim fi an- 
nus propofitus procul ab anno 1 5 86. quo h^ec fciibiintur , vel potius 
exefibutur ex caledario Gregoriano :abfit eoftiruta eft requenstabella, 
ex qua fine magno labore aureus numerus cuiufcunque anni tam ante 
quam poft hunc annum 1 5 8 6. ihuenietuf hac arte 

Quarratur annus propofitus in tabulafequenti,&in parte interiori, 
qui omnes anni Domini funnfed ita, vt ad annum, tuum^ num, prius ad 
dasjqui fi deferiptusin ea fuer'itp ‘aurens numerus in eadem, cellula, fed 
in parte exteriori circuli collocatus eft . vt anno loo. fuii aureus nume 
rus 1 2.anno 20oo.futurusefl 5.fiveroannus propofitus in tabula no 
ccntineturjaccipiaturannus in tabula contentus proxime minorCna 
curri aureo numero refpondente. .Deinde fumantur in eadem tabula 
anni , quirUperfuntjvnieuniaurco numero refpondente, qui priori- 
aiireo numero inuento addatur ,, reficiantur a conipofitonumero -19. 
li reiicipDfrimt,& tandem vnitas adiiciatur. Componetur .n.hac ratio- 
ne Aureus numerus propofiti anni . Qmjdfi neque anni,qui fupersut. 
in tabula reperianturjaccipiendus erit rurfum annus proxime minor, 
V na cumeius aureo numerojqut priori aureo numero inuento adiicie 
duscft,&acompofito numero reficiendum 19.fi refici potefttideraqj 
faciedam erit cum reliquis annis, qui fuperfunt, donec omnes in tabu 
lainiiencris : Et tandem vltimo aureo numero ex aureis numeris in 

tabuIarepertisconfeiSorciedtisprius i9.fireiicipoffunt3Vtdi6tum eft 

addendatnitas. Conficietur enim hoc modo aureus numerus anni 
propofiti . Quod fi poft additionem vnitatis numeruscompofitus fuc 
rit 19 ita,vt detractis i 9 nihiIremancaG3critaureusnumerus 19. 

Exemplis res fiet illuftrior . Qponiam hocannus ijSfi.intabula 
Hon reperitur, cuius aureus numerus fcire cupio . Tumendus eft annus 
I COO. deinde 587* qni, quoniam in ea non continetur, capiendus eft 

iterum 




ET TEMPORIS LIP. IIII. ijy 

tabvla ad avrevm nvmervm 

CVIVSLIBET ANNI INVENIENDVM 
Adde 1. 


Nolite putarequoniam veni foluerclcgcm.aut prophetas.no 

vcuilolucre legem fcd adimplere. Matm^J- ^ 


The a t k i m v n t) i 

iterusn. joo.iij- tabula proxime tnirior .-poftea 8 7. quifuperiunt fumeij. 
dlfuticin tabula :fedquonrara non repcriuntur; accipiendus eft an- 
nus SoJn tabula-proxime minor rpoftremo remanentex.anni 7.iupietv 
difuntiu tabula cum aureis numeris illis in fuis cellulis exteriorib usre 
fpondentibuSjquibus ^vt diiSura) eft, addatur 1. & detrailis 1.9. erit au- 
reus numerus n.vt infra patet. 

^urei numeri 1 5 87. Typus . 


AnnlDomini 
pro looo 

pro 500 

pro 8 a 

pro? 7 

Quibus addatur 


Aureinumeri 

Ii 

6 

4' 

7 

r 


Omniu fumma- 1 5 8 7 


50 

ibbtrahatur 19 


aureus nume. 11. 


1587. 


Sine his tabulis etiam Aureus numerus inueniri potelt. Hoc modo 
Anno Domini propofito addatur i.& numerus compolitiis per i p.di- 
nidatunfi ex diuiiione nihil remanet erit aureus numerus 19. lln quid, 
remanet illud erit anni propofiti Aureus numerus . Vt anno 1-5 87 ad- 
do r.vttotiesdiciumeft.,&diuido per 1,9. remanet hic aureus; 

numerus eft anui propoffti 1587. hoc moda 
Ille numerus S-j.hic oftendittantu. r 
toties hunc circulum decemnoue- . 

naiem eileelapliim , fed ille nume- ^ 

rus qui fupereft eft aureus nume- 
rus 1587. 


tfSSl 8 =p 
*»» 


DE EPACTIS, ET NOVIEVNIIS. GAP. H. 

^Paifta nihil aliud eft,quam numerus dieru , quibus an nus f<v 
’ iariscommunisdierum 363.annuc6munem.lunare dieru 
3 54-iuperac,ita& epatfta primi anni fit 1 1. cum hoc nume- 
ro annus folaris cois lunare annu coem excedat, atq; adeo 
fequenti anno nouilunia contingant 1 r. diebus prius, quam aniio 
p'.inio,exquofit,epaiiamannifecundi elie aa-cumeo anno rurfuni 
annus lolaris lanarem anniimfuperer I i.diebus,quiadditr ad ii-dics 
primi anni efficiunt a a. ac ^pinde finito hocanno nouilunia cotingere 

aa.diebus 





ET temporis LIB. UIL 137 

CIRCVLVS CONTINENS EPACTAS 

RESPONDENTES AVREIS NVMERIS 

abanno i 582 .vf(^ucadaiinuni 23 oo* 



ijS T H E A T R I M VN D r 

j j.diebusjpriusqudmprimoanno. Epadiam autem tertij anni j.qui* 
fi rurfus 1 i.dies ad 2 2. adiiciantur efiicietur numerus 33.3 quo fi rcij- 
ciantur 30. qui vnam lunationem Embolifiiialeraconftituunt relinque 

tur 3, atque ita deinceps. Progredientur enim Epadls omnes per con 

tinuum augmentum 1 1. dierum abieflis tamen 3 o. quando reiici pot 
funt.lblumquandoperuentumeritadvltimara epadtam aureo nume. 
ro i9.rcfpondcntem,qua;efl: ap.adduntur 1 2.vtabiedtis 30 .excompo 
fito numero 41, habeatur rurfus Epacia i i.vtin principio . Quod ideo 
fit,vtvltimalunatio Embolifmica currere aureo numero 19 .fit tantum 
2 9.dierum. fi nu . 3 o dies contineret, vt alia fex lunationes Embolilmi- 
ca,non redirent nouiluniapoft ip.annosfolares adeofderadiesjftd 
verfus calcem menfium prolaberentur, cotingerentq; vno die tardius, 
quam ante i9.annos. Suntautem nouemdecim Epacte quot & aurei 
numeri, relpondebantq; ipfis aureis numeris ante calendarij corredio 
nem eo modo,quo in prima parte fequentis tabella dilpofita funt. 

Poftaute annicorretftionem vtimur 30. numeris Epatftalibus ab i. . 
vlque ad 3 o.progredientibus , quamuis yltima EpadtajfiuCjqua ordine 
eft trigefima notata numero no fit,led figno hoc propterea quia nu| 

la Epadia efle poffit 3 o.variis autem temporibus ex his 3 o.Epaftis refpo 
dent decem, & nouem aureis numeris varia decem , & nouem epadla, 
prout folatis anni, ac lunaris aquatio expofeit, qua quidem decem , & 
nouem Epadia progrediuntur , vt olim per eundem numerum 1 1 . ad- 
dunturq; ftmper 12. illi Epadla, qua relpodet aureo numero ip.vtha 
beatur fequens Epadia refpondens aureo numero i.id,quod liquens ro 
tula oftendit,qua quatuor continet, quarum prima cotinet aureos nu 
meros, & epadlas inter le rcfpodentes ab anno corredlionis 158 2. poli: 
detradiionem jo.dierum vlque ad annum 1700. exclufiue; quo anno 
fecunda tabelladdeft fecundus ordo numerorum alTumendus eft , qui- 
bus idem aureus numerus in lirabo rotula relpondet . tertius ordo eft 
ab anno ipoo.inclufiue vfquead annum 2200. exclufiue, quartus ab 
anno 2 200.vfque ad annum 2300. qualibetautem tabella vel numero 
rum feries ab illo aureo numero initium fumit , qui illo anno currit , a 
q uo vfus tabella incipit . & licet in his tabellis diuerfa lemper Epada 
aureus numerus relpondeant: aliquando tamen continget, vteildem 
aureis numeris eadem epadi? relpondeant, qua olim ante corrediiene 
calendarij . itaq, fi epadia qnocunque anno propofito inueniencus fit 
querendus e.ft aureus numerus illius anni in fuperiori ordine illius ta- 
beiia,quailli tempori3in quo propofitus annus ccnrinetui congruit. 
Mosenimfub aureo numero in inferiori ordine tabella rcpeiietur 

Epadta 



ET TEMPORIS LIB IIII. 159 

epactae ad invenienda novilv- 

nia in perpetvvm singvlis MENSIBVS. 



Decima dicmenfisKuius tollet vnufcjuiqucagtvumpet 
familias,6c domos luas. 



t^o T H E A T R I M VN D! 

Epaits atini propofiti , vel certe hoc lignum vbi ergo illa Epadla vd 
lignum 55 in calendario, quod in lequenti rotula poli hanc diftributii 
cftjinuentum fuerit eo die Nouiiunium liet. Inucnto aureo numero 
& per aureum numerum epadia; reliquum eft, vt Videamus, quomodo 
perepadlamin lequenti tabella nouilunium inueniatur. Anno igitur 
1 587. aureus numerus eft i i.cuiinfupeiioii tabella refpondentnume 
ri epadlales xxi.vbicunque in lequeti rotula reperietur ille numetus xxi. 
eodienouiluniumerit. Quod vtapertiusintcl!igarur,fcicndHm eft, ^ 
hi duodecim numerorum ordines funt duodecim mcnles, vt index fu- 
prapolitusoftendit, Scordo interior numerorum numerum dierum 
cuiullibet menlisoftenditjVtli velis fcire quoto die lanuarij 1 587.^ 
nouilunium debes xxi. numerum epadlalcm illius anni inueftigare in 
prima ferie numerorum cxteriore(iiU n.vt index demonftrat lanuario 
ieruiunt ) & fuper illo numero debes collocare indicem, qui in ordine 
numerorum interiori die menlis tibi indicabit, idemfacitoin reliquis 
menfibusj&videbisqudd nouiluniumlanuarij erit Die lO.Februarij 
D.8.Martij D. i o.. Aprilis D.8 .Maij D.S.luni) D.d.Iulij D.d.Augufti D. 
4.Septembris D.j.Odlobiis D.*. Nouerabris D.i.Sc D.^o. bis .n,in illo 
mcnft hic numerus ji.reperit ur.DecenibrisD.jo.ceterisan- 
ais eodem modo tibi faciendu eft,quod li quis idem facerevo- 

luerit in illis locis vbi anni cor redlionem admittere noluerut 

eodem modo faciSduro eft, fed pro die primo debent vti nu. j i .& pro 
fecundo 12.& expletis numeris alicuius menfi in rotulam dillributis 
debentingredifequentem!j)en!em,vtfuum expleant, & ita erunt vo- 
ti compotes, 

S«a rationefufcriores tah ellu imenti , ip- diflrihmn fmt . 

\T T autem intelligatur, qua ratione fuperiores tabella epactarum 
refpondcntium aureis numeris coiiftru^r /int, Addita eltfequens 
taoella cpatftarum perpetua y \'na cum tabeila aequationis cycli epacta- 
rum ,cx qua cmufque anni epatSa reperietur in perpetuum. 

Harum duarum tabularum Tuperioris Icilicet ,& /equentis hic vius 
eft . Quaeratur in tabula aquationis annus propolitus vel li Is in tabu 
lanoninuenuurannusproxirneminor^noteturqi littera alphabctilb 
uemamlcula,hueminulcula quaapudillum collocata cn:3& aureos 
numerus inueftigeturannopropolito congruens. Deinde in tabella 
cyxli epactarum (qusfiiperiorell) perpetua fimiiis littcranotccar5& 

celluLx , qua; ab ilia iitcei a inclu/iue tertia eil verfus hnillram Aureus 

n umerus ^ 




et TEMPORIS LIB. IUI. 

TABVLA CYCLI EPACTARVM 

PERPETV A. 


luxta quem ritum tolletis & oe£lum)& feruabitis vlque ad 
quartamdecimam diem menlis huius, 







44 S T H E A T R I M V N D I 

numerus i.tribuatur 3 (Scfcquenti cellularad dextram fubfcquens Au- 
reus numerus 2.& ita deinceps donec ad aureum numerum prcpofiii 
anni perucniatur computata quoquelittera F. maiuicula, fub qua Epa- 
dtaxxv.& epadia 23. collocaturpro vna cellula . His enim rite peradiis 
illico in cellula, in quamAureusnumerus prepofiti anni cadit epadia 
illius anni reperietur . Diligenter tamen obleruandum eft , cj quando 
aureus numerus anni propoliti maiori uerit, quam 19. quales luntpo- 
fteriores odio aurei numeri a 1 2- vlquead ip.cecideritqi in cellulam Iit 
terK F.vbi funt dua; Epadltc xxv. 2 5.fumatur epadia 2 S-epadia vero xxv. 
li eandem cellulamaiiquis ex prioribus vndecim aureis numeris abi. 
vfquead 1 1. qui omnes minores funt quam 1 2. ceciderit. 

Excmplisid planum fiet: anno 1 587.relpondet in tabuialequentis 
a:quaticnis littera D.maiufcula , ellque tunc aureus numerus 1 1. fi igi- 
tur in fuperiori tabula c}'cli epadtarumperpetua tribuas cellula: littera; 
a minufcula;, quE tertia cft a cellulaD.maiufcu.aureum numerum i,& 
lequenti cellul® ad dexteram aureum numerum 2.& ita deinceps cadet 
aureus numerus ii.anni isgy.in cellulam epadlatxxi.Prartereaanno 
lyio.relpondetlitteraC.maiulculain tabella a:quationis : eft riirfum 
aureusnumerus lo.Quarefiaureumnumerum i.illius anni tribuas pri 
marcellute littera: P.maiufculs in tabella epactarum , qua: tertia clla 
littera C.maiufcul.reperiesJ{ pro epadia illius anni, his facile quiuis 
tabellam componere poterit limilem quatuor fuperioribus in fuperio- 
ri rotula contentis , in quanimirum epadia: contineantur certis qui- 
bufdam anni inferuientes , vt quoniam vfus quarta tabella extenditur 
vlque ad annum ajoo.exclufiuefi quis aliam tabellam optet,cuius \ fus 
-incipiat anno 230 o.qua-rcr.da erit,vt diximus, epadia anni 23 oo.fi na- 
quedifponantur omnes 19, aurei numeri initio tadto ab aureo nume- 
ro anni 2 3 00. & fub aureo numero didli anni collocetur epadia didli 
anni inuenta: deinde reliqua: epadls ordinefub aliis aureis numeris 
coUocentutjqu^ per continuam additionem numeri i i.ad prsceden 
tem epadlam confutuantur, ita tamen vt epadltefub aureo numero i9- 
pofits fi hic aureus numerus in tabella vltimus non luerit addatur 1 2. 
non autem i i.vt fupra diximus , compofita erit tabella epadlarum, cu- 
iusvfus incipiet ab anno 2300.inclufiue vlquead annum 2400.CXCIU- 
fiuc,quod in tabella aquationis alia littera relpondet nempe A. 


TABVLA 



ET temporis LIB. Illi. I4j 


tabvla AEOVATIONIS cycli 

EPACTARVM PERPETVA. 



Imolabitqueeum vniucrfa multitudo filiorum 

adveiperam. _ 


244 T H E A T- R I M V N D I 

DE CYCLO SOLARI SIVE LITTERARVM DOMi 
nicalium iS.anBoruni . Cap.lII. 

rationcjqua numeri cpadhiles reperiuntur^quseft 
sltcra calcndarij pars; nunc Tcquitur altera, qu^ eft,qua ra- 
(Jj iisi? tionc littera dominicalisreperiatur. cyclus igitur folaris, 
*rr®-#s 4 feu litterarum dcmiuicalium eftreuolutio numeri rS.an- 
norumab i.vfqiiead jS.quareuolutione peratfta iterum advnitatem 
rcditiir: initiumq; fumit quilibet annus cycli a lanuario veluti de cyclo 
decemnouenali Aurei numeri didtumeit. Procreatur autem cyclus 
hic folatis 28. annorum ex multiplicatione 7. per 4. propterea qtf pro- 
pter Icp tcm dies hebdomada fcptem funt littera; DominicaleS) & quo- 
uis quarto anno vnus dies intercalatur, ita, vt tunc ordo ille fcptem lit- 
terarum interrumpatur,recipianturq; duf littera; dcminicales.Hoc cy 
clo littera dominicalis cuiiifque anniintelligarur in perpetuum, vtin- 
Ea docebimus. 

Vtigitur quolibet anne prcpolito numerus cycli folaris cempolj- 
rus eft iequens circulus , oftendir, cuius poftiemus nuraerus,qui aS.eft 
leruit hoc anno 1 587.1 jSS.i.&itain perpetuum circulariter. 

Sed quoniam valde laboriolum eft,acmoIeftumtot annosinfupe- 
riori circulo niimerare,illumq; totius repetere , donec ad annum pro- 
po litura perueniatur ; pra;lertim vero fi annus propofitusprocul ab an 
no 1 58 7.abfit:conftrui2a eft Iequens tabella,ex qua fine magno labore 
cycli folaris numerus quolibet anno tam ante, quam poft 1 5 8 7. in uc- 
nietur hac ratione. 

C^iiaTatur annus propofitusin circulo exteriori, qui fi deferiptus in 
Blo fuerit numerus ineadem cellula collocatus, led in circulointerio- 
ri additis prius p.&rcicifiis 28. poft hanc additionem, fi rtiici poliunt, 
eiit numerus cycli folaris, qui queritur; fi vero annus prcpcfitusrn cir 
culo nen continetur , accipiatur annus in circulo contentus proxime 
minor \ na cum numero cycli folaris re.^ondenteidcindein eodem cir 
culo fumanturanni,qurluperluntvnacum numeio cycli folaris reipo- 
dente,qui priotrnumero cycli folaris inuento addatur, reiicianturq; 3 
copofito numero 28 fi reiici pofrunt,& rade addantur 9. Numerus .n. 
copofitus reieftis prE 2S.fi pofsut reiici,erit numerus cyclifokns quf- 
fitus.Qd fi neq, anni,qui fupersut in tabula reperiatur,accipicdus erit 
rursu annus,pxime minor vnacu numero cyclifolatis,& inuento adii- 
ciCG''eft,& a copofito numero reijciatur 28.fi reirci polsut. ideq; faci?; 
du erit cu reliquis annisjq lupeisut donec oes i tabul3iucneris5& rade 

vltimo 



HT TEMPO^^'^ LIB. Illi. 2-^'j 

^ yclvs solaris P E.R.P ETVVS- 



Edant carnes node illaafras agni.& azimos paaes eam 

latucis agrcftibus. 





24^ T H E A T R I M VN DI 

vltimo numero cycli folaris ex numeris cycli folat is in circulo repertis 
addendum p.&alummajqu^conflabiturjreiicicnda 28.fi rcdcipofi 
funt conficietur enim hoc modo numerus cycli folaris anni propofiti, 
quod li pcfl adciirionem 9. nuaneruscompofitus fuerit 28- itavtpoft 
detradionem 2 8.nihilremaneac,erit numerus cycli iolaris 28. ^ 

iliud fic in exemplum .inucniendus fit numerus cycfi folaris anno 
1000. quoniam hic annus in luperiori circulo reperi tur, eiq, refpodec 
numeius 2 odi addaturp fiet numerus 29.3 quo fi rejiciantur zS-rema 
nebit i pro numero cycli folaris anno lOoo.Rurfusinquirenduspro* 

pcnaturnumerus cycli folaris anno 15S7. quoniam hicannusin tabu 

Ia non inueniturdumendus eft annus j 000. in circulo proxime minor 
ciufque numerus cycli folaiiis 2 o.deinde accipiendi in tabula anni refi 
dui 587.qui quoniam in eanon concinentur jumcndus iterum efi an- 
nus 5oo.in rabula proxinieminorjeiufoinumerus cyclifolaris 24. quo 
ad priorem numerum cyclifolaris 20- inuentumaddie< 5 to conficietur 
numerus 44.2 quo fi detrahantur 28 .remanebut 1 6 . Pofl h;ec anni 8 7, 
qui fuperfunt accipiendi in circulo ifedquia non reperiuntur Tumen- 
dus ed annus 80. in circulo proximeminor ydulquenumerus cycli fo- 
laris 24.quoaddiedoadnirmerumprioremcycli folatis zo.inuentura 
conficieturnumerus 40.aquofidetrahantur 28. remanebunt 12. tan- 
dem accipiendi luntreliqui anni 7 in circulo 5&numerus cycliiolaris 
7.iliirelpondens,quoappofitoadnumerum cycli folaris i2proximc 
reli(Stum componetur numerus 19. Ad quem poftremoli addantur 9, 
vt in vertice circuli iubetur^fiet numerus cycli folaris 28 anni 1587. 

Alia quoque ratione hic cycli folarisnumerus quoHbct propofito 
annoinueniatur. Anno Domini propofito addantur 9. &compofi- 
tus numerusper 28.diuidatur . Numerus enim qui ex diuifionereiiii 
quirur(nulIahabitarationequotientis numeri: hic enim folum indi- 
c-it quot rciioluciones cycli Iolaris a Chrido vfquc ad annum propofi- 
tum perai^fin£.)ei it numerus cyclifolaris anni propofiti . Ht fi ex di 
uifionenihilremanet erit numerus cyclifolaris 28.vthocanno 1587» 
accidi £9 vt infra apparet. 

Amjus Domini 
cuiad.kntur 
Horam fumma 

o 

' 4-0 

Of f O 

5.4 1 


I S S 7 
. J y o 


CiRCV- 



447 


ET TEMPORIS LIB. IIII. 

Cij^CVLVS PERPETVVS AD NVM.ERVM 
CYCLI SOLARIS CVIVSLIBET ANNI 
inuenkndum . Adde 9 



Sic comedetis illum. Reneiveftros accingetis,& calceamen; 

taveftra habebitis in pedibus tenentes baculos in 
manibu5> comedetis feftinantes . 



24S T H E A T R I M VN D! 

DE LITTERA DOMINICALI. CAP. IIII. 


S Voniam tuiti propter ctccefn dies ablatos ex menfe ©(flobri 
anni 1582. cum etiam propter tres bifTextos qmbufq; qu^. 
d: igencis annis emittendos 5 ordo litteraruminterrumpa- 
curneceffeeil i proponimus lequcntem circulum litteraru 
dominicaiium multis poit annis feruientem . triplicem enim lericm lit- 
terarum dominicalium continet . prima, qus exterior eMebemus yti 
poiUdusOdobi isannicorredionis 1 58 2. detradis prius decem die- 
bus vlque ad annum 1700. exclufiue . iecunda verOjqu^ hanefequitur 
in ^ireulo ab anno i yooancluliue perpetua fi quibufqi 400.annis tres 
Bilibtti omittantur, tertias ordo efi; ab anno iSoo.vfque ad annum 
1 5ioo.excluli'ie,qui ordo eftpro exemplo vt infra docebimus . 

Vfus huius circuli hic eh . Idus Ociobris ( detradtis prius decem die- 
bus) V. ibuaturliaeraC primae ieriei,& prim^ celiui^,qu^ in fequenti 
circulo inteUigaturilla apud qua feriptumeft 1 58 2.&fequemianno 
1583 littera b.fecunda’,et anno i584.denturlitterieA3g,terti^ceUu- 
i^,&fic deinceps aliis annis ordine alise cellula tribuantur donecad 
annum propofitum peruentum fit ,idque fiat circuIarictT , perpetuo . 
Nam cellula , in qua cadit annus propofitus dumodo minor fit, quam 
annus 1700 dabit litteram Dominicalempropofiti anni. Q^sfivni- 
ca occurre: ic, annus erit coinraunis,fi vero duplex Biflefiilis, & tunefu 
perior Jictera dominicam diem oflendetinKalendarioapiincipioan- 
ni vrque ad feftum 5 Matchia? ApofLoii.inferior autem ab hoc feflo \ fq: 
ad nnem anni . Exempli gratia litinuenienda littera Dominicalis an- 
no 1 587 Numeraabanno 1 582.quemtribuelitteriec,\Tqueadannu 
1 58 y.nibuendofingaiis cellulis fingulos‘annos3 computando gemi- 
nas litteras qja;cunquerupejiorcm,& inferiorem pro vna cellula, ca- 
detaue annus 1 58 7. in litteram d.qiucfcxtum locum in tabella occu- 
pat . Eft ergo toto illo anno littera dominicalis d. annufq; communis 
eft,cum littera fimplex occurrat. RurlusfitinueftigandalitteraDomi 
nicalis anno 1616. numeraabanno 1 582.(\tdidtumeil:)‘>rquead an- 
num 1 6 1 6. & pcTuenies ad has duas litteras c jb, feptimo loco politas 
abaiino 1 58 2 fi circulariternumeraueris . ER ergo annus ilieBifTcfti 
liSjCum duplex iirtera occurrat. fupcriorqi littera CjDc minkam diem 

indicabit aprincipio anni illius viqueadfeftumS>latLhiar,inferiorau 

tem b, in reliqua parte anni'. Vt auteninumerado reddatur facilis il- 
lis annis , qui longeabfunt ab anno 1582 ne Impius cogans omnes cel 
Julaspcrcurrcrenumeraiulo,vtcgQ ad cellulam c, continentem, qu 2 r 

anno 



ET TEMPOKIS LIB. 1111. 94 ? 

tres tabvlae litterarvm 

‘"d^o m i n i c a L i V m. 



Sex diebus facietis opus/eptimus dies cri t vobis fanftus, & 

fabbathum,& requies. txod-iJ 




250 theatri m vn di 

anno 158 2.tril>utafuitapporui illum anni numerum ficvbi adillum 
annum perueneris^qui futurus efl: 1 6 1 o.debes ibi afcriberejficvbi per- 
ueneris ad annum 16 38. quo anno erit idem ^ Qlittera dominicaIis.& 
ita dcinceps\fque ad annum 1700. cui temporu prima tabella in exte- 
riori parte polita leruit^ vt in eodem circulo apparet . Finito autem an 
no 1699.111 cuiusfinevTusexterioristabellie in lequenti circulo polita 
alTiimendaefllecunda-^qu^proximeaprimain circulo contineturacu 

ius vfus ab anno 1700. incipit j eftqi perpetua li adiun(5ta tabula^qua- 
tionis adhibeatur hoc modo . 

Inuenturus litteram dominicalem cuiuslibetanni, qui non minor 
Iit anno 1 70o.Vide in tabula a:qaation:s , qus infra polita^efta qui nu- 
merus ex antiquis Romanorum notis in circuli limbo anni propoliti,' 
quod anni interiores funt in circulo(li is annus in eo defcriptus no eft) 
anni proxime minoris^reperiturjeumq; in tabella litterarum dominica 
lium perpetua in luperiori circulo polita jVtdi^fumeft nota, fi enim 
cellula: huius numeri antiqui Romani tribuas annum in tabella aqua- 
tionis acceptum, fequentem vero annum lequenti cellulie , & ita dein- 
cepsdonecad annum propofitum perueneris circulariter proceden- 
do incides in cellulam littera dominicalis ,quam qua-ris . qu^ fi fuerit 
limplex annus propofitus communis erit, livero dupIexRifiextilis, ex- 
ceptis annis illis centcfimis, in quibus dies intercalaris omittitur , qua- 
les funt omnes illi , qui in aquationis tabula exprelTi funt . in his enim , 
quoniam communes funtjinteriorduntaxat allumenda eftjfelidafupe 
riorejquiah^ecinanno pracedenti vfum habuit. In aliis centefimis 
Bilfextilibus,cuiufmodi funt omnes illi, qui in tabula iequadonis nota- 
ti non funt, vu-aqiielitterainuentaeft accipienda^ quemadmodum in 
aliis annis bifiextilibus. 

Exemplum anno 1 710. rel^ndet in tabula a'quationis hic nume- 
rus amplius I. quia, cum didus annus in tabula jgquationis non conti- 
nearur,accipiendus efi annus 1700. proxime nfinor,cui relpondet 
numerus L Igitur li ab anno 1700. in tabula reperto fiat numeratio in 
tabellalicterarum dominicalium perpetua per cellulas vfque ad annum 
propofitum i7io.initio facio a prima cdiula, fupraquam nimirum 
idem numerus andquusl. qui in aquationis tabularepertusefi,repe- 
rietur,livtera dominicalis,e,lecunda poli bilTextum .eritqueannus 
.i70Q.communis3&lecundus poli bilTextum. Rurfam.anno 1912. 
relpondet in tabula arquationis numerus antiquus m., Numerando 
igitur ab anno 1900. ih tabula reperto in tabella litterarum dominica- 

Inim per cellulas initio ^doaceliulafupra,quamniinirunipofitus eft 

antiquus 



It t 


ET TEMPOBIS LIB. IIII. 


» 5 * 

-TABVLA AEaV axionis svperioris 

tabellae LITTERARVM DOMINICALIVM 

abanno 1700. perpetua. 



Ii a 







iSr THEATRI W V N D I 

antiquus numerus Ill.vicfue ad annum i z.inuenicmus duas litte' 
ras Djiniaicales g.Ecritq; annus illeUiflcxtilis . Prtuterea anno rSoo. 
in c.ibuia aquationis relpondet antiquus numerus II. cui in tabellalit- 
teraru n D o.nitticalium refponclenc du«E littera f.e.quarum inferior, e, 
Iblum "Ili anno deieruiet,quoniam annus eft communis, & fuperior Iit 
tera ffuit Dominicalis anno procedente 1799. PoIIremo anno 3600. 

refpondet in tabula aquationis numerus antiquus III. prope annum 

3 5 00. proxime minorem : fi igitur ab anno 3500. in tabellalitterarutit 
Dominicalium numerentur cellulofumpto initio a cellula huius nu, 
meri III. inuenicntur duo ho littero b, A,.quarum vtraque accipienda 
eft,quia annus illccentelimusBiiTextilis eft, cumin tabula aquationis 
non contineatur. 

Taciilimaporro eft conftrudiio huius tabellsoquationls . Progre- 
ditur enimper omnes annos centefimos, qui Biflextiles non funt omiC 
Iis centelimis Bii'Iextilibus,qaia in iliis ordo litterarum Dominicalium 
interrumpitur. In his vero non itaque poft ternos quofque cemeli- 
mos-vnus annus centelimus relinquitur in tabula, cum ille fit Eiffexti- 
lis . Deinde vt vides numeri antiqui l.lLlII.ordine repetuntur. 

Ex his non difficile erit cuilibet cxfuperiori tabella perpetua decer- 
pere tabellam particularem fuo tempori deleruientem . fi enim tabella 
aS.Utterarum Dominicalium coponatur principio fum.pto a cellula il- 
lius numeriantiqui, qui in tabula aquationis cuilibet anno centefirao 
relpondet,confeci;a erit tabella deferuiens ab eo anno centefimo vfque 
ad annum centefimum,quiin tabula squationis liquitur exclufiue. ita 
t.amen,vt ex primis duabusJltteris anno illi centefimo, a quo vfus tabel 
Ix indpit relpondentibus inferior affumatur relifta fnperiori. Hac arte 
conftrudaefttertia tabella, qusE in fuperiori circulo litterarum Domi 
nicaliuineftcentro proximior, cuius vfus eftab anno 1800. duratque 
vlque ad finem anni 189 1. hac iegevt anno iSoo.littera Dominicahs 
fit e, inferior primarum duarumfe.Iequentideindeanno 180 i.littera 
Dominicalis fit d.&c. 

E.xpedite quoque eandem litteram' Dominicalem cuiufq; anni per- 
petuo imieaiemus tamante, quapoft corredionis annum,ex antiquo 
cyclo Iolai i,feu litterarum Dominicalium 28 . annorum , quo ad hanc 
vfquediem Ecclefiavfa eft. Hic autem vna cum cellula aquationis, 
qua per omnes annos centefimos progreditur ita , vt quartus q uilque 
cen tefimus fit Biiibtulis tunc idem numerus antiquus repetaturdta- 
fe habeu ^ 


CYCLYS 




Vfque ad viccfimam eiuraemmcn fis ad vefpcram paritet 

aiima comcdcas. 



154 T H E A T R I M V N D r 

Inuenturus igitur litteram dominiGalera quocunque anno datoj. 
Vide in tabula aquationis, Cqutc infra proxime fequitur ) qui numerus' 
antiquus in limbo circuli anni propofiti; qui interior eft,vel fi is tabula 
defcriptus non eft, anni proxime minoris reperitur,eumq; in cyclo Ib- 
lai i (qui luperior proximus circulus eft) nota . Abhoceniminclulme 
fi numeres tot cellulas litterarum dominicalium dextrorlum fecundu 
fcilicetmorem noflruiii fcribendi ,&legendi,idque circulariter, quot 
vnitates in numero cyclifolaris currente(quem excap.3 .inuenies) con 
tinentur,incidesin cellulam litterai dominicalis,quain quadris : Qpatfi 
fuerit fimplex, annus propolitus communis erit,fi vero duplex Bifiexti 
lis : exceptis illis annis centefimis,in quibus intercalaris dies omittitur, 
euiafinodi funt omnes illi , ac foli , quibus in tabula squationisfyllaba 
(Bis)appofitanoneft. In his enim quoniam communes funt, infe- 
rior littera ex duabus inuentis aflumenda eft reliifta fuperiori , quonia 
b^ciopr^cedenti anno fuit dominicalis . In centefimis aliis biftextili- 
bus,qiiales funt omnes illi,quibus fyllaba (Bis) adiundla eft,yiraq; litte 
ra eftaccipienda,quemadmodurain aliis annis Eiflextilibus. 

ExempiuroAnno jfipp.rclpondet in circulo aquationis numerus 
antiquus . I. propenumerum i doo.proxime minorem . cum ergo an- 
no iSpp.numeruscycUfolarisfit j8.numerandaerunt a8.. cellula lit- 
terarum dominicalium initio fa<3oabea,fupraquam numerus hic. I. 
pofitiis ,eft vfqae ad d. qua erit littera dominicalis eo an no , tertia poft 
biflextum. Rurfusanno lyoo.relpondetinaquationistabulanume- 
rusantiquus.JI.eftque numerus cycli folarisl.in prima ergo cellula 
litterarum dorninicaJiura fub numero antiquo 1 1. ex duabus litteris d, 
c, inferior erit littera d. dominicalis illius anni , quia communis eft , & 
fuperior littera d-/uit4ominicalis in pracedenti anno .1 fipp.vtin pro- 
ximo exemplo patuit . Poftremd anno 20oo.reipondetin tabula aqua 
tionis numerus antiquus IIII. numerus autemcyclifolaris 
tunc eft ai.quurefi.numcrentur ai.cellul? littera- 
rum dominicalium initio fafto a cellula 
huius numeri .antiqui llll.inue- 
nienturduahalittera b, 

A.qucambadomini 
cales ciunt eo 
anno cum 
bifiexti 
Iis fit. 


ROTA 




et TEMPORIS. LIB. IllT. ,55 

rota AEQVATIONIS, CYCLI SOLARIS 

ANTI CLV I. 


Septem diebus non inuenicturfetmentatumin 
domibus veftns. 



• 256 T H E A T R I M VN DI 

DE INDICTIONE CAP. V. 

a Ndiaioeftreuolutlo i j .annorum ad i.yfquead i j.quare; 

uolutione peradta icerum reditur ad vnitatem : initiumquc 
fumir quilibet annus huius cycli a lanuarioin buUisPonti- 
ficijSjficut de cyclo decetnnouenali Aurei numeri icripfi- 
mus5& quoniam indidionis frequens vius eft in diplomatibusj&icri- 
pturispublicisjfacileannumindidionis currentis quolibet anno pro 
polito inueniemus ex icquenti tabella,cuius vius perpetuus eftumtimn 
tameniumensabanno 1588. quo i.indidio eft-naraanno i587.fuit 
1 5.quihuius ordinis numerorum poftremus eft iaano vero 1 589 .eric 
a.& ita deinceps in futurum perpetuo circularicer eundem ordinem 
feruabis . ... 

Quoniam vero moleftu efrjac labcriofum, tot annos in cii culo per- 
cenfercsredeundofepiusad eiusprincipi'um3quoui'que annipropofiti 

indictioreperiaEurjpr^efertimliannuspropofituslogeabanno 1588, 

abi:c,coniecimus aliam rotam > ex qua line magno iabore indidio ct>- 
iufuis anni tam antc,quampofr annum 1 588.inuenietar hoc modo, 
Qu^re annum propolitum in tabula^vei proxime minorem Ij is in ta 
bulanon reperitur: d-indereliduosannosjvnacumindidionibusfu- 
pm illos annos collocaas.li enim has omnes indidiones in vnam fum- 
mam collegeris eo ordine, vt in cap tam aurei numeri,quam cycli fola- 
ris docuimus,& tandem addideris 5 reiedis tamen lemper 1 5 .quoties 
poluintreiiciihabebis indidionem anni propolid. Quod li ylcima 
furaraapoftaddidoncm ^.fuerit 1 5. iravt abiedis 1 5. nihil relinqu^ 
tur,crit indidio 1 5. Id quod vno , aut altero exemplo faciemus perlpi- 
cuum. Anno 200o.refpondetintabulaindidio5.cuili addantur 
fiet indidioB .anni 2000 Item vt anno 1 58 2-rcpeiiatur indidioj acci- 
piendus eft annus looo. proxime minor vna cum indidione lo.deip- 

de ex reliquis annis 582annus 5 00. proximeminorvna cum indidio 

ne 5,quaadpriorem lo adkda efficietur numerus ij.aquoliabiicia- 
tur 1 5. nihil lupereft . Poft h.Tc ex refiduis annis 8 a fumendus eft in w 
bula annus8o.proximeminorvnacumindidione 5 qute addita inai- 
dionio. qua:proxime relida fuerat jfackt numerum 5.cuiftadiunga- 
turindidio 2.relpondcnsref]duisannis 2.fietnumcrus y.Huictannc 
ftaddantur^.componerurindidio 10. pro anno 1 582.Poifr^nio m- 
didioanni 5C4o.itainuenietur. Indidio o.refpondcns anno jyoo. 
proxime minori addatur indidioni 1 o.qu^e reftdui.s annis qo.reipon- 





tT TEMPORIS Ub. int sj? 

ROTA INDICTIONIS 

P E R P E T V A. 



coincdcritfciincnfan-in ,perit)italiiinacius<!« 
cetu Ifrael. 

KK 




•25* theatri MVNDI 

det,i^ab:b:mrq, nnn,erus.^o,cui R addantur j.ficMndiaio.x 3. 

• aWque hac tabula perfacilis quoque inucntio indiiiiionis r» 

lus.ibe anniper pracepta Arithmetices hoc patfto. AnnoDomini 
propolito addantur J.&compolitusniimerusper i 5 .diuidatur. Vu 
merus enimpx diuifione reliitus (Nulla habita ratione quotientis nu. 
merijcunihicfolumoftcndat, quot reuolutiones-cycli Indiaionis 
a Chriflo ad annum datum tranfierint) erit inditSio qualita. 
Vtanno 1587. addo 3 fiunt 1 590. quem numerum 
partior per 1 5. remanetq; ex diuifione nihil, 
cft ergo tum indiiSio i5.vt anno 
lySS-efiinditaio i.quod 
ex diuifione re 



ROTA 




Habebitis liun e diem in monitnentum.Si celebrabitis eum 
lolennem Dominoin generationibus vellris 
cultu fempiterno. Exod.ii. 


KK a 


De 


TKEATRI MVNDI 


DE FESTIS MOBIL IBVS» 

Cap. V L ■ 

Ognito die^quo St SoUs,& L uttx coftluniHo , & litterado- 
fT minicalij quas duas res diximus initio huius libri ad inuefd 
gandumSanilum Palcha,& reliqua fefta mobilia, efle necef 
reliquum eft, & qua ratione id faciendum fitjape 
riamus . Quoniam ex decreto iandii concilijNicKm Pafcha,ex quo re 
liqua fefta mobilia pendent, celebrari debet dic Dominico , qurproxi- 
mefucceditxiiij.liiinE primi menfis;(is vero apud Hebrsos vocatur pri 
mus menlis , cuius xiii), luna. vel cadit in diem Verni a:quinoiSij , quod 
diexxLMenfis Martij contingit , vel propius ipfum fequitur) efficitur , 
vtfiEpaAacuiufuisanniinueniaturex cap. a.&abeain fuperioti cir- 
culo numerorum epatSalium notata inter diem otftattum WartijiBclu- 
liue,& quintum Aprilis iaclufiue (Huius enim EpaiSst cadit Lunavel 
in diem Equinoiftij Verni, ideft in diem u.Martijveleum propiusfe- 
quitur) numerentur inclufiue contrario ordine numerorum dierum 
verfusdies 14, proximus dies dominicus diem hunc i4.fequens,nccu 
iudieis conueniamus fi forte dies i4.Lun5e caderet in diem dominicu , 
fit dies Pafch'£. vtautemTcias in quosnam ex illis diebus Pafcha cadat, 
hac rotula tibi eonfulenda eft,inqualitter:E dominicales per omnes 
menftsjvr in Kalendariodiftributafunt.cuius ferres numerorum inte- 
rior tibi menfis dic^ndicat , rotula vero, qua affixa eft , & voiuitur vnd 
cum indice ab eo-pendente racnfem mdicatjvt polito fuper i .tibi oftea 
dat, qu£ littera domini caTes-fint adferipta lingulis ptimis omniu men 
fiurodiebus,NempeIanuarij A.Februarij,d,Martij,d,Aprilis,g,MaiI,b, 
lunii,e,Iulii,g,Augufti,c,Septembris,f, 0 (ftobris,A,Nouemb.d.Dece- 
brisjfiita-deinceps de reliquis diebus fit drAum . 

VtauteminueniaturPalcha illudfitin exemplum Anno' 1587. epa- 
fia eft xxi. & littera dominicalis , d, quaro igitur hanc epactam .xxi. in 
rotula epadiaruin ad inuenienda nouilunia (upra polita in capite fteu- 
dq, inter oiSanum diem Martij,& quintum Aprilis inclufiue, inue- 
nioque eamadferiptam decimo Martii die, a quairtclufiue verius fi- 
nem menfis fecundii,fiordinem numerorum, & menfiu numero xiiir* 
dies,vc habeam xiiii. Lunam in fuperiori rotula litterarii Dominicaliu ,■ 
quam video cadere in diem 23. eiufdem menfis Martii poft quem‘ 

dictnhtt6radoininicalis,d,repericturadlcriptadiei jp.ciuidemMar- 








feT TEMPORIS LIB. IIII. . 6 , 

rOTVLA LITTERARVM DOMINICA- 

LIYM PER OMNES MENSES, YT IN 
Kalendario, difttibHtarum. 


Pafcha nollrum Chriflus eft . Paulus 
ad Cohnth. i. 


T H E A T R I M VN Dl 
tij. Pafchaergoanno 1 587.cdebrandafuitdic z 9 .Martij.Hocexem 
pium fit lausjvt intelligas, qua ratione quotannis pafcha tibi inuenieu 
dumfit. 

Inuento autem die pafiha/acile alia fefta mobilia inueniuntur.fi.n. 
ante diem PalchtE numeremur fex dominics in rotula litterarum do. 
minicalium habebitur prima dominica quadragcfimcE,& proxime pr* 
cedens feria quarta erit prima dies quadragefimar, hoc eft dies cineru , 
quam proxime prtecedit Dominica quinquagefima,& ante hanc cele- 
brabitur Dominica lexagefims , quam Dominica lep tuagefim^ pr* ce 
dit . Sivero poft Dominicam Pafchar in fuperiori rotula^aut Kaienda 
tio numerentur quinque Dominicrelcquentur quintam Doniinicam 
flatim rogationesj& proxime fequens feria quinta erit Alcenfio Domi 
ni . SeptimaautemDominicapoftPafchaeritPcntecolieSjCuiftatim 
fuccedit Dominica Trinitatis > & feria quinta proxima celebrabitur fe- 
ftum corporis Domini . Hac ratione anno 1 55 2. cum Par<;ha celebre- 
tur dicaj.Martijcelebrabiturpiimadominica quadragefim® diei6. 
Februarij currente tunc littera DominicaliJ, e, Dies autem cineru erit 
1 2-Februarijj& Dominica leptuagefimf cadetin diem zdJanuarijjRo 
gationes die 7. Maij. Alcenfio Domini die 7. Maij ;& felium 
T rinitatis die 24.Maii : Felium denique corporis Domini die 

aS.Maijcelebrabitur.Numerus verd Dominicarum inter Pen 
tecoftem,& aduentum hac ratione inuenitur .Supputantur ante Nati- 
uimtem Domini q»atuor Dominicterquarta enim Dominica ante Do- 
mini Natiui ratem dl prima Dominica Aduentus^ quapropter fi nume 
rentur omnes Dominica poft pentecofte vfque ad primam Domini- 
cam Aduentus Domini excluiruc habebitur numerus Dominicarum 
inter Penrecoftem,& Aduentum Domini. 

Ceterum vt facilius omnia fefta mobilia inueniantur compofittr sut 
du^ tabulatjaltera quarum, qure mihi expeditior vilaefhin lequentcm 
I otam congcllimuSjin qua fefta mobilia ita reperiuturjin exteriori par 
te cii culi reperiatur epada currens anni propofiti inlecundo circu- 
Iq,vel ordine, vbi adfunt litterar domrnicales , accipiatur littera domi- 
nicaKs pariter anni propofiti , Icd quslequkur dextrorfum epadlam , 
Ita vt licet ftatimfubepadla currente eflet, non tamen illa vti debemus 
fed qu^ lequitur. fuper quam litteram dotnjnicalem fi euolueris indice 
in medio rot® affixumdric omnia mobilia ftfla tibi oftendet . vt exem- 
pli gratia- Anno I jS^-Epaclafiiitvij.&Jitteradominicalis b.In rota 
Igitur fi litteram dorninicalem, b,lumpleris, qu.T prima dextrorfum elt 
ab epacia currente r ij. & iuper iila collccaueris indicem , tibi oftendet 

index 



ET TEMPORIS LIB. IIII. j«3 


rota ad inveniendvm sanctvm 

paschAj et ceteK-A festa mobilia 

perpetuo . 



KcquicuitDcusdi^fcpdma ab vniucrfo opcrc, quod patrarat. 
Gcn. a- 


rS4 T H E A T R I M V K n I 

index in rotafcptuagefima dic6 Ftbndkm cinerum as-FcbndJethPi.' 
khatis io.Aprilis:Afcenfiontm Demini dkm Pentecoftes 

29.M3iij& fefium corporis Dfii 9 ■ Iulii. Dominicas s ero inter Penteco 
Itenj&adUentum erunt 2 5.&aduentumdie ay .NouembriSiquodide 
feciendumeftpro ceteris annis item anno 1 5S 5.Epa<5lafi:icxxix.&lj{ 
tcradominicalisf^ qus in rota reperirur lub epa^va quareiiimcndaeft 
fi Iictera>quiE proxime dextrorfum ab epad:a repeiitur^iuper quam po- 
ficoindiceinueniesleptuageEmam ciie 7.Februaiii.diecineriim 6 b.ar 
tiiPalcha die 2 1 . Aprilis &c. 

Notandum tamen eft , quod quemadmodum in anno communi ca- 
dente littera dominicalifub epa(fta,iumituriitteraproximeiequens de- 
xtrorfum ab cpadla^vc diximus: ita quoque in anno biffciiili fi alterutra 
litterarum dominicalium tunc currentium iub epadta reperiaturjalTu- 
mcndtefijntali^duafitnileslitterceproxime fequences dextroriumab 
epada^vt fefia mobiliainueniantur. 

Sando Pafchate confiituto ceterifque mobilibus diebus feftis ope. 
r^pretium eft , vt & nos feriamur 5 Deoq, Opc.& Max. gratias agamus, 
quod nos ad hoc vfque tempus leruaueric incolumes ^ & 
adhunc noftrsenaaigationis quartum portum perdij 
xetitjin quo ali quantulo morefa 

doj&diuino guxiiiomunl 

Einosadid, q-.;cdno 

fili ifindis reliquum 
^ft accinge- 
mus, 

QVARTI LIBRI FIKIS. 



THEA- 



THEATRI M V N DI 

et temporis 

Liber Quintus. 

lOANNE P AVLO GALLVCIO 

saloensi ayctore. 



Itthoe qmntoiibro ^E.iimginum cxleflium tahuU fmguUnm Stellitrum Longi- 
naUMtuSnes, Magnitudines, & naturi exponuntur, eorum Imagines cum 
grtidibus longitudinis ^ Uuiudinis ,& omnes ftelU [uh oculos pcmmtnr . 

libri p r ae f a t i o. 

Caput Primum. 

OBIS propofitum eftin hoc quinto libro 
uam iphj ram , uel potius quadraginta o£lo caie- 
ftes imagines vna cum fingulis ftellisin illis con- 
tentis dercribere,& vtin luperioribus libris feci- 
mus, quid quid dcfcriptum eft idoneis figuris ante 
legentium oculos ponere: ut inde rrilitatem cum 
voluptate ftudiofus lefior percipiat. Hac autem 
hoc ordinedeferibuntur. Primum habes fingularum ftellarum longi- 
tudinem, latitudincm,magnitudinem,&naturam,deindeimaginis fa- 

bulam,poftremum imaginem cum ftdlis lito loco collocatis. In hac au 
tem pidura , qui eam profecuti fimt in alterum duorum errorum , eos 
incidilPe animaduerti . Alij enim ftellas tantum fine imaginibus appo- 
fueruntjUt fiiciiius & planiiif (inquiunt ipfii)cernerentur ,hoc quidem 
affecutilunt,lcd.nullamtaacnem localis memoriatjproptcrquam ai- 
bitror antiquos illas imagines bmiSlL habuerut.Alii uero imagmes de- 

L1 



THEATRI M V N D I 
pmxerfitjquorum venuflatem , diim exprimere conanturjita fteUas co 
iimdunt j ut minime cerni polllnt . Ego uero media fecutus uiam,vtr5. 
que errorem mea lententia effugi; imagi nes enim nullis vmbris cofuias 
defcripfi , ut omnes appareat ftell^e , & imago memoriam localem efS, 
ciat , & effeflam confcruet . Habet praterea ftudiofus longitudinis 
& latitudinis gradus in lingulis tabellis ,vtverum litura fingularum 
llellarum fub oculos habeat, quod haiffenus,quod nemine faSum cft, 
licet id multas opportunitates habeat. Illud prreterea Iciendum eft, 
quod longitudo hate incipit a prima ftdla,qu® in cornu arietis eft, qua 
olira in fedione uerna erat, &lisna zodiaci, quK in lingulis tabulis 
pofuimus/unt zodiaci oHmie lph«r®,noiidecim;r,ut perpe- 
tuum Iit opus, quod non lic le haberet, fi longitudo, & illa ligna 
inciperent a ledione verna, vt zodiacus decimtelphtErs facit, qua ra- 
tione tamen hsc ligni , & htec longitudo ad illam, & illam longitu- 
dinem reduci polline fuo loco docebimus. Jn fine vero libri habebis 
quo pailo quis qualibet node poflit lingulas fteilas obleruare,&digno 
fcere, non qualibet notfte omnes, cum dimidium coelitantum unica 
nodefuperhorizonte,afcendat led diuerfis anni temporibus omnes 
commodilfime obferuari poterunt qu® obferuatio perpetua eft, quod 
ijs non accidit tabulis,qus ob id,ab Alexandro Piccholominato confli 
t; funt . Et noftre hac in re non Iblum illis praftant fed etiam quod il- 
le fteilas tantum prim£fecundar:tertia:& quarts: magnitudinis appo- 
fiiit , nos uero , & quinta & fexta una cum obfcuris , & nebulofis vt hu 
ius rei ftudiofis quantum in me litum eft/ausfaciam . 

DE VTILITATE QVAE A COGNITIONE STEL- 
larum inerrantium proficifeitur. Cap. II. 

IC natura cotnparatumeftjut non libenter homines ullum 
rti p^Soelumfulcipiant,nifi prius exploratum habeant, quid 
inde utilitatis libi emanaturum fit, quamobrem ante quam 
de inerrantibus ftelhs trailatum aggrediamur, de vtilitate 
huius Icif ntia breui quadam ratione uerbafafturi fumus, ne plus loci 
in hoc volumine hac habeat pars , quam rcliqua,qua hic traflantur ha 
buerut . Ea mulcis igiturjqua? hic dici poihintj<juinque tantumodo ca 
pka atdngemus.ycilis.n.elt prxeipue ad agriculturam, ad nauigationS 
ad medicina ad lui ipfius tu animi,tu corporis moderadon6,&ad eam 
corcmplacionemjqua per eajqu* fada funt in creatoris cognitione dc 
uemm^.Qct ad priiuuatunet No obicurasutiUaVergilij ia Georgicis. 



ET TEMPORIS LIB. V. 167' 

V»Ur*m dUsferuanih^ tueulm mgm. 

mbminpitmm yentopiperf^HoreueStt. 

Etpaulo^^ te quoijuemeiicapuiret 

Accipiunt fulci , & mUio venit umuu curt. 

Candidus uHfutUuperit cum combusmnum. 

Taurus & aduerfo cadens camsocctdn ajiro* 

' jft fi triticeam in meffem , 

Exercebis humum ,folifque tnHabts arijtu . 
jtnte tibi eoa jLtUntides abfcondantur . 

Snuita properes annifpem credere terr f . 

tlultianteoccafumMaiecxpereifedilles. 

Expedata/eger ranis elufit auems . 

Poflemquidemmulwalialocalpfius VergiUj 
h*c veritas eluce: , fed hi.c fint fatis,cum idem cernatur apud PUrn^ 
columellam & ceteros audores, qm de Agricultura dodle fcripferu . 
Quod ad nauigationem attinet, tum exfuperioribus , 
tiSus tam notum eft, quam quod maxime, cum omnes 
obferuent dies, quibus nonnulls ftelte oriuntur, & occidunt, qui 
bus maens fieri folent tempeftates ; fed qui hac praxi ducuntur,ma- 
gnos in errores incidant, necefleeft, cum ftellarum ortus , & occa- 
fu non femper ijfdcm fiant diebus , ut in fequentibus compertil- 
fimum futurum eft . iUud quoque Vergilij ad hanc ueritatem com- 
probadam non obfcurum eft,cum nautis illud tribuat,vt ftelte nume- 
rauerint,utqi Cfli imaginibus nomen impoliierint, qudd ipfi lenierint 
quantas oportunitates ad nauigandum inde fperare pollent .Sic enim 


inquit. _ . 

T^uita tum flellis numeros , ^ nomina fecit. 

Tleiadas,Hyadas,claramque Lycaonis .ArBon» 

Cumque omnes vna voce huic fenrentia? faueant,& prxiertim 
fati dia mater Ecclefiajquid opus eft plura inquirere , ut hanc rem oil^- 
cidiore reddamus? Accedit ad hcec,quod qu£E infra didlurus sCi de viili 
tate , quam inde percipit medicina, ita cum nauigatione coniudalunt, 
vtprimumUlis,deindemedicisconducereuideantur. Hic igitur na’ 
hes ftudiofe leaor.qua; de hac re peritiftimus medicus & omnibus me 

Lia 



agS t H E A T R 1 M VM £> i 

dicis prcbatiflimus Aetius fcribit , cuius ientetiam totldemycrbis huc 
tran ftuli , relitiis tamen diebus , in quibus illas ftell^ uel oririjvcl occi 
dere teltatu r , quod huic rioftr^ tepcftaci non relpondent.Qu» tamen 
fi quis icire dcfiderauerir poterit per ie ex fequentibus tabulam forma' 
rCj in qua cernatur 3 quando ili*' Itell^oiiamurjvel occidant , Sic. igf, 
tur inquit Aetiusfermene 5.C. 4- Quandoquidemetiamfiejl^ in Celo 
orientes iuxta tempus a Deo ipfis orciinataj& fimiliter occidentes aera 
mutant 3 vtcontingat.ex hoc edam ventos alios aliter ipirarejnecell^ 
riumduxi hic tempora indicare, in qiubus carum, qua: palam aerem 
alterant ortus , & occafus fiunt , Nam fanorum corpora , 6^ multo ma- 
gis f grotorum iuxta aeris itatum alterantur. Stell; igitur-qux maxime 
perturbant aerem lecundiim huius peritifimi uirifententiaqifunthx 
Equus cum oritur mane. AEquinodium vernum cumpki^desoriun 
lur manejcum vefperi occidunt , & cum intempefia no^e apparentjfit 
maxima aciis perturbatio. Cum orion vefperi occultatut. Hyades 
cum oriuntur cum Sole, cum Lyra vefperioritur^ cum capra mane 
oritur valde alteratur aer:& lecundus dies antequam capra occultatur, 
cum Aquila vefperi oritur . Cum Ardiurus occiditjcum Delphinos ve 
iperi oritur . Cum mane oriri incipit: tribus, diebus ante iblifiitium 
ffiliuum cum totus Orion oritur. Cum Procyon fine canicula oritur . 
Cum Canis oritur contingitmaxima aeris turbatiojoliquando etiam 
nudius tertius eius diei cum Aquila mane occidit . Item cum Lyra ma 
nc occiditjcum Delphinus mane occidit, cum Vindemiator mane ori 
tur3& Maius nauis occiditjqui finis dierum cfi poft Canis ortum.Cum 
Capra vefperi oriturjCum Ardiurus oritur , qui alterat lequen ti die ae- 
rem, cum Spica mane oritur alteratur aer duobus diebus ante. Cura 
aiquinodiiumfit autumnale tribus ante diebus. Q^are, inquit, car 
uendumeft,ne uenam fecemus , neque purgemusanequealio modo 
Corpus vehementi motu moueamuspet odio dies ante aiquinodliuin 
hoca atirmiaie jCfi Coronamane oritur, cum Htcdi v.clperi-oriuntur, 
cum Hyades pariter vefperi oriunturjCum vna cum lolis orni Pleiades 
occidunt, contingit pridie maximaaeris turbatio. Cumpleiadesma 

ne occidunt incipit aer,icdari,cum hyadesmane occidunt fequenti 
die fit tui batiq circa aerem , cum orion oritur , & corona occidicjcum 
Cinis mane occiditj quo tempore obfcruatum eft a multis, quod ii tem 
peiiifc-^fuerit ha:c dies perfeuerat plerumque turbatio aci is ad dies , 37.- 
ueroierenahieritpertot dies ferenitatem fore fionificat cum listi* 

mane occidunt, & capra mane occidit perturbatitTaeris iitpoilridie- 

Cum ioli-citicjUi nybcinum. Cum delphin oritur. Cumaquilavcipc- 

icoc- 



Et TEMPORIS LIB. V. 

M OCcMlt fit turbatio vehemens poft duos dies. Cum illuftrior' flclia 
in Leone occidit. Cum malus naius vefpen occidit eft turbatio aeris 
maxima. Curti Arfturus velperi oritur . Hac Actius, qu® vt dixi co- 
onofccrc efi medicis cum nauigantibus commune bonum-. Illud pra- 
tcrea iiidknt medici,qui ACrologiam ignorant, quod ciim&Triden 

tinum Concilium, &nofterfummus Pontifex nen nemine foIi’m,& 

facerdofio,fed re ipfafumraus illam ludiciariamaftrologiam coprobet 
queadagiiculturam,nauigationcm,et medicinam peri!nct,ne iibi 
perfuadeant, fore, vt reae line hac ftellarum cognitione luo lungan- 
tur officio. Nam cum fanda mater Ecclelia Spiritufindo ducaturil- 

lud fcqaitur,vtfcmper quod verum p'l,ftatuat, quodque qui alifer 

fentiunt , pcruerselentiant,perucrse igitur fine hac iTognitiene medeii 

turaQui medicinam profitentur .Damnoigitur qa ^phanc ignoran- 
tiam taciuntjillisprvfiandum eft 5 uel in hocfeculo, velin futuro , 
igitur qui euitare cupiunt jijsaftrologicis rebusinieruianc. Prcfertiftl 
cum & peritorum medicorum audoritates habeant. Qui hanc nCcell^ 

. riam elfe tcftantur . quod qui feire, defiderat, Idgat , tura Petrum Apd- 
ncnrcm,tum Arnaldum de villa noua,tum maxime Marfiiium Ficinum 
in libro de uita c^litus comparanda capite 8 . Vbi de ftellarum fixarniii 
ufu verba facit,tum fuum Galenum vbi de diebus decretorijs , nec non 
Hippocrates cum dicat ante Canem, & poli: Canem difficilem elfe pur- 
gationes, preter Aetij audoritatem, quam paulo ante adduximus. 

Quod autem utile fit hominibus tum ad animum, tum ad corpus 
tuendum ex fuperi oribus licet cogn ofcere,fciat t,imen iedor , quod cu 
noftra corpora ex aeris uel bonis,vd malis conftitutionibus bene ,i!cl 
male afficiatur,& quo magis moueatur,magis etiam afficiatur,inde fit , 
ut qui has malas aeris confti turiones prtEuiderit,facile quoq; eas effuge 
repoflit,iis omiflis,qu£E ualde corpora noftra commouent.ad animum 
quoquepertinere ex iliis Ciceronis uetbis colligi potefl. Credo Deos 
Iparfifle animos in corpora humana,ut eflent, qui terras tuerciitur,qui 
que Ccleftium ordines contemplantes imitarentur uiti modo,atq;con 
ftantia,quod uidetur&Ouidiusfignificaire,ubi dicit. 

^Yonaque ctim fpeclenlafiimaliaceteraterram, - 

Os homini fithlinie dedit ycdumque -pidere. - : 

‘ > df eteUos ud fidera tollere vultus . 

Quod autem ad creatoris cognitionem conducat, Biui Pauli IFn- 
tentia tam nota eft ,vt eam adducerenihii fit opus. lUi d autem Ifai. c. 
4 ad id pertinere quis negabit f latatc oculosin excclfum ,& cidete 
qui, cieauic h^ccli ad hanc lenidcdoium- & picrvm uiioiumlen-ien- 

tias 



tjo t H E A T R I M V N D 1 

tus afferre uell ? , tempus potius, quam auAoritates mihideeflcntiJej 
igitur haAenus de huius laeutie vtilitacc . 

QVADRAGINTA OCTO IMAGINVM DISTRIbv. 
tio,&ordo. Cap. III. 


V.-draginta odio imagines ita in firmamento diftribut* siit, 
vt duK vrff,qu!e &fepteratriones didi®funt,ad noftrmn po 
Ium uergantita,vt minor fit pedibus zodiaci polum uerfus 
& maior tergo,& fin t auerfis caudis fibi inuicem aduerlan- 
tes, inter has vero labitur draco,vt meander fluere dicitur ,fuper dra- 
conis caput adeft Hercules clauam tenens,percufruro fimilis , & claua 
& capite fcrpentariura attingens, ut Hercules pedibus vergat in borea, 
& ferpentatius pariter pedibus uertatar in auftrum. Poft tergum Her- 
w-lis collocata eft corona Ariadna, & poftbanc Bootes qui pedibus 
pene contingitVirgine vt Serpentarius altero pedeprsmit Scorpione 
& altero lineam eclipticam radit . Qui vtraque manu tenet Anguem , 
cuius caput pene coronam con tingi t.Sub manu finiftra Hercubs collo 
cata Lira eft,vt nunubrium ad auftrum uergac . Poft quod fi tendis ad 
meridiem noftruminuenis Aquilam, fi conuertistuumiter retro in- 


ueais Telum, deinde Cygnu qui expanfis alis liram attingit, & cauda 
ad caput Cephei uergit.qui cepheus altero brachio tangit Dracone, al 
teramanu Calliopeara, & altero pede minoris Vr& pede pene attigit 
in regione Tauri eft Eriahonius in cuPhumero finiftro adfunt h; di:an 
te hunc cft Perfeus Medufe caput tenes finiftra manu,& dextera gladiO 
cuius capulo cafliopeam pene continginpiimo ante Medulie caput eft 
Deltoton ueltriagulus Andromeda uergit pedibus ad gladium Perlei 
& capite ad Pegafum,& hic Pegafustltero pede cygni alam dexteram 
prKmit,& capite equiculum. Qui eft fitus inter hunc,& delphinum. 
Hat fuBt imagines boreales,duodecim zodiaci fic fe habent. Sub trian* 
gulo fitus eft Aries , Tar.rus fub Eriahonio,& Perfeo.Gemini, Cancer 
& Leo fub maiori nrfa.Virgo auream fpicam tenens fub Boote. Sub fer 
petario Libra, & Scorp!o.Sub aquila Sagittarius, Capricornus fub Del 
phino&cquiculo. Aquariusfubequiculo,&Pegafo,&Pifcesfub Pc 
gafo pariter,& Andromeda.In parte uero auftrali fic imagines diftribu 
tx funt,vt fub aculeo fcorpionis ara conftituta Ct/ub corpore cius Ce 
tauri anteriora uidentur,in quo beftia ineft,in CanerfLeonis & Virgi 
nis regionibus dilabitur flexuofa Hydra, quam in leonis parte fuftinet 
Crateram,& in Virginis regione fuftinet curfum.St habet Argum in- 
ter fe 



17 1 


et TEMPORIS LIB. V. 

r Sr zodiaci polum auftraie apud Argum eft Canis maior.&Pro 

u’ ^f^caout antecediMnte Cane maiorem Lepus adeft,& fub pe- 
cio H) urar ‘-•fF «nicus premit^a quo uidetur fluere Eridanus 

dibus ■ KictcA Pilcibus , adeft & Corona meridiana 



fliofus iX uStiones aflWur 

^ Namadfunropinmn^longi^^^^^^^^^^^^^ 

^minummonumentis perfeuerar£t . 

fl u2 faiSa habebis in lequentib us iabuhs quas ex quq 
^ damperitiflimouiro,cuiusnomen ignotum 
eft.qui Arati phjcnomena commentati» 

^ j tranftulit : licet & HiginjlW 
ealdetn libi adiet^ 
pferit. 




THEATRI MVNDI 


* 7 » 


IMAGINVM. SiGNORrMSFE BOReA- 

liumHemiJfh^rijdeJcriptiocontinens Nomina,FahuUsi 

Longitudines, LtHtudineSyMagnitudinesM 

Naturas omnium fiellarum, 
inerrantium,quil>us/tdr_ 
ra conflant. 

DE MINORI VRSA SIVE CYNOSVRA 
primum fidus. Cap. II II. 


Forma j & nomina ftellarum . 


LongitUi 

do. 

G. M. 


Latitu. Ma- 
do. lenitura. 
IG. M.'do. ' 


1 Stella,que in extremo cauda pok-l 

2 Sequens in cauda ( risi 

3 In edudione cauda. ( ftraiior’ 
|4 In late re quadranguli prgcedens au 

5 EiulHem lateris borealior. 

6 QjSinlatercfeqaente aaftr.' . 

7 Borealio r eiufdem lateris. ’ ■ 


3 

501 

a°! 


jNatu-j 


66 

70 

74 

75 


53 
55 
69 

® 3 . 

87 °;77 40 | 

too 3072 40 

tog 3074 50I 


5 °! 


'B&pal 

rum 


Circa Cynofuram informis 


1 In latere fequenti ad redam lineam: 
maxime auftralis. 


96 20 


71 IO; 


5 Ynofura louls nutrix fuilTe dicitur unaexideis nymphis, 
aquain Crete oppido Hiftoe Nicoftratus conftituit por- 
tus , & circa eum locum cynofuram fuifle cum telchinis, 
qui dicuntur curetesIdei.Aratuscynofuramj&Heliccm , 
de qua infia, Cretenles louis nutrices fuille dicit ob eam caufamjquod 
cflefti honore donate' fint . In quo fidere ftptemftelle funt,&fic k 
habent at fuperi iis . 






TfiWGTTVDO 


»74 


THEATRI MVNDI 


DE MAIORI VRSA SIVE HELICE SIDVS 
fecundum . Cap. V. 


i 


(Latitu- 

‘ FormxSt nomina ftellarum. 

'tudo. 

do 

) 

G. 

M 

G. 

M. 

1 Stella quje in roftro 

78 

40 

3*9 

50 

2 In binis oculis procedens 

79 

10 

43 

0 

3 Sequens hanc 

79 

40 

47 

10 

4 In fronte duarum prircedens 

79 

30 

47 

0 

5- Sequeqs in fronte 

81 

0 

47 

0 

6 Qusinjfiniilra auricula pracedente 

81 

30 

50 

30 

7 Duarum in Collo antecedens 

87 

50 

43 

50 

8 Sequens | 

92 

5° 

44 

20 


guitu' 


94 

93 

93 


In pediote duarum borealior 

I o Auftralior 

I I In genu finiftro anteriori 
J3uaru I pede finiftro priori borealior 89 

1 3 magis ad A uftrum 

1 4 In genudextro priori 
I 5 Q^a: fub ipfo genu 
1 6 Q^a: in dorfo 


17 Qua; in ilibus 
iS Q-ur in edudiione caud® 
jplnfiniTttacoxapofleriore | 

lO Duarum pricedens in liniffro pede: 
poacriotj. f 


|88 
89 
89 

104 

105 301 
Ild 3oj 
117 20i 


44 

'42 

3 5 
29 


28 3 

38 o 
33 30 
49 


[44 

51 

[46 


zticquenshanc 
2 xQua: iiffiniftra cauitate 


106 


107 joj 
'iiS 


»9 -.,3°l 


28 


Borealior. 

24 Qux magis ad Aoftrum 
25. Prima trium ii 


0,3 5 

I0,2J 


zyDuarumjqu^inpededextro pofter. 123 

123 40' 2 5 


, , ^'■"^audapoft edudlione 125 

; 26 .Media earum j 

»7 Vfdma&iri extrema cauda' ' J 4 ] 


30 53 
20 55 

io'54 


30, 

40, 


Infor- 



ET temporis LIB. V. ' 


Informes circdHelicem 


ji4i io|39 45r } 

133 3 o; 4 i S:. ' 

§ 8 , jo^i7 15 4 c* 

96 40 L° ± _ 

99 " 30 |jo 

9 5 3° “ 45pWc. S 

94 3013 i50blc. & 

80 ^o ^^ i5cl>fc. t 


rO^ISaainanftrum 

" Vjfepedespriores &caput 

^ "..o masis ab hae in boream 

5'17Ibma trium obfcurarum 

,6 Antecedens hanc 

7 Qus magis antecedit 

8 Que inttaprrores pedes &g — _ 


sits^ta^^AEiicem dicunt CaliftoIycaonisRegisfuifle filia,&in Arca 

It™ diafolitacuDianavenari,&inm6tibusvagan,&aIoueuio 
i ^ I fatarScdafreDianfMancautnudamfeiauantemcumafpc- 

SfeDianain lauacro partum eius accelerans,beftiam eam 

effi iuir.t.&dumeiretVriaAtaumeniKaeft,queinArchadem uocant. 

Am^h autem comicus Poeta refert, tefte quodam uetereaudore 

ruiuLomenignoratur,& Arati carmina e^oiuit,Iouemm Dian effi 
giemcouerfamin uenadoneCaliftoexpreffiffe .tempore partus plena 

fumvexaretur,Dian?cuIparaindica(re,&iratamI)ianarainyrramco- 

uertinre,quE dura in montibus v-agatetur aquibufdam paftotibus apprc 

hcnfacum pueroperduaaeftadLycaonem.DeindeinLycei louiste 

pium conf ugiens cum eam Arebas iiUus fequeretur.quo eam nefas erat 
intrare ab Archadibus vtiique interfe« 3 i funt . lupiter autem utrofquC 
in aftrorum numerum retulit. Vrfamque illam nominauit.Ouidius a Iu 
iionein Vrfam conuerfam fcribic.H?c hab?t ftellas 27.71 fupra patet di 
Ipofitas. 



Mm 2 




ET TEMPORIS LIB. V. 


»77 


de dracone, sidvs tertivm. 

Cap. VI. 


FormsA nomina ftellarum 

Longi- Latitu- 
cudo do 

G. M.G. M. 

Ma- 
gnitu 
do : 

Na- i 
tu- 
ra 

I Qu® in lingua 
z -Inore 

3 Supra oculum 

4 In gena 

200 

215 

216 
226 

0 

IO 

76 

78- 

75 , 

80 

75 

82 

78 

80 

30 

■ 3 ° 
4 P 

26 

30 

20 

15 

20 

4 

4 

3 

4 

3 

4 

4 

4 

I?6c 

pa- 
ru ‘ 

5 Supra caput 

6 In prima colli inflexione 

7 Auftralisipfarum 

8 Media earunciem 

233 3° 
2 5 S 40 

366 40 
262 IO 

V 

9 Qu^lequiturhasin flexione fecunda 

228 

50 

80 

10 

4 


IO Auftrina lateris prscedcntis quadri- 







lateri - 

331 

20 

81 

40 

4 

h 

1 1 Borea eiurdeml.at,eris 

343 

50 

83 

0 

4 


1 2 Borealateris lequentis 

1 

IO 

78 

50 

4 


1 3 Auftralis eiufdem lateris 

346 

IO 

77 

50 

4 


1 4 In flexione tertia Auftralis trianguli 

4 

0 

80 

36 

5 


1 5 Reliquarum trianguli procedens 

IS 

0 

81 

40 

5 

&cf 

iSQuxfequitur 

19 

30 

80 

15 

5 


lyin triangulo antecedente triu feques 

66 

20 

84 

3 ° 

4 


i8 Reliquarum eiuldem trianguli Au-- 







ftralis 

43 

40 

83 

30 

4 

& 

19 Qu^ borealior fuperioribus duabus 

35 

IO 

84 

5 ° 

4 


20 Duarum parum a triangulo fequens 

2Q0 

0 

87 

30 

6 


2 1 Antecedens earum 

195 

0 

86 

50 

6 


1 2 Trium , qu2 in rediumftquuntur Au- 







ftralis 

152 

30 

8 x 

15 

5 

pa- 

23 Media trium 

152 

50 

83 

0 

5 

ru 

24Qua:magis in boreamipiarum 

151 

0 

84 

5 ° 

? 

V 


jyS T H E A T R I M V N R I 


1 2 5 Polt h«c ad occafum duarum, qu? maj 

1. 



'“"i 

gis in boream 


10^78 

0 

j 


1 6 Magis ad aullrura 

156 

3074 

40 

4 


27 Hinc ad occafum in couerfione caud? 

156 

0 70 

0 

3 

V 

28 Duarum plurimum diftatiu preBcedes 

120 

4°{^4 

40 

4 

29 Q^^fequiruripram 

124 

3 o ;^5 

30 

3 


3 0 Sequens in cauda 

102 

aoidi 

15 

3 


3 1 In extrema cauda 

p6 


15 

3 




Nter ambas Vrfis Tabitur flexuofus & maximus Draco , qui 
utramque fiexuofo corpore ex aliqua parte cingit Helicis ca 
§17 R'"’ t^gifjCynolure caudam.Hunc dicunt in Concilid Deo 

rum collocatumlunonis beneficio, quod cum luno loui 
nuberet. Dijs offerentibus' munera, tcrraquoque obtulerit aurea ma- 
Ia cum ramis,que luno ut in Hortum fuum , que apud Atlantem habe- 
bat , tranferri iuffit,quibus Helperidas Atlatis filias cuftodes appofuit . 
Hec autem cum a filiabus Atlantis fubducerentur,&lcpe vexarentur. 
lUnocuftodem horti Draconem peruigilem implicuitarbori. Hunc 
autemHerculesinterfecit,quemin Aftraretulit. Huncalijiouein nu 
merum Aftrorum retulille dicunt ob memoriam nirtutis Herculis, 
quilunonisuotis oblliteri:.Habetautftellas zptdilpolitasjVtliiperius. 



Draco 




ET TEMPORIS LIB. V. 
Draco Sidus cercium. 



THEATRI MVKDI 
CEPHEVS SIDVS QVARTVM. 

Cap. vn. 


I In pede dextro 
a Infiniftro 


— — ^ Longitu Latitu* Ma- l Ka- 

. n do. do. gnitu tu- 

Form:E& nomina ftellarum M. G. M. do. |ra. 

I In pede dextro 4 ° 7 5 4 ° 4 ! 

a In finiftro a6 ac 64 i J 4 E IC 

a In latere dextro fub cingulo o 4071 1 ° 4 

i Ouefupra dextru hume ru attingi t 340 o 69 o ^ 

5 ^SdamamTcubitum contingit [332 40 7a o 4 

6 Quierequitur eadem coxa attinges j 3 3 2074 o ^ hlt 

7 Qusin pedore 352 odj 3 ° 5 I 

8 In brachio finiftro i 062 3 ° ^ 

9 TriuminTiara 3 39 4060 15 5 

,0 Media ipfarum 340 4061 15 4 

II Borea trium 342 20 61 30 ^ 

“Informes circa ceph sum. 

I ‘Duarum quz priecedit tiaram 337 ° ^4 ®| 5 p V 

a Qugfequituripfam 344 4° 5^ 3°l 4 I 

S Epheus quartus eft in ordine , quem Septentrionalis circu 
Ius occupat ap edibus vfquc ad pedus. Fuh igitur AEthio 
pum tex Andromeda Pater,qui filiam fuaih ad cetum dici 
turexpofiiifle,quamPerfeus liberauit , eiufq; caufa& ipfe 
pater beneficio Mineru*fuit in Deorum numerum relatus. Habet 
quidem ftellas ij. terti* magni, i. quartsy.quintsj. diftributas ut 
fuperiiis. 


Bc otes 



ET temporis LIB. V. 

Cepheusfidus quarturn. 



• jS. T H E A T R 1 M V N D I 

Hoc folium ponatur interpaginai8o.&i8i.& anitnaj 
ucnatur quod iequentes fcptem imagines, que deberenj 
- -ene polUaas fabulas funt anie collocat? inprefldrum u,, 
ieuria - 


Bootes 




ET TEMPORIS LIB. V. ,8» 

BootcsfiueAr«aophilax Sidus quin^UEtt. 


Nn Eootes 




iSjt 


THEATRI MVNDI 


BOOTIS S'fev ARCTOPHILACIS, QVI DICIT VR 

VOciferanS3& anxuri cuftos . Sidus quintum. ” 

Cap. vin. 


Form^,& nomina ftellarura 


1 In manu finiftra trium prscedens. 

2 Media trium Auilralior 

3 Sequens trium 

:4 Qua in manu finiftra 
j In finillro humero 

6 In capite 

7 In dextero humero 

I n colo robo duarum Auftralior 
Qua raagisin boream in extremo co 
robo 

Duarum fub humero in uenabulo r 
ftralior 

1 1 Auftralior ipiarum 

1 2 In dextera manus extremo 


13 Duarum in vola pracedens 

1 4 Q;ia fequitur iplara 

1 5 In extremo coloro b manubrio 

16 In dextero latere 

17 Duarum in cingulojqualequitur 

18 Qm; Antecedit 

19 In crure dextero 

20 In finiftro 
Media trium 

2 2 Auftralior ipiarum 


Informes circa Bootem 


{I Inter cru ra^quam Ardiurumvocant 


Longi- 

Laticu- 

Ma- 


tudo 

do 

gnitu 


G. 

M. 

G. 

M. 

do 


145 

40 

58 

40 

~T 

V& 

147 

30 

58 

20 

5 

h 

i 47 

0 

60 

10 

5 

auc 

i 53 

0 

94 

40 

5 


163 to 

49 - 

0 

3 

<f& 

170 

0 

53 

50 

4 

5 

179 

10 

48 

40 

4 

vel 

179 ' 

; 0 

53 

U 

-4 

vt 

ji 78 

20 

57 

3° 

4 


i8t 

0 

46 

10 

4 


iSi 

50 

45 

3° 

5 

Pto 

187 

35 

41 

30 

5 

lo- 

180 

0 

41 

40 

5 

me- 

180 

aO;42 

30 

5 

us 

i8 1 

0 

40 

20 

4 


173 

20 40 

15 

3 


169 

0 

41 

40 

4 


i68 

Tt- 

0 

10 

4 


178 

40 28 

0 

3 


164 

40,28 

0 

3 


163 

50 26 

3° 

4 


164 

50I25 

0 

4 


occm 






170 

10 51 

30 

I 



BooteSj 



ET EMPORIS LIB. 


x; j ■ - jSj 

7 otes qui * Ar(fturus ftr tur effe cuftos 'plauftri , quod piau 
' toum’&uitur ideft Septentriones, & quafi fuccinaus fit Se 
> Dtcntrionibus.HuncdicuntArchademlouisfiliumefle,de 
cuius nomine deinde Archadia appellata fuit. Hunc autem 
vcaonPelafgi filius louemhdfpitio recepilTet infantem mebra- 
rimlacSauit,&IoSi in epulis appofuirtentanslouem ,vtrumDeus ef- 
ferlupiter autem dicitur domumLycaonis iulmme deflagraffe, coque 
loco Ciuitatem coftruaamfuiffi.quteTrapeaos appellata fuit, & Lyca 
onemin Lupiim conuertilfe: Archadcmvero comunais memb, is ad 

uitamredulire,eumquecuidamCaprariodediflenutr.endum.Quicu 

Sta«ateiame!retlmatriTnfciusviminferrevoluit,quoscum_incol^ 

Lvcei motis occiderevellent,lupiter utrofquc liberos in Deoi uCon- 

aioco^ocauit,quivtresgeftaelldtamanent.lUaVrfenaturiehici^ 

pctum faciens, <picm Bootem Homerus «ocat. Huius lielte 21. funt 
certis Magnitudinis 4. Quarta 9 *quint« 5 >- eum locum in oitaua Sphe 
ra habent , qui luperius defciibitur. 




Nn 2 


Corr 





2*5 


ET TEMPORIS LIB. 'V. 


CORONA BOREA. SEV ARIADNES SIDVS 
Sextum. Cap. 


PorrnsejSt nonuua ftellarum 


1 lucens in corona Ariadna, 

2 prx^cedens omnium 
2 Sequens in boream 

4 Sequens mag is in bore ant 

•^iT^ifcquimr lucentem ab AuRro 

6 proxime fequitur 

7 Pofthaslongiuxfequens 


Longitui Latitu- Ma- Na| 
jdo 1 do ignitu tu 
'G. M.;G. M. 'do !ra 4 
'i8^ o'44 30 , 


8 Q-jg fequitur o mnes in corona 


185 046 ao! 4 

183 20 48 o| 5 

i 9^5^3 o;_ 6_ 

,91 3044 45‘ 4 ' 

190 30144 50| 4 

194 401,46 lOj 4 

195 0I49 ^o 4 


f AE C Arradneacorotxafuiireaia;tur,quam Liferum in fide 

^ ra retulifle £Srunr,dum eius nuptias Dii in mfula Creta celc- 
braret.cogitans pra:darafacere,pro quapriinu ncua nup a 
coronataeft. Alij dicunt, quod cum Liber ad Minoera 1 ^ 
gemvenrirer,vtAriadnemfiliacius duceret uxorem,coronam dono 

Ariadnadedidi-freVulcanioperafaaamex^ro,&ger^ispr*aofo, 

&taUsfulgorisfuir,vtTh£feaexlabenntholiberaret.PoftAftrisato 

cft,cuminNaxonvrrjqueveni.irentfignumamons eius, crines o.ien- 

dunt . Et eft Srellis fulgentibus fub cauda Q . Habet autem SteUaso£to> 

Secunda Magniiudinis. x. quartf. 5 . quinta iXexte i.dilpolJtasut;» 
iliainugine cernitur. 



HcrcB- 




286 THEATRI MVNDI 


Engonafus qui&Hercules-'fiJus Septi tnutiii 



et temporis LIB. V. 


HERCVLES sive pNGONASVS 
Sidus 7. Cap. X. 


i Forma & nomina ftcllarum. 

I In capite 
I z . In axilla dextra 
pj In dextro brachio 

'4 In dextro cu bito 

I5 In finiftro humero 

6 In finidro brachio 

7 In finiftro cubico 

8 Triuminfiniftavola 

9 Boreiduarum reliqnarum 

1 o Auftralior 

! 1 1 In dextero latere 

■ 1 2 In finiftro latere 

1 3 In vertebra finiftro coxa 
14111 edudtioneeiufdem coxa 

1 5 In coxa finiftra trium pracedens 

16 Sequens hanc 

i7Tertiafequens 

18 In finiftro genu 

19 In finiftraTibia 

20 In pede finiftro trium pracedens 

2 1 Media earum 

22 Sequens trium 

23 In edutSione dextera coxa 

24 Eiuldem coxe Borealior. 

2 5 In dextero genu 

2d Sub eadem genu duarum auftralior 

27 Qua magi 3 in boream 

28 in Tibia dextra 


29 In extremo dextri pedis eadenijqua ini 
exticmo colorcbo Bootis, 


Longi- Latitu- Ma- ! 
tudo. do Ignitu ' 
G. M G. Mido. 

c 37 3°| T 

207 c 13 03 

20 5 ,<s -1° 3 

20 1 2C 37 to l 4 
220 c 4 ^ ^ 

225 2C 47 3°' 4 

231 o 52 o 4 

23S 50 52 5° 4 

235 054 ° 4 

234 5oj53 ° 4 

207 I9l3d 1° 3 

_ 213 3° 53 3° 4 ' 

213 30 56 lO 5 

214 30 58 30 5 

'217 20 50 50 3 

1218 40 6 0 2Q 4 

1219 40 6i 15 4 

U34 IC 61 04 

'225 3069 20 4 

j aiS 4 0 70 1 5 6_ 

220 lo/t 15 6 

'223 072 o 6 

I204 064 15! 4 

I198 50^3 ol 4 

~i89 $0,65 30 4 

186 40 63 40 4 

183 3064 15 4 

184 30 60 o 4 


178 20' 5 y 


1 40(Q^ 



j88 


T H E A T R I M V N E> t 

' Informes circa Her c^m 1 

'i A dexiero brachio Auftrallor I ' 't I . 

S£2JS«4S VM Hercules pugnauit cum Dracone j&interfecit aloae 

animaduerteb 3 tur,exqTO tanta uoli^tatem percepit, vtob 
I huiusreimemoriameumitainteTatoacollocauent,utcum 

Lacone pugnare videatur.AUjThefeu ex volunt, ait; vero 

Lycaonem, fedHercukm effe plures,& doaifllmiau-ftoresconten- 

di:mLTuLdertsddtefuntaP.Terti.Magm^^^^^^ 

quintiE i.fexta: 3 .ut fuperius per odauam Spheram cUiibut^. 




! 


Lyra 



5T temporis LIB. V. ' iSp 

Xvra leii vultur cadens lldus. o£tauum. 


•LONTGrrVJJO. 






THEATRI M V N D i 


LYRA SYDVS OCTAVVM. 
Cap. XI. 


FormK & nomina fldlarum 

Longitu Latitu- IMa- 
do. 1 do. Igni- 
G. M.:G. m. do. 

m- 

la. 

1 Inuiciaqujelyra fine fidicula vocatur 

250 

40,62 

0 1 


^ Duarum adiacendum borea 

253 

40|62 

40 4 

$ 

3 Qutc magis in Auftrum 

253 

40 61 

01 4 

? 

4 In medio cduAionis cornuum 

25 * 

0160 

0 4 


5 Dua^ umcoanuarumadortu in borea 

265 

20 

61 

2*0 4 


6 Qtixmagisin Auftrum. 

265. 

0 

do 

20 4 


7 Prscedeniiuminiunciuraduorumbo 

254 

20 

5* 

3 

5 

realior 





5 

8 Auftraiior 

253 

10 

55 

4 


6 Sequentium duarum in eodem rugo as? 

3° 

55 

3 


borcalior 






[io(>ijHm?.gi 9 iaAuflrum 1257 

20 

54 

45 4 




Yramjnteraftracollocaram dicOtjVtperpetuo Mcrcuiijjqui 


eam in ucnir memoria ieruaretur.Regredit.nte enim Kilo in 
ter cetera relicta tefiudo elt, qua^cu putrefa^iaelTKj&eius 
^ ^crtiicxtenfiintracoriumremanMentjpercuflaaMercurio 
lonirum dedir^m cuius iimilitudinem Mercurius Lyram lecitjquam po 
itea Apolloni d:iram,alij Orpheo dicut^quod \ iiicus e^Muiis ideft Cal- 
hopes h; iuius Fecic autem chordas notiem iuua Mufarum numeruin- 
lam, dicicurfuilTe dulcedinis in moduiandojvt arbores beftiasjatque 
interos commouerit coniugisHmidices dciiderio ad inferos defcedes 
Liui cum Apcllmem Deorum maximum honoraret, filium aurem pa- 
trem,a quo gloria fueiit aifedtusiminime veneraretur fedens in Pangeo 
m Dce> expadans lolis ortum,Liber indignaturamifit Bacchas, qui cu 
mem racim diicerperent,colIc(5tiique membris eius fepelierunteum in 


Lesbijs momibus,& 


c eius Lyram Muieo dedeninc,louemque rogauc' 


r qua- fidus odtauum eli cernitur. 


CVGNV5 






THEATRI M V N D I 

CYGNVS SIDVS NONVM, 
Cap. XII. 


FormE5& nomina ftellarum 

Longi- 

tudo 

G. M. 

Latitu- 

do 

G. M. 

0 g. ^ 

s 

Na 

tu- 

ra. 

I QuKinore.RoftrumGaUinte 

267 

5 ° 

49 

20 

3 


3 In capite 

272 

20 

50 

30 

5 

$ 

3 In iriedio collo 

279 

20 

54 

30 

4 

? 

4 In pedore 

2pl 

_ 5 ° 

56 

20 

3 


5 In cauda lucens 

302 

30 

60 

0 

2 


6 In ancone dexterE al» 

282 

40 

64 

40 

3 

2 

7 Trium in dextera ala Auftralior 

285 

50 

69 

40 

4 

? 

8 Media 

284 30 

71 

3 ° 

4 


9 Vltima trium & in extrema ala 

180 

0 

74 

0 

4 


I oTn ancc-neiiniftrje aljE 

194 


49 • 

30 

3 

s 

1 1 In medio ipfius alx 

298 

IO 

52 

IO 

4 

5 

1 2 In eiufdem extremo 

300 

0 

44 

0 

3 


1 3 In pede liniftro 

3°3 

20 

55 

10 

4 


i4ln iiniilrogenu 

307 

50 

57 

0 

4 

s 

1 5 In dextro pede duarum procedens 

294 

3 ° 

64 

0 

4 

1? 

i6Qu<ereqiiicur 

269 

2 

64 

3 ° 

4 


17 In dextcro genu nebulola 

3°5 

3 ° 

«3 

45 

5 


1 Informes circa Cyenum 







I bub iiniiira ala duarum Aultralior 

206 

0149 

40 

4 

25 

2 Qua? magis in boream 

307 

lo ‘5 1 

4° 

_ 4 -__ 

___ 



qns ouum enixa eftjCx quo Helena nata eft .Sed cum Iu?*; 

ter iterum in c-Hum in Cygnum verius rcdierit,illudfimulacru Cygm 
inter aftrareliquit.Quodltellas 17 habetfecunda Magnitudinis 
tis 5 .quartE p.quinte 2 .quE per imaginem diftribaw/unt vt fupcims 
legitur & in fidere oculis cernitur. 


Caffio- 




r temporis lib. y. 

Caffiopsia. Sidus lo. 


i?4 THEATRI M V N D I 

CASSIOPEIA SIDVS. ro. 
O]). XIII. 



ILongitulLatitu- 1 

Ma- 


Forms & nomina llellatum 

do 

do 

gmm/“ 

G. 

M jG. 

M.' 

do 

1 - 

I In capite 

1 

1045 

20! 

4 

i 

2 In pectore 

4 

10 46 

45I 

3 

;i 3 

5 In cingulo 

6 

2047 

5 °i 

4 


4 Super Cathedra ad coxas 

10 

049 

.0 

3 

i 

5 Ad genua 

15 

4045 

3 ° 

3 

! 

6 In crure 

20 

2045 

30 

4 

h 

I7 In extremo pedis 

25 

047 

20 

4 

V 

,8 Iniiniftrobra.hio 

8 

0 44 

20 

4 1 


9 In liniclro cubito 

10 

4045 

0 

5 


IO In dextro cubico 

357 

40 50 

0 

6 \ 

P 

I Infedispede 

8 

20 52 

40 

4 S 

9 

12 In Afccnfumedio 

I 

1051 

40 

3 


13 In extremo ' 

357 

051 

40 

6 



? AffiopeiaintercajVtSophodcsrefertjdidturprapofuilTcfor 
“ mam luam Nerddibus,<juamobrcm Neptuni ceto tranlmif 
fo eius terra vaftabatur3& Andromeda eius filia cxpoftulata 
t'uit,& ceto propofita,ex quo ita in coelo fita eft in fella fe- 
deds, vt dum coelum uoluicur^illaleprecipitem dare videatur. In hoc 
fidere luntftcl Is ij.terti.t Magnitudinis 4. quarta;.6.quintx.j.iixts. 2. 
Sic coIlocate,vtluperius con/picitur. 




PtRSEvS 



ET TEMPORIS LIB. V. J95 

perfeus Sidus vndecimum. 


35« THEATRI MVNDI 

PERSEVS SIDVS VNDECIMO. 
Cap. XIIIl. 


Forms & nomina ftellarum . 

Longi- 1 
tudo. 

G. M. 

Latltu- iMa- 
do gnitu 
G. M.jdo. 

Na 

fu; 

raj 

1 

B 

I In eKtremo dextera manus 
j In cubico dextro 

3 In humero dextero 

4 In finiftro humero 

21 

24 

26 

20 

o 43 
30 37 

0 34 
so'32 

3 ° 

30 

3 ° 

20 

Ntbu 

4 

4 

4 

5 In capite liue nebula 

24 

0 

34 

30 

4 


6 Infcapulis 

24 

50 

31 

10 

4 

B 

7 In dextero latere fulgens 

28 

10 

30 

0 

2 

V 

8 In eodem latere trium procedens 

28 

40 

a 7 

3 ° 

2. 


9 Media 

30 

20 

27 

40 

4 

! 

I o Reliqua trium 

31 

0 

a 7 

30 

3 

B! 

V: 

1 1 In cubito iiniftro 

24 

e 

a 7 

0 

4 

1 2 In finiitra manu3& capite M^dufs 

23 

0 

^3 

0 

2 

i 

1 3 Eiuldem capitis lequens 

22 

20 

21 

c 

4 


i4Qutepr^it in eodem capite 

21 

0 

2: 

c 

4 

F 

1 5 Precedens etiam hanc 

20 

IC 

22 

15 

4 

¥ 

1 6 In dextero genu 

38 

IC 

28 

15 

4 


1 7 Praecedens hanc in genu 

37 

10 

28 

10 

4 


i8 In poplite duarum prjecedens 

35 

40 

25 

10 

4 

B 

19 Sequens 

37 

2 o 

26 

15 

4 

% 

20 In dextro crure 

37 

3o 

24 

20 

5 


21 In dextero pede 

39 

40 

18 

45 

5 


2 2 In finidracoxa 

30 

10 

21 

40 

. 4 

I 

23 In /iniftro genu 

32 

0 


50 

3 

¥ 

24lni]niilro crure 

31 

40 

13 

45 

3 


2 5 in finiitro calcaneo 

26 In -iimmo pedis 

27 

29 

3° 

40 

I 2 

I I 

0 

0 

3 

3 

U- 

Ixt 

1 informes ciicaFcika. 

|i i^n.TadutnalmiJtrogcnu 
j2 in boream a dextro genu 

13 Antecedens a capite Medufe 

34 

38 

i3 

20 18 
2031 

0 20 

0 

0 

40 

0 

C’' 



ET TEMPORIS LIB. V igj 

<♦! Erfeus ex Dana£,&Ioue natus eft . lupiter enim in aurei im- 
bris fpecie/evertens oppreffamJdufitDanaem Achiifij rc 
„isAreiuorumfiliam.Hacpateralouevitiatamcognouit, 
& in arcain eludens in mare pr^cipitauitiquatdelata in Ita 
- .nmiouodam pircatore&cblatamregijVnacumPerfeo, 
arm”nixaeftin mari, Q^miffusad Polydede regem infui* Sariphi 

?ccePtisaMercuriotala^us,&aVulcanoharpeadamantmaperaera 
herlcknsadGorgonasPhcrei filiasvenilTe drcitur,qu* angues pro 
Suibus habuiire,& quofeunque uidiffentm laprdes conuertrffe d.cu- 
lur Goreones tresiuilTedicunturforores ™o oculo,_unap«lchrrtudi- 

reSmuteotcs.Quarumnominah*cferuntunPrimaSmn.o^e^ 

daEuriale:tertiaM^£t.Quidamverd eumaMineruamrff^^ 

4abeaClypeumuitreumaccepiffe,perquem^ere,a^ 

ooiretQuicumGorgonesdormieatesrnuenifletjCaputMeduisabla 

d°t|l^eru* tradidit, quod illainruopefloreaccommodauit,ytm 
be£ horribilior effit.Perfeumautemin Deorum numerum retnIit.Ha 
Bet autem ftellas 2 6 Secunda Magnitudinis 2 .tertia s.quarta i6.quii} 

ta 2.Nebulofa I. informes 3.duas quinta Magnit.& i.oblcuram. 



Pp Agi»- 


29 S theatri MVNDI 

AGITATOR SIVE AVRIGA VEL ERICTHONIVS 
Sidus II. Cap. XV. 


Form3e,& nomina ftellarum 

Longi* 

tudo 

G. M. 

5 5 5° 

5 5 4° 

48 20 

56 jo 

Latitu- 

do 

G. M. 

30 0 

30 50 

22 30 

20 0 

Ma- 

gnitu 

do 

4 

4 

1 

2 

Na 

cu- 

ra. 

0' 

e 

? 

1 Duarum in capite Auftialior 

2 Qu 2 magis in boream 

3 Iu finiftro humero fulgens , capella feu 

hircus 

4 . In dextero humero 

5 In dextero cubito 

54 

30 

15 

15 

4 


6 In dextera manu 

56 

lO 

13 

30 

4 

0 ' 

7 In finiftrobrachio 

45 

20 

20 

40 

4 


A Antecedens Hoedorum 

45 

JO 

18 


_4 

_ 

9 lii finiftro cubito hoedorum fequens 

46 

0 

18 

i 

0 

4 

1 

I oln finiftro talo 

43 

IO 

10 


3 

1 (f 

1 1 In dextero talo 

49 

0 

5 

0 

3 


1 2 In dextera coxa 

49 


_3o 




1 3 In clune 

I49 

40 


2C 

5 

'c' 

14 In finiftro pede exigua 

144 

C 

;io 

2C 

6 

1} 


I C agitator filius Vulcani, & Minerux fuiffe dicitur,V ulca- 
S niiscumlouifulminafabricaretabeo idc6fecuntuseft,vt 

H R quidquidab eo peteretjimpetrarct Illevero petijtjUtfibiMi 

neruain coniugem daretur.lupiter Minerua^imperauita vt 
Virginitatem defenderet.Dum autem Cubiculum introirent . Certanj 
do Vulcanus feme inpauimetuiecitjvnde Eridihonius natus ef^que 
Mineruain cifta abfcondit,I>raco neque cuftodeappcfito duabus fo- 
roribus Aglaiiro3& Padrofo comendauit.Hic primus currus homines 
equis innatis docuit fimiles quadriga? Solis facerejPrimum Panathenea 
conftituiirejarcemjtempluraqueedificafle dicitur.Quem lupirer inter 
Aftracollocauit.In hoc figno & capra eft^quam in humero portatjqua: 
loue nurriuit.Itemqs eius lilij Hcedijquos auriga in brachio portat^no 
icutur, qui flu<5ius fignihcare dicuturiMufeus de capra illud refert. Da* 
lur lupirer infans nuiiedus Themidi^ tematthes ^quie fuit Domina ca- 
pr^^q ex ea loue nutriuic Jdac aut capra Solis filia eife dicut, cuius afpe 
^ ^ <aus 



ET TEMPORIS LlB. V. -.ep 

Aus tam atrox fuifTediciturjVtTitanes eam timcrcntsrcgarcntq^ ma- 
trem terramjvc eam abderet. Terra autem injantro claufam Amaltharar 
tradidit cuftodiendamjibique louemaccuratiffimeeducafTe .Hic au- 
tem cum elTetiuucnisA ille contraTitanes inermis uelletpugnaree- 
iuspellemdicituracceptampro fcuto habuiiTcj quodiemper Titani- 
bus Agitator timori fueritjdicebatur Media pelle Gorgoneum caput 
habere^eo tedius tegmento capra tergo alterius pellis te< 5 ta reftituitavi- 
trc etiam immortalitate donauit3& in cceliaftra retulit eius pellem 
appdlauit aZTii'a . . /jiijs placet Agitatorem Myrtilum efle Mercurij filiu 
Cenomani aurigam,& a patre Mercurio inter aftra collocatum ^ cuius 
caput non multum diliatab HelicCjgcnua apponuntur Gtminis^pedes 
iuxtaTauricorniia.Habet autem llellas 14- priniieMagnitudiniSj i.fe- 
cudte,i.tertiie.,2jquaftA57.quint;e j.fextjB. i.vtfuperiiisin Ilia imagine. 


T H E A T R I M V N D I 
Auriga <]|ui,g5__Heniocus,{eu Eridlhonius fydusit. 


ET TEMPOEIS LIB. V. 


OPHIVCLVS, SEV 

13- 


SERPENTAKIVS 
Cap. XYI. 


jci 

SYDVS, 



Longiru Laticu- Ma- 
do. do. 'gni- 
[G. M. & 

228 IO 35 0| ; 

231 2037 ly ^ 


Forma & nomina ftellarum 


Quafequitur 


|r>aru 


6 In ancone fiuiftro 


[7 Infiniftramanupracedcns 

8 Sequens 

9 In dextro aneo ne 

loin dextra manu pracedens 

1 1 Sequens 

1 2 In dextro genu 

13 Indextra Tibia 

14 In pede dextro ex quatuor pri 

1 5 Sequens 


rum 


i6Tertia Sequens 


17 Reliqua fequens 


1 8 Qu£ caleaneum contingit 

19 Inliniirrogcnu 

, o In crure liniftro trium borealior 


ruro 


1 Media earum 

2 Auitraiiortiium 

3 In liniftro calcaneo 

4 Plantam finiftri pedis attingens 


Informes circaOphiucum. 


I Ab ortu in dextrum humerum maxi- 2 3 J 2028 10 



302 Theatri mvndi 

B Ic Scfpentarius altero pede Scorpione premit , vtraq; manu 
Serpentem tcnesjqui Aefculapius ApoUinusfiliusfuifTeab 
Aftrologis dicitur. Qmque ita medicina icientiam callebat 
vt mortuos ab inferis excitari diceretur. Quam ob rem ira- 
tus lupicer illius domum vna cum illo fulminede medio iuftulit.Roga 
tu vero Apollinis patris lupiter ei artefua poft obitum defuncto ani- 
mam reftituille ad vitam^Sc inter Aflra coniliruifle putatur . Habet au- 
tem ftellas 24.TertiKMagnitudinisv5‘quart« i^.quint^s^.vtfuperiusj 
&infua imagine cernitifrjdidributas. 



ET temporis LI 3 . V. 303 

Ophiucus, feu Serpcntarius fidus. 13. 




3'°4 


theatri mvndi 

SERPENS OPKIVCHI SIDVS 14. 
Cap. XVII. 


FormcE& nomina ftellarum 


1 Inquadrilateroqu^ingcna 

2 nares attingit 

3 In tempore 

14 In edudio ne colli 

5 Media quadrilaterij& in ore 

6 A capitein Septentriones 
j In prima colli conuerfione 

8 Sequenti um trium borea 

9 Media earum 

10 Auftraliormum ^ ^ 

1 1 Ouarupcedes iiniilra manu Serpetarii 

1 2 Qua; fequi rur eand em m an um 
7^0^^ p^l^oxam dcKtcram 
1 4 Sequentium duarumauftrina 
i5Qu^borca 

1 6 P oit dextra m anu m in flexione caud ^ 

1 7 Sequens in cauda 

1 8 1 n extrema cau da ___ 


Longitu 

LatitU' 

Ma- 

Na 

do 

do 

gnitu 

lu- 

G. M. 

G. 

M. 

do 

ra. 

192 lO 

38 

0 

4 

h 

295 0 

40 

0 

4 

& 

167 40 

35 

0 

3 

0 * 

105 20 

34 

^5 

3 


194 40I37 

i5 

4 


3014^ 

30 

4 

h 

i 95 

15 

3 

cf 

198 10 

22 

JO 

4 


197 4 ° 

2r 

20 

3 


199 40 24 

0 

3 

b 

202 

30 

4 


21 1 50'!^ 

_J5 

5 


227 0 

10 

30 

4 


230 20 

8 

30 

4 

b 

231 10:^0 

30 

4 


237_o 

20 

0 

4 

_ 

242 021 

IO 

4 

B 

251 4027 

0 

4 



S Erpentem in elculapij manibus politum efle obidiadum ef- 
fe exiO.imo^quod vt loannes Boccatius refert in Deorum ge 
nealogijSjEfculapius canto in honore apud epidauros habi 
tus fukj vt Romani cu ia totam Italiam occupaflent itaper 
Italiam graflabatur pefiisaa nullum tantomorbo remedium inuem- 
rent ad Epidauros legatos miferuntjVtfibi in tanta calamitate auxiliu 
ferrent, & permitteret vt ad fe Romam Eiculapium uenirec. Quam* 
obre Diaboli opera ei concelTum fuit, vtierpentis Ipecie naui Romam 
perduceretur,exquofaifcumeft.vtin Tibridis infula nobiliflimum tein 
plu eifabrkaretur,& ita ibidem,vt Deus falutaris adoraretur .ferpetem 
igitur in manibus habet^ideftin eius potcftate erat ie in ferpentem uer- 
tere Jn hoc autem fidere lunt ftell^ i8 -tertiae .Magnit. 5.quart^,i a. quin 
t£e i-fic difpofitsvtruperius&infuafiguraapparec. 




ET TEMPQRlS LIB- V. 

SerpensOphiuchifydus 14; 


lATl-ryPO “BOTt 





3o6 


theatri mvkdi 

SAGITTA SIVE TELVM SIDVS 
15. Cap. 18, 



iLongitu Latitu- jMa*- 

jK- 

Forms&nomina ftdiarum 1 

do 

do \ gnitu 

Itu 


G. M 

iG. M.'do 

|ra. 

1 Incufpide 

273 3 ^ 

39 20| 4 


2 In arundine trium ftquens 

270 0 

39 lol 6 

& 

Media ipfarum 

2^9 ic 

39 So' 5 

■pa 

4 Antecedens trium 

268 0 

39 o| 5 


[5 Incolyphide 

1266 40 38 45! 5 1 



RomerhcuSjinquir Seruius.poft faiftos effe hcmines dicitur 
coetum afcendifle Minctui auxilio, & adhibita facula ad ro 
^ tamfoiis ignem furatus. quemhominibusindicauit. Cb 
quam caulamirati dij duo mala immiferunt terris febres , & 
morbosr/pfum etiam protnerheum in monte caucalq per Veicutit ra 
religauerut adlaxum,& adhibita Aquila eftjqu^ cius cor cxcderet.Hcr 
cules vero cum ab Eurilteo ad lunonis ortum mitteretur, vtinde au- 
rea mala tolleret per caucafum iter forte habuit, quem iter ad he- 
fperidum hortum ignorantem Promttheus,vt dicftiim eRjafiedus, do- 
cerit,qua eundum eiTet,& quo modo ferpentem , qui illum culicdiebat 
occidc!et,pro quo beneficio lumpto telo Aquilam occidit, que Prome 
tei cor cxcdebac,& eum Iiberauit,cuius tadi fama memor , telum inter 
aflm colIocauiL3& quin que ftclUs adernauit Magnit.quaJt«t,i .quiritf 
^.fexta-jVt infia,infua imagine cernitur collocatis. 



lOTftCTTVBO» 
i.T' T I a7 0 1 


3*7 


et TEMPORIS LIB. Vv 
Sagictafeu Telum fydusij.' 



3=8 'l 


T H'k !i^’ + i I 'm V n d'i 
AQyiiiA.SkV VVLTVS VOLANS 
Sydusi6 Op. 13. 



Longi- 

Latitu- 

Ma- |Na 

Forma & nomina ftellarum . 

rudo. 

do 

gnitu 

tu 


G. M 

G. 

M 

do. 

ra* 

i’ In medio capite 

270 30 

26 

50 

4 


2 In collo 

268 IO 

27 

10 

3 

0 * 

3- Infcapulis 

267 10 

29 

10 

2 


4 Proxima huic magis in boreim 

26S 0 

3 ° 

0 

3 

f 

y In finiftro humero pracedens 

266 30 

31 

3 ° 

3 


6 QujEfequitur 

269 20 

31 

30 

5 


7 In dextro humero 

263 0 

28 

40 

5 

c* 

8 Quafequitur 

264 30 

26 

40 

5 

V 

9 In caudalaileum circulum attingens 

255 30 

3 ^ 

20 

3 


[ Intormes circa Aquilam quie Antinoum confiituunt. 1 

I In capite inaullrum pracedens 

27 X 0 

21 

40 

3 


a Quafequitur 

277 20 

19 

10 

3 

o* 

3 In humero dextro verius Africum * 

2iiZ 20 

25 

0 

4 

V 

4 Adauftrum 

261 30 

20. 

0 

3 


y Magisadauftrum 

263 0 

15 

30 

5 


6_Qu.^precedtcomnes '254 ;o 

18 

11 

^ 

<f 


Quilamlane inter aftracottocata dicunt propter Ganyme* 
dem louis minidrum.quem rapuit in coelum. Eftenim ea ii 
gnumlouis quod cura dij omnes volucres inter ie diuide- 
reat,eam iibi forticus eit Iupicer,quod altius cunftis volan- 
tibus euolet>& pene inter omnes prfcipatuteneat.&quodlolaauium 
Solis radijs non terreatur. Namque ita eftfpeaans ad orientem pennis 

teniis dicitur quodquelupiter in Aquilam transformatus Naxiam re- 
gione vbi nutrii* tiierat petij(Ie,& regnu accepille dicitur,egreifo uero 
de Naxo cumaduerius Titanas proficilceretur.& facriEcium faceret 
Aquilam ei in aufpicio apparuifle, & fulmina miniftralle , quam bono 
oniiae acceptam tuteljc iubieciilecHabet autem ftellas 3 . (icun da: ma- 
gni t, i. tertia 4 quarta, i quinta,3.in quam imaginem diftribupe liint 
vt in fuo fidere cernicur,informeslunt 6.Magnit.3 quatitor, quarta, i- 
quinta y. 



A quila 




DEL- 


THEATRI MVNDI 
DELPHINVS SYDVS 17. 



LongitU' Latitu- Ma- 
1 do. do- gni- 
G. M.G. M do. 


Fortn^ & nomina ftellarum 


I In cauda trium procedens 


Kdiquarum duarum magis borea »8 

Auftralior 

InEomboide 3 ^ 

tiufdem lateris borea 

Sequentis lateris auftralis a® 

, Eiufdem lateris borea ^ a8 

8 Intercaudain,& Rhombum trium Se- 

ptentrionalior 

9 Ceterarum duarum in auftru prscedes 28 


10 Qu fequitur 


B Eptunus Aphitridem invxorem acciperevcluit/edeacum 
ob verecuudiani,& Virginitatis obferuantiam ad Atlantem 
i contugiflet Neptunus poft eam multos mifit.qui eam pete- 
' rentjiiiter quos & Delphinum mifit, Qute cum circa Atlan 
tis infulas morareturjreperit eam,nuciauitque Neptuno , quam illefuis 
illecebris ad fuam voluntatem traxit, Delphinoque maximos honores 
in mari tribuit,& inter lidera collocauit.Alij vero hunc uolu nt effe Del- 
phinum, qui Arione feruauit iuxta illud Vergilij inter Delphinas Ario. 
Stellx omnes fuiit lo.tertis Magnit. 5 .quart£E,2.fext£ 3. quarum litum 


habebis fuperius. 


Delphi* 


g"rg| 


ET TEMPORIS LIB. V 
Delphin uslydus 17. 





EQ.VI 



theatrimv n d i 
EOVI SECTIO SIVE ECp^IGVLVS. 
Sidus i8. Cap. XXI. 




FormSj & nomina ftellarum 


i In capite duarum prKCedens 

|: 2 Sequens 

{ 3 In ore duarum precedens 
* 4. Qugfequitur 


ILongi- ILatitu- 

Ma- 

Na 

“Itudo } do 


tu- 

jG. M-IG. 

M. 

40. 

ra. 

jaSp 4° 20 

3 ° 

oblc. 

oT£ 

|?.0 20 2° 

40 

obic. 

tel 

.289 40 aj 

30 

oBTc. 

oTi 

I291 0 s 5 

0 

obfc. 




collocata:. ‘ 



ET tfiMfORIS LIB. v; 51J 

Equi fe^io flue Equiculus fydus 18. 



.'. T. H E A T R I ’ M V .K D I 
EQ\'VS ALATVS SIVE PEGASVS 
. fidus igv Gap. XXIE 



Longi- 

tudo 

Latitu- 

do 

Ma- jNa 
Priit«;ccr- 


G. M 

G. 

M. 

do 


I In \'mbilico,quaf,& m capite MeduiK 

341 IO 

26 

0 

2 


2 In extrema ala 

J35. 3 ° 

12 

30 

1 2: 

0* 

3 In dextro humero & cruris cdudione 

323 3 ° 

3 r 

0 

' 2 


4 InfcapuliSj&inarmoaiE 

3-30 0 

19 

40 

2 


y In corpore duarumlubala qu^ borea 

327 50 

25 

40 

' 4 


6 Qto Auliralibr 

328 20 

2S 

0 

4 

o' 

7 Iu dextro genu duarumborea 

322 20 

33 


3 

? 

k In Auftruni magis 

321 50 

34 

30 

5 


9 Inpc-aoreduarupropiquarupratcedes 

329 3° 

29 

0 

4 


ro Sequens 

320 20 

29 

30 

4 


1 1 In ceruice duarum procedens: 

312 IC 

iS 

0 

3 

s 

ra Sequens 

313 50 

19 

0- 

3 

— 

13 In iuba duarum aultralior 

314 40 

23 

0 

5 


14 Qu,r magis in boream. 

313. ye) 

16 

0 

3 

cf 

15 In capite duarum propinquaru borea 

302 40 

16 

5 ° 

3 


r6 Quar magis ini Aufirum . 

3or 30 

16 

0 

4 



ryinridm 

29B 40 

21 

30 

3 


1 8 In dextra luiFraginc' 

317 0 

41 

10 

4 

d* 

ipin finiftiogenir 

3 1 r 0 

34 

15 

4 

5 

20 In finiltra fuflragihe. 

3°5 40 

3« 

30 

4 

_ 


Quu dimldiu e priore parte patente vfijueatl vmbilicum A 
ratus dicit fuper geniculatorem fitum3& iam aftris iliatum, 
eo quod a celfitudine Heliconis montis percuiTo pede dcx 
tro aquam produxit, quem liquorem Hippocrencm diciit 
Quidam pro eo.quddlupiter eo fuerit ufus.Nonnullir ero Pegafumpu 
tant.qui ad aftra pro Bcllorophontis interitu euolauerit. Euripides di 
cic Mcnalipptm Chironisfiliam effe,quar comprefla grauida profugit, 
inPeL'cnmonttm,&dnm apatrcccmprthcndi timeret Deorum Mi- 
ftricordia couerfa in equum ad afira confccnditjcuius poftericrespar ■ 
tes corporis propter faminci fexus pudorem non videntur,cmncs ftd 
KIunt;ic.fccimd;Em2gnit.4.rcai^.4,quartc,5.quintc,3. 



Equus' 



TEMPO^^^,^ LIB. V. 513 

Equus alatus fcu Pegafus fidus 19; 



rojirGiTVDO 





3 i 5 theatri MVN di 

ANDROMEDA SIDVS jo. CAP. XXIII. 


Form*j 8c nomina ftellarum 

B 

Latitu- 

do 

G. M. 

Ma- j 
gnitu 
do 

Kc 

tu 

ra. 

I Qus in capite,& Pegafi vmbilico 

34 r 

IO 

26 

0 

2 


2 Quic in fcapnlis 

348 40 

24 

30 

3 


3 In dextro humero 

349 

40 

s 7 

0 

4 

? 

4 Inliniftro humero 

347 

12 

n 

0 

4 


5 In de.xtro brachio trium auftralior 

347 

0 

32 

0 

4 


6 Quee magis in boream 

348 

0 

33 

3° 

4 


7 Media trium 

348 

20 

32 

20 

5 

s 

8 Infummamanudextratrium auftralior 

343 

0 

41 

0 

4 


9 Media earum 

344 

G 

42 

0 

4 


lO Borea trium 

345 

3° 

44 

0 

4 


1 1 In finiflro brachio 

347 

39 

17 

30 

4 

2 

1 2 In finiftro cubico 

349 

C 

15 

50 

3 



1 3 Iu cingulo trium auftralior 

3 57 - 

IO 

25 

20 

3 


14 Media 

355 

IO 

30 

0 

3 


1 5 Sepcentrionalistrium 

355 

20 

32 

30 

3 

2 

1 6 In pede liniftro 

IO 

10 

23 

0 

3 


17 In dextro pede 

IO 

30 

37 

20| 4 


18 Auilraliorab hac 

9 

30 

35 

20 

4 


1 8 Sub poplice liniftro duarum borea 

5 

4 t >!2 9 

0 

4 

5 

20 Aulbalis 

5 

20' 28 

01 4 

i 

2 1 In dextro genu 

3 

3 ° 

'35 

30! 5 

1 

2 2 In lyrmate liue tradu duarum borea 

6 

c 

^4 

30 5 

1 

23 Auhrina 

7 


!^2 

30 5 


/24 A dextra manu excedensj& informis 

336 

044 

c' 3 

i 


NdromedahTiatuic Cephei, & CaiEopeia;, qua adamata e(V 
a ciipidine,& datum eitrefponfumjVt traderetur cetuiad de 
uoraiidam.Ha-c autem lujpenfainter duos montes, & «tui 
expoiita ell.cum omni muliebri mundo. APerfeo autem li- 
berata fui t,& ob id prolea dida fuitjbenelicioqueMinerua in coeleitiu 
Collocata fuit.Aiij aut dicunt inter ait ra collo cata,vt labor periti ater- 
nus pateret,manibus eius extclrs queadmodu cetui oppofita luit. Quse 
cu a Pcrfeo liberata etret,neque cu matre comorari voluit fed cotinuo 
cu Perfto profefta eft.Omnes fiellefunt 24 Iccunda magnitudinis, i in 
formiSjteniJ^ 7 .quart« I2.quinta;4 .Scytinlrainmaioiaginepatet. 

Andro- 



£T temporis LIB. V. jiy 

Andromeda fydus lo. 



3 iS THEATRI M V N D I 

TRIANGVL.VM SIVE DELTOTON 

lidusji. Cap. .24 





Ma- 

gnitu 

do 

tii- 

ra. 

FormXj& nomina (lellarum 

tudo 

do 

G. M. 


G. M. 

I In apice trianguli 

4 20 

16 30 

3 


2 In bafi pricedens trium 

9 20 

20 40 

3 


3 Media 

9 30 

19 40 

- 4 

5 

4 ScQuens trfum 

10 lO 

19 -C 

3 



longe ab Andromedspedibus adia 
cet fignumjquod Gr^xi ob fimiiitudiaemlicrere Deltoton 
dixerut.Latinivero ob formae proprietatem triangulum vo 
citarunt. Quodquidem a loueper Mercurium inter aftra 
pofimm dicut fhper caput Arietis pro eo^quod oblcurum efle dicitur . 
Qmdam vero di eunt Aegypti efTe effigiem fteilis figuratam in tribusan 
gulisjideft trigoih>3&.ISiium talem ambitum fecere . Habet autemfiel- 
lasquatuorlicecjin fingulis augulis finguiasjequibusvma cft clarior, 
tresfcilicetterti£ mag nitud.& quarta? , i.vtinfrain fuo fidere videre 
Ecet. 

Hadenus fiellas de[cripfimas,qasein Septentrionali plaga reperiun- 
tur,qu£ omnes funt ^ 60 Prima? magnitudinis fiint 3. fecunda? 18. ter- 
tia 84 j<l^art^ ly^jquintte^gjfext^ i^^KebuIofeji.obfcur^p. Nunc 
autem duodeciumprofcquemnrjquir in zodiaco deferibuntur. 

Sccun da pars con tin et duodedm zodiaci figna,qux fun r Aries , ta- 
urusjGeminijOncer^LeojVirgOjLibra aScorpio , Sagittarius Capri' 
cornas^Aquarius^Pifcesjquorum fingul^ ftelfe iiumerantur3& eorum 
litus LongitudojLaduido,Magnitudo,& Natura deferibuntur. 




XATITrCO B 



Aries. 


o Z, I <ri I 8 11 



3»o 


THEATRI MVKDl 
ARIES SIDVS 2i- Cap. XRV. 


Forras & nomina ftellarum . 


ILongi 
tudo. 
[G. M 


Latitu- !Ma- 
i do Ignitu 
G. M do. 


I In cornu duarum pra:cedens,& prima 

o 

? 

20 

3 

B. 

B 

omnium 


1 

o8 



B. 


2 Sequens in cornu 

1 

20 

3 

-- 

3 In n<5iu duarum borea 

4 Qii^ magis in Auftrum 

4 

20 7 

40 

5 

B. 


4 

50 6 

0 


B. 

P' 

5 Inceruice 

3 59 

50 5 

30 

5 

B. 

h 

6 In renibus 

IO 

506 


£» 

B. 


7 Que in eduiSione cauda: 

14 

304 

50 

5 

B. 


8 In cauda trium prjecedens 

17 

IO I 

40 

4. 

B. 


9 Media 

i8 

40 2 

30 

4 

B. 


lo Sequens trium 

20 

20.1 

50 

4 

B. 

— 

1 1 In coxendice 

13 

0 I 

lO 

5 

B. 

(f 

1 2 Iu poplite 

1 

20 I 

3 « 

5 

A. 


1 3 In extremo pede pofteriore 

8 

JO 5 

15 

4 

A. 




informes circa Arietem 


I Qujefupra caput 

0 

0 

3 B. 

2 Supra-dorfum 

15 ojio 10 

4 B. 

3 Reliquarum trium paruarum borea 

14 40! 12 40 

5 E. 

4 Media 

13 c|io 40J5 B. 

5 Auftralisearum 

12 3o|io 40(5 B. 


Ries inter aftra collocatus dicitur propter Phrixum, & Hel- 
lcmA.thamantis,& Nebula filios, qui cum nouercamin- 
terficere vellent a Libero iniania fuerunt affedli , qui dum 
periyluasvagarentur, matereiusArietem aurata pelle fer- 
tur adduxiffCjqui cum nauigare vellet in mare proiefti funt,quod pela- 
gus ab Helle nomine Hellefpontus uocatur . Helles autem ut ferunt , a 
Neptuno feruata fuit,& ex ea p uerum Poemcnem genuit . Phrixum au^ 
tem infidens pratparato arieti choicos adductus fiiit ad Oeta regem,ibi 
que Arietem matri immolauit,eique luam auream pellem concefiit an- 
tequam inter aftra proceflifl'et,quam Draco cufiodiuit . Genitum cute 
hunc dicunt Arietem ex Neptuno,& Theophane A.ltidis £lia,qut m cU 
ad.amaiTet iu infulam Chtinuillam traduxiynquelcutm ccnuertit,co 

qua 


ET TEMPORIS LIB. V. ji, 

qu» in Arietem muratus c6cubuit,ex qua Aries ChriffbucUus natus.Ki 
eidius huncArietem inquit ducem, StPrincipemefiezodiaci fignoru 
Hnmortalique honore donatum.Quod cum Ljber exercitum in Africa 
duceretj&aqute inopiam patereturfubito Aries ex arena exiuit,&Li- 
berum cum iuo exercitu ad aquam diuinitus perduxit,quo fadto Liber 
eum Arietem louem Ammonem appellauit,ciqi Phanum magnificum 
conftruxit eodem locOjvbi aqua reperta fuit , qui locus ab Alexandria 
noue dieru itinere diifatj&eft locus arenofus& Serpentem copiapie 
nus,& ab arena Ammon fuit appellatus . Prarterea Aries dux aqu^ im- 
mortalis mutatus,& coeli fidera confecutus.Conuertitaute caput ad 
taurum,ipfe autem cetera ligna ftquitur habet autem Hellas 13. terti* 
magnitudinis 2.quart*4.quint* 6.1ext*:i finformesvero funt j.quar 
t* magnitudinis, 1 -terti*, i -quint* 3 -quarum omnium litum , habebis 
infra vt in fua imagine cernitur. 



Ss Aries 




Aries fydus ii. 


TAVRVS 




ET TEMPORIS tIB. V' 

T WRVS SIDVS jj, 

Op. XXVI- 


Form£ &nominaftenarum 


qua in naribus. 

rtInterhanc,&Eoreumoculum. 

1 3 Inter eandem^Si: oculum aultralcm 

1 4 In ipfo oculo lucens«fubruffa,dii 5 la ocu- 

I Ius.»- 

II 5 In oculo Botco 

1 6 Qua inter originem Auftralis cornu, & 


i 6 Qiiaint: 
aurem 

1 7 In eodem cornu duarum Aultralior 

1 8 Qua magis in Boream 
ip In extremo eiuldem 

20 In originccornu Septentrionalis 


Longiui 

do. 

Laticu- Ma- 
do. gnitu 



19 4‘5 

6 0 4 A- 

19 20 

7 I 5 4 A. 

i8 o 

8 304 A. 

17 5 ° 

9 I 5 4 A. 


9 3C 5 A. 

37 o 

8 c 3 A. 

30 0 

12 40 4 A. 

26 20 

14 504 A. 

3 ^ ^0 

10 04 A. 

36 20 

15 304 A. 

32 0 

5 45 3 A 

3 S 

4 I 5 3 A, 

34 ic 

5 503 A. 

36 0 

5 IO I A. 

35 ic 

3 03 A. 

,40 30 

4 c 4 A. 



5H T H E A T R I M V H DI 


29 Huius lateris Borea 

l3i 

0 

5 

0 

s 

B 

T 

3 0 Pleiadum prtEcedentis lateris Boreus 

1 






& 

terminus 

23 

30 

4 

30 

3 

E 

it 

3 1 Eiufdem lateris Auftralis terminus 

25 

50 

3 

40 

3 

E 

i{e\ 

3 2 Pleiadu leques Auguftiflimus termin’ 

27 

0 

3 

20 

5 

B 

% 

3 3 Exigua Pleiadumj& ab extremis fedia 

U/: 

. c 

3 

C 


E 


1 InformescircaTaurum. 






I Infra pedem, & Armum dextrum. 

18 

40 

17 

30 

4 

A. 

T- 

2 Circa Anftrinum corti uprtecedens triu 

43 - 

20 

2 

0 

3 

V- 


3 Media Trium 

47 

20 

I 

43 

3 

A. 

<f 

4 Sequens trium 

49 

20 

2 

0 

3 

A. 


5 Sub extremo ciufdeih cornu duarum 








Borea 

J2 

20 

6 

20 

3 

A. 


6 AuPrina 

52 

20 

7 

40 

3 

A. 

cf 

7 Sub Boreo cornu quinque procedens 

50 

20 

2 

40 

3 

E 


8 Altera fequens 

42 ' 

ac 

l 

0 

3 

B 


9 rercialcquens 

J 4 

20 

I 

20 

3 

B 


lO Reliquarum duarum qu^B Borea 

35 

4 C 

3 

20 


E 

o* 

1 1 Qua: Aufiralis 

56 

4' 

I 

13 


B 




Aiirus idter aftra collocatus dicitur , quod in Taurunr lupi- 
rer fitlabuiole conuerfus-Nigidius hunc Iduem a Neptuno 
fl atre per gratiam adduxiife, qui in figuraTauri fenfum hu 
manum habefetjqucm lupirer S idonem miiica vt Europam 
Agenoris Eliam ad leportarctjhque per pelagus Sidonem venic,ibique 
Europam inter aquales fuas ludentem in templo Aelculapij confpexic, 
eamque repentino arreptum collocatam in fuo tergo deuexitin infula 
Cretam adlouem.Ob hanc igitur caulam lupiter taurum fideribus di- 
gnatus eil immortali memoriainfcrre.Aiijvei d volunt hunc efietauru 
qui coijt. cum Paliphae , cuius priores partes apparent , reliquum cor- 
pus non apparet propter tbeinineuin fexum^Vergit autem ad Orietem. 
Infigno autem Tauri l‘dns3& lacies hyades vocancur^qus Liberi nutri- 
ces dicutur3& Dodonides nimphxvocanturjque cum a Lycurgo capd 
uicatem timentes fugerentThebaSanefibialunone aliquid pateren- 
turjupiter iter liiera collocatas uoluit^hyadafque appellauicjquod na 
fccnte Libero eas iauenericjquas in fignum temporis pofuit , vel qu od 
lint pluuiaJes pluere ell, quia eorum ortus imbres concitat , vel 

quia 




et tEMPORIS LIB. V. 

^,n!a in modum V litterz pofit® funt-Alij yero Tcferunt ex' Atlante , & 
a duodecim filias procreatas cire,& filmm Hyantem, quem dum ab 
^ Ll T pone occifum fo rores omnes nimium diligentes flerent , o 



elteliasngurarasuyaut.aaj^^ciiduerunc lepte 

aut-TTpleiades.AHj autem volunt quinque cadmi eflefilias.Omnes ftel 
laiDratereara.qus in extremo cornu boreo eft.funt, 3 2. primie Ma- 
snit.i.tertte fi.quartE 1 1. quinte 1 3.fexts,i.informcsvero,n. quar- 
is magnit. i .quinte lOjVt bic^in fua imagine cernitur. 



Taur..s 



TO^gTT VDO* V 

' < '■■'i n 4- I / i A 



Gemi 




et tEMP6T\.IS' LIB. V. 
gemini SIDVS 24 CAP. XX -/n. 


Forma^A nomina ftellarum 

Longi- 

tudo 

G. M. 

Latitu- 
do . 

G. Mvl. 

Ma- 

gnitu 

do 

ni 

1 B 

4 B 

4- B 

Na 

ta- 

ra 

i^In capite gemini prccedentis caftoris 

2 In capite lequemisiubflaua Pollucis ^ 

5 In finiftro cubito Gemini procedentis 
a. In eodem brachio 

76 

79 

70 

22- 

40 

50 

0 

0 

9 

6 

10 

I 2 

30 

0 

0 

5 In Icapuliseiuldem Gemini 

75 

20 

6 

3*^ 

4 

B 


6 In dextro humero eiufdera 

77 

20 

4 

50 

4 

B 

0* 

7 In finillro humero fcquentis Gemini 

80 


2 

40 

5 

E 


8 In dextro latere antecedentis Gemini 

75- 



40 

5_ 

B 


9 in finiltro latere lequentis Gemmi 

76 

30 

3 

. c 

5 

B 


1 0 In liniftto genu pr£cedentis Gemini 

6^ 

30 

I 

3« 

3 

B 

' — 

1 1 In linidro genti lequentis 

71 

40 

2 

30 

3 



1 J In finiftro bubone ciiifdem 

75 

0 0 

30 

3 

A 

h 

1 3 In cauitate dextra eiuldcm 

74 

40 6 

40 

3 

A 


14 In pede procedentis Gemini priece.dcs 

60. 

0 

I 

30 

4 

A 

— 

1 5 In eodem pede fequens , 

61 

30 

I 

154 

A 


1 6 In extremo prjucedentis Gemini Prop® 

63 

30 

3 

304 

A 


1 7 in sumo pede hniicrc lequentis Geminij 6 5 

20.7 

303 

A 

pay 

1 1 8 In infimo pedis dextris ciulde Gemini 

6S 

0 

IO 

30,4 

A 

rn. 

1 Informes circa Geminos 







I Pra-cedensadlummumpedem Gemini 








procedentis 

57 

♦30 

0 

40 

4 

A 

2 

2 Qux ante genu finidrufequetis Gemini 

59 

50 

5 

50 

4 

A 


4 Sequentium dextram manum Gemini 

68 

30 

2 

15 

5 

A 


feq uentis tri um Borea 

8i 

40 

I 

20 

5 

A 


J Media 

79 

40 

3 

20 

5 

A 


6 Aultralis trium 

79 

20 4 

3° 

5 

A 

h 

7 Lucidalequenstres 

84 


2 

40 

4 

A 




I Fratres gemini cafter3& Poilox maxima, concordia ede d:- 
cunturjequibus cumvnus cecidiflet in pugna, qiiamaduer 
fus Arhenienfcs gerebant^alcer immortiirace.accepit>quos 

ambos lupiter in ccelciiium Concilio coilocauitj& Gcmi' 

nos 



32 « THEATRI MVNDI 

nos appellau!t,qui (alutares quoque dicuntur.Nam & hOrum ftellf ita 
fehabentjVtoccidentevnaoriatur altera. Alij2etum,& Amphionem 
effe volunt,idco eos ita faciunt, vt alter zonam,alter hyranj habeant, Ni 
gidius Deos fomothracs dixitjquorum argumentum nefas fit enumera 
re.Itemdicit caftorem,& Pollucem tyndaridas geminorum honore de 
coratos,quddprincipes pacationis dicantur,quod mare totum prf do 
nibus,maleficifque pacatum reddidiflentj&quo tempore nauigauerut 
cum Ialbne,atque Hercule ad pellem auream deferendam multis labo 
ribus,tcmpeftatibulqueconflii 5 iati periculorum, atque animorum ex 
perti impendia laboribus liberare fludicerunt,& cum aloue effent eia 
ti,petierunt a patre,vt fibiliceret in eo coeli loco conditui, vnde morta 
libus auxiliantes prolpicerepollent Quamobrem cis conceffum eftim 
mortali memoriajlocoque confutui, & plerifque mortalibus auxilian- 
ter lui colpcdtiis gratiam prabent-Has tamen fciat Chrifuanus Leftor 
fabulas elfe.Omnes ftelle 1 8 Xuntfecund® magnit. a.tertite, 5.quarts.9. 
cjuints 2.informesveroieptemfunt.Quart:E magnit.j. quinta, 4- quE 
per coelum diftributa funt , vt hic, in fua imagine cernit ur. 



€emini 



£T temporis LIB. V 

Gemini fydus 14. 


3 »? 


350 


theatri M VHV>h 


CANCER SIDVS 25. CAP. XXVIII. 


Longi- 

Forms& nomina ftellarum. tudo 

G. M. 

Latitu- IMa- jNa 
do gnitUj™- 

G. M.ido ri- 

1 In pedore nebulo fa media 39 40 

2 Qaadrilateris duaru prscedentiu Borea 91 0 

3 Auftrina 91 20 

4 Sequentium duarum,quie vocantur Afi- 

ni 5 Borea 93 40 

1 ' CJ 

0 40 ne. B, jjs 

^ i 5'4 B® 

1 10 4 AI 

1 

2 404 B0 

5 AuhralisA.linus 94 40 

6 In chele,feu brachio Auftrino 99 50 

7 In Brachio Septentrionali - 91 40 

8 In extremo pedis Borea 8d 0 

9 In extremo pedis Auftrini 90 50 

0 104 Aj- 

5 304 A? 

11 504 Ejl 

1 ■ 0 5 B gtp 

7 30 4 Ai 0' 

1 Informes circa Cancrum. 


1 i)upra cubitum Auilralischeks 103 o|2 4cj4 A. 

2 Sequens ab extremo eiufdenicheles 105 ©[5 40I4 A. h 

3 Supranubecuiam duarum praecedens 97 20J4 505 B o* 

4 Sequenshanc 100 2o|7 15I5 

Ancer in adris po/itus eile dicitur lunonis beneficio, cum e- 
nim Hercules ad fontem terneum depugnarer, hic Cancer 
Herculis pedem morfu deprehendit^quem miratus Hercu^ 
les calcatum contriuic 5 beneficioque lunonis magnis ho- 
no ribus decoratus efl, cum in numero duodecim lignorum fuerit nu- 
merarus/untin hoc ligno nonnuIlieffelli^jdequibusGr^cihanc fabu 
lam dicunt.Quodcum Liberalunoneinlania obiectafhgcret ad occa 
fus dodoncilouisaciulque templo refponfapeteretjmagniimbres cum 
grandine ortifunr. ea parte, quatranfituruserataAfinise contrariotra 
Icuntibus per aquas in vn o ex his redens,& ipfe tranfuedus eft fine peri 
cuIOj&abinfanialiberatus.Vniaucemexhis cfFecifTe dicitur, ut vocc 
humanaloqueretur & paucum poft tempus cu Priapo contendere ce- 
pit de membro naturali. PriapuscomprelTumafinumoccidit. louis 
autem beneficio vtrique immortali honore donati inter fidera colloca 
tus fuit.Alii vero aliam hurifis rei rationem afferunt, Quod cum aduer- 
fus gigances dij bellum gererent idem liber, 6c Vulcanus , & faciii alinis 



ET TEMPOTt .15 LIB. V jji 

infidentesproftaifuntad pugnam. Quod genus vi^To tumultu diro 
cum murmure rugiflent,gigantes eorum voce terrtt. fugerunt , & con- 
feftimdii de gigamibus triumpharunt, & idcirco una cum piafepio 
liTo inter aftra cSUocati funt,& in figno nobilis Cancri pofiti,cuius cur 
fijsad occafum tendit, ftellf funt omnes 9. quarte magnit.7, 
quinte,, i.Nebulofa; i.infortnes lunt 4. quart£ 
magnit. 1 . quintf 2- diftribure, vt in 
fcquenti imagine cerni- 
tur. 


r t 1 


Cancer 



AV>!?T* - - . tATITVUOBOR 


53S 


THEATRI MVNDl 


Cancer Siclus iji 



Leo 




ET TEMPORIS LIB. v.' 
LEO SIDVS z6. CAP. XXIX. 


Form:e& nomina ftdlarum 

Longi- 
tudo 
G. M. 

Latitu- 

do 

G. M. 

Ma- 

gnitu 

do 

Na- 

m- 
ra. ^ 

1 In naribus. ■ 

2 Inhiatu 

101 40 
104 30 

lO 0 

7 3 ° 

4 B 
4 B 
3 B 
3 B 

BSc 

par. 

3 In capite duarum borea 

4 Auftralis 

107 40 
107 30 

9 30 

cf 

B& 

par. 

5 

bp- 

V 

V 
c* 

V<f 

_! 

b 5 j 

b 5 : 

~l 

?5 

J 

3 In collo trium borea 

6 Media 

7 Auftralis trium 

8 In corde, quem regulum uocaiit 5 leu 

Bafililcum 

113 30 

115 30 

114 0 

115 50 

116 50 
113 20 
1 lO 40 
107 30 

II 0 

8 30 

4 30 

0 ic 

3 B 

2 B 

3 B 

I B 

p Haaaii:raiior 5 &.qua{iluprape( 5 lus 

10 Antecedeasparumeam 

1 1 In genu dextro 

i 2 In draco dextra priori 

I 5^ 

0 15 

0 0 

3 40 

4 A 

5 A 

5 A 

6 A. 

.1 3 In genu finiftro anteriori 

14 In draco finiitra priori 

15 In finiftra axilla 

1 6 In ventrctriumantecedens 

IIO 50 
115 30 
122 30 
120 20 

4 10 

4 15 

0 10 

4 0 

4 A. 

3 A. 

4 A. 
6 B 

1 7 Seqiientiu duarumin ventre borealis 

1 8 Qu^ auftralis 

19 In lumbis duarum^qu^ prrit 

20 Quefequitur 

1 26 20 
125 40 

I 24 40 

127 30 

4 20 

2 20 

12 15 

13 40 

6 B 
6 B 
5 B 
2 B 

2 1 In clune duarum borealis 

2 2 Auftrina 

23 In pofteriori femore 

24 In cauitate feu poplite pofteriore 

127 4 ^ 
129 40 

133 4 ^ 

135 c 

II 30 
9 4^ 

s 50 
X 15 

S B 
3 B 

3 B 

4 B 

2 5 Hac aultralior tamquam in cubitis 

2 6 Qusin pofierioribus dracibus 

27^In extremo cauda; 

135 f- 

140 O' 

137 50 

0 50 

3 0 

II 50 

4 A. 

5 A. 
I B 

Informes circa Leonem. ‘ 

1 hupradorfum duarum prgcedens 

2 Qurfequicur 

3 Subventretriumborea 

I 19 20 
121 30 

129 50 

13 20 

15 30 

I 10 

3 B 

3 B 

4 B 



Mcdi.i 




5 Auftralis trium 


6 In ter extrema Leonis &Vrfe nebulo- 

felnuolutionisj quamvocanrBere 
nices crines qua: maxime borea 

7 Auftralium duarum procedens 

8 Quefequitur in figura" 


foiij Heder? 


Sexta»pptimai oUaua, funtin imagine V-rfe maioris. 


Eo lunonis beneficio inter aftra collocatus dicitufjquod v'ir 
^ ceteras pr^cellatjalij ob primos labores Herculis raemo 

^ caula honorifice in cceleftium numero fuilTe collocatu . 

NigidiusreferthuncLeonemapudLunamfuifie nutritura 
lunonisiufiii&inArchadia in regione Nemee in Ipelunca micdimon 
nomine fuificjquam quidam Aphrifon dicunt &iuflu lunonis ad Her- 
culis exitium dimifilim 5 quem Hercules luflu Euriftei interfceit cura 
Molorcho holpirefuojcuius clauam pro viribus tributam principio eft 
adeptuSjCum qua Leonem interfecit itaq; poftea claua pro gladip pel- 
le pro fcuto reliquo tempore uti coepit , & apud omnes mortales 
gratus ob virtutem haberi coepitjiunoni vero magis odio efie. Qua 
propterLeonemccelcm memoria dignatum lunonis voluntate^ arbi- 
trantur . Hic confpicuus & maximus inter figna eft.Pierique volunt Ne 
mete g5'mnicos ludos cb hunc Leonem infiitutos. Hoc fignum ha- 
bet ftellas 27 primiH Magnit. z.lecundit^ z.tertia; 6. quarti^ 8 . quinta 5. 
fextar34. informes vero fancodojquartaf magnit. i. quinta 4iuminofarj 
i.obfcur^E 2. 


Leo 




et temporis LIB. V. 
Leo fydusiiJ. 


•yviia.vi 


VIR- 




33 « 


THEATRI MVNDl 

VIRGO SIDVS J7. CAP. XXX. 


Form^5& nomina fteliarum 

Longi- 

tudo 

G. M. 

Lati tu 
do 

G. M. 

“ Ma- 
gnitL 

dc 

'ura 

I Iniummo capite duarum procedens 
Auftrina 

139 4° 

4 15 

5 L 


2 Sequens Septentrionalior 

140 20 

3 40 

5 I 


3 In vultu duarum borea 

144 0 

8 0 

5 b 

s& 

4 Auftralis 

143 30 

5 30 

5 E 

5 In extremo ateiinittraj&Auttrins 

142 20 

0 9 

3 E 


6 Earumqu^infiniftraalaquatuorprfe 
cedens. 

151 30 

I 10 

1 E 


7 Altera fequens 

136 30 

2 50 

3 E 


8 Tertia 

160 30 

2 50 

5 B 


9 Vltimaquatuor 

164 20 

I 40 

4 B 


I o In dextero latere fub cingulo 

157 40 

3 30 

3 B 

>a- 

1 1 In dextra3& borea aia trium prascedes 

131 39 

13 30 

5 E 

1 2 Reliquarum duarum Auftrina 

IJ3 30 

11 40 

6 B 

um 

13 Ipfarum borea uocata vindemiator 

155 30 

15 10 

5 E 

I A 

b 

14 In finiftramanu quie Ipica dicitur 

170 c 

2 0 

?p- 

1 5 fub perizomateA clune dextra 

168 JO 

8 40 

3 E 

1 6 In finiftra coxa quadrilateri preccden 
tium borea 

169 40 

2 30 

3 B 


1 7 Auitraiis 

170 20 

0 10 

6 B 


18 Sequentium duarum borea 

173 20 

I 30 

4 B 

-a. 

19 Auftrina 

171 2 C 

0 20 

5 B 


2oIngenufiniftro 

173 0 

I 30 

' B 


2 1 In poltremo cox« dextra 



C B 

pa 

22ln firmate,qua:media 

23 Qus auftrina 

24 Qu^ borea 

00 00 00' 
M 0 

000 

7 3 ^ 

2 40 

II 40 

4 B 
4 E 

4 i 

fum 

d 

2 5 In Imiltroj&aultrinopede 

2 6 In dextro, & boreo pede 

183 20 
186 0 

0 ^0 

9 JC 

4 B 
3 B 

0- d 





- 


In- 


et temporis LIB. V. 


circa Virginem. 

direaum tuumj 


Media 
(5 Sequens 

I4 Sub ipica tamquam in lineam rciiarn 
trium pracedens 


5 Media earum,qu£E& dupla 
•6 Sequens ex tribus 


J58 o 
162 20 
I165 40 


170 

171 
173 


33T 


_3^;7_ 

308 
20 7 


3° 5 
3°, 5 
3°|5 

20 6 
^zoj 
50 6 



■ D afpe3:umBootsvirgoconflitutaeft,qua; Erigone dicla 

' eftjquieinter Leonem, &Libraminzodiaco locum tenet. 

Hanc Heliodus louiSj&Themidis filiam elle dicit nomine 

r, iuftam.Huncfecutus Aratus dicit,quod cum efletimmoita 

Es in terris morabatur,& a virorum alpediu fe fubtrshere .qlita cum foe 
minis confulto ludere, & conuerfai i uidebatur , & ab eis luftavqcaba- 
tur,& nondum inter homines nequitiam,neque nauigationc fuille led 
illam in terris moratam aiquitate hominibus praftitifle eo feculo^quod 
aureum dicebatur.Sed poltquam diminuti homines ab aquitate receC 
lerunt,illa cum ijs minime conuerfari voluit.Poftquam vero hominum 
mores in deterius uerfi funt, penitus fe de terris fuftulit,&in ea coeli par 
te habicaurt,qua nunc ellc dicitur.blonuUi autem eam elle Cererem di 
eunt, quod fpicas tencat,Alij Atargatin.quidam vero fortunam pro eo, 
quod fine capite aftris infertur. Nigidius de Virgine ita tefert .Virgine 
iuftitiam dicffiueaquitatem, quai ab hominibus recelTerit, & ad im- 
mortales merito tranfierit.Nam cum inter mortales conueiiiret omni 
buslocis,conciliabulifque folitamconfiflere,&pracipere hominibus, 
ne temere a luftitia & aquitate dilcederent , qui quan diu monitis eius 
obedirent,diu in uita fine cura,& folitudine futuros, led cum ne 
gligentiusaquitatem obferuantes declinarent, infidijlque 
cupiditate, &auaritia alter alterum deciperet ab ho- 
minibus dilcefllffe , & digna coelefti nume: o im- 
mortalem pramium pietatis polledit . Ha- 
bet Hellas 26.prima'magnit. i.tcrti®, 
6.quart2,6.quint;e. i i.fext® , 2. 
informes vero , 6. quints 
magnit.qJexts, 2 . 

Vu Virgo 


lON GTTVTiO* 

<r yi I 


338 ''^ThEATRI MVNDI 

Virgo fydus 17. 




ET TEMPORIS tIB; vr 


339 


LIBRA SIDVS 28. 
Cap. XXXI. 


. 

Foritiie, & nomina ftellarum 

[Longi- 
1 tudo 
G. M- 

1 Latitu- |Ma- |Ni 
f do Jgnituju 
G. M,[do 

z In extrema auftriaachele duarum luces 

2 Obfeurior in boream 

3 In extrema borea chele duarum lucens 

4 Obfcurior praecedens hanc 

191 20 

190 20 

195 3^ 

191 0 

0 40 

2 20 

8 30 

8 30 

z E 
5 E 
z B 
3 B 

X 

5 
h 

6 

pa 

ru 

a* 

5 In medio chele Aultrin^ 

6 In eadem, qu^prxit 

7 In media chele Borea 

8 Incademjqutefequitur 

197 

194 4® 

200 jc 
206 0 

I 40 

I 15 

3 45 

4 3° 

4 B 
4 B 
4 B 
4 B 

Informes circa Libram 

1 in Boream a chele Borea trium pra?ced. 

2 Sequentium duarum Auftralis 

3 Borea ipfarum 

4 Interchelasextribusjqu^elequitur 

199 30 
207 10 
207 40 
205 50 

9 

6 40 

9 15 

5 30 

3 B 

4 B 
4 E 
6 B 

4 Bi 
3 B| 

3 Aj 

4 A 

4 aI 

' 

5 Reliquarum duarum praecedentium Bo 

rea. 

6 QuarAuftralis 

7 Sub auftrina chele trium procedens 

8 Reliquarum Sequetium duarum Borea 

9 Auftralis 

203 40 

204 30 
196 20 

204 30 

205 20 

2 0 

I 30 

7 50 

8 lO 

9 40 


IcetScorpius non duodecimam zodiaci partem , fed lexram 
occupet 3 cum tamen neceiTe quodammodo ftieri t in duo- 
decim partes totum zodiacum diftribuere, ex eo figno non 
nullas ftellasfeparatim in hac parte defcribuntj qux/ignum 
LibriP conftitLiere dkuntur , quod illius ligni initio iint dies nc^libus 
^qu^dcSjVtVirgilius cecinit cumlcripfit Libra diefomnique pares ubi 
fecerit horas . Hic ille locus , quo futurum efle , vt Auguftiis cce/ar ccl 
lo ceretur feriptum reliquit idem uirgilius. 



Vv 2 


Anne 



34 ° 


THEATRI MVND 

^mt nnuttm tardis fydus te menfibus adda'> 

Qua locus trigonem inter, chelaf^uefequentes 
Tanditur,ipfe tibiiam brachia contrahit ardens 
Scorpius,^ CQili iuHaplus parte reliquit. 

In hoc igitur fignofunt{lell^8.fecund.Tmagnit.2.quart* 2.quimej 
s-lnformcs ^.terti^^magnit.i.quartse 5. quinta 2.ksXde^ j.dilpofit^ vt 
inirain imagine^non autem vt in tabula. 



Libr^ 



OOTAXID^T 


ET TEMPORIS LIB. V. 
Libra fydusiS 


34i 




THEATRI MVKDI 

SCORPIVS SIDVS 29. CAP. XXXII. 



Longi- 

Latitu- 

Ma- 

Natui 

Formx & nomina ftellarum . 

tudo 


do 

snitu 

ra. 


G. 

M. 

G. 

M 

do 



In Ironte lucentium trium Borea 

2C9 

40 

I 

20 

3 

B 

o" & 

^ Media 

209 

0 

2 

40 

3 

A 

parii 

Aullralis trium 

209 

0 

3 

0 

3 

A. 

B 

^ Qiur magis ad auftrum,& in Pede 

209 

20 

7 

50 

3 

A. 

■ 

j Uuarumconiunctarum Borea 

2 lO 

20 

1 

40 

4 

B. 

b, > 5 ^ 

5 Auftralis 

2 10 

40 

0 

30 

4 

B. 


j In corpore trium lucidaru precedens 

2 14 

0 

3 

40 

3 

A. 

cflSc 

§ Media rutilans.Antares vocata cor.t« 

216 

0 

3 

40 

2 

A. 

paru 

9 bequenstrium 

n 7 

30 

3 

3 ° 

3 

A. 

X 

1 oln vltitno accetabulo duaru prfccdes 

212 

40 


IO 

3 

A. 


1 1 Sequens 

213 

50 

6 

40 

3 

A. 

O- & 

1 2 In primo corporis fpondylo 

22 1 

50 

I 1 

0 

3 

A. 

V 

1 5 in fecundo fpondylo 

222 

10 

13 

0 

4 

A. 


i4ln tertio duplicis Auftrina 

jij 

20 

18 

40 

4 

A. 


1 5 Borea duplicis 1 

213 

30 

18 

0 

3 

A. 


1 6 In quarto fpondylo 

226 

30 

19 

30 

3 

A. 

5 

17 In quinto . 

231 

30 

18 

50 

3 

A. 


1 8 In fexto fpondylo 

233 

3° 

16 

40 

3 

A. 


19 In (eptimo.qui’ proxima aculco 

232 

20 

23 

10 

3 

A. 


20 In ipfo aculco duarum fcquens 

220 

50 

23 

20 

3 

A. 

^ & 

2 1 Antecedens. 

230 

20 

'3 

30 

4 

A. 

c/ 

1 Informes Circa Scorpium . I 

Nebulolalequens aculeum 

I224 

301 13 

I 

s|ne.A|^&| 

' 2 Ab aculeo in Boream duarum fcquens! 2 28 

yo|6 

IC 

|3 

A 


13 QuKfequitur 

I232 

40I4 

I0I5 

A 

•1 


Corpiusfaiieintcraftraaloue collocatus fuit, quod Ierunt 
exterra ortuuijut Oriona interficerctj ob cius loquacitate 
quippe qui gloiiarctur ex venationenuliaicramrclinque 
re.isautemOiionapercuiTitj&occiditjdtindcaloue in a- 
Prorum niitnerum relatus cl^vteius naturam futuri hominesintelli- 
gerent . Nigidius autem dicit Sccrpioncm ad perniciem Orionis in in 

lula 






ET TEMPORIS LIB. V $45. 

fuh chio iii monte chdippo ortum Dianae voluntate atque ope . Kam 
cuminmonteCeilionio veneraretur irridens Dianam contemnebat, 
eiufque opera , quic in monte conftituebac . Itaque Diana dicitur mi' 
iiile Scorpionemjqui Orionem vita priuaret.Poftea ab louc impetraC- 
(cjVt Scorpio in duodecim fignorum memoria conftitucrctur . Hic 
©b magnitudinem in duo domicilia >vt didum eft , extenditur , Ete- 
nim ad aiiud eius brachia ad aliud corpus5& cauda3& aculeus t endut. 
Habet autem ftelles, i i.fecund*magnica.tertiK3i3.quarta:,5*qumtX3 
j.informes vero tres, unam nebulofam&quinci^ magnic. oda- 

Uam ipheram diftributas vc in imagine peripicitur. 



Scor- 



LONGITVDO 


344 


TIIATRI MVNDI 


Scorpio Sidusi?. 



ET TTEMPORIS LIB. V. j, 

- 5 AGITTARIVS SIDVS 30 . CAP. XXXIIl. 


FormtE & nomina ftellarum . 

..ongi- 

tudo 

G. M. 

Latitu- 

do 

G. M. 

Vla^ 

gnku 

do 

Naju 

'a. 

1 IncufpideSagitt^ 

2 In manubrio finiflrK manus 

3 In auftrali parte Arcus 

4 Septentrionali duarum Auftralior 

237 5 ° 
341 0 
341 20 
242 20: 

6 30 

6 30 

10 50 

I 30 

3 A. 
3 A. 
3 A- 

3 A. 

4 B 

3 A. 

4 A. 


5 Masjis in boream inexrernitate arcus 

6 In humero finiftro 

7 Antecedens hanc in iaculo 

240 

245 40 

246 2 0 

2 

3 

5 *^ 

5 

IC 

V d- 

8 In oculo nebuloia duplex 

248 30 

0 

45 

Ne. B 

«fo’ 

9 In capite triumjquic anteit 

249 0 

2 

IC 

4 B 

xo Media 

231 0 

I 3 t 

4 B 


1 1 Sequens 

252 30 

2 


4 B 


1 2 In Boreo contadiu trium Auftralior 

254 40 

2 50 

4 B 


13 Media. 

255 40 

4 

3 ° 

4 B 

V & 

i4liorea trium 

256 10 

6 

3 ° 


15 Sequens tres obcura 

259 0 

5 

30 

6 B 

pajx 

1 6 In Auftrali contadiu duarum Borea 

262 50 

5 

0 

5 B 


1 7 auftralis 

261 0 

2 

0 

6 B 


18 In humero dextro 

255 4 ° 

I 50 

3 A 

— 

19 In dextro cubito 

258 10 


50 

5 A 

ij: & 

aoinfcapulis 

253 2° 

2 30 

5 . A 

B 

ii In Armo 

251 0 

4 

20 

4 A 


2 2 Sub axilla 

249 4 ° 

6 

45 

3 A 


25 In fuffraginelTniftra priori 

251 0 

23 c 

2 A 


24ln genu eiufdem cruris 

250 20 

18 

0 

2 A 


2 5 In priori dextraliiftragine 

240 0 

13 0 

3 A 


16 In finiftra fcapula 

Os 

0 

0 

13 

30 

3 A 


27 In pofteriori dextro Genu 

aSIn edudione caude 4 Borei lateris prt 

260 0 

20 10 

3 A 

__ 

cedens 

261 0 

4 

30 

5 A 

'r; i- 
I 2 

29 Sequens eiufdem lateris 

261 50 

4 

50 

3 A 

30 Auftrinilateris procedens 

261 50 

5 

50 

5 A 


3 1 Sequens eiufdem lateris 

162 y 

6 

3 ’- 

3 A 



Xx Sagit- 


. THEATRI M-VNI>I ' t 

AgittariusScorpioaeoriehteafcendiCjquo' afcSdqntcOrio 
occidic totus 3 & Cepheus a uerticret humeris cummanib% 

in cuius figni regione zodiacus circulus humillimusjeft pro ^ 

pter equina crura.Q-iidam negant dicentes nunquam Cen; 
taurosvllisiagittis vfosfuiile.Quidam aurem dicunt, quod quadrupe- 
des eife non videantur, Icdftans bipes lagittarius. Hic ^^55^ homo 
equinis pedibus eft& caudam habet uelutSagittarij, AliJ dicunt el- 

feOrdonemEufchemisMularum nutricis filium,& Heliconem habi- 

tade 3 & fa^ittis , & uenatu uicam exegide,qui inter infulas Ixpius cona- 
moracusplaufu cantus earum didinguebac ideft ad pedem manibus 
plaudebat.quo alij timerent.Huhc Mufe louis beneficio in aura retuic 

runc. Cuiusartesiaeaplaurus,&ragittiEintermorcalesmanfere.Kigi 

dius de Crotone idem dicit, led non conueriatum cum Mufisied dum 
illK cantusjchorofq-ue celebrarent tuc proculaudico repentino plaufu 
ad pedem feriendo obletftare canentes,ob hoc loue immortali memo- 
ris carum rogatu donatum, quod eilet nutricis earum filius ,idem o ■ 
ceaninepos. Habet autem ftellas 3iiecunda’magnit.2tertiiE9quar- 
ta: p.quinta; 8!ies,t^ a* Nebulofa3i.diilributas3perccelumj ut hje cer- 
nitur. 



.VI 


347 


■et temporis LIB. V.' 


Sagittarius fydus 30. 
roN^GrrvDO*^ 



4 » T H E ATRI M V N D I 

CAPRICORNVS SIDVS 31. CAP. XXXIIII. 



Form»5& nomina ftdlarum 


I In procedenti cornu trium Borea 


2 Media 

3 Aiiftralis trium 


[ 4 In extremo iequentis cornu 

5 In ridlu trium. Auftralis 

6 Reliquarum duarum procedens 

7 Sequens 

8 Super oculum dextrum 

9 In ceruice duarum borea 

I o Auftralis 

I I In dextro genu 

I 2 In iiniftro eenu iiibfrado 


13! n liniltro humero °j 7 4 ® 4 *‘'- 

iqSubaluo duarum continguarum pro- 
cedens 283 30j(5 50 4 A. 

1 5 Sequens ^83 40^6 o 5 A. 

i6ln medio corpor e trium fcquens 28 2 O j q 155 A. 

17 Reliquarum prfcedentium Auftralis 280 bU o 5 ' 

18 Septentrionalis earum 280 0 2 505 A. ^ 

ijlndorfoduarum^quatantcit aSo 00 

2oScquens 284 200 504 

2 I In Auftralis Ipinaantecedens duarum 286 40I4 45 4 

22Sequcns 288 ao^ 304 A._ 

23 Ineduclionc caudedaarumprocedens 288 40^ 10 3 A- 

24 Sequens 28^ 40I2 o 3 _A 

25 ln Borcaparte caudo quar.procedens 290 10^2 2C 4 B I ; 

2 6 Reliquarum trium Auftralis -92 0^5 o 5 B *'■ 

27 Media 2^2 q-2 50 J B 

28 Borca,quo in extremo caudo 292 0-4 20 ; B 

Vr Capricornus fit coelefti domicilio donatus multimiR- 
Q lenleruntjfed quod mihi magis verifimile uidetur in huc 
locum transferre voliii.Alij volunt capri fuilTe filium eius 

eaprocuiuslactelupiteriiutritusfuitjquarecumloue edu 


272 

20 0 

45 i 6 

B 

aya 

0 I 

45^ 

B 

272 

lO r 

306 

B 

270 

0 

m 

4 o !5 

B 

275 

04 

5oj6 

B 

275 

lO 0 

50 5 

A. 

275 

0 6 

3 oi 4 

A. 

174 

IO 8 

4 o !4 

A, 

280 

T 

404 


'283 

3o|s 

304 

A. 

283 

40,6 

0 5 

A. 

28 2 

014 


A. 

280 

o |4 

0 5 

A. 

280 

0 2 

50 5 

A. 

280 

00 

o 4 

Ecl 

284 

2ojo 

50 4 

A. 

286 

404 

454 

A. 

288 

204 

30 4 

A. 

288 

40 2 

10 3 

A. 

28p 

40-* 2 

^ i_ 

A 


ca- 


E T T EMP O R I S t IB; Y, 7 34? 

eftvtiapitcreum valde diligeret, & ob id in ccslo 
catus,cxquo faf^ ^ .^35,isperiiis placet, alia iabulam de eo nar- 

coUocaflet.Alijv^ , alia^in AEeyptum nonnulli Deo conucne- 

'■“mivcibBfruebanturrepentino aduentu Tipheus g.gantum maxi- 
‘T &crudelilfimuseorL inimicus adftit, quare maximo timore 
Prte’rriti Di j non folum ftatim profugerunt,ied vt tutiores effent in di 

imago , & figura 18 . Itellis ornata eft , quarum 4 -'^ ' 

fune quarta-,p.quinta g.fcxta; 6.vt m fua imagine cernitur. 




Capri- 




AQVA- 



et temporis LIB. V. 

AQVARIVS SIDVS 32. CAP. XXXV. 


Form»j& no*"*"* 

Longi- 
tudo 
G. M. 

Latitu- 

do 

G. M. 

Ma-| 

gnitul 

do 

s. 

cu- 

ra. 

I In capite 

J 9 5 

40 

15 

45 

5 

B 


2 In humero dextro,qu2 clarior 

299 

40 

IX 

0 

3 

B 

P 

3 QuiEobrcurior 

29S 

3 ° 

9 

40 

5 

B 


4 Inhumerofiniftro 

290 

0 

8 

50 

3 

B 


5 Sub axilla ^ 

290 

40 

6 

15 

I 

B 


6 Sub finiftra manu fequens trium 

280 

0 

5 

30 

3 

E 

f 

7 Media 

229 

30 

8 

0 

4 

B 


8 Anteccdenstiium 

278 

0 

8 

30 

3 

E 


9 In brachio dextro . j 

302 

50 

» 

45 

3 

£ 


1 0 In dextra mahujqu^’ Borea 

303 

'ojio 

45 

3 

B 

B 

II Reliquaru duarum auflralis procedens 

3°5 

40 9 

0 

3 

B 


1 2 Qu^/equirur 

306 

20,8 

30 

3 

E 


1 3 In ua/e duarum propinquatu prarcedes 

299 

3 ° 

3 

0 

4 

E 


14 Sequens 

300 

20'2 

10 

5 

B 

B 

1 5 In dextro clune 

302 

00 

50 

4 

A. 

C- 

16 In hniilro clune duarum auflralis 

294 

0 

'i 

40 

4 

A. 


1 7 Septentrio nalior 

295 

3° 

4 

0 

6 

A. 


18 In dextra tibia Auftralis 

205 

07 

30 

3 

A. 


1 9 Borea 

304 


0 

4 

A 


2oInfini!lracoxa 

301 

05 

40 

5 

A. 

r- 

2 1 Infiniftra Tibia duarum auftralis 

300 

40 

>0 

0 

5 

A. 

r 

2 2 Septentrionalis lub genu 

302 

40 

9 

0 

5 

A 


23 In profufioneaqu^amanuprima 

308 

20 

2 

0 

4 

B 


24 Sequensaaftra!ior 

308 

IO 

0 

10 

4 

A 


2 5 1.^1^ fequicur in primo flexu aqu^e 

311 

C 

1 

10 

4 

A- 

B 

26 Sequens hanc 

313 

20 

0 

30 

4 

A 

5 c 

27 in altero flexu auftralis 

313 

5 ^- 

X 

40 

4 

A 

P- 

^8 Svq.jcncium duarum borea 


3 <^ 

3 

30 

4 _ 

A 

¥ 

29 Auflralis 

312 

5 ^^ 

4 

10 

4 

A. 


30 In Auilrumauulfa 

314 

ic 

8 

15,5 

A. 


3 iPoit hanc duarum coiunctaru procedes 

316 

0 

I 1 

0 

5 

A. 


3 2 Sequens 

[316 


10 

S 0 I 5 

A. 

jl 


jjinfe- 



T H E A T R 1 M V VJ DI 


3 3 In tertio aqus fluxu Borea trium 

34 Media 

3 5SequciisTriutn. 

39 Seqiientiutn exemplo limili triu Borea. 

315 0 

14 0 

5 A. 


316 0 
316 30 
310 20 

•4 45 
15 40 

14 IO 

5 A. 
5 A. 
4 A. 

h 

& 

P. 

t 

37 Media - 

3 8 Auftralis trium. 

39 Invltima inflexione trium procedens. 

40 Sequentium duarum AuUraiis 

310 50 
3n 40 

305 IO 

306 0 

15 c 
15 45 

14 50 

15 20 

4 A. 
4 A. 
4 A. 
4 A, 

41 Borea 

4 2 Vltima aqu®,& in ore pifeis Auftrini 

306 3o’i4 c 
300 20 23 0 

4 A 

I A, 

Inlbrmes circa Aquarium 


1 Sequentium flexum aqux trium praxe- 

dens 

2 Reliquarum duarum Borea 

3 Auftralisearum. 

1 - 1 

320 0 15 30 

323. 014 2C. 

322 20 'i 8 15 

4 A 

4 A 
4 A. 



Quarius ita dicitur 5 quod eius' ortu hymbres plurimi fiant. 
Quidam volunt Ganymedem eumelie Troili& Calires ii- 
liunijqui cum in Ida monte venaretur ob nimiam pulchri- 
tudinemloue adamatus 5 & per aquilani raptus inter affra 
eft coliocatiis^DehincAquariusdiduSjquddaquam fundar. Nigi* 
dius Hydrochoon flue Aquarium exiftimat effe Deu caiionem Thefla- 
lum, qui maximo diluuio in monteHetna curaraore Pynha fit reJi- 
idtus . Pofteaque fe , & vxorem fuam in terra relid um cemuir , orbitatis 
mifertus a loue prscari coepit jVf aut ipfi interirent , aut homin um ge- 
nus rcftitueret.Iupiter rcfpondit5& per fortem indicauit > vt lapid es 
quos ante fe reperiflent poft fe ia<^tarent.lleuerfi itaque quotquot Deu 
calionmifit 5 viri fiebant j quos Pyrrha femina. Quofa< 5 i:orurfus ho- 
minum genus natum eftob quam rem A^Vgr^ce populus dicitur^quia 
lapis antiquitus appellabatur. Ab antiquis diciturjArifleus 

filiUs Apollinis fuiflejquem Apollo dicitur excyrene procreafle , quam 
compreflit in monte Orpheo , qui cyrenis eft appellatus.Arifteus qui- 
de omnibus artibus peritus dicitur, quibus ceteros homines ad bo- 
nos ffuiftuSjVtiiitacemque perducebat. Is cum caniculae fignum pefti- 
ferumoriretur,&ftatimprxfenresfru^usI«rderetur & homines diu- 
durnapeftilentia afficerentur 5fa€fun eftjUt a diis impetraretur ,& 
maxime a Neptuno I-cuis fratre, ne ttmpeftatibus^& ventis patere- 

turhu- 




2 '1 : ;E-T TEMPOms Lia V ^5^ 

nir humanum genus indignis calamitaubus affici. Itaque venia data, 

ronftitutumeft aftris,vtcamcute ttete e^.tu yenn perflarent dies 
^cher quadraginta , eiufque pefiilenti^unn abfcinderent . Qua- 

orc^ter Arifteus intgr aftra cft collocatu? hoc, autem 

^ ^iignofuntftell;E42,prim^magnitu<iinir, i.ter- 

per coelum di(lribut^,vt in 
fra in fua imagine 
cernitur. 


V 


s 






i 


Yy “Aqua- 



SJ 4 


THEATRI M V N D l 
Aquarius fydus 31. 




ET TEMPORIS LIB. V. jSj 

PISCES SIDVS 33. CAP. XXXVt. 



ForniK> & nomina ftellarum 
j inorePifcis 

j In occipite duarum aultralis 

3 Borea 

^ I n dorfo duarum 

5 Quafequitur 

6 Inaliudpr*cedens 

7 Sequens 

8 In cauda eiufdctii Piici s 

9 In lino cius prima a cauda 

1 o Qute fcquitur 

1 1 Pofthanctriumlucidarumprscedes 

II Media 

13 Sequens 

14 In flexura duarum exiguarum borea 

1 5 Auftralis 

1 6 PolI inflexionem 

1 7 Media 

1 8 Sequens 

1 9 In nexu amborum Unorum 

10 In boreo lino a connexu pratcWens, 

1 1 Poit hanc trium aultralis 

2 2 Media 

2 3 Borea tri u & eft in extremitate caud? 
24ln ore Pileis fequentis 


2 5 Auftralis 

2 6 In capite trium paruarum fcquens 

27 Media 

28 Qusprarit ex tribus 


Longi I 
tudo 
G. M. ( 
315 

317 307 

319 20 d 

324 0-/ 

319 20^ 
123 0 2 

329 20 d 

' 734 20 ; 

336 20 2 
s 340 30 2 
343 7° ;] 
346 20' 1 
2343 40 2 
346 20 ; 
3 5 0 20 2 

352 02 

354 0 -, 
356 oS 

5 354 
■353 301 

353 40 : 
1352 50 s 

355 202 


Latitu- Ma-Natu- 
j do gnitu 
' g. M do ^ 

9 154 ^ 

7 3^4 S 

6 20 4 B ? & 

^ 504 B P*B 

7 3^4 ^ 

4 3^ 4 S 

2 304 B 

6 204 B 


104 B 

20 4 A- 
o ^ A. 
o 6 A. 

20 4 A. 

404 A.- 
474 A.|P- 
303 A.f 


349 D 14 

349 40 13 


5 5 <? r H E A T R 1 M V RPi ^ 


^2lnaluodudrum34U2l>br^ , >13 5 5 -3s|i7 .' B| 

3 3 Qmemagis in auftrum 

34ln lpinafequente prope caudam 

312- 40 
253 20 

15 20 

11 40 

4. B 

4 E 


1 Informes circa Pifces ' • . 

r In quadrilatereliib pilee praecedente 





Boreilateris,quK priit 

2 Qusfequitur 

3 Auflralis lateris antecedens 

4 Sequens 

324 3° 

325 45 
324 0 

425 40 

2 40 

2 30 

5 50 

5 20 

4 

4 

4 

4 



In zodiacoigiturfuntftellie 346.Prim^ magnitudinjsj 5. fecunda 
^.tertia 64.t3uartie 1 3 2.c|ninta io6Scxtx 27**iebuIofa 3.&coimqua 
.Berenices dictaeflluminoiuj i, obicuraj2*ciu¥acoiione extra nume- 
rum conflderata fuerunt. 

Ifces hi funtj& maior Pifcis.Nigidius has pifees dicit in fiu- 
^ Euphratre fuifle, & ibi ouum iuueniiie mira; magni- 

tudinisjquodvoluenteseicceruntinterramjatqueiraco- 
lutabam infedi(re,& poft aliquot dies exclulilTe eam fyria , 
qua vocatur Venus, maximeq; mifericors ad homines pertinebat.qua- 
quemulca, qua ad vtilitatera hominibus verterentur, ea dicitur inue- 
ni(re,auam quoniam Sapius lupiteraMercurio laudari,ncminarique 
audiret,quodin Deos religiola, in homines officiofa diligenter fuit ro 
gata a Ioue,quod libi optanti tribui poftularet,illa ait,vt Pilees, qui fua 
originem ferualTent immortali pramio afficerentur, lupiter in duode- 
cim fignis Pilcesiiderum fplendore decorauit . Vndefyri neque hos pi 
fces edebant & columbas poteftatem decorabant .Horum autem alter 
aquilonius eft,alter auftralis ex aduerfo caudis vtrinque politis. Habet 
inter fe alligamentum lineum continens ufque ad priores pedes ai ietis. 
Andromedae autem humerus dexter Pileis eft fignum,Huius Ilelte lunt 
34.tertiaemagnit.2.quarta: 22.quint£ 3.fe'ktK 7. informes vero funt4. 
& quarw magnitudinis omnes. 




et TEMPORIS r 


Pifccsfydus35. 


T ahuU 


3j8 theatri MVNDt 

TABVLJE TEKTlM FtAEj COHTINENS 

nomina omnium jiderum . qu^axo^*^» 

firalem vorgunuvna cum numero, orSne,Lon- 
gitudtne. Latitudine, Magnitudine , 

0' Natura Bellarum. 


CETVS SIDVS 34. CAP. XXXVIT. 


Formx j & nomina ftdlarum 

Longi- jLatitu- 
tudo 1 do 

G. M.G. M 

Ma- 

gnity 

do 

N'a 

:u 

ra. 

I In extremicate nans 

1 1 

° 

7 

45 

4 


2 In mandibula fequenstrmm 

11 


II 


3 


3 Media in ore medio 

6 



S^' 

3 


a. Procedens trium in genu 

3 

if 

14 


3 


5 Inocnlo 

4 

0 

8 

10 

4 


6 In capillamento borea 

5 

30 

6 

20 

4 


7 In iubaprf cedens 

I 


4 

lO 

4 

Ii 

8 In pe<aorequatuorpra!cedetium borea 

355 

20 

»4 

30 

4 _ 


9 Aullralis 

356 40 

28 

0 

4 


10 Sequentium borea 

0 

0 

»5 

lO 

4 


1 1 AuftraUs 

0 

20 

»7 

3 ^ 

3 

F 

1 2 In corpore triumjquf media 

345 

20 

»5 

20 

3 


1 3 AuftraUs 

346 

20 

30 

3 « 

4 


i4Borea trium 

348 

20 

20 

30 

3 


1 5 Ad caudam duarum ftquens 

343 

0 

15 

20 

3 

B 

1 6 Prf cedens 

338 

20 

13 

40 

3 


1 7 In cauda quadrilateri lequentiu borea 

335 

0 

1 

40 

5 


18 AuftraUs 

334 

0 

13 

40 

5 


1 9 Antecedentium reliquarum borea 

33 » 

40 

13 

0 

5 

F 

ao AuftraUs 

33 » 

20 

14 

0 

5 


3 1 In extremitate Septentrionali caud® 

3 »7 

4 c 

9 

30 

3 


3 2 In extremitate Auftrali caudte 

229 

0 

20 

30 

__ 3 ^ 




ET TEMPORIS LIB. V. j;, 

S Vpcrfluuium,&fub Ariete ScPifcibusin oaauaSphrtraCe 
jps collocatus eft . Dicitur autem a Neptunojinifsus ad Ce- 
pheum propter inuidiam Nereidis , a qua contra Caffiopa; - 
lam & Andromedam exardefcebat propter nimiam pulchri 
dinem HuiccetuiAndromedapropofitaerat quemPerfeus intcr- 
fecit, & a loue in aftra relatus eft,vt memoria huius actiouis 
perpetuo maneret . Infunt in hoc fidere fielis 
2 2. terti® magnit. i o. quart® 8 .quin- 
t® 4-per cslum diftribut®, 
vtinfua imagine 
cernitur. 



Cetus 



LONGITVDO 



ORJOM 




■blot 







3«2 T H E A T R 1 M VM d i 


3 1 Medii - ' 

30' 

c 

29 

' 30 

3 


32AuftraIis 

50 

-20 

129- 

50- 



3 3 in extremo enfisduarcmfequens 

51 

0 

i°. 

3 ° 

■ 4 


Sq-Pracedens 

48 

20 

30 

50 

4 

i 

3 5 In finiftro pede,cIara,&flnuio comunis 

42 

30 

41 

3 P 

1 

h 

36 InTibjafiniftra 

44 

2 0 

30 

15 

. 4 


37 Iu finiftro calcaneo 

46 

40 

| 3 I 

10 

4 


3S In dextro genu ‘ 

53 

3 ° 

33 

30 

3 _ 



& incola dicitur ante tauri ueftigiafulget,& dicitur 
M urinaideft abaquaruminundatione.Ttmpore.n. 

hycmis 0ritur3& tunc mare , & terrs tempcfiatibusinfeflan 
tur.Hunc Romani iugulamuocatunt, quod fit armatus, vt 
gladius ftcllarum luce terribiliSjSc claTiflimus,qui fi fulget, fercnitatem 
portendit,ficbfcuratur,tempeliatcm.HuncHefiodusinquitNcptuni, 
&EuriaIcsfilium3Ci!idouodatumeftaKeptuno,vtfuper fludiis am- 
bularet velutifuperterram.QuicumchiumveniiTet Merope Oenopio- 
nis filiam ccmpreliit,qucm Oenopion ob iniuriam cbccecauitjSf defi- 
nibus fuis e>;p ulit. Ipfc cumLemnum venifiet , d Sole dicitur ei lumina 
refiituta efie,& reuerfus eft ad Oencpionem,qui cum a ciuibus in terra 
abfconderetur Oenopion, deljrerata eiusinuentione Cretam eft prole 
iftus,t bi cum immodice vcnaretur,& a Diana corriperetur , ait fe n ulla 
fer am in terris rclidurum.TellusindignataScorpicncnjmii SE magni- 
tudinis extulitjqui pcenas eius magniloquentiae fumerer.Iupiter autem 
obvirtutem euminaftraretulit^qui&Dian^rogatu Scorpionem pa- 
riter inter aftra collocauitjquorum extra magnitudinem-flellf qnoque 
eorum ampIiilima^funt.Aiijverodicuntjquod caubriia qusedarnThe- 
bis voto pctiitjVt filium haberet. At quam IupitcrjMercurius3& Neptu- 
nus bofpites \ enerunt^qna? eis hofliam imolauitaVt filius fibi naiceretur 
cuiusbouispelIedctradaDiiineamminxerunt 3 & Mercurii iufiu ili* 
pellis cum vrina terra obrura eftjCx qua puer natus eft ^ quem Orionem 
vocarunt & in cceleftium Concilio collocarunt. Quidam autem dicuc 

Vrionem methimnffumjqui cum plurimum cythara valeret Rex Corin- 
thiorum nomine Pyrantus eum dilexitjqui cum a rege impetrafietjVt ci 
uitatem artefua illuftrarer3& magnum peculium fibi comparafiet cen- 
lurarunt lamuli^cum nautisjvt cum interficerentjquem cum vellentit^ 
terficercapetiit ab eis^vtante decantaret. Cum autem Cythar^fonus cu 
vocc eius audiretunDelphini eireum nauim venerunt, ille fuper «num 

exiis 



ET TEMPORIS LIB. V ' 
ex iis fe prsdpitauit,qui eiim fablacum ad regem Pyranthum Corincha 
detu!i:.15elphinusfubdaa:is per sftum aquisexanimatus eft. Orion au- 
tem cumruoscarusPyraathonarrafTetduflltrex Delphinum fepeliri,& 
ei mnaumencum faciendum curauit.Poft vero aliquantulum temporis 
nauis,qaa Orion deueiius erat Corinthum appulit . Nautas cum ad !e 
adduci rex impera!Iet,& de Orione inquireret eum diem fuum obijce 
dixerunc.Quibus ille craftinodnquitjdie ad Delphini monumentum, 
iurabitis,eoiquecallodiri,m3ndauit,&Orionemita ornatum, iicut ie 
prtecipicaueraf in monumeto delitelcere.Cum autem addudli pro Del- 
phini monumentumiurarent Orionem obijIle,& de monumento pro- 
dijfifet illi eum videntes obmutuerunt . ibique regis imperio cruciSxi 
sut.DcindeIouismilerationediciturOrion cum Delphino inter adra 
politus. Nigidius autem refert, quodam tempore Ionem cum ceteris 
Diis apud MufeumBiftoniorum regem hoipitio daplili, copiofoque 
affeiSu prxdico in hilaritate conftiruiire,vt in corio tauri , qui tunc im- 
molatus fueratmingerenc,eoqueloco in corio terra obruto natus fit 
Orion,quifaaus adokfcens digna Deorum forina,& egregia virtute in 
citatus immortali memoria obtempcrabat,quib us ortus dicebatur. Na 
cumin celmio venaretur Dianam irridens contemnebat eius opera, 
que in monte conftituebat. Itaque Diana Scorpionem mififfe dicitur, 
qui Orionem intcrficeret.Orion vita priuatus in coelum re- 
latus e(l.Hal>et autem Orion ftellas 38.prim£ma 
gnit. 2.1ecund.? 4.tertia: 8 .quartte i j . 
quintar,3.lexts. j.Ncbu- 
loia 1. 



Zz 2 


Orien 



J <4 f H E A T R I M V N D I 

Orionfidus 3 J. 

lErtKTGTTVDO , . 



. ET temporis LIB. V. 

. - FLWIVS SIVE ERIDANVS^ VjEL MILVS. 
'fidus 36. Cap. XXXIX. 


Forms & nomina ftellarum . 

1 Qu 2 in finiftro pede Orionis in princi 

pio fluuii 

2 In flexura ad orus Oriois maxime borea 

3 Poft hanc duarum fequeiis 

4 Qu^pr^it 

Longi- 
tudo 
G. M 

Latitu- 

do 

G. M. 

Ma- 

gnitu 

do 

Na 

ru 

ra. 

£ 

k 

h 

41 40 

42 lO 

41 20 

38 0 

31 50 

28 15 

29 50 

28 15 

4 

4 

4 

4 

5 Deiadeduarum,qu« /equitur 

6 Qu^pntcedit 

7 Poft hcec/equens trium 

8 Media 

36 30 

33 3 ° 

29 40 
29 0 

35 50 

25 20 

26 0 

27 0 

: 

4 

4 

9 Antecedens trium 

1 0 Poft interuailum iequens ex quatuor 

1 1 Qiiatpratithanc 

1 2 Tertia pratcedens 

26 lO 

20 20 
18 0 

17 30 

27 jc 

32 ic 
31 0 

28 50 

4 

3 

4 

3 

1 3 Antecedens omnes quatuor 

1 4 Rurftis fimiii modo , quse /equitur ex 4 

1 5 Antecedens hanc 

1 6 Procedens hanc etiam 

15 30 

10 30 

8 lo 

5 30 

28 0 

25 30 

23 50 

23 10 

'3 

3 

4 

3 

5 

1 7 t_)u^ antecedithas quatuor 

18 Qua: in conuerfione fluuii pedus- ceti 

contingit. 

19 Qua’ fequitur hanc 

20 bequentium trium pracedens 

3 50 

358 30 

359 20 

2 10 

23 5 

23 10 

34 50 
38 30 

4 

4 

4 

4 

f.| 

i 

f? 

2 1 Media 

22 Sequensrrium 

23 In quadrilatero pcedentiuduaru borea 

24 Aultrma 

7 10 

10 50 

14 4C 
14 50 

38 IO 

30 0 

41 30 

43 30 

4 

5 

4 

4 

2) ^‘^quentis lateris antecedens 

2 6 Sequens earum quatuor 

coniun(ftaru duarum borea 
in auftrum 

15 

18 c 

27 30 

28 20 

43 20 
43 20 

50 20 

51 45 

4 

4 

4 

4 

-9 ^ 1 i.ncxione duarum Iequens 
joPracedens ^ 

31 30 
19 10 

53 50 

53 JC 

4 

4 



3«« T E A T R I M V N D I 


3 1 in'iciiqua ditiandatriumiequens 

; I ic 

53 01 4 h 

2 Media 

^ l6 

53 3°l 4 

3 3 Piuiccdeni truim 

5 ic 

5* «1 4 

3 4 In extremo fluminis 

d5? 30 

53 30 I I nr 


Ludus fubrer cetum collocatus eft,vt in c.li plaga cernitur, 

^ aj quem fini.ter.Orionis pes extenditur,ab aliis padasefle 

^ putatur,&ideoiterailracoilocacus,quodaraeridianisp3r 

tibus dirigere ccrnitur.Hefiodus autem dixit , eum inter a- 
{Ira collocatum propter Phaetota folis,& Climenis filiu, q ui pactis cur 
rum afcendiiTe dicitur, cumque . a terra ierreretur altius prs timore in 
■ Eridanum fluuium,qu.i dcpadus dicitur,cecidit a loue fulmine percuC 
fus,ex quo omnia flagrare coeperut.caufaq; extinguendi uniuerfos am 
nesimmillbs elic omneq; mortalium genus inteniiTepreterPyrrhaiu 
&Deucalionem,fororefque Phaethontis flentes in arbores populos 
verfar funt , lachrjmeq; earum in electrum durare dicuntur Heiiadefqi 
appellata;. A quibufdam vero Nidus,qui & Gyon exiftimatur & in ter fi 
dera collocatus,qu6d a meridianis partibus curium dii igat.Eft auteia 
fidus multarum ftellarumfpledoreadornatum&fubiacet ei ftellaqu* 
Canopus dititurjfiuePtolom^onjquEmaximefpiendet, tangit temo- 
nem nauis,qu$ humillima apparct,qudd circa terra eflevidetur,& nul- 
lum fidus inferius apparet , qu£ ob id terreflris vocatur . Habet autem 
ftellas 3 q.primiemagnit.i. tertia: j.quart£ ay.quints, i.perodlauaiu 
Sph^ram ita diftributasjVt in fua imagine cerni poteft 



Flonius 



XONGITyDO 


ET TEMPORIS LIB, V. 367 


Fluuiusjfiueeridanus, fydussS. 





■M^SiPEpusfub pedibus Anticanis 5 & Orionis conftitutus eft.Hic 
W dicitur Orionis canem fugere venantis . Nam vt venatorem 

eumfinxerunta!iquadecaula,icaLeporeraeiad pedesfu- 
gientem finxerunt. Quidam neganttara nobilem, tamque 
magnum venatorem,de quo ante in Scorpionis figno diximus,&po- 
ftea in ipfius figura dicemusjoporterc Leporem venari. Callimachufq; 
accufateum,quodcumDiana!criberet laudes, dicit ca Leporino sagri 
negaudere,& eas venari dixerit.Nonnulli a Mercurio inter ailra collo- 
catum dicunt propter nimiam veIocitatem,Gue quod inter quadrupe 
des plurespariar,&quofdafoetuspariat,quofdamver6in ventre ha- 
beat,ficut Ariftoteles teftatur,qui de animaiium generatione conferi- 
pfit. Antiquitus autem dicebatur in infula Hiero nullum Leporem fiiil 
fejfed quod ex eorum citiitate adoleicens quidam ftudio generis ab ex- 
teris locis Leporem foeminam perduxit, & ad eius partum diligentifli- 
me,que opus e(lent,adminiftrauic,Itaque cum peperilTet, & complures 
eius duitatis ad ftudiiun intendi(£-t,& partim pretio.partim beneficio 
mercati efientjomnes Lepores alere ccepcruntjquibus cum nihil dare- 
tur ad manducadum impetu fi!do,cmnia comederunr.quo fa£io infii 
lam calatmcas atilifit, Itaque pofiea Leporis figuram inter aftra colloca 

runt. 






tunt. 


Et TEMPORIS LIE. V jf» 

. • .,„fminifrent,nihi! his exoptandum in vita, fi in- 

Vt homines m dolorem capere poferius 

fclemervt^^^ 

quart® 6, qnintie 4.vtinfrain luaima 
^ giae facile cernitur. 



1,2 


Aur» 


LATITVDO AvSr 



Canis 



TEMPORIS LIB. V. ; 7 t 

CANIS MAIOR SIDVS 38- CAP. XLR 


Tortos, Sc nomina ftellarum 

Longi- 

tudo. 

G. M. 

Latitu- 

do 

G. M. 

Ma- 
gni tu 
do 

I 

4 

4 

4 

NaI 

tu- 

ra. 

K 

& 

r 

0’ 

$ 

$ 

fTiTorcIplendidiflimavocaLE canis cades 

2 Inauribus 

3 In capite 

Tn rnllo duarum Borea 

71 0 

73 0 

74 4 "> 

76 40 

39 10 

33 0 

36 30 

37 43 

5 Auttralis 

6 InPedlore 

7 In genu dextro duarum Borea 

8 Auftralis 

78 40 

73 50 

69 30 

69 20 

40 0 
42 30 

41 13 

42 30 

4 

3 

3 

5 

3 

3 

3 

4 

9 In extremo prioris pedis 

loin genu fmiftro duarum pra:cedens 
ir Sequens 

T ■. In humero fmiftro duarum lequenj 

64 20 

68 c 

69 30 

78 0 

41 20 

46 3C 

45 50 

46 c 

I } OiL® 

i4ln cduclione femoris finiftri 

1 5 Sub aluo inter femora 
r 6 In Doplite curis dextri 

75 , 'O 

80 0 

77 ° 

76 20 

47 ^ 

48 45 

51 3 ^ 

53 LS 

5 

3 

3 

4 

1 7 In extremo ipiius pedis 

63 0 

33 45 

3 

sl 

18 In extrema cauda 


3 

- 

1 Informes circa Canem. | 

i~Ad Septentrionem ad verticem canis 

72 5c 

25 15 

4 


2 Sub pofterioribuspedibusadreilamli 





neam 

63 2 C 

61 30 

4 


? QLi£ma£»isinBorcam 

64 40 

58 45 

4 


4 Qu;e etiam hac Septentrionalior 

66 2C 

47 0 

4 



3 RefiduaipfarumquatuormaximeBorea 

67 30 

56 0 

4 


6 Adoccafum quaiiad reilam lineam 3. 





procedentis 

50 20 

53 30 

4 

9 

7 Media 

53 40 

37 40 

4 


8 Sequens trium 

55 40 

39 30 

4 


9 Sub his duarum lucidarum fequens 

52 2C 

59 40 

z 


IO Antecedens 

49 20 

37 40 



1 1 Reliqiia Auftraliorfupradiifds 

45 3« 

39 3 ° 

4 : 

Hic 

— 




37 * 


T H E A T R I 'M V N D t 

Ic canis dicitur maior , quod plures habeat fteilas quam mi- 
nor,de quo hsc fabula narratur. IcarusaLibero hofpitio 
receptus eftjquiei utru vino plenum dono dedit, iuflitqijvt 
illud per terrarum orbem diftribueret . Icarus deinde cum 
in terram Atticam deueniretpofteris hocfuauitatis genus tradidit. Pa 
ftores ucro cum immoderatius biberent ebrii ladi conciderunt.Hi au- 
tem cum arbitrarentur Icarum fibi malum medicamentum dedi(re,eu 
fuftibus interfecerunt.Icaro autem occilb canis, qui cum eo fuerat Ne 
rea nomine ululans. Erigone eins filia: moftrauit, vbi pater infepultus 
iaceret,qu6 cum veniflet eius corpus lcpeliuit,iplaquefe in monte Hy. 
mettum contulit,ibique laqueo fibi mortem conieiuit.T unc dicitur Li 
ber a Iouepedifre,vtErigonem,& Icarum in Deorum numerum refer 
rent. lupiter autem eiuspetitioneauditaErigonemfignum Virginis 

nominauit. Icarum autem patrem eius Arcturum . ^'anis auteiri Icari , 
qui vlulans ante p edem pendentis Virginis UKSftuus elt Aftricynon 
nominatur.Habet autem fteilas iS.primajmagniti .tertia 5. quarta 5. 
quintE y.quKin cylo dilpofita'funt3Vtinfra,fuaimaginc cejniturunfor 
mes, 1 1. fecunda’ inagnit. a quarta ?. qua in imaginem Nauis tranflat* 
funt. 




Canis 



ET temporis LIB. V. 
Canis maior fydussS. 


J7J 



0 €' 


. 374 T H E A T U I M V K r> ! 

PROCrOK QVI, ET CANIS MINOR VEL AHTT- 
cantiSjvelCanisfyriusJj^dus 39. Cap. XLIL 




Ladtu- Ma- 

iVSUi 

FormE & nomina ftellarum 

WWM 

do gnitu 

'S. 


G. M. 

G. M. do 

] 

I In crure 

78 Z<i 

14 oj 4 

5 d 

2 In fcemore fulges Procyon/eu Canis 83 30 

16 lOl I 



YnusfteUaefthuiufmodijVtcumfolad illam accedic calor 
duplicacur5& hominum corpora mak afficiuntur. Syr(yrn 
autemvocatum putant propter flam^ecandorem.LaunivQ 
f am eam caniculam vocant, vnde 6 c dies caniculares dicun- 
utjqudd quamdiu foi cum illa eftjpeftifera cftjfed pro qualitateadiace 
ttium cumulatur . Nam aut vincitur,aut morhofis vticiir viiibus .Hinc 
eftjqudd cum certo tempore oritur no femper efl: noxia. Quidam vero 
dicunt canem fiiiile, qu£ Europae cum dracone cuftos data eft , quam 
poftea Minos accepic.Eadem poftcaob medicina caufam Procridi dq 
no datamjquera poflea cephalus pofficdit uir Procridis, qui ea ad The- 
bas duxit ad Vulpem Thebanorum agros infeftaterajcui Cani fatura c- 
rat,ne ab vllo poffiet interfici.itemque Vulpi.Iupitcr vero Vulpem in la 
pidemconuertit,& Canem inter aftra collocauir.Aiijdicuntjquddcu 
hominibus fteUar relinquerent locum milTus ed legatus Canis ad dolo- 
ram.quam vt\ iditadamauit. Qui cum amore rlagraret,neque iUa fnij 
polTet in dies afperiiis urebatur,ca!amitate accepta Deos adiiitores in- 
uocarc coepit.Tunc Aquilo fuos filios mifitadolelcentes , qui operam 
Cani tradcrentv&ipfe flatu fuo Canis ardorem' iedauit, qui flatus ete- 
dicitur,amoris vero memoria remanfit. in hoc fidere duxtantufrcl 
1« filat priin;£ magnit.i.quart:e,i,vtinfra in fua imagine cernitur 



Procyon 







„6 T H E A T R I M VNDI 

ARGVS SIVE NAVIS SYDVS 4°- CAP. XLIII. 





Et TEMPORIS LIB. V. 


377 


3 3 Inter remos in canna 

3 i Qu ^ ftquitur hanc obfcura 

35 Lucida quarfequitur hanc in ftratione^ 

3 f , Ad auftrum magis intra cariuam fulges 

95 o|63 0 

lOz 2 0j64 3C 
113,2063 50 

12 r 50I69 40 

4 

6 

2 

2 

F 

^ysiquSitium hanc trium antecedens 
jS Media 

39 Sequens 

40 Sequentium duarum ad ieflionem pra 

cedens 

128 30 

134 40 

139 20 

144 20 

65 4 ° 

fij 50 
65 50 

62 50 

3 

3 

2 

3 _ 

f 

41 Sequens 

42ln temone boreo 5 & antecedente, qua* 

151 30 

62 15 

3 


prait 

51 3 <’ 

65 50 

4 

h 

V 

43 Quafequitur 

73 3 ° 

65 40 

3 

AH. Qua in temone reliquo pcedit canopus 

70 30 

75 “ 

I 


45 Reliqua lequens hanc 

82 20 

71 50 

3 



OftC^nis magni caudam fecundum flellarum ordinem na- 
uisconftitutaeftjquamquidambeneficioMineru^intera- 
ftracolIocatamjdicunt.Qu^rqueabeafabricata eftj&mare 
quod antea inuiumfuerac hominibus peruium fuo inge- 
nio fecitjquam notatam in coelo figurauitjfed a gubernaculis vfque ad 
malum.NonnuIlidicuntDanaumBelifiliumex compiuribusconiugi 
busquinquagintafiliashabuifle/iatremautem eius Aegj-ptum tetide 
filios.Danaum aLitem5& filias eius interficere voluit ^i tregnum pater- 
num folus obtineretjeafqj filiis Tuis vxores apatrepopofcit.Danaus au 
tem cognita malitia Mineruam inuocaiiitadiutricemjtunc primum di 
cicur Mineruanaiiim fecifle^qus Argo appellata eft. Cum qua Danaus 
ex Africa Argos profugit. Aegjptus filios fuos ad proloquendum fra- 
tra mifit.qui poftqiia Argos \cnerunt patruum impugnare coeperunt. 
Danaus autem,vt \ idit fe eis obfiilere non polle dedit eis filias fuas^que 
patris iufTu viros fuos' nanodte interfecerutfolaHypermeffra Linum 
feruauit: ob id fanum illistad-umeftjccter^ vero dicuntur apud infe- 
ros in dolium pertufum aquam inlundere. Omnes ftell^funt in naui 
4 5.Prim;e magnit. i .fecundruj 6 .tertiar 8 .quart,T z z.quintte y.fext^a i a t 
infra in fuaimagine cernitur. 


Bbb Argus 


37 « 


THEATRI M V K D I 


Argus fiueNauisfjdus4o. 

rATTTVDO 




it tEMPORIS LIB V. 
hydra SIDVS 41 . CAP. XLIIII. 


Forffl^& nomina ftellarum 

Longi- 

tudo 

G. M. 

Latitu- 

do 

G. M. 

Ma- 

gnitu 

do 

4 a:u- 

ra. 

iTn capite quinque prscedetium dua 
rum in naribus auftralis 

t Borea duarum & in oculo 

3 Sequentium duarum boreajSt in occi 

pite 

a. Auftralis earum & in hyatu 

97 2° 

98 40 

99 0 

98 50 

ij 0 

13 40 

11 3° 

14 45 

4 

4 

4 

4 

P -5 

5 Qurefequiturhasomnesingenu 

6 Iu produiftionecerciuis duarum pre- 

cedens 

7 Quarfequitur 

8 In flexu colli 

IO# 50 

103 40 
106 40 
III 40 

12 15 

n 50 

13 4 ° 

I ) 20 

4 

5 

4 

4 _ 

P-$ 

9 Sequens hanc 

I o Qu£ maxime auftralis 

I I Ab auftro duaruni contiguarum ob- 

fcuraj& borea 

1 2 Lucida earum fequens 

1 14 0 

11 1 40 

11 2 30 

113 20 

24 50 

17 10 

19 45 

20 30 

4 

4 

6 

2 

.>■? 

13 Poft flexum colli trium antecedens 
i4Sequcns 

1 5 Media earum 

idQu^in recia lineam trium procedit 

I 19 20 

124 30 
122 0 
131 20 

26 30 

23 15 

26 0 

24 30 

4 

4 

4 

3 

P-S 

17 Media 

18 Sequens 

19 Sub baie crateris duarum borea 

20 Auftralis 

133 20 
136 20 

144 50 

145 40 

23 0 

22 IO 

25 45 

30 10 

4 

3 

4 
4 

B& 

P-S 

1 1 Poft has in triquentro prtecedens 
a 2 Earum Auftralis 

23 Sequens earuiidem trium 

2 4 Poft coruum proxima cauds 

2 5 In extrema cauda 

155 30 
157 50 
159 3° 

173 20 
186 50 

31 20 

34 1 ° 

31 40 

13 40 

17 40 

4 

4 

3 

4 

4 

B& 

'.2 

1 Informes circa Hydram. 

t Acapireadaultrum 

I2 SequenscaSjquKfuntin collo 

95 24I13 3 

124 2c)i6 c[ 3 



B b b 3 Hydra 



;8o T H,E A T. R 1 M V K D-I 

Ydrafuper cuius caudam ceruum fcdete' ddcuntj&In medio 
Q 1 ^^ C vrnam collocatam confirmant 3 eftfignum inauftrali parte 
gj P pofitum^cuius caput ad Cancrum vergit,cnius flntuoficor- 
poris medietas cft iub LeonejSt cauda ad CcptMruiavfquc 
pertingitjfuper quem fedet CoruuSjqui Coruus oti id inter aftracollo 
catus dicitur,quoditi tutelafuerit Apollinis, a quo niiflus ad fontem, 
vcDiis ad libandum aquam deferret , qui cum vidillet arbores grolTos 
ficushabentesjvolans confedit in eis,donec maturs^ fierent, & aquam 
deferre diftulit.Paucosautempoftdiesper adlo lacrificiocuille ficus 
comediiret,& fe diis peccafle fenfiflet, iterum adfontem,vtaquam hau - 
ri ret,rediit,&abHydraexteritusuasuac,uumreportauit dicens, excet 
fiiTe aquamjqua: fuerat in fonte. Cum autem Apollo cognouit , quod 
Coruus libi peccauit,prohibuit eum illo tempore aquam bibere,vt Ari 
ftoteles in libro dc Hiftoria animalium cofcripfit.Et Ifidorus in natura 
libus memoris tradidit,vt ipfc peccati poenas darer,qui& poftea inter 
aftracollocatus eft . Crater autem in m.edio angue pofituseft caudam 
autem anguis Coruus appetit roftro , neque poteil: accedere , vt bibat , 
Habet autem anguis ftcllas z j.fecund? magnit. j . tertis 3 . quarta ip. 
quinta i.fexts , i. informes veroduas,amb«magnitudinis tertis. 



Hydra 




ETITEMPQKIS LIE. V jgj 

Hydra fydus 4'- 




3** THEATRI MVNDI 

CRATER, SIVE PATERA, VEL VRNA 
Sidus 42. Cap. XLV. 


FormJE,& nomina ftellarum 

Longi- 

Latitu- 

Ma- 

gnitu 

do 

cudo. 

G. M. 

do 

G. M. 

In bafi crateriSjqu^ &Hydr^ comunis 

139 40 

23 

0 

4 

In medio cratere auftralis duarum 

146 0 

19 

30 

4 

Iplarum borea 

143 30 

18 

0 

4 

Iu auftrali circumferentia orificii 

1 50 20 

18 

39 

4 

In boreo ambitu 

142 40 

13 

40 

4 

In auftrali anfa 

152 30 

i 5 

30 

4 

In anla borea 

143 oill 

50 

4 


1N,| 



! E ciatere,efti fatis fit, quod didlum eft ante de Hydra, quod 
1 fcilicet fit vas,quo ferebat aqua Apollini Coruus,aliud tn cu 
' de eo fabulentur,no alienum eife a nollro inftituto id addu 
cere ftatuimus.Qu® h^c eft Demiphonte regnante maxima 
pedis per illius regnum pene fubito graffata eft, cui cum nullum reme- 
dium inueniretur ad Apolline legatos mifit ,qui illum confulerent, qd 
nam fibi facienduni eflet,vtliberarentur, quibus refpondit ad lalutem 
recuperandam opus eflcjVt quotannis virginem nobilem lacrifici offer 
rent.Iuffit Demiphon vt in vno vafe omnium nobilium virginum nomi 
naponerenturprsterfuarumjWindeduceretur quotannis nomen il- 
lius, qux laetificanda eflet.Hoc primates Kgre tulcrut,ex quibus Mathu 
fius quidam nomine dixitapertenolle,vtin illo periculo CuxBUz ver- 
fentur,nifi & regis filite,vna periclitarentur.Quo diifto Rex ira percitus 
iuirit,vt Mathufij filia non fa(fta fortitione interimeretur .que d licet 
moleftififimumillicontigiffet, id tamen diffimulauit,&extrinfecus re- 
gem, vt antea coluit. Cum autem tempus vindids oporrunum cogno- 
uit, magnifico conuiuio apparato finxit nuptiis alterius fili-fe celebra 
re velle , & regem inuitauit vna cum illius filiabusdlex promittit, filias 
pr£mittit,& ie deinde iturum efle confirmat . Mathufius occafione vin 
dids fibi comoda oblata in quodam cubiculo Regis filias claufit,&in- 
terfecit,& saguinis Illarum partem cum vino mifculc,& regi tradidit bi 
bendum,quo epoto, Mathufius rem aperit,quid deinde confecutu fue- 
rit nihil attinet dicere.Iupiter autem hoc vas in celo collocari voluit,vt 
hoies ide difeeret no licere reges hoc modo fu os fubditos Ifdere,! hoc 
fidere sut ftell.7.magn.4.oes dillributc vtinfra in fua imagine cernitur. 

Crater 




, 3S4 THEATRI MVNDl 

CORVVS SIDVS 43, CAP. XLVI. 




Longi- 

Latitu- 

Ma- 

^tu' 

Forrate & nomina ftellarum . 

tudo 

G. M. 

do 

G. M. 

gnitu 

do 

1'a. 

I In roltro & Hydr^ communis 

1 58 40 

- 

30 

3 


2 In ceruice 

157 40 

IO 

40 

3 

‘^Sc 

3 Inpedlorc 

160 0 

18 

IO 

5 


a. In ala dextra 

160 50 

14 

50 

3 


5 In ala lequente duarum antecedens 

160 0 

1 2 

30 

3-. 


6 Sequeus 

161 20 

1 1 

46 

4 ; 

cc 5 

7 In extremo pede Hydr;r communis 

163 50 

18 

10 

3 _ 



S T S I vbi diAiim eft de Hydrade coruo etiam fit didum ,& 
alia tamen fabella narratur.Ditunt enim quod Coronis Fle 
gi^ filia fumopere ab Apolline amabatur,& ob id ab eo c 6 - 
preffa> prarftautiflimutn medicum Efculapium peperit, ipfa 
quoqjSciniiimfcalcideperibatA eum repcriretur quodam dicin mu 
tuis amplexibus cum illo iuxta limpidiifimum quendam fontem a 
Coruo vilafuit3& apud Phcebum accurata,qui Sagittaamantes in fum 
ma rei voluptate in tei fecitjCx quo faftum eft.vt inter aftra coruns collo 
carctur,vt huius officii le mcmoteiTi,& gratu Apollo prsftaret , iii hoc 
fidere Itint ftclla? feptem tertite magnit. 5 .quarta;, j .quinta , 1 . vt in fua 
imagine cernitur 



Censa- 




ET TEMPORIS LIB. ▼ 
Coruusfydus 45* 


386 ; THEA,TRI,MV-ND1 

CENTAVRVS SIDVS 44. CAP. XLVII. 



Longi- 

Latitu- 

Ma \ 

Na 

Forma? nomina ilellarum 

tudo 

do 

gnitu 

Ut. 


G. 

M. 

G. 

M. 

do 


I In capite ex <5uacuor maxime auitralis 

183 

50 \Si 

40 

5 


2 magis in boream 

183 

20i 18 

50 

3 


3 Mediantium duarum procedens 

183 

40(20 

30 

3 

& 

4 Sequens&reliquaexquaruor 

183 

2o!20 

0 

3 

? 

j In humero finiftroj&prscedence 

179 

3° 

25 

40 

3 


6 In humero dextro 

189 

0 

22 

3<^ 

3 

5 

7 In armo finiftro 

182 

30 

27 

30 

4 

C 

8 In fcuto quatuor prvTCcdentium 

191 


22 

20 

4 


9 Auftralis 

1 0 Reliquarum duarum qu£ in fummitate 

192 

30 

23 

45 

4 


fcuti 

195 

20 

iS 

15 

4 

? 

1 1 Quse magis in auflrum 

196 

50 

20 

30 

4 

5 

1 2 In latere dextro trium pracedens 

186 

12 

28 

2 C 

4. 


1 3 Media 

187 

20 

29 

2 C 

4 


14 Sequens 

188 

3° 

28 

C 

4 

S 

1 5 In brachio dextro 

189 4C 

26 

3‘2 

4 

5 

1 6 In dextro eubito 

196 

IC 

25 

13 

3 


1 7 in extrema manu 

lOO 

50 

24 

0 

4 


1 8 In edudione corporis humani lucens 

191 

20 

33 

30 

3 

? 

1 9 Duarum obfcurarum lequens 

I9I 

c 

3 

0 

3 

5 

20 Procedens 

189 

5 c 

30 

20 

3 


2 1 In du<iiu dorli 

185 

3 ^‘ 


V’ 

5 


2 2 Antecedens hanc in dorfb equi 

182 

2 C 

57 

3 ® 

3 

Tl 

23 In lumbis trium ftquens 

179 

IC 

40 

D 

3 

9 

24 Media 

178 

20 

40 

20 

4 


2 5 Antecedens trium 

26ln dextra coxa duarum contiguarum 

176 

c 

41 

0 

5 


procedens 

176 

c 

4d 

10 

2 

V 

27 Sequens 

176 40 

46 

45 

4 

2 

28 In pe<fIoreIub ala equi 

I9I 

40 

40 

45 

4 


29 Subaluo duarum pracedens 

169 

40 

0 

43 

c 

2 


3oSequens 

I9I 

!43 

45 

i_ 

— 


31 ia 




•" In fauo pedisliStrr' 5i jZ l 9 

rJn&dem 

irTvrsa^^iJSfiniftri 179 4° 5 5 10 4 

lisubniulculoeiufdem 184 3 ° 5 5 40 4 

jcinfujntnopededoitropnore 181 4041 1° i 

ffiingenufmiftro ^97 3°,45 , $ 

; 7 Deforis fub femore desitro — J 

Entaurus dicitur Saturnij& PhilirE filius. Nam Saturnus cu 
louem filium quaereret in Thracia cum Philira Oceani filia 
in equum verfus dicitur concubuifle3& ex ea Chironem Ce 
taurum natum artis medicin;^ inuentorem, ipfamque in ar 
borem p!^vf.rhoc cft Tliam uerfam effc^dc habitafTe Chironem in Pelio 
monte inter homincs^quiffimuiiijA quo Aefculapius medicina, Achii 
les Citharajin Aftroiogia Hercules Literis inftrudi funt, cuius holpido 
cum Hercules uteretur, ficutAntifthen es dicitepharetraSagitta lapfa 
dicitur pedem eius uuInerafle,acceptoque uuinere,illum animam exha 
lalTeA ab loue aftris illatum efie-ehautem fignum ad alpeaum facrarij 
unde & ad idem iacrarium facrificare uidetur.Qmdam arbitratur tene- 
re in finiilra manu arma,& Leporcm,in dextero uero beltiolam,quem 
appeliatur,&^y>=7-«ti. ideft ut re uini plenum,quo libabat dijs in facra 
rio:habetau£em ftellas 3 y.Prim^ magnit. i -fecunda, 5.terti^37.quartf 
1 6.quints 8. ut infra in iua imagine cernitur. 



Ccc 7 


C-n- 



tdAxnm 



ET-T/EMPO^IS LIS, .y jgj, 

L VPVS. SIVEr-fiiESXIA CENTAVRI. 
fidiis45. Cap. XLVIII. 


Form2'j&ncm:naIldlaium 

Longi- iLctitu- 
tudo 1 do 

G. M.jG. M. 

Nia- 

gnitu 

do 

u 

a. 

I In iumrno pede pofleriore ad manum 
centauri 

201 

20 

24 

50 

3 


2 In cauo eiufdem pedis 

199 

10 

29 

10 

3 


3 In armo duarum prscedens " 

204 

20 

21 

15 

■4 


4. Sequens 

207 

30 

21 

0 

4 


5 In medio corpore 

106 

30 

s 5 

10 

4 


6 Inaluo 

203 

IO 

a? 

0 

5 


7 In cc.\a 

208 

0 

26 

0 

5 


7 In diuTtucox» duarum borea 

206 

20 

28 

30 

5 


9 Auliralis 

207 

0 

20 

0 

5 

B 

I o In jummo lumbo 

208 

40 

33 

10 

5 

Sc 

1 1 In extrema ca uda trium auftralis 

195 

20 

31 

20 

5 

P- 

1 2 Media 

195 

IO 

30 

0 

4 

ll! 

1 3 Septentrionalis trium 

196 

20 

29 

20 

4 


14 In ceruice duarum auftralis 

212 

IO 

17 

0 

4 


1 5 Borea 

212 

40 

15 

20 

4 


1 6 In ridlu duarum procedens 

209 

0 

13 

30 

4 


17 Sequens 

210 

0 

12 

50 

4 


18 In priore pede duarum auftralior 

200 

30 

II 

30 

4 


19 Qua magis in boream 

199 

50 

IO 

0 

4 





Anc fabulamnarratlupiter in cceleftium Concilio delupo 
apud Ouidium cum ad aures noftras percrebuifiet, q uan- 
tis fcekribus homines (e obftingerent in terris^e fummo coe 
lo ad humana Ipecie iter fufeipiens vifurus nu iic feres habe 
ret,vt mihi delatum fuitjdelabor in terras non facile vobis narrare pof 
femjqus iaucn£rim;plura enim inuenifquam qu^ mihi narrata&erut . 
Kam menala tranfiens ad Lycaonem regem diuertor5& crmi velpe ri ef 
fct apertilEma figna dedi^quibus me Ueum eife Tyrannus ipfc c ege-of 
ceret^quo taiiovulgusmevenerari coepit, fedLycaon piorum homi- 
nu vota irridere coepit piimudrcipfe fecu locutus eft. Experiar quidem 

ego 





390 THEATRI MVNDI 

eeo num fit mortalis,qiis experientia nullo modo Mi potcft.Parat mi 

hi inopi nata morte;n,&rperat me grauifomno facile interficere pof. 
fi.Nequehocconfilio contentus ell,led quendam obfadem de gente 
1 ! j:_ o,^:„^-.-.-.,c-rt-irM'maiTos.Darcimelixostniniccmec?f*n 


minumviridiceftamaeuera 3 ex 4 uui^iwa* r-— -511. 

Vbi in Lupumverfiis exulat^ eandem fanguinis fitim retinet. Huncin 
L!oeirevoluitIupitet,vtibi perpetuo adefler monunrentum qaod- 
qnam ei crudelitas difp!iceat,hominibus oftendeiet . Alii \ ero veiunt 

• hanc cffeuitftimam, quam ad altare Ceta_urus,vtaiaumcftj 

I ferebat-habetautem fiellas i9-tertix magnit. i. 

i quart*,i i-quintiE fi.diftribntevt in- 

I ha in ilia imagine cer- 

I nitur. 





ET tEMPORIS LlE. T. 

Beftia Ccn tauri fiac Lupis fidus 4J. 




35* T H fe A R 

lar sive :THV.RI5i\'I~y:M-, 5;fy ara 
il(ius4^* Cap. XLIX. 


Forms, & nomina ftellarum 

Longi- .Lautu- 
tudo do 

G. M.'G. M. 

Ma- 

gnitu 

do 

Nitu 

-i, 

P-b 

1 In bafi duarum borea 
j Auftralis 

2 In media arula 

/| In foculo trium borea 

231 0 22 40 

233 4o|25 45 

229 3 °j^^ 3 ° 

124 0-30 20 

5 

4 

4 

5 

5 Reliquarum duarum contiguarum au 

ftralis 

228 5o!34 io 

4 

2& 

6 Borea 

238 2o;33 20 

4 

bp. 

7 Inmediaflamma 

224 ioi 34 

4 



Aerarius 3 qiii & Pharum diciturjcft (ignumnauigantibus 

coiitrarium.quod Scorpionis eaudamiequirur3 quod qui. 

dam inter aftra locatum dicuntjquod in eo Dii primu qiu- 

tuo ct niurationemfecerut^cumlupiter contra Saturnuin 

-.fccir,quod raemorice caula non folum antris illatum led etiam homini- 
bus hoc habere infticucum voluit quia in agonibus & Ludis qujnquen 

nalibus Corona habenrur&fcsderisteftes adhibentur. Cum autem 

lupiterjVt alii voluntj-exgigantibus uidloriam deportalletjin quos om- 
nes Dii coniuraruntaultare in coelo huius rei monumentum adeuevo* 
luit.Cuius fteilse feptem funt quart;£ magnit. 5.quint^ dua^adiipolita: vt 
infra in fua imagine cernitur. 



r;/\Ti TVD o 


et temporis LIB. V 

EarfiueThuribuIum.velarafydus 45 




THEATRI MVNDI 


CORONA AVSTRINA, C^AE ET ROTA 

Ixionis fidus 47. Cap. L. 



1 Longh 

Latitu- 

FormE,& nomina ftdiarum 

jtudo 

do 


|g. m 

G. M. 

I Quieadambiruaufi:ralemfoiispr^cedic|242 30 

21 30 

2 Qu^hancfequicurin corona 

145 t 

21 <- 

3 Sequens hanc 

246 30 

20 20 

4 Quee etiam fequitur 

248 IC 

20 C 

5 Pott hanc ance genu Sagittari; 

249 3 ' 

i8 30 

6 Borea in genu lucens 

250 4. 

17 IC 

7 Magis borea 

250 l( 

16 C 

8 Adhuc magis in boream 

249 5^ 

15 20 

9 in ambitu borea duarum lequens 

248 3C 

15 5 t 

ioPr;rcedens 

248 c 

14 JC 

1 1 Exinteruallo procedens has 

245 It 

14 40 


243 <= 

242 30 


13 Kdiquamagisin aufiriim 

18 3° 


Oronam auftralem eandem efiecum bcreali nonnulli uo- 
lunt. Aliiuero utPicolominvuSjUolunteflecoronamBa- 


cei^quam dono a Venere acccpcratiqui cum ad inferos de- 
icendcrer& matrem inde rcuocaretjcaminliminc poluit 
quam cum rediret cum matrCjiccura arportauitj& inter fidera colloca 
uit 5 vt ibi matris liberationis memoria perpetuo permaneret^qu, qui- 
dem non eadem efteum Ariadii; corona liceta&iiiam Venus Ariadn? 
dono dederic.Oe hacfortafIe3& Ulnd addi potefl^quod apud Naraleiu 
comitem legitur, vbi de Theieo verba facit: Memori^ prodidit Theo^ 
pompus, Minoem^cum Thefeum,rcliquanqueiuuenum Aihenkn- 
fium manum accepiiier,perib;U amore capta?m fuifie, cuius libidini cu 
Thefeusadueriareturjira commotus Minos , & alias mulcas contume- 
li^ dixicin 1 heleuni,& illum Neptuni negauicelle filium. His addk 
pollet eum gemmam,quam gellabat, fi in mare 
abkcinetjfibi relticuere . Deinde cumeadixifietjgemmam in profuH" 
diflimum gurgite maiis abiecitiquo tempore memorat Theleum cum 

illa 




et temporis LIB. V. ,5, 

21a gemma,& corona quadam ab Amphitrite dono accepta emerfiiTe • 
quam coronam ad perpetuam eius facinoris memoriam inter fi- 
“ dera, relatam aNeptuno fuiiTe inquiunt. Sinautemeft 
jxionis rotadxionis fabulaiatis nota eft . InTioc fidere 
funtftellj, 13. quarte magnitudinis 5 5.quintf5 6, 
fote a.iic dilpofite in firmamento, vf in- 
fra j in fua imagine cernitur. 



Ddd 2 


Co- 


p 6 T H E A T R I 'M V N-D 1 

Corona auftrina.qux Sc rota Ixion is fidus 47. 


XA-rrrvDO j ^ st 




, , Ef T'E?^PpE:I$ EIB. y 
PISCIS AVSTRINIS, SIVE NOTIVS 
iidu548. Cap. LI,- 


Forma;, & nomina (lellarum 

Longi- 

tudo 

G. M 

Laiitu- 

do 

G. M 

Ma- 

V 

gmtu 

do 


I In orcjatq; eade,quie in extrema aqua 

0 

0 

20 

23 

c 

I 

5 & 

2 in capite trium piiecedcns 

294 

C 

21 

2 C 

4 


3 Media 

297 

32 

2 2- 

■ 15 

4 

h 

4 Sequens 

299 

C 

22 

3 <^ 

4 


5 Qu^adbranchiam -l,, V 

297 

40 

I 6 

I 5 

4 


6 In fpinaaullraiijarquedorfb 

289 

3 ° 

19 

3 ^ 

5 


7 In aluo duarum fequens 

294 

3 ' 

15 

ic 

5 

5 

S' Antecedens 

292 

IO 

14 

JC 

4 


g :In fpina Septentrionali feques trititn 

288 

30 

15 

15 

4 


-ic Media 

285 

lO 

1 6 

3 c 

4 


'1 1 Procedens trium 

284 

20 

18 

IC 

4 

B 

ii 3 J n extrema cauda 

284 

20 

22 

15 

4 


1 Informes circa Pileem notrum. 




I 'Precedentium pifceirilucidarum que 







anteit 

271 

20 

2 2 

20 

3 


1 Media ’ 

274 

JO 

2 2 

10 

3 


3 Sequens trium 

277 

20 

2 1 

0 

3 


4 Quie hanc pr2ecedit obfcura 

277 

20 

20 

50 

5 


5 Ceterarum ad Septentrionem auftra 

277 

IO 

16 

c 

4 


6 Qu^ magis in boream 

277 

JO 

14 

5 ° 

4 



Ifcis magnusjcuius nepotes funtpi/cesj qui in circulo ^cdia 
^ coconTiicutiluntjciiciturinter aftra collocatus, quod de 
^ cides in Boech ftagnumPhaceiis Veneiisfiliainpifcemlit 
^ transfiguruta.qjam lyri deam ncminauenmt./Jii ueiddi- 
cunt,quod de Ragno filium Veneris liberaueric , cx quo Syii pilees ar 
genteos mttmplcfaciaueiunt. inhocfignofuntfttlla?, i 2 piimx, i. 
quarta magnit s quinca 2-inlc mesxeiorunt,6 teitia: magnir 3 qu^yr 
quintas i.diUiibuta pu caiuvt.infra^&. inluaRguia ctiniiuu 


PiTcis 



ist 


theatri MVKDl 

Pifcis auilrinus,nue notius iidus.48. 




et temporis LIB. V. ~ 

In parte igitur Auftrali funtftell® 3 1 fi-prim® magnit. 7 .fecunds i8 

tertia- dc.quarts i6S.qwnts sj.fextSjJ.Nebulofa l.utexfuperio.j- 
bustacile patet. 


Foima ftcl 

larum 5 qu? 

in imagini- 
bus repe* 
riuntur. 


^ Prim*e magnitudinis 
■ Secunda? 

Terti» 

Quarta? 

Qmnt» 

Sext» * 

Nebuloi» 

l Obfcur^ ' 

facit ArBurum, ^ Ortona ^ HyadaSi et interiora aujlri . lokix. 


* 


CORKECTIO, ET DIGRESSIO IN 
Stellas Auftrales. 

E quis mireturjme poileriores duas Reilas Lupi longe in alia 
Longitudine collocaue-atqi Copernic^ &perii:iil;mus Cla- 
uius coEocauit.nuJlo.n. modo elfe pofient in prioribus pe- 
dibusdiiilaLogicudinchabereciefientm.poftLupitergalo 
gcdiftantes^eas igitur collocaui\ biPtolomeusc 0 eteftacur.Ptolomeo 
.n.fteila iS.Lupi eitin G. 27.10' — primi mobilis a qua L6git.fi fubdu- 
catur G.6 4o‘(tatu.n.duiat prior fteliain cornu Arietis, a puni 5 to equi 
ncvliali a qua nofira logitudo mitiu fi> mic)refiduu eft G. 20.3 o*£}: o 3 ta 
uaTph»r»,ex quo fit vt eius longitudo fit G ^oo.gob&fteliajip.apud 
Ptolomeu eft in G. 26 3 o‘=^a quibus fi difianua prioris ftelie in cornu 
y fubrraxerisreliquumeritG ip 50‘L6git.igiturG. ipp. 5o‘.&icn in 
tabulis correximus & adducor, vt credam, vei am efie Ptlomei Longitu 
dinemjquod in imagine quadtat,vtin ea \idere licet. 

Illud et hic lediore admonitu uolo, q» licet hic tatumo 48. imagines 
pofuerimjno m afiendor iis,qui vitra canopu vTq; ad poiu antai dicum 
nulla ftella reperi: i confirmant.id .n.eft & r6ni,& audoritati corii, qui 
illae nauigarunt contraiiu .Na licet Ptolomfus 1022 fiellas, ut liiperi® 
diftributasin imagines tantu uideric,&.obleruauerit,n6 tninde lequi* 
tur,utn6nulii confirmare uidcntur3nuliasin illis locis advfie,Ka&po 
Ius illic adefl:,que nuq uidit Ptolomeus,neqiin Aegj pto exidens uide- 
re potuit quifqua,aut uidere pot.Na ut Vergilius noRer pclare at illum, 
Sab pedibus fiix atra videtyWanofque profundi. 
n ni coientaneum eft,& illic itellas adefie , nam li apud polum 
d' um ardjcum,de quo idem Vergilius dixit. 

Hic 



406 T K E A T R I M VN DI 

Hic "vfrtexnobi femp.criuh.lir is 

hiiilts reperiuncur (IclI® , & i<iom in qualibet parte qui a ncbii 

cei nitur, apparet , inde Iequitur,vt cum celum iit eiuldcm gtnci is cor 

pus-fitqaoqueinomniiiiaparteeiuiHcincondirionis. i^.ercave liti 

te coducunt hoibus ad comodi habitationC^vel non,ncn conducere, 
fi q uis dixe: it , eum iadicarem longe ab ip.a vericate aiienum . i.in au- 
tem conducit merito queii poffenc iliiiqui in lUis habitant regicmjbus, 
quod fibi negatum effet iilud lumen , &illud>encficii.miqucd cete- 
ris omnibus Sentibus e.Tet donatum.At quid attinet rationes quatere 
vbiadeftauiaoriras dodtiUimorum unorum, qui illic ftellasfe uidirc 
ccnfirmantrQuadam enim charta apud me eft climhic Ve neti js ediia 
annofcilicet iSio.intiuamiilta! adluntfleitepi ope polum antar^.. 

cura ab Andrea corfali florentlno uifa: & obicruata dum iJac ad indes 
nauitraret.liias tamen hic non appoiuimus, quod illarum certam Lati- 
tudinem, nequeLongitudinem,nequeMagnitudincminde caperer.o 

potuiraiis,in pofterum tamen (i quid certum de iliis ex nauigationibus 
colligere potero,curabo ut id cum aliis ftellis in lucem prodeat. : 

Tantam cepi uoluptatem in his coeleftibus corporibus delcnben- 
disnon uerbis lblum,& fabulis, fed lineis,& figuris, ut facere non pol- 
fim , quin in hoc quinto noftrf nauigationis portu aliquantulum 
conquie(cam,ut hac uoluptate diuitius utar antequam que 
difficiliora ,& magis laboriofa funt aggrediamur, qu j 
ob id robuftiores uires,quein quiete renouan- 
turpoftulant,hic igitur huic quinto li- 
bro finem imponamus . 


OyiNTI LIBRI FINIS. 



thea- 



theatri MVNDI 

ET TEMPORIS 
Liber Sextus. 

lOANNE PAVLO GALLVCIO 

SALOENSI AVCTORE. 

Iri Jur,T,d occidat obliqui, & quota hora id acadat, quomodo difia tia mterduas 
ftdlascosm;catur& quomodo oSiauaffharafoltda fabmetur.qux fcrfetuafu- 
tura fit . — ■■-"■ - ■ 

DE STELLARVM NATVRIS DIGNO- 
fcendis. Caput I. 

3 Tellarum naturds ex earundem coloribus dignolci 
^ omnes periti confitentur. Diligenter enim fingu 
lorum planetarum coloribus confideratis,iisde pa- 
riter in fingulis ftellis cognitis , qu^cuque Saturni 
colorem referuntjcas Saturnias elle contenduntj& 
fic de ceteris . Stella igitur qu* candidum , & 
- _ fplendidum colorem habent, louis naturam ha- 

bere dicuntur , Qutevero colorem clarum fulgentem ,& ad rubedi- 
nem declinantem habent , Solis naturam pra^ieferre exiftimantur , 
Qu» fplendidiffimaifunt , & buxi colorem referunt , Venerete ha- 
bemur.Qute candida funt/ed pallentes & hebetis luminis Luna natu- 
ram habcnt.K ubfa martialcs habentur , vt qua plumbea Saturnia. Si 
fum fplendidafed cinericia, Mercuriales funt. Nubilofe Luna , & o” 
Kataramieferunt,vt tenebrofa Luna,& Saturni fimiles habentur. 
Hos colores fi micueris naturas quoque permilcendasexiflimant. 

E e e 03/ O- 




4 »! THEATRI M V N D I 

C)^ OM ODO' S T ELt A RVM 'L 5 N G 1 *T VpINES 'At> 
aiiquod certum tempuslnneniatur;’ Cap^ I I. " •- -- 

J V M' otoia Sphsra ratione non^in pftfcedentiaquotli- 
^ i' bet cenutm annis moueatur.idqueiiiper aodiaci polis inde 
fit,vt fieliar fixa; non feaiperin eadem longitudine pcfita 


fint , licet ftmper eandem feruent Latitudinem ,vt omnes 
i confirmant : feiendum ergceeft,quQd fiellaium longitudines fu 
periusrn.'trip'txincipiuiuabiUa.l;ella,qua;in cornn/rietis p-sccdit 
quemadmodum Nicolaus copernius obieruar it . CJuod aliKt Ic habet 
in P. oIoma;i obieruationibus , qui ab squinoCsio verno ipitmm lum- 
pfitjU quo loco i!laiieila,qu;E Copernico eft longitudinis initium,vt in 
magnaconftrudiione videre licet jditlabat cumPtokmaus cbierua- 
bar G.6 40' . Httc autem diftantia huiUs llell^ quotidiana ab aquino- 
diio verno aquinoCiiorumpracefllo ab artificibus nuncupatur. Qu* 
cu fit diuerfa diuerfis temporibus, vt ledlores labore leuaremus,ex Ma- 
gini tabulis dcfumpfimus ea partem,que infra di, diuerfis iututis tem- 
poribus accommodata . Vtigiturquolibettemporcfuturo^umfcili- 
cet tabula datat ,lcias ftellarum veras longitudines , longitudines in fu 
perioribus tabulis inuentas collige cum praceflione aquincdiGtum 
tui anni , & veras ftellarum longitudines habebis . Exempli gratia ici- 
te uolo veram longitudinem ftella pracedentis in cornu Arietis anno 
1 5 8 8 . & in fine anni . Primum video eius longitudinem in fuperiori- 
bus tabulis dfe nullam , cum ipfa fit longitudinis initium , inquiro de- 
inde quanta fit teqsinoiSiorura prsceffio in fequenti tabula,qu* eft G.- 
27. 5 8*3 6A tantum igitur diftat ha;c ftella ah a:quincCiio verno.Sin au- 
tem Icirevolueris quantum canis diftet, iunge Grad.y i. qu^eft eiuslo 
gicudo in fuperioribus tabuliSjprKceffioni a;quino<ftiorum,& erunt G. 
98.58*36". Quod faciendum eft , & alijs temporibus futuris addita fci 
licet aqiiinoctioru pratceffione illi anno in lequeti tabula congruenti, 
bin autem idfcitevolueris non in fine anni,led temporibus interme- 
diis fumpta parte proportionali cx annuo motu, qui pariter in fequeti 
tabula inlcriptus eft. 'Vtexerapligratiafcirevola canis longitudinem 
primo lunii 1 589.additapr:Eceflionearquino(Sioruni fu£ longitudini 
intloperiotibus tabulis inuentf videndus eft annuus motus illius anni j 
qui eft 3 s^per auream regulam fic inftitute rationem 

5 »7 



Ef TEMPORIS LIB. VI. - 40J 

Duodecim menCbus debentur 3 ^uod debebuntur menCbus , j. 

I7S 

Partire per ji 


14 ’i 7“ 


multiplicaper 

f>o 


410 

partire per 
fiunt 

12 

35“ 


pS. jSi jfti 


r4.n-‘ 

fium ^58‘5 o“?, 5“-” 
Sin J quolibet menfi adde 3“.iaq; ab hmc 

vtoeadannum aoocpoftChriftum Dommum 

&amplius.Tertia.n.inhacrenuUope 
ne cu errore ommitti poflunt. 

hsEC fatis de vera ftel- 
larum longi 
tudine. 



Eee a 


TA- 


404 - T H E A T R i M V H B t 

Prjceflio *quinodtoram idinfrafcripto sannos Gregorbnos poftChftfti Dni Natiuitate . 


Anni 

poft 

Chrm 

PriccHio 

cequinodlij 

'Verni 

2 

0 

<• 

s> 


Anni 

poft 

Chrm 

Pr^ceflio 

xquinodlij 

•v-erni 

s 

0 

« 

p 

3 

1 

Anni 

poft 

ChOT 


Pra 

seqi 

•Ve 

ceffio 

linoilij 

rni 

s 

0 




— — 

tt 

3 



S 

P 

1 I 

II 






J ' 22 


T58S 

1589 

0 

0 

27 

27 

78 

^9 


7 ? 


162^ 

1627 

0 

0 

28 

28 

2 C 

2 

1 2 

3 


166^ 

1663 

h 0 

0 

28 

28 

“28 

28 

43 

_43 

30 

TT 

1590 

I 

0 

0 

27 

28 

59 

0 

46 

21 



1628 

1629 

0 

0 

28 

28 

■ 2 

Z 

46 

21 

35 


1 660 
i66y 

0 

0 

43 

- 1 ^ 

40 

_i± 

54 

35 

1592 

0 

zS 

28 

0 

5 ^ 

?! 



1650 

1^3 I 

0 

0 

28 

28 

z: 

56 

30 

3 ^ 

35 


1668 

166$ 

0 

0 

18 

44 

_45 

45 > 

11 

34 

I 5 P 4 


28 

zS 

2 

z 

6 

41 

34 


1632 

1^55 

0 

0 

28 

28 

H 

•2^ 

h 39 

34 

35 


i6yo 

1671 

0 

0 

28 

28 

45 

58 

-ii 

55 

34 

1596 

0 

Q 

28 

28 

} 

3 

i 5 

50 

35 


1634 

16}S 

0 

0 

28 

zS' 

25 

14 

48 

34 

35 


16'jz 

1673 

0 

0 

28 

28 

47 

11 

7 

-ii 

35 

1598 

Ji£^ 

1 6jo 
1601 

0 

28 

28 

4 

^5 

0 



1656 

ltfj 7 

0 

0 

28 

28 

2d 

26 

23 

57 

34 

35 


1674 

167; 

0 

0 

jzS 

I28 

48 

Jl 

17 

51 

>4 

35 

0 

0 

2^ 

28 

5 

6 

?5 

IO 



I6j8 

1639 

0 

0 

28 

28 

27 

2S 

32 

<5 

34 

35 


i6j6 

I6jy 

0 

0 

!28 

28 

49 

26 

I 


i6oz 

1605 

0 

0 

Is' 

28 

T 

1 

4 ? 

20 



1640 

1541 

0 

0 

28 

28 

28 

29 

4 ' 

15 

34 

35 


1 678 
16731 

0 

0 

28 

2S 

50 

35 

IO 

3 5 
34 

160^ 

160S 

0 

0 

iS 

28 

1 

8 

7 ? 

29 

34 

?5 


i6'42 

1643 

0 

0 

28 

28 

29 

50 

50 

24 

34 

,35 


i6to 

r 58 i 

0 

0 

28 

28 

52 

44 

29 

35 

1 606 

1607 

0 

0 

28 

28 

P 

9 

4 

?9 

34 


i <;44 

!«45 

0 

0 

28 

28 

30 

3 1 

59 

33 

34 

35 


1582 

i68i 

0 

0 

26 

28 

52 

53 

54 

28 

34 

^5 

160B 

0 

0 

28 

28 

10 

13 

48 

:(5 


Xd 45 

1^547 

0 

0 

28 

28 

i2 

8 . 
43 

34 - 


1684 

1685 

0 

0 

28 

28 

54 

54 

3 

38 

34 

1610 

161 1 

0 

0 

28 

28 

1 1 

1 1 

2i 

58 

34 


1648 

1649 

0 

0 

28 

28 

35 

35 

19 

52 

35 

34 


1686 

1687 

0 

0 

28 

28 

55 

55 

1 2 

47 

35 

34 

1612. 

161^ 

0 

0 

28 

28 

I 2 

7 

35 


1650 

I £>5 I 

0 

0 

28 

2g 

34 

35 

16 

I 

35 


1688 

1689 

0 

0 

28 

28 

56 

5 ^ 

2 

5 ^ 

ss 

1614 

i6i$ 

0 

0 

zS' 

28 

^3 

14 

4 ^ 

17 

54 


1652 

1655 

0 

0 

28 

28 

35 

36 

-;6 

iO 

34 

35 


1^90 

1691 

0 

0 

28 

28 

57 

58 

5 * 

5 

34 

35 

1616 

i6iy 

0 

0 

28; 
28 i 

* 4 ' 5 A 
X )i 26' 

35 


1654 

1655 

0 

0 

28 

28 

36 

37 

45 

'9 

34 

35 


1592 

1693 

0 

0 

28 

28 

58 

59 

40 

15 


i6iB 

i6ip 

0 

0 

281 
28 1 


1 

35 

34 

35 


1656 

1657 

0 

0 

28 

28 

37 

3 ^^ 

54 

28 

'4 

35 


1694 

1695 

0 

0 

18 

29 

59 

2 

50 
24 1 

34 

1620 

iCii 

0 

0 

28| 
18 i 


ic 

45 

34 


1658 

1655) 

0 

0 

28 

28 

39 

39 

5 

37 

34 

35 


i <596 

1697 

0 

0 

29 

29 

0 

I 

59 

34 


162.2 

1625 

0 

0 

28 

28 

iSJIjl 

i8j 54 

35 

54 


1660 

1661 

0 

0 

28 

28 

40 

40 

X 1 

47 

54 


1698 

169^ 

0 

0 

19 

29 

l 

9 

4 ? 

34 

35 

1624 

1525 

0 

0 

28 

28 

19' 28 

Hi 

35 

34 


1^62 

165 ^ 

0 

0 

28 

28 

41 

41 

2 1 

56 

35 

3 ^ 


1700 

1701 

0 

° 

29 

29 

i 

3 

58 

53 




ET TEMPORIS LIB. VI. - 40? 

. ft* « ififrafcriptos annos Gregorianospoft ChriftiDni Naduiratc 


"-i— — — 

A^ni f 

poft sqinnoa.) 

bifm • § 

HiilDZjW 

1704 ^ I 5 ji 7 5 

,-706 o , 47 ! 

1707 

1708 o ii 

1705» 

1710 o p 7 II 

17» » £_ J 9 ^li'' 

1712 o I i? ^7 ii 

1713 ^ 

jTy 14 o 25 1 * ^7 j 

] 1715 ^'1 

j 1715 o 25 1 * 37 'j 
[1717 o 

1 1718 o 2-9 13 47 || I 

I 1719 o 19 • 1 

1 172«. O 29 »4 57 ii 

ti72ijo _ 2 ££ 5 _ 3 ^'' 

1722! o 7 |j 

1723 o 2£I£ H 

T724 o 29 »7 ‘7 .36 
1725 o 29 ^7 53 $5 
172^ o 29J18 i8 ii 

1727 o i I' 

1728 o 29 19 38 jj 

1729 o 29 20 15 .35 

J730 o 2p 20 4 ^ Ii 
1731 O 29 £ 2 _^!! 

T731 o 19 5 ^ I 3*5 

1733 o 29 22 ^ ' 33 

i 1734 o I 19 ^5 Ii 


Ann^ Prxceflio S 

po ft *quino(aij 

Chfra 'verni _ | 

JL — 

1735 jO ! 29} 23 44 1 1 

273610 j »91 24 *9[i 

173710 I 29 1 24 54J 

7371'1'J“| i? 

t735)!o tgl 16 5 |!35 

77^“! 40J 

illi ^ i^'— ii! — 
7^41 7 2^1 27 5 .*|| 3 S 
1 743 o iilii ifliil 
T744 o' ' il^ii 

1 745 o 37H?Pi 

77450“ Ii .30 '5||S5 
J7^ o_ 2«) jo 48;! j£ 

1 748 o »9 3* 24 5 5 

1749 o 29 3 1 59. 3^ 

1750 o 29 325 5|j3 5 

1751 |o ii ioll35[ 

TiTT 0“ 29 3 i 4511 I 

1 7 s 3 1 o |_^ _i4 iil ii! 

1754 jo 1^5 i^ 57 : S^i 

_^5il_£_lis 11 ii^ I 

1755 Io Us 36 9 || 

1 7i7 I o_|_29 ii ii ii 

^75® i o jiS 37 


Prsceflio S 

squinoclij % 
^erni g 

J_ _n^ 
o 2943 18 !j 

O 29 44 30.1 I 
o 29 45 6 ^ I j 
Io 29 4J 42 I j 


j 1773 2 -j 12 if 

j 1774 o j 29 46 54 :| 

i 1 j 12 IZ. 

11776 o |2p48 6 -jl 
l >777 o \}y 4S 42 , !l 37 
17^78 o 2949 

1 li.'. i 


35 h 75 ^io 2937U0L56 

I 176010 19 3^1 52 |j 

j 1761 jo I 29 jp’ 8 j j 5 

35 1762 !o 29 55 > 43 j, 3 ^ 

I 1763 !o 

I 1764;^ 29 40 5 ;|| 

3(5 17 (55 : o 29 411 ? 1 1! 

53 1766 ,0 j 19 42'; 7 1 35 


•33 o 29 22'54:?3 1766 0 19 42;7 135 —i — , — ;^, — iTTl' 

ifr dii 17 , 9 - 11-1 12757 :° 29 4 ^' 4 ^li 5 l 1.800 o|2giJL^ I 


|;I78o o i 2P jP 31 36 

f I 7 ii 

o Jl ( 45 - 37 

1 1783 ^li£ 

IT784 o I 2p|j2 156' 
1^8 ^ o_M 5J_ ^ £7 
IT786 o ^2p'54 9 i 36 
1 17 ^^^ 2 ^ 15111 : il 
IT788 o j25il55 22 36 

1 1 7 8p o 1 1 9 122 1 ?. 1 Z_ 
j 17^0 o ] 2pi56 35 3 ^^ 
\}j9}_ o_' 29 l 27 . IL' 11 
1 27p2 6 j 29(57 4 ^^ 56 
(1763 o i 2PI 58 24 37 
jT794'. o 1 a9;59 ^ 
i 17 95 ! o 1 29 W9 37. 37 
j2p o 14 

1 1 7P7 ' o 129 li_ * 

jT 7 p 8 jo'j 29 i 28^56 

I i 792 'o I29 2 4 ] 57 



406 T H E A T R I M V N D 1 

QVA RATIONE STELLARVM DECLINATIO ' 
habeatur. Cap. III. 

» Abitaftellarum longitudine reliqua perfequemur nece^aiia 
“ ad ftellarum declinationem cognofcendam.cumlongitudi 
ne ioitur fteUa: tabulam declinationis generalem ingredien 
dum eftdn cuius latere fmiltro funt gradus longitudinis , fi 
nomen figni in fronte tabute repertum fuerit, in latere vero dextere , 
fi nomen figni in calce fuerit, & numerum e 

gradus occurrentem (qui Arcus infcriptuseftjfeorfum notabis cum 
denominatione fua Septentrionali, fi longitudinis ftelte lignum fue- 
rit Seprcnnionale, vel meridiana,fi meridianum fuerit . hic autem, 
arcus ; eft circuli portio latitudinis per ftellam incedentis inter equino 
aialem,& eclypticam comprehela.Debes etiam notare numerum nml 
tiplicandum gradui ftelte e regione politum . His ita paratis,& conlti- 
tutis, debes arcui feruato latitudinem ftdte,cuius declinationem que- 
ris in fuperioribus tabulis inuentam adiungere, ii eandem cu iplo arcu 
'denominationem habuerit, eritqtie aggregatum eius denominationis 
cu vtriCq; , aut alteru ex altero deme, latitudinem fcilicet ex arcu didto,- 
aut arcu ex laticudine,fi diuerfaru fuerit denominationfi.Rciiduu vero 

erit eiufdcm denominationis, cuius erit id, a quo fubtraaio fadtaelt.. 

Hic aiiimaduertendum efi , qu6d quoties numerus aggregatus excefle . 
ritoo tum minuendus cftexfcmiarculcilicet 1 8o.& reliquo ex lubdu- 
ftione tibi vtendum eft. Hocigituraggregatum.velrefiduumjli quod 
fuerit, erit arcus, circuli Latitudinis ftetl: inter equatorum ,&verumIo 
cum ftelle contentus. Nam fi nullum eirerhuiufmodirefiduum,quod 
ciienit,cum ftellx Latitudo, &arcus circuli Latitudinis inter irquino- 
aialem,& eclipticam iqiiaksfi.nt.led diuerfarum denominationum. 
Tunc llella quidem nullam habet ab aquincdiiali declinationem, fed 
in ip;o aquinoftiali eit.Per linum igitur rtiftum huius fic inuenti arcus 

multiplicabis numerum nrultipIieadumfuperiusfet uatum,&aprodu- 

eto quinque piimasfigiiras-.erfus dexteram rcijcilfcs.vnitate adiunifta 
relicfis,fireieta_ figura- plus 50000 dehotauerint. Hoc enim modo li- 
num reiftum declinationis fxila cogn ofccs , cuius arcum tabula finuu 
tibi oftendet, qui arcus critdcclinatio ftella qug fita,&eandem fortie- . 
turdenominatienem, quam habuit fupradiiaum aggregatum, vel re- 
fidaum . lam igitur , vt exemplum aggrediamur , vt dolftrina illu- 
ftrior fiat . Sit" nobis prepofitum inuenire canis declinationem , 
cuius ueram iogitudiaem fuperius inucnimusi,adereiuG. 8 . 58 '. 3 o“. 

6.9 6c 



^■4!»7 


I 5t'TEWp6i^is' LiB.’vr; 

• 'MmcmG 5o.io‘.Cumlcngitudineigiturtabukm dtdina- 
eg & latura. , . ‘ jjor,& cum lignum/it in calce tabui; dtxtror 

tionumgtni^icmuto.^ „,;„r„„n^pnre - 


iupenmt Minuta jy -n 

Minuto ii;mpiens,quamvtinuenies,fictibiagcdumeft.PrimumvMe 

ntinucoi^i y ’-i_o r Sc a auarefi 3^. decrelcciit:a& vnigiadui 

ditrerenuam arcusinterc-o.aj.qua. tii j o 

conuenientia fic igitur mdouuationcm comtime 

Si G. I. debentur minuta Ji-quot debentur mmuns 59 

6 o' ^ 


partire per 


177 

6a 


Pars proportionalis pro 59 *‘l 57 u 

Oudd rer tabula foagenariam in fine libri pofitam tacilius efficere 
po^h Hacfilubducanfutexluperioriatcu G. jj. i 
potens.HtECiuu . ^ tunc pro Uno integro fumenda ef- 

plicanL&ciendumelt. ‘^rradlflviden 

qmr Cii inter gradum,8.& 9.qu« competit fcilicetv ni GradmA tidcn- 

dum eft,qu(r5ars competat 59'>qnit G.8.adhsrent hoc modo. 


:,qu3e pars competat 
SiminutiSj^Q. competat 41- quot competent minutis 


59 

4t 

59 

i }6 


»4119 


Numerus multiplicandus deducendus (40 1 19 
His deduftis numerus multiplicandus eft 99804 


Arcui vero liiperius correifio fitbdudlo ex ftell^ Canis Latitudine 

quod diuerfj denominationis funt hoc modo » 

Canislatitudo 0.39.10* 

Arcus G-a3-t 5 

Arcusmeridianus G. 1 5. 5 5* 

Huius autem arcus inueniendus eftfinus rediusin tabulaffnuum» 
quieft ,6454Hicfinus multiplicandus ellin fupetiorem numerum 
multiplic andum qui eft 



4c 8 THEATRJ MVNDt 

55804 

l« 4 f* 

■ ' 35Sti^ 

455016 

35521 $ 

558824 

55804 

i 642 i |7[; oi 6 

Abhocnumeroreiicio primas quinquefiguras fcd relidis additur 
vnitas fi reieds figurE plus 50000 denotauerint,vtinhoc exemplo e. 
runtcuvnitateadiunta 1642 2. cuius aumeri arcus eftin tabula finuu 
1 5 3‘' tanta igitur eft Canis declinatio, & Auftralis. 

QVO PACTO STELLARVM RECTA ASCENSIO 
inueftigetur. Cap. III. 

Scenfiorcda,quamin hoc capite qufrimus, late quidem pa 
tet,&multasopportunitateshabet:nonenimtantum valet 
quantum fuum nomen figniffeare videtur, fed multo pius 
isjon enimfolum docet,cum quo gradu fquatoris ftellEre- 
dum horizontem afcendat,fcd cum quo defcendant,& cum quo ad ce 
li mediu,& in obliqua Spheraperueniat,& hoc illud eft maxime , qued 
in hoc libro ftudiofiim ledorem fcire velim , vt nodu in coelo fin gulas 
ftellas a nobis fuperiiis deferiptas dignofeere pollit . Hecigitur omnia 
fibi familiaria reddatjVtablque labore, &moleftia in diuinis operibus 
contemplandis verfetur, cum ftudium nonfit,vbi illa coeleftis Venus 
non adeft. Omnia igitur prfcepta memoria fcpiendafunt diligenter. 
Ingredere igitur tabulam generalem mediationum cfli( quam infra ha 
bebis)cumvero loco Longitudinis ftell;,& arcum arquatoris e regione 
eius repertumfeorfumferibe cum numero multiplicando, arcum equa 
toris voco illum,qui in tabula radix aieenfionuminferibitur. Hicaiir 
tem arcus nihil aliud eft, quam fquatoris portio inter principium Arie 
tis,& circulum Latitudinis ftellf comprehenla-Deinde cum ftellf dedi 
natione ingredere tabulam foecundam,& numerum ibi repertum duc 
in numerum multiplicandum, quem feruandum dixi,& a produClo pri 
mas quinque figutas verius dexteram abijce,& refiduus numerus iblus, 
aut cum vnitatc,fi abiede figure plus 50000. fignificauerint , eiit finiis 
redus cuiuldam arcus fquatoris intercepti adrculo Latitudit!iss& 

circulo 



Et temporis UB. VI. 409 

.. • hcr verum ftellJE locum tranleumibus . Qusre 

'circulo fabulam finuumA iU™ radici afcenlionu, 

Witur arcum es defcend^ 

fverusiocusftcu^ r 

cctabiwuocancr rncip v q 

cedendo , & «ella ipla ““ r . „ qua; eft ab imtio Capricorni vi - 

f.ftellafuericm “cdictaterfccndenOrq 

que ad initium Cancri ‘ ■ declinatione nieridiana,auc 

autem fuerit in medietate defee . ^j^jeciinatiene^minue prai- 

inmedietatcarcendraticum ep ^ 

diaum arcum a rad.ee afcenfionum fic enim n 

nisreaai computatus fitl02quato^abAr^^^^^^.^j^.^^^^^|.^;g^^^ 

Quam coputandi rationem vt ante ^ 13orealeminuede radi 

I ceafcenfionis 
C Afcedente cumlat. i 

1 j Auftrali I - 

^Adde radici 
afcenlionis. 


Stella eftautin medie.| 
cate. ' 


Defccndentecum .< 
lati. 1 


^Boreali i 


i Au[lrali,minue deradi- 


Quod fi quando acciderit, vt TubtraSio fieri nequeat adiungendus 
eft integer circulus 3 60 graduum dia» Alcenfioniun ladici ,yt ab ag- 
gregato fubtraaio fiat . Ad h»c fi ftella nullam habuerit declinatione 
tradix afcenfionum erit ftell» reftaafcenfio . Illud demum animaduer 
tendum eft,qu6d cum quilibet finus re^us minor finu quadratis duos 
habeat arcus, vnum fcilicet minorem quadrante, alterum auttm maio- 
emeo,tunc quidem accipiendus eftarcus minor quadrante, quando 
arcus circuli Latitudinis per ftellam tranienntis,qui inter *quatorem 
& verum locum fteil» comprcheditur,minor quadrante circuli • 

Tunc aute maior dum ille quadrantem fuperabit.Vt igitur hac dc^i 13 
na facilior fiat illuftrctur exemplo.Sc eadem ftella Canis repetatur . Qua 

efTefuperius diximus in 0.6.38*. cum hocigitur gradu ingredior ta 

bulam coeh mediationum gcncralem,& iiiuenio ei refpondere ^o ra- 



410 T H E A T R I M V N D I 

diceafccnfionumG.^8. i^j.idque cum duplici introitu numerus 
multiplicandus pariter cu duplici introitu eft 3 74 1 . huius decli% 

natio meridiana eftG.i 5.55i' quibus duplici introitu per tabellam f(3e 
eundam inucnio multiplicatorem 28454. quemnumerum duco in Ju 
periorera multiplicandum hoc modo 

MuUiplicacor 28454 
Multiplica ndus 374 ^ 

28454 

1 1 58 1<> , 

U9178 

855'52 , . 

produAiis 106414.^414 

Ex produdo numero reijcio primas quinque figuras dextrorsu , no 

addita tamevnitate,qu6d numerus reiedus no fignificac plus 50000. 

Reliiti icitur n umeri arcus eit G. i . i‘. quem Ii min uis de radice afcefio 
num,reliquum ed G.97. 1 4^. tanta igitur eft canis reiia afcenfio. 

QVA RATIONE PERSCVRTARI POSSiMVS AR- 
cum cclipticte cum alicuius ftelltc alcenlione rcyfa 
coafcendenrem. Cap. IIII. 

S Ognita alicuius ftcila: reda afeen fione , debes cum ea ingre- 
di tabulam afcenfionum redarum , & ex diredo eius in fro 
te quidem fignum3& in latere Eniftro numerum graduum 
eiuidem ligni habebis:lln autem non habebis in tabula prf 
cife redam afcenfionem ingrediendum eft duplici introitu itainquite 
da proportionalis parSjVt fapius diximus, idem canis fit in exemplum, 
cuius redaafcenfio eft G.97. 14. cum hoc numero ingredior tabulam 
afcenfionum redarum,& numerum proximum minorem accipio , qui 
eft G.96.3 3 .qui oftendit in fronte gp.&in latere G. 6 . qux feribenda- 
ru funt feorsu,& duplici introitu peiragendu eft,& duplex differetia in 
uenienda eft:altera eft huius numeri ad fequentem numerum^qua difre 
rentia competit vni gradui, altera eftpariter eiuidem numcii ad afcen- 
fionem redam ftellar, prima igitur differentia, vt in tabula patet eft G. i. 
5‘.l3cundaeft4i.hocigiturmodo ratio conftituatur. 

SiG.i.Si. dfibencutG.i. quot debebuntur 41» 


6} 60 

41 
6 :.‘ 

4460 


ej 

f9 

4>ff 37 
Hac 


I 



ET TEMPORIS LIB. VI. 41 1 

H*c autem minuta,cum numerus augeatutiaddenda funt 
r* ■j,„cnirmero proximo minori noftra:re6‘la:afcen 


H*C autem minuiajvu.... gradibus 

r numero proximo minonnoltrscredtarafcenfioni, qui 

«fpondeutrbusnm^^^^ 

ille ecliptica punitus, qu r cum ftella cane afcendit , & defcendit 
Ai snh2ra,& in obliquaad coeU medieum prcuemt,& docct,qu¥ 
AArs eclipriop cum illa lleUa afcendat , fi ab ariete nume, aneris qua; eft 
G "5. “I*. Hsc omnia cogni-ai elTe debet,vt noitu ftclias omnes digno 
fcere p offis.Quod intra doclui fumus. 

OVA RATIONE IN COELO STELLAE DIGNOSCI 
polTint. Cap. V. 

t vitis quidem rationibus id fieri pcteft^fedvna contenti eri- 
mus.qutefmgulisnoaibusj&pertotamnoitemnobis viui 

eife poteft . Qiia; vt tibi nota.fit quatuor ubuii promptu ef 
wsjc/scs fe debent.Prima eft tui loci poli eleuatio, 2. quibus noiftib 
illa ftdla,quam dignofcere cupis/upra tuutn horirmitem appareat: ter 

tium quot gradus fupra horiaontemafcendere poffit : quaitum quota 

nodis horaad maiorem altitudinem peruencrit.qua: onmia tibi perdi 
fcendafunrPoli igitur eleuationem tui loci fiignoras fecile diicesex 
catalogo ciuitatum,quem in tertio libro pofuimus,vbi traditur quan- 
do Sol oritur. Nam in illo fi non erit tua ciuitas aderit aliqua vicina, 
cura qua eandem poli altitudinem habebidecundoloco tibiinquiren 
dum elt,quibus noctibus tua ftella ad maiorem ftiam altitudinem per- 
uenire poftic.quod multis quidem modis fieri poteftded cum hic riciii- 
tatemquaframuSjhancvnam trademusdnquirein terdo libro figuram 
pfimam,& vide quo zodiaci loco fit Sol eo tempore,cum aliquam ftei- 
lam dignofcere cupis, cum illo deinde gradu ingredere, fecundam n- 
Pura eiulde libri & minorem rotulam,vbi zodiacus eft, & fuper illu gra- 
dum pone lineam fiduciae, & fac defeendere Solem ,vei locum Solis 
fub horizontem dextrorfum vbi fcilicet eft occidens ,& euolue 
catimvfque ad Orientemjvel lineam Horizods , fi dum euolueris vide- 
bis ad lineam meridianam peruenire illum ecliptic;^ gradum,cum quo 
tuam ftellam coafccdere cognoucris fiiperius illa notfte te pone digno 
fcere illam ftellam contendere poteris3& fi firmaueris rotulam cum o- 
cus ftella: ad lineam meridianam peruenerit, & acommodauens rotii- 
las omnes ad tuum diem,vt in fuperiori libro docuimus,linean uci^ 

horam libi indicabit>quaid tacilcobferuare poteris : id autem a iquo 




412 T H E A T R I M V N‘D l 

exemplo fiat notius.Scii-evoIodie,3,Septebiis 1 587.quo. die hic feri- 
bebam niimfequenti nodievifurus lim Canem llellam, in fua maiori al- 
titudinCjhoc eftquando ad lineam meridianam peruenit: primum in 
prima rotula tertii libri video Sol em eife in gradu 1 2 . IP fuper eum gra 
dum in lecunda figura colloco lineam fiducii,& euoluorotulam zodia 
ci quoad fepdmus gradus 69 cadat liipef lineam meridianam fuperho 

rizontemj&tunccumiociis Solis fit fiipra horizontem^fitjVtilla (iella 
eo tempore minime cerni poffit. fi fcire volueris quotahora ad illum 
locum perueniat accommodatis rotulis,vt toties didtura eft in circula 
horarum linea fiducii tibi oftendit H. 1 z.cum dimidia pene : fin aute 
fcire volueris quo tempore,vel quibus nodibus id facere poteris/acito 
vt locus (Iella: cadat ruperhiieara meridianamjqua inlcripta eft, i o.(ut 
iii fiiperiori libro didum eft)&zodiaco firmato fuper rotulam mobile 
maiulculam vide,qui pars zodiaci fiib horizontem fit, dum folverfabi- 
tur in illa zodiaci partc,illam ftdiam fub meridiana linea nodu cerne- 
re potcris,vt in noftro exemplo Canis, qui in G-7.^.elt,qui locus po 
fitus fuper lineam meridianam facit, vt afeendat G. 7. ii , & defeendat 
G-7.V. dum igitur Sci erica grad.7.ii.abfque ad G./.V.per Capricor- 
num & fbl erit fub horixonte Canem ftellam fub linea meridiana vide- 
re poteris. Qua vero nodis hora facile ex didis colligere poteris, Sin 
fequenribusdiduiilcimus.Quod decane diximus de ceteris quoque 
ftellis didum fit - Tertium quod propofuimus fuit, quot gradusfiipra 
Horizontem ftellapoffit afeendere, quam dignofeere cupis, cognita 
loci tui altitudinepoHex9oeamfubducit03& reliquum dicitur com- 
plementum altitudinis poli,quod tibi indicat altitudinem aquatoris 
fuprahorizontcm,qua: tanta efifvt in fphira traditur)quanta eft poli 
coraplemenruimigicur fi huic coplemcnto fteili declinationem adiun 
xeris cum fteila eft borcalis hoc aggregatum tibi dabitillius ftella liipra 
horizontem maiorem aithudinem.Sin eiir ftclia meridiana declinatio 
fteila: fiibducito ex complemt nto poii,& idem efficies .Quo in loco ta 
mcnanimaduertendumeft,qadd quando ftdiaeft fioreaiis,& aggre- 
gatum ex cius declinatione, & poli complemento excedit G. 90. tunc 
opuscftjvt aggregatum fiibducas ex 180. & reliquum eritftella ni*- 
ior altitudo fupra horizontem fcd cum iitllam videre cupis,opus eft,vt 
boream verius relpicias,vt infraxiocebiraus. Hic igitur Venetii cu Po ' 
li eleuatio fit G.4 j.eias complementum erit quoque G.45. Canis ftel- 
lit declinationem diximus fuperiusefic G. 1 5 . 5 3'. & efle auftralemiHac 
igitur declinationem fubducas opo; tet ex Poli altitudinis ccmplemen 
to,& erit reliquumG.29.7*. tantum igitur fupra noftrum horizontem 



ET TEMPORIS LIB. VI. 415 

Animaduertasetiamjquod demedio inftriimcntipendeat neceffe 
cH filum cum aliquo ponderCjVtinftruaientum ita colloceturjVtin nui 
lam partem dedinct Prjetercalcicndum eftj quod pes inftriimenti de- 
bet eflcitaaltusjvtoculosfubponerepoilis. licetin hac defcriptione 
breuisfitjcum charta maiorem figuram capere no poflit, inftrumento 
icaparato parandus eft&locuSjin quo fine ullo impedimento vti poP 
fis.reperiatur fcilicet aliquis locus dtus. ex quo facile & ad meridiem , 
& ad Septentrionem proipicias totam lineam meridianam , quje fupra 
noftruhori?.onceeft.&ua fit accommodatusjVt ab inftrumento mote 
Vertas in A uftrumjmodo ab eodem inftrumento in boream. Namftel 
larum partem in illa5& partem in hac regione cernes . PriEterca in eo- 
dem loco ubi inft' umentum collocaturus fis, linea meridiana confti- 
tuenda eft.fuper qua debes ita collocare tuum inftrumetUj vt latera in- 
ftrumencifuper lineam cadantjfic n.fietjVtcumrefpexeris per forami 
na lingula, tam fi eam depreftei is, quam fi eleuauerisjfemper lineam 
mei idianam profpiciasj& fi fece: is,vt lineam fiducia cadat fuper linea 
C.I^. effeceris, vt prolpieis per fo r amina in coelo tui capitis zenith cer 
nas.Vt autem lineam meridianam ibi conftituas,vbi inftrumentum coi 
locaturus esjdebes circine quatuor,autrexlineascircQducere,incuius 
centro ponatur ftyius,quem Gnomona Gr^ci dicunt, & ita collocan- 
dus eftjVt ad nullam partem declinet,fed fuper centro culpis ftyli perpe 
dicularicer cadar.His ita cofti tutis debes animaduertere per horam, aut 
per duas horas ante meridiem, quam lineam cupis umbr« ftyli tangar , 
& fi n ulla,expe<fta donec aliquam lineam hoc modo tangat , & vbi eam 
tangit ibi pundumelficejuel linea lineam diuide , vt in Icquenti figura 
cernitur. Ueindeicerura expcftajquoadvmbra eiufilem ftyli eandcmli 
neam cii cuiarem,& eodem modo tangat,& ibi aliud fignum effi- 
ce,poftea illam circulipartem,qu* intervtraquepuncfta eft 
in duas pquas partes diuidas oportet, poftremum 
ab illa diuifione,ad ftyium, vel centrum circulo- 
rum ducito lineam re<ft:am,que linea meri' 
diana dicitur, quod ab vrrc.que parte 
lineam meridiana rclpicit .Aliis 
quoque rationibus id fieri 
poteft led hanc do- 
cuiiTe lacis 
fit. 


EXEM- 



Oriens 



A fagitta volantein dic, a nrgodo perambulante in tcncbrisab in 

cutluj&deiaonio meridiano. Plal- 9o- 


Supet 


Occidens 



ET TEMPORIS LIB. VI. 4iT 

Super hanc igitur lineam debes tuum inflrumentum(vtfupra didiu 
efl)coUocare5& tu^ ftell« altitudo meridiana inuenta fac, vt linea fidu- 
ciSsqujE in regula eft cadat fuper illum gradum in inftrumenco ita,\t 
refpiciasin meridiemjG non amplius,quam po.Gradus ftellje declinati 
uis,& poli complemetum aggregatum fuerit vel in boream, fi amplius 
quam 90. Gradus erit,& utraque perforamina profpiciens in celo ftei- 
lam optatam cernes3& hxc ratio vbiqj terrarum , eft accommodata fed 
animaduertasjvtidnateotemporejquo illaftella,quam videre defide* 
ratjibi elTe poffitj&fupcrius didum eil.Aiijs vero temporibus , vei ante 
vel poft linea meridiana erit fiella5& quo magis ab illo tepore cerro, te- 
p^diftabatjquo illa videre tetaueiisjeo magis alinea meridiana difiabit, 

QVOMODO OBLIQ\^AM STELLARVM ASCEN- 
fionem & defcenfionem profeurtemur. Cap. VI. 

VMdi( 5 lumfitfuperius Aediiauffloriratej&aliorumjqudd 
J nonnullarum ftellarum vel ortusjvcloccafus maximum ae- 

ris perturbationem cxcitetjobid corpora cum fanorum, ru 
fgrotorum male afficiat; oper? pretium effe duxi,fi quomo 
do fiellarum ortus, droccafus inueftigentur tradidero ,& primum dc 
ortu.Ad quam rem maxime conducit tabula differentialium afcenfio- 
nalium,quam infra adferiptam habcsjdc eifdem regionibus feruit , quif 
bus & tabul2?,quas in fuperioribus libris pofuimus illis fcilicet,qua; ura 
poli eleuatio eft G . 5 5 . 3 8 .4 1 .4 5 . 48 . 5 o. & intermedijs etiam fi partem 
proportionalemadhibucris.Animaduertas ramen oportet, quod illa 
tabulam illis tantumodo ftellisferuir,qujenon plus,qudm G. 5 5. ab x- 
quatorediftat cumiispolieleuationibusnonnullafitftella,qu«occi- 
datjaut oriatur cumamplius,quam55. Gradus diftant, qui tamen ut 
aliarum ftellarum ortum, & occafum, feire volueris, qua? oriri , & 
occidere polTuntin, aliis fcilicet. Poli eleuationibus habebis hiera- 
tionem,qua id facile poffis. Tabulam igitur prius differentialium afcc 
fionalium cognofeas oportet.Qux in fronte gerit numerum graduum 
€leuationispoli,quibusferuitmlatere finiftro grad® declinationisftcl- 
laru in area differentias afcenfionu.ln fronte igitur poli eleuatioue in- 
ucniaSjin finiftro latere ftell^ declinatioric fiue borcalis , fiue auftralis 
fir,& in angulo coi, quod iniieneiis erit differentia ftelI«B propofita? , 
quam demas exafcenfione re» 5 ta ftellje,fi ftellafueric borealis, aut eidem 
adiugas, fi fuerit auftraliSjfic fit,Yt illud aggregatu, vel hoc refiduu obii 
qua ^pofitie fteila? afcefione tibi demonftretjVt hoc cxcplo patet. Scire 

Ggg volo 



4i8 theatri MVNDI 

volo Venctiis Canis obliqua afcefione.cuius declinatio efl(vtfuperius 
diximus)gradus 1 5 ■ 5 in fronte inuenio loci eleuationem poli 4 5. in 
latere ingredior primu cum gradibus, 1 5.deinde cura minuta 5 3. ideft 
cum proportionali parte, qui duo introit’ mihi dant G. 1 6- 3 2'. cum au 

temhKcftellafitauftralishiEC differentia adiungendaeft illius rea® a- 

fcenfioni.qua; eftfvt fuperius docuimus)G.9 8 . 1 5‘.& his G. 1 6.3 2‘.addi 
tis fiunt G. 1 1 5.48‘.tanta igitur eft huius fteUa: hic Venetus , & hoc te- 
pore obliquaafcenlio.Sin autem eiufdem fteU^ obliquam defcenfioiie 
tibi eopertam effe volueris, habita eius differentia akenflqnalis(vtpau 
lo ante docuimusjcontraria ratione tibi agendum eft , ac in illius obii, 
qua afeefiodocui mus.Nam fi ftella borealis eft differetiajafcenlionalis 
illius ftellEafcenfioni refla; addenda eft, fi meridionalis auferenda . 
Igitur ex refla Canis afcefionejquar eft G. 99 ' 1 5 - abftuleris G.i 6. 3 a‘. 
eiufdemdifferentie afcenfionalis reliquum erit G,8 1,43*. tantus igitur 
eft Canis obliqu’ occafus.Sin autem ftellarum ortum,vel occafurn fcire 
defideras,in alijs locis,quorum hic tabulam non habes differentiarum 
afcenfionaliumjfic agendum efUngredere tabulam fecundam curo e- 
leuatione poli fupra horizontem datum,& numerum eregione politu 
feruabis,fimili modo tibi ingrediendum eft eandem tabellam cum ftel- 
1® declinatione,tam fi borealis,quam fi auftralis eft, & horum numero 
rum alter alterum multiplicet,!! produflum per fex extendatur,reieflif 
que primisfexfiguris verfus dexteram,vnitatem reliflis iungendo G re- 
iefl®plus jcoooo. denotauerint relinquetur finus reflus differenti® 

afcenfionum ftell® propofit®, cuius finusarcum docebit tabula finuii 

maximum habens 6oooo.particularum,vt hic nofter eft.Hac differetia 
cognita vterevt fuperius monuimus. Sin autem habueris fi nuumtabu 
lam,cuius totus fin’ fit iooooo.fi exmultiplicatisnumeris poli,&ftel 
1® declinationis abiieceris-quinque primas figuras verliis dextram,vni- 
tatc reliflis adiunfla,fi abiefl® plus,quam 5 00 o o. fignificauerinr,& re 
liqui finus refli arcum ex difla tabula elides, hic erit differentia afcen- 
fionum,qua tibivtendum eriuSed antequam hanc rem illuftremusexe 
plis,oper® pr®cium illud monuiffe cefeo,quod antequam alicuius ftel 
1® vel ortum,vel occafum obliquum inquiras,qu® ftell® prius yel ortu, 
vel occafu afficiantur tibi inquirendum eft.Cuius rei illa perpetuaregu 
la finqudd qu® ftell® maiorem habent dechnationem, quam poli com 
plementum eft , fi boreales funt iis , qui ab aquatore ad polum arflicu 
habilant,nunquam occidunt,fin autem funtauftrales nunquam oriun 
tur.Iis vero, qui inter ®quatorem3& polum antarflicum verlantur con- 
lario m odo le habent.Nam qu® ftell® auftralcs funt, & maiorem dedi 

jiauo~ 



et temporis lis. vi. 419 

• „™i,,I,ent,quimpolicompkmentum,esnunquimcccidunt, 
nationem na . [ nunquam oriuntur-His cognitis, vt res fiet illu- 

^uOTplalscirevoloVencrijs obliqua^ 

f corona Ariadns,quE ilUus imaginis prima eflipirmu 

lucentis video effeG. 28. iji.cuius 

eiusdeclmationemp P,r„_n„ljfompleraetum,quod Veneriis cft 

SuTusSreftG.f 2 " 5 ^u\differetiavtere,vtfupe 

CVM OVO gradv eclipticae qyaelibet 

^SteU^riatur,vel occidat oblique,& quota hora. «.,ap.V . 

^ Vperioribus cognitis non erit, hoc difficile cognitu .Nam fi 
' cura afcenfione obliqua rabulam obliquarum afcenfionum 
ingreffus fueris,in fronte tabula; habebis fignum,m parte fi 

.... — ^ nifira Gradus figni,cu quo oritur,Ecdera modo ehciespun 

aum ecliptica, cum quo occidit fi pi lus didiceris . quantus arcus ecli- 
pticf defcenfioni cius oblique tribuatur.qua omnia hcet per fe fans 110 

tafmt.vt tamen notiora fiant aliquod addatur exemplum. Scire uolo 

cum quo gradu ecliptice hic Venetijs oriatur Canis.cumsobliquaaice 

fioeftGr^.i!4.47‘.cius enim reda afcenfioeftGrad.pSiiJ.dilkrentia 

afcenfionalis eft G.id.3 a^qua aggregata conficiunt G.i 14.47.vt m lu 
periori capite didJum elbCum hoc igitur numero graduum ingredior 
tabulam obliqua; a.fcenfionis adlatitudinem Veneriarum Grad.45.1d- 
que in area in quiro,& mihi oftendunt G.6.Q.* & aliquantulo plus .bm 
aut feire volueris cu quo gradu eclipticte occidat , priiis inquire obhq 
afcenfione.qd' ht(vt dictu eft)fi cotrariaronediiferetiaafcefion^ ylus 
fuerisjdemeigitiir ea de redaafcefibcrefiduu ericG.8 2.1 5* cu hisigrc 
dere eade tabula,&habebis G.i 3 -=?p.cu hoc igitur gradu canis occidiu 

Sin autfeire voluerisjquota hora eadefteiiaoriatur,vel occidat vtere - 

gurafecunda tertii librijVt eo loco docuimus^&habeysjqa qu^iisq 
maxime coducet et ad cognofcedas ftellas in ccelo.Nafi refpexeris a 
ortura eahora, qua illafieiia oricurj& habebis ante oculos imaginem 



. . __„a iteua ori£ur,oc ante oculos imaghicm i 

lam in qua illa collocata eft ut illius fitum inter alias habeas i^c e 1 
lam agnoices quod, & de occafu didum fit . 

<^gg 


q\^A 



41 « T H I A T R I M V N D 1 

C^VA RATIONE SCIRE POSSIMVS Ql^OT GRA- 

dus 3 & miniaria inter duas ftellas interfin t> 

Cap. VH. 

Va^cunt^uc in primo libro docuimus ad metiendas omnes 
diftantias !ocorum,ea omniainhunclocum recfte trasferri 
poffunt prtEter illam tabulam3& rationem, qua? diftantiaru 
milliariaindicant.In oiftaua enim Sph^ravuus gradus lon- 
c» plu' a milHaria continet,quam in terris, ob id ad hanc rem noua ta- 
bula condenda effet.Sed primum graduum do(arinamexp!icemus.Et 
primum per tabulam conuerfionum graduum extra ^quinoidalem in 
gradus aquatoris. Qu^e tamen opus non eft in iis ftellis, quE Latitudi- 
ne tantum differunt.Satis enim eft fi funt in eadem parte coeli auftrina, 
vel borea, minorem Latitudinem de maiori fubducere,& reliquum erit 
propofitarumftellarum diftatia.Sin autem altera erit auftrina,aiterabo 
rea,vtriufque ftellE Latitudinem fimul iungc,& earum diftantia tibi no 
ta erit.Cum vero differunt Longitudine tantum,vel Longitudine, & la 
titudine,ficnegocium peragendum eft,vt hic exemplis patet.Scire vo- 
lo diftantiam inter illam fteiram,qua; in extrema cauda Vrfe minoris e, 
& illam,qua! eft in extrema cauda maioris Vrfie . Prima habet Longifu 
dinem Grad. 143 . i o.prima eft ad Lati.Grad.66.1ecunda Grad. 54. iiib 
ducito minores numeros de maioribus vt infra, habebis Longitudinu, 
Se Latitudinum differentias. 

Maiotis Vife Lorgirudo Grad.i4;.TO. Minoris Vrfs Latitudo Grad.dS.o. 
Minoris VrfsLongiludo GraH. n-? o. Maioris Vrfe Latitudo Grad. 54.0^ 
Diff.Longicudicis Grad. 851.40. Diff! Latitudinis Grad. 12.0. 

His ira conftitutisj quot gradus t^quatoris contineat Longitudinis 
differentiatam in parallelo ftellsVrfl minoris, quam Vrfe maioris ui 
dendumcftj&primumde hac, quod fit hoc modo: cum Latitudine 
hui usftellv' ingredere tabulam conuerfionum graduum extra cquino- 
<aialcm in gradus fqu atoris , qu^eftin Cap. 8. lib. primi, & vide quot 

minutaj&lecundarefpcndcncvnigraduh&illamuitiplica cum difie- 
rcntiaLongiciidinis,& habebis quot graduscquatorisilla diftantiain 
eo parallelo contineat . Cum Latitudine igitur ftell^ Vrf? maioris pro 
polits ingredere illam tabulam ^ 6c uidebis ei rcfponderc Min. 3 5* i 
Sic igitur fiat multiplicatio . 


Diif. 



i ET TEMPORIS LIB. VI. 


Ditt. 

pulauaiusOraa. 


1 p 

^ 1 

II 1 ml 

1 89 

40 

J5 

1 


7 

16 

lO 1 40 
aS 1 

0 1 

16 

1 

55 

1 0 

20 



► 0 An 


411 



num 


j:)ifferentia Longi t. 
Scrup. refponden- 
tiaGrad.i. 


Omnium lumma. 

Et hitc 


P 


II 1 iii| 

89 

40 

-24 

..^±- 



I I 

24 

1 6 

I2 

0 

0 

It 

24 

1 6 

12 



36 

3 128 

0 


■ EthiEceftdiltamiacnnercntiici-uiiguuuii.uu.i.. r 

laris,quam fifubduxeris ex ibperiori , & huius differcnt.ar 

dideris ad minorem difterentiam,vd a maion fubduxens habebis hoc 
latus longitudinis scjnatum 3 

G.o2*4^ '5^ •'t'- • 




Differentia Longitudinum 

SemiltlshuiusdifT 

G.6».4 i\ 

G.I3. 19*. Ij”,- “i. 

45. 20. 


G.Z6. ; 

S. ao. 4 ' 3 . 

G. I 5 - I 

9. 15 - 



G. I ?. a 




Hoc 




4« THEATRI MVNBI 

Hoc eft latus,a»quatum duplici ratione inuentum, vt licet videre, quod 
Grad.49.T Paulo minus. 


Cuius quadritum erit illud 


Quadratum lateris «quati 


49 f 
49 T 

44* 
lS»^4v 
i4 l 

2 

U4S«- 


In huiufmodi.n. rationibus fcrupula negligendafunt.Iam tibiinue- 
niendum eft quadratum dilFerentisLongitudinis, qux eft G. 1 2 

ir 

His additis cum luperioribus conficiunt quadratum 144 

Quadricum Longitudinis 2454 
Quadratura Latitudinis 
Quadratum dimentientis 


144 

2600 


1 d' o 


Dimentientis radii 


Quinquaginta igitur gradus interlunt in ter ftellas, qua? In CKtremita 

tibus caudarum utriulque Vrfe collocat? funt.Illud idem per tabulas fi 
nuum efficere poteris, ut in primo libro docuimus. Sin autemribili- 
buerisfeire quot miliaria Italica conftituant hoc modo tibi peragen- 
dum elLDiximus in primo libro,quodinter terram &concauumoaa 
uxfpher* interfiunt raialliaria 7241 2414. hunc numernm fi du 
plaueris habebis diametrum otSauatSpheratqui eft 1448 248 28. 

Hic autem numerus habet eam rationem,ut in primo libro didiuni eft , 
cum eius peripheria,quam habet y.ad 22. igitur fic rationem diftri- 
buete debes. 


517 . debetur a a. quid debebitur. 


144*14818 

11 

i 8 sf 64 p 6^6 

l 8 p 6 . 


Tot milliaria eft otftaua: Sphira; peripheria 3 1 S tf 1 4 da 1 6 

Hunc autem numerum fi duxeris in gradus 360 habebis quod mil- 
liaria uni gradui cpmpetanttquod fiat hoc modo. 



ET TEMPORIS HB. VI. 


4J5 


O 

C-^O 

ooo 

Zulietlg ISSjOioS Milliarrarefpondtntiaunigtadtt 

j„'o0o4<iooo ~ inoaauaSphsra. 

}66666g 

3iiii 


Cum autem fteUa unius Vrfe in extremo cauds diftat a ftella, qus 
in extremo caudae alterius VrfeeftG. 50 o " S 

merum in illum ducito,& eris noti campos hoc modo S S 5040 & 


Tot isiturmilliaradiftant ftella propofits 44a4a°3°P 

Hcc haaenus cum ex ijs poffit ftudiofus facile multa alia perle co 1- 
gere.quibus ratione legendi huius mirabilis Dci libri ‘ 

Cum autem ad has rationes maxime conducat tabula fex g j 

ob id eam in finelibti habebis/ed cura fit necefle fcire.qua ex multipli 

carioneproueniuntidexfequentitabellafacilecolliges.Nara 1 n 

te tabula alteram (pedem inueneriSjUt puta^quam multiplicare uis , 
multiplicantem in latere angulus communis oftendet emergentem 
multiplicatione fpeckm.ut fi multiplicaueris gradum cum gra u p - 
ucniet gradus.fi grad. cum minutis 3 minuta, 5i.minutacum ecu 
dant tertia.Sc ita deinceps.ut in tabula cernitur. 



G 

1 

It' 

III 

IIII 

V 

G 

G 

I 

II 1 

III 

IIII 

V 

1 

I 

It 

III 

IIII 

lllll 

VI 

"1 

111 

illi 

V 

VI 


VIII 

,111 

IlII 

V 

VI 

VI I 

VIII 

|v II 1 1 

I I Z I 

V 

VI 

VI I 

vm 

VIIII 

1 * 

V 

VI 

Vll 

VIII 

IX 

_JL_ 

1 =^1 


Si pro parteproportionaliinucniendavliis eris eadem tabula ex 

genaria negocium in computis erit facilius,quod fit fi diferentiarum 
tera inueneris in ftontejaltera in latere , communis angulus tibi ca > 

guodqujris . 


DE 



4’-4 Theatri mvndi 
DE SPHAERA SOLIDA FABRICANDA, qvAE 
perpetua futura fit.quiE fcilicet trepidationis motum, 
&non®iph£r£ habeat. Cap. VIII. 


Viti globihaAenusaperitiflimishoibuscofcriptifunt.m qui 
bus io 22 .ftellascufuisimaginibusfuislociscollocarut.fed 

cuotSauaSphrra tu motu non 2 ,tufuo proprio motuppe 
tuo in logitudine ,&in Latitudine moueatur,vteode loco 
nuq; c6fiftat,mihi vi3etur vcililTunu elTe ad operis ppetuitate globu de- 
fcrioere.qji perpetuus futurusfit.hocmo.Primfi Itellteluo loco collo- 
cetur fada ociauaSph£raprius,dclcriptisfci!iceto<3:o lineis Sph;rein 


aliquo globo 3 ®quatore,duobus coluris,duobus troplicis , duobus cir- 
culis polarib'’cu zodiaco,ledfteila,qpceditin cornu. Arietis ftatuatur 
in equatore,vbifecatur coluro cquinotftioruj&fitinitiu Arietis iSphf 
ra.Reliqu® vero fuu fitu habeat ad hac,vt in tabulis defeributur. adfinc 
et imagines, vel pontiusimaginuqufdafimplexdefcriptio finelineis 
qu£ adubrationes fignificet,ne ftelfa cofundatur.Globulo ita ftatuto, 
& perfeito alia Sphara fabricada eft fuper hoc globulo , ex laminibus, 
vel fris, vel ferri , vel alia hmoi materia,quf ita hereat huic globo,vt in- 
tus globus moueatur,fed non facile,neloco cedat,cum non uis,& hsc 
conuerfio fiat fuper polis zodiaci,qui( vt ditiuin eft ) fub circulis pola- 
ribus eft,fi globu euolueris in prfcedentia quot annis tantum, quantu 
eft hic motus prteceffionis equino(3:iorum,globulo prius conftitutoad 
annum,qui clabitur,habebis oiftauam Sph®ram,quf oium ftellaru fitfi 
illius anni,& cjteroru deinceps tibi oftedet. Sin aut ,& motu trepida- 
tiones ei volueris addere,non erirdifficile,fiin eiuide Spher® polis ad- 
dideris circulos duoSjUt in Theorica oiftaue Spher, tradit Copernicus. 
Qj nos breui fortafieDeo auxiliate,fi dabitur ortim,& vires failuri fu- 


mus .Si huic globo ita addideris meridianu,& Horizonte, vt ofteditfe- 
cudafigura primi libri,quefuper polis mudi euoluatur, habebis oiftaua 
Iph^ra meo iuditio pertc(ftiirimum,qua vel in dire(ftionib®uti poteris . 
fi diligenter fuerir perfeefa,quf fi fieret ex ere quale vidimus, fed nodu 
perfeftaapudclariffimu viru lacobu Contarenu omniu bonaru artiu 
pericilfimu. Maiore tn velle ego noftra oclauam Sph;ra,vt circuli mot’ 
trepidationis fieri polfent.Nihil habebis leifor qdin hac re defideres. 
Mo fit veru ill(f,qd de motu trepidationis traditCopnicus q<f ego u‘al 
de neq; aio,neqinego,multis <f caufis,quas hic adducere no eft necefte. 
Hoc qcqd i hic fniam altigeri etfi re pfedle no explicat,fatis mi,qS ad 
hac re ftudiofos excitec,& q valet igeio,erudiec ad hoc op’ir abricadu. 

TABV- 



ET TEMPORIS LIB. Vt 

Tabula declinationum generalis 


— yi}. 

Arcas 
C,.jr, M-l 

Numerus | 0 ^ |1 

multiolic. 1 Arcus 1 

'humerus | j 

nultiplic. |Arcus | 

■^Umerus 

multiplic. 


1 

G. M.i 

|G. M.| 



0 o O, 

1 'o 2^1 

2 'o' 5 2^ 

3 'i i8' 

91707 

91710 

91718 

91730 

12 16. 

12 37 

12 58 

i 3_19 

13 40 

14 0 

14 20 

93848 1 

93977 , 
94108 ■ 

94^4^ 

94378 

94516 

94655 

10 38 

20 40 

21 0 

2 1 II 

97991 
981 12 
98232 

98347 

30 

29 

28 

27 

21 21 
21 31 

21 40 

98460 

98570 

98676 

2 6 
25 
' 24 

4 I 44 

5 :2 lO 

6^2 26 

91747 

91770 

91798 

7 13 ^ 

8 Ij 28 

9 '2 ?3 

91831 

91869 

9I9I2 

14 40 

14 59 

15 18 

94765 1^1 49 

94936 121 58 

95077 * 

98778 

98878 

98973 

23 

22 

' 21 

104 19 

114 45 

125 IO 

91960 

92014 

92073 

15 37 
r5 55 

16 13 

95219 

95362 

95505 

22 14 

22 29 

22 28 

99066 

99153 

99237 

20 

19 

18 

13 5 35 

92138 

16 31 

95649 

22 35 

99317 

17 

146 0 

92209 

16 48 

9 5794 

22 41 

99393 

16 

: 5 6 25 

92283 

17 5 

95940 

22 47 

99465 

15 

166 50 

92361 

17 22 

9608 5 

22 52 

99532 

14 

‘77 15 

92443 

17 38 

96230 

22 57 

99595 

'3 

18 7 39 

92528 

17 54 

96374 

23 2 

99654 

I2 

|i9 8 3 

92617 

iS lO 

96517 

23 7 

99708 

II 

20 8 27 

92710 

18 25 

96659 

23 11 

99758 

lO 

2 I 8 51 

9280S 

18 40 

96800 

23 15 

99803 

9 

229 15 

92910 

18 55 

96940 

23 18 

99844 

8 

23 9 39 

93017 

19 9 

97080 

23 2 1 

9988 1 

7 

24 1 0 2 

93227 

19 23 

97217 

23 23 

99913 

6 

25 IO 25 

93239 

19 361 97351 

23 25 

99940 

5 

26 xo 48 

933 5 5 

19 49 

97482 

23 27 

99962 

4 

27 1 1' io 

93474 

20 2 

97612 

23 28 

99978 

43 

28 1 1 32 

93596 

20 14. 97741 

23 29 

99990 


2911 54 

9372 I 

20 26 

97867 

23 .30 

99997 

'o 

^ 3 1 2 16 

93848 

20 38 

97991 

23 30 

lOOOOO 

1 0 

X'‘ti 









Hhh 



THEATRI MVNDI 
T abula fcecunda . 


G. 1 



G. 



G. 



0 

1 

1 

00000 

1745 

3492 


31 

32 

3 3 

60086 

62486 

64940 


61 

62 

63 

I § 040 2 
188075 
196263 


3 

4 

5 

5240 

6992 

8748 


34 

35 

36 

67452 
700 2 2 
72654 


64 

65 

66 

205054 

214450 

224607 


6 

7 

S 

1051 1 
12278 

14053 


37 

38 

39 

75356 

77129 

80978 


67 

68 
69 

»35583 

»47513 

2 6051 I 

- 

9 

I 0 

I I 

I s 

^4 

15838 

17633 

19439 

2115 * 

23087 

24932 


40 

41 

4 ^ 

43 

44 

45 

83909 

86929 

90040 

93254 

96571 

I 00000 


70 

71 

7 J 

73 

74 

75 

274553 

290422 

307767 

3 27088 
348748 
3732H 


15 

1 6 
17 

26794 

28674 

3°573 


46 

47 

48 

103551 

107236 

111062 


76 

77 ■ 

78 

401089 

433148 

470453 


itS 

19 

20 

32492 

34433 

5. 6 9 6 


49 

5 ° 

51 

115037 

119177 

I 23491 


79 

80 

81 

514438 

5 671 18 
631377 


21 

2 2 

2; 

38387 

40403 

42448 


52 

53 

54 

127994 

132704 

137639 


82 

83 

84 

711569 

814456 

951387 


24 

25 

26 

44522 
4663 1 

■ 48772 


55 

56 

57 

1428 I 3 
14S253 

153987 


85 

86 
87 

1450203 

1908217 


27 

50953 


58 

160035 


88 

2863563 

28 

29 

B 


59 

60 

166429 

173207 


89 

90 

5729796 

Infinitum 


30 


1 ' 








V 

7rSI?]> 

4 umeru^ j 



nultiplic. ji 

— 


M. 


— 

b; — sr 

26089 

I 

I 

6 

26084 

2 


II 

2,6069 

3 

3 

16 

26046 

4 

4 

22 

26013 

5 

5 

27 

2397 

6 

6 

32 

25919 

7 

7 

38 

25857 


8 

43 

25787 

9 

9 

48 

2570^ 

1 0 

lO 

52 

25619 

1 1 

I r 

58 

2552 £_ 

I 2 j 

13 

3 

25415 

13 

14 

8 

2 5 ^ 9 _ 

14 

15 

13 

25174 

15 

16 

17 

25041 

1 6 

17 

22 

24898 

17 

18 

27 

24748 

18 

19 

3 ' 

24590 

19 

2O 

35 

24423 

20 

21 

39 

24248 

21 

2 2 

43 

24065 

22 

23 

47 

23873 

23 

24 

51 

23674 

24 

25 

54 

23468 

25 

26 

57 

23255 

26 

28 

0 

23035 

27 

29 

5 

22807 

28 

3° 

6 

22571 

29 

3 ' 

9 

22327 

3° 

132 

1 1 

22077 


ET TEMPORIS LIB. VI. 

TohiilagencraUs cceU mediationum 

y ' ' 


4^7 


Radix INumerus 


G. M. 


3S 23 
39 25. 


20447 

20155 


46 29 

i47 29 _ 


50 27 

51 26, 


52 25 

53 


54 23 

55 2i_ 


16612 
_i 6264 
15911 

15 554 

15194 

14832 


14467 

14098 


Kadix 1 

Mumerus 

Alcenl. j 

multiplic. 

G. 

M. 


62 

6 

12209 

63 

3 

1 182:5 

64 

0 

11434 

64 

57 

I 1044 • 

65 

54 

10652 

66 

51 

»0258 

67 

47 

9863 

68 

44 

9465 

69 

40 

9065 

70 

3^ 

9664 

71 

33 

8260 

72 

29 

7854 

73 

25 

7445 

74 

2 I 

7037 

75 

17 

6627 , 

■j 6 

12 

6217 

77 

8 

580S 

78 

3 

5398 

78 

58 

4987 

79 

54 

4575 

80 

47 

4162 

81 

44 

3748 

82 

40 

3333 

83 

35 

2918 

84 

30 

2503 

85 

25 

2087 

86 

20 

1670 

87 

15 

1253 

88 

lO 

836 

89 

5 

418 

90 

0 

0 


Hhh 



4^8 


THEATRI MVNDI 


Tabula generalis cceli mediationum . 


1 

4 s 


tt 1 

1 

'5 1 

1 

Radix 

Numerus 


Radix 

Numerus 


Radix 

Numerus" 

1 

Afcenf. 

mulciplic. 


AfcenC 

multiplic. 


Aicenf. 

multiplic. 

1 

G. 

M. 



G. 

M. 



G. 

M. 

n:! 


90 

0 

0 


117 

54 

12200 


147 

49 

22077 ' 

ll 

90 

55 

418 


I 18 

53 

32593 


148 

51 

_22327 

2 



50 

435 


X19 4 ^ 

33973 


149 

54 

22571 



93 

45 

1253 


120 

46 

13351 


150 

11 

22807 

4 


93 

40 

i6jO 


I2I 

44 

13725 


152 

0 

23035 

■i 


94 

35 

2087 


122 

42 

14098 


153 

31 

23255 

6 


95 

30. 

2503 



41 

34457 


354 

6 

23454 

1 


96 

35 

2918 


I 24 

39 

34832 


155 

9 

23574 

8 


77 

16 

3333 


125 

37 

35394 


355 

33 

23873 

9 


78 

16 

3748 


I z 6 

36 

15554 


357 

37 

24065 

lO 


99 

I I 

4152 


127 

35 

15911 


35.8 

21 

24248 

1 1 


lOO 

6 

4575 


128 

34 

1626^ 


359 

25 

24423 

I 2 


lOI 

2 

4987 


1 29 

33 

16612 


160 

29 

24590 

13 


lOl 

57 

5398 


130 

32 

15955 


i 5 i 

33 

24748 

14 


1.02 

53 

5808 


333 

3 ' 

17294 


162 

38 

24894 

15 


103 

..o 

40 

621^ 


132 

33 

17531 


163 

43 

25041 

i 5 


104 

43 

66 zj 


333 

33 

17994 


164 47 

25,174 

17 


105 

39 

7037 


334 

31 

18291 


165 

52 

25299 

18 

1 1 06 

35 

7445 


135 

32 

18613 


166 

57 

25415 

19 

'107 

3 ' 

7854 


135 

32 

18931 


i 58 

2 

25522 

20 

108 

^7 

82(50 


3.37 

32 

39245 


1(59 

7 

25619 

2 I 

' 109 

34 

8554 


338 

33 

19554 


370 

12 

25708 

22 

1 lO 

20 

9065 


139 

34 

19858 


171 

37 

25786 

2q 

III 

16 

94«3 


140 

35 

20155 


172 

22 

25857 

H 

1 12 

13 

9853 


143 

37 

20447 


373 

28 

25919 


113 

9 

10258 


142 

38 

20734 


374 

33 

25973 

26 

114 

6 

10^5 2 


143 

40 

2 1017 


375 

38 

26013 

-7 

1 = 5 

3 

1 1044 


144 

42 

2 1292 


1175 44 

26046 

28 

110 

0 

11434 


145 

44 

2 i 56 'o 


377 

49 

26069 

29 

16 

57 

1 1823 


,145 46 

21822 


178 54 

269 84 

30 

J17 

54 

12209 

l 

J 47 

49 

2 2077 

_ 

|i 8 o 

0 

26089 


et temporis lib. VI. 

T.ihula generalis coeli mediationum ■ 


:1 

_l 

0 

1 

a 

3 _ 

4 

5 

6 

1 

8 

£_ 

10 

1 1 

'.tl 

17 adS> 

'umerus 1 
lultiplic. 

Radix > 
Afcenf. n 

lumerus 

lultiplic. 

Kadix 'Mumerus 
Aicerif. Imultiplic. 

G. M. 


G. M. 


G. M. 


180 0 

”26089 

26084 

26069 

26046 

26013 

25971 

212 1 l 

213 14 

22077 . 

21822 

242 6 

243 3 

12209 

11823 

182 II 

214 16 

215 18 

21560 

21 292 

244 0 
244 57 

11434 

1 1044 

184 22 

185 27 

216 20 

217 22 

21017 

20734 

245 54 
24^ 51 

106^5 2 
102 58 ' 

186 32 

187 38 

188 43 

189 48 

25919 

25857 

218 23 

219 2 5 i 

20447 

20155 

247 47 

248 44 

9863 

9465 

25787 

25708 1 

220 26 

12 I 27 

19858 

19554 

249 40 

250 36 

9065 

9664 

190 53 

191 58 

25619 1 
25522 

22 2 28 
223 28 

19245 

18931 

251 33 

252 29 

8260 

7854 

193 3 

254^5 1 
25299 1 

224 28 

225 29 

18613 

18291 

252 25 
254 21 

7446 

7037 

195 13 

I196 17 

”25174 

25041 1 

226 29 

227 29 

17964 

17631 

255 17 
356 12 

. 6627 
6217 

1 6' 

|i97 22 

24898 

228 29 

17294 

257 8 

5808 

i 7 

'|I 98 27 

24748 

229 28 

16955 

258 3 

5398 

Ii8 

[199 31 

24590 

[230 27; 16612 ! 

258 58 

4987 

|i 9 

I200 35 

i 24423 

I2 3 1 261 16264 1 

259 54 

4375 

iao 

201 39 

1 24248 

I232 25 

1 15911 1 

260 4' 

4162 

21 

202 45 

1 24065 

1^3 3 24' 15554 1 

261 4/; 

3748 

22 

203 4- 

23873 

234 23 

15194 1 

262 4< 

3533 


204 5 

23674 

235 2 

14832 

263 3 

>1 2918 


205 

23468 

236 IS 

14467 

264 30; 2503 

at 

206 5' 

23255 

237 iS 

14098 

j265 2 

51 2057 

26 

208 

> 23035 

238 I 

5 13726 

|2eo 20j lojo 

27 

209 

23807 

239 I 

4 1335 ' 

207 I 

51 

28 

[210 < 

5 22571 

240 I 

2 12973 

268 I 

0 836 


Un t 

223^7 

241 

9 i2593_ 

269 

5. 4 '° 

‘ 30 ; 1212 1 

I 22077 

242 

6 12209 

! 2 70 




43 ° 


THEATRI MVNEil 


Tabula generalis coeli mediationum . 


1 

?= - 



l 






Numerus 


Radix 

Numerus 


Kadjx Numerus 



A&enf- 

muldplic. 


AfcenC 

multiplic. 


Afcenf. multiplic. 



G. 

M. 



G. M. 



G. 

M 


o 


270 

0 

0 


297 54 

12309 


327 

49 

22077 

I 


270 

55 

418 


298 51 

1^593 


328 51 

22327 

2- 


271 

501 836 


299 48 

.12973 


329 

54 

22571 



272 

4.51 1253 


300 45 

13351 


330 

.12 


4 


273 

40 

.i 6’]0 


301 44 

13725 


332 

0; 23035 

5 


274 

35 2087 


302 42 

14098 


333 

3 

23255 : 

6 


275 

30 

■ 2503 


3°3 41 

14467 


334 

5 

2346S 

7 


275 

25 

2918 


304 39 

14832 


335 

9 

23674 



277 

20 

3333 


305 37 

15194 


33 « 

13 

23873 

9 


278 

1 6 

3748 


305 36 

15554 


337 

21 


lO 


179 

1 1 

4152 


307 35 

15911 


33 « 

21 

24248 

I 


280 

6 

4575 ■ 


308 34 

i 52<54 


339 

25 

24423 



281 

2 

4987 


309 33 

16655 


340 

29 

24590 

T ^ 


281 

57 

5398 


310 32 

16994 


341 

33 

24748 

14 


282 

52- 

5808 


311 31 

172 31 


342 

3« 

24894 

15 


28^ 

48 

62 IJ 


31° 31 

17554 


343 

43 

2504» 

16 


284 43 

5527 


313 31 

17991 


344 

47 

25174 

17 


285 

39 

7037 


314 51 

18213 


345 

52 

25299 

tI 


285 

35 

7446 


315 32 

1853 1 


346 

57 

25415 

19 


287 

31 

7854 


316 32 

18931 


348 

2 

25522 

2 C 


l88" 

27 

8260 


317 32 

19245 


349 

7 

25519 

2 I 


289 

24 

85^4 


318 33 

19554 


350 

12 

25708 

22 


290 

26 

90 d 5 


319 34 

19858 


359 

17 

25786 

^3 


29 I 

16 

0455 


320 35 

20155 


352 

2 2 

25857 _ 

24 


29.2 

^3 

98(53 


321 37 

20447 


353 

25 

25919 

25 


202 

0 

10258 


322 38 

20734 


354 

33 

i 5 ^_ 

25 

- 1^94 

6 

XO552 


323 40 

21O17 


355 

38 

26013 

27 

1205 

3 

1 IO44 


324 42 

2 1 292 


356 44 

16045 

28 


295 

0 

11434 


325 44 

2 1550 


357 

49 

25 o 59 

29 


295 

57 

11823 


326 46 

21822 


35 « 54 

2 50 84 

30 


297 

54 

12209 ‘ 

3-!-7 49 

22077 


350 

.0 

250^^9 



ET TEMPORIS LlB. VI. 431 


Tabula Afcenfionum reaarum. 


- 

5 

n 

<?p 1 1 ' 4 > i 

0 

1 

2 

J_ 

1\ 

8 

9 

G. ^ 1 . 

~G. M. 

~27 54 

28 51 

G. M. 

57 48 

58 51 

- 

G. M.| G. M.l( 

j. M.l 

90 0 

91 

122 12 

123 H 

52 g; 

153 3 : 

1 50 

2 4 T 

~3 40 

~2 9 49 

30 4 ^ 

31 44 

32 42 

59 54 

go 57 
62 0 

«3 3 

- 

92 

124 161 
123 18 

154 0 

154 57 

94 “ 

95 ^ 7 . 

1 25 20 
127 22 

155 54 

5 30 

6 25 

y 20 

8 15 

—33 40 

34 39 

54 6 

55 9 

96 33 

97 38. 

128 24 

129 ^ 

157 48 

158 45 

“ 35~37 
35 3<5 

55 13! 98 43 

61 17' 99 4 ^ 

130 26 

131 27 

159 41 

igo 37 

37 35 

38 34 

58 2 li lOO 53 

59 25; lOi 5^ 

132 27 

133 28 

igi 33 

1 52 29 

153 25 

164 21 

165 17 

i 55 i2 

jlO| 9 II 

|ii| lO 6 

|l 2 | II I 

12 II ^7 

39 33’ 70 29^ J03 3 

AO 22 l 71 33 'O4 » 

134 29 

135^29 

Ih 

12 52 

4 ^ 3 ^ 

42 31 

72 38 103 13 

73 43 lOS 17 

135 29 

1I6 

, H 43 

43 3ij 74 47 , 107 

AA 21! 75 52 ' 10** ^7 

138 29 

139 28 

167 8 

16S 3 

18, 16 35 

IO 17 ^ I 

i 45 31 

46 32 

7 « 57 , 109 31 

78 2: iio 35 

140 27 

141 26 

168 59 

159 54 

2 C 

2 I 

, 18 27 
1 19 23 

i 47 33 | 79 7 n' 39 

1 48 331 80 12' 112 43 

142 25 

143 24 

170 49 

171 45 

22 

23 

1 20 19 

1 21 15 

1 49 34 | 8i 17, 113 47 

1 50 35! 82 22 114 51 

144 13 
145 21 

172 40 
^73 35 . 

25 

22 12 

.23 9 

51 3d 

52 3S 

83 27 

84 33 

115 54 

116 57 

145 2C 
£ 47 _iS 

174 39 | 

175 . 25 !- 

26 

2' 

24 6 

25 2 

53 4 C 

54 4 ' 

85 38 

86 43 

I 18 <- 

119 3 

148 IC 

149 

5 I -6 2 0 

illLJl 

2S 

25 

26 c 

26 57 

55 4 ^ 
55 4 ( 

87 48j 120 

88 541 121 

150 i 

^ 5 ^ - 

I I jS lO 

? t 'J 9 . .A 

,3^ 

27 5 ^ 

57 4 * 

\ 90 ol 122 

152 




43 » 


THEATRI MVNDl 

Refiduum tabulf afcenfionum reiSarum. 


T 

ii 

t 



■H 

> 



M. 

X 


G. 

m.;g. 

M. 

GT. 

M.( 

jr. 

M. 

G. 

G. 

M. 

0 I 

80 

0 

roy 

54 

237 

48 1 

i 70 

0 

302 

12 

33 ^ 

6 

I I 

So 

n 

!08 

51 

238 

51 '271 

6 

303. : 

14 

333 

3 

2 

IT” 

5« 

i 09 

49 

»39 

54 ' 

272 

12 

304 

16 

334 

0 

3 182 

45 

2 10 

4-5 

240 

5 7 »73 

17 

305 


334 

57 

4 183 

40 

2 I I 

44 

242 

0 

2.74 

22 

306 

20 

335 

54 

5 184 

35 

2 12 

42 

»43 

3 ! 

»75 

27 

307 


33 « 

51 

1 6: 

185 

30 

213 

40 

»44 


276 

33 

3 c8 

24 

337 

48 

7 i8<S 

23 

2 14 

39 

245 

•9 

277 

38 

309 

25 

338 

45 

8187 

20 

215 

37 

24<5 

13 

278 

43 

310 

26 

339 

41 

9 188 

15 

216 

3 « 

247 

■17 

279 

48 

311 

J 7 _ 

340 

37 

lO 

189 

1 1 

217 

35 

248 

2 I 

280 

53 

3 12 

»7 

341 

33 

- 

I9O 

6 

2 18 

34 

249 

25 

281 

58 

313 

28 

34 » 

»9 

2 

I91 

I 

2 19 

33 

250 

29 

28:5 

3 

314 

29 

343 ' 

25 

13 

191 

57 

220 

3 » 

251 

33 

2S4 

8 

315 

29 

I344 

22 


192 

52 

221 

31 

252 

38 

285 

13 

316 

29 

|345 

17 

15 

193 

48 

222 

31 

»53 

43 

286 

17 

317 

29 

134 « 

18 

16 

194 

43 

223 

31 

254 

47 

»87 

22 

318 

»9 

I347 

8 

ry 

195 

39 

224 

31 

»55 

5» 

288 

»7 

319 

28 

348 

3 

18 

195 

35 

225 

3 ' 

256 

57 

289 

3» 

320 

»7 

00 

59 

19 

197 

31 

226 

32 

258 

2 

290 

35 

321 

25 

I349 

54 

20 

198 

»7 

227 

33 

»59 

7 

291 

39 

32 2' 

»5 

'350 

49 

2 I 

1^9 

»3 

228 

33 

260 

12 

292 

43 

3»3 

»4 

I35I 

45 

22 

200 

19 

229 

34 

261 

17 

293 

47 

324 

»3 

135 » 

40 

»3 

201 

13 

230 

35 

262 

22 

294 

51 

3»5 

2 I 

135 3 

35 

24 

202 

1 2 

231 

3 « 

263 

»7 

295 

54 

326 

2 0 

354 

3° 

25 

203 

9 

232 

38 

•264 

33 

296 

57 

327 

18 

355 

»5 

26204 

6 

»33 

40 

265 

38 

298 

0 

328 

16 

i 35 « 

20 

271205 

3 

»34 

42 

'266 

43 

299 

=? 

329 

H 

'357 

15 

28 

20,6 

0 

»35 

44 


48 

GO 

0 

0 

6 

33 ° 

I I 

[358 

lO 

29 

206 

57 

235 

46 

268 

54 

301 

9 

.33» 

9 

13 59 

5 

I30207 

54 

»37 

48 

'^1 

0 

0 

302 

2 

' 33 » 

6 

'3 60 

.0 


Tabula 



Declinatio ftellar 







Declinatio ftellir 


4H THEATRI M V K D I 


Refiduum tabuls differentialium aTcenfiohaUum. 



G. 

'M-G,' 

M.jG. 

‘mJg. 

M. 

G. 

M. 

G. 

M. 

J 4 

53 

28 

oj3t 

29126 

5 « 

49 

53 

45 

44 

2 ‘! 

57 39 

13 33 

54138 

40 

43 

57 

48 

8 

27 

3 

30 

39{34 

22I4® 

30 

46 

9 

50 

43 

28 

I I 

31 

47|35 

5442 

35 

48 

31 

53 

_30 

29 

2 I 

53 

10 37 

30 44 

27I50 

58 

5^ 

34 

3,0 

35 34 

3 5 39 

lO 4<5 

3 « 

5 3 . 

48 

60 

37 

31 

51 3 <S 

440 

56 48 

54 5 « 

49 

«3 

54 

33 

lO 

37 

3743 

47 5 3 

23 60 

I 2 

68 

37 

34 

33 

29 

15 44 

44|54 

4 j 64 

4 

74 

59 

3 ? - 

59 

40 

58 46 

53:57 

3 

68 

44 

90 

0 

37 

3 ° 

42 

47 49 

5|6o 

3374 

54 

0 

0 

^9 

5 

44 

4251 

31 64 

"1390 

0 

0 

0 

40 

46 

46' 

46 54 

1 1 '68 

500 

c 

0 

0 

42 

33 

48 

5 9 5-7 

4 74 

57 

0 

c 

0. 

0 

44 

37:51 

23 60 

23 90 

0 0 

0 

0 

0 

4.5 

2 9 154 

0^54 

I I 0 

0 0 

0 

0 

0 

,8 

40 

5 « 

5 5;fi8 

47.0 

0 0 

c 

0 

0 

10 

58 

5o 

1274 

540 

0 0 

0 

0 

0 

3 3 

40 

64 

0 90 

0 0 

0 0 

0 

0 

0 

>4 

53 

68 

36,0 

0 0 

0 0 

c 

0 

0 

i 9 

51 

74 

42 jO 

0|0 

0 0 

c 

0 

0 

3 

40 

90 

00 

0|0 

0 0 

c 

0 

0 


Qureftelle habent eam declinationem qu« multis numeris notantur 

in parte borealinumquam occidunt in parce vero auftraii num- 
quam oriuntur. 



et temporis LIB. VI. 


4.?5 


TABVLA 5INVVM PER SINGVLA MINV 

w cxteiila vniuerlam Sphericorum Triangu- 
lorum fcientiam compleitans cuius 
tantus finus eft 60000. 
















ET TEMPORIS LIB. VI. 


Sinus re< 5 li. 


G. 

6 


. 7 

. 8 


9 


IO 

— 

1 

M. 




! 







3 - 

eSop 

6826 


7848 

7866 


8885 

8903 


992Q 

9937 


109 5 1 
10968 


^ »979 

1 1996 

t 4 - 

68^^ 

6S61 


7883 

7900 


S920 

8937 


9954 

9971 


1.0985 

11002 


1 2013 
12030 

35 

3 « 

68j8 

6S96 


• 79 i 8 j 
793 5 

8954 

8972 


9988 

10006 


1 1O19 
11037 


12047 

I 2064 

37 

38 

«5913 

6930 


7952, 

7969 

8989 

9006 


10023 

10040 


11054 
1 1071 


12081 

I 2099 

39 

40 

6948 
__696 5 


7987 

8004 

5)023 

9041 


1C057 

10074 


1 1088 

1 1 105 


12115 

12133 

41 

42 

6982 

7000 


802 I 
8030 

9058 

9075 


10092' 

10109 

11122 

11139 


12 150 
12 167 

43 

44 

70.7 

_ .7034 


S056 

8073 

-9092 

9 1 lO 


1O126 

IO 143’ 

11157 

11174 


12 184 
1-2201! 

45 

4 £ 

.7052 

y06g 


8091 

8.88 

9127 

9144 


1 O l 60 
10178 

1 1 1 9 I 

I 12 G 8 


122.18 

12235^ 

47 

4 £ 

7086 

_ 7 i 04 


8125 

8142 

9161 

9179 

IOI 95 

102 12 

1 1 22 5 
11242 


1225 2; 
12269 

49 

Jj2l 


8 160 

9195 


10229 

11260 


j 2286 


7138 


■8177 

9213 


10246 

11277 


12303 

51 

11 

7156 

—7121 


8,194 

82 1 2 

9230 

9244 


10264 

10281 

1 1 294 

1 1 3 1 1 


12321 

12338 

53 

il 

7190 

7208 


S229 

8246 

9265 

9282 


10298 
103 15 


11328 

1 1345 


J2355 

12372 

55 

i£ 

7225 

—2111 


8263 

8281 

9299 

93 r? 


10332 

10350 


11362 
1 1380 


12389 

1 2406 

57 

58 

7260 

7^77 


8198, 

8315' 

9334 

9351 


10367^ 

10384! 

11397 

11414 


12423 

12440 

5 ® 

Co 

7294 

7312 


- .8333 
8350 

936S 

9389 


1 04 1 1 
10418 

11431 

11448 


12457 

12474 


THEATRI MVNDI 

Refiduum tabui;. 


G. 

12 i i 

13 

— 

14 


'5 1 1 

1 

17 

M. 


1 


I' 





i 1 


1 

2 

I249I 
12 508 


13514 

1 35 3 '! 

14532 

14549 


15546 

15562 


16555 

16571 

16588 

16605 


17558 

17575 


12525 

12542 


13548! 

13565! 

145 66 
14583 


15579 

15596 



17592 

17609 


12560 

12577 


13582 

13599 


14599 

14616 


15613 

15630 


16622 

I 6638 

17625 

17642 

7 

8 

12594 

1261 I 


13 61 6 

13633 


14633 

14650 


15647 

15663 


16654 

16672! 

17659 

17675 

17692 

17709 

9 

lO 

12628 

12645 


13650 

13667 


14667 

14684 


1 5 680 
15697 


l 6659 

16705 

16722 

16739 


1 1 

12662 

12679 


13684 

13701 


147O1 

14718 


15714 

I573i 

15748 

15765 



17725 

17742 

I 2 





16756 

16772 


17759 

17775 

13 

I 2696 


13718 

13735 


14735 

14752 




}A 

15 

12713 





16789 
I 6806 


17792 

17809 

12730 

12747 


13752 

13769 


14769 

14786 


15781 

15798 



17 

18 

I276s:j 

1278 I 


13786 

13802 


14803 

14819 


15815 

15832 


I 6823 
1684C 


17825 

17842 

15 

2C 

1 12798 
! 12815 


13819 

13836 


14836 

14853 


15849 

15866 


16856 

16873 

16890 

16907 


17859 

17875 

17892 

17909 

21 12832 

22 12850 


13853 

13870 


14870 

14887 


1 5882 

15899 



23 12867 

24 1 2 88z 
129O1 

26 12918 


13887 

I 39°4 


14904 

14921 


15916 

15933 


16923 
I 6940 


17925 

17941 


13921 

13938 


14938 

14955 


15950 

1 5967 


16957 

16973 


17959 

17975 

^ 12935 

28 12952 


13955 

13972 


14972 

14989 


15983 

I6OOO 


16990 

17007 


17992 

18009 


13989 

14006 


1 5005 
15022 

_ 

16017 

1 

1702^1 

17O40 


1 18025 

1 18042 


Sinus 


ET TEMPORIS LIB. VI. 441 


Sinus reai. 


G. 

I 2 

13 

'4 

1 

'5 


i 5 






mJ 

31 


14023 

14040 

15039 

15056 

15051 

i6o6y 

15084 

i 5 ioi 

17057 

'7074 

J7091 

17107 

18058 

18075 

33 

13037 

14057 

14074 

15073 

15090 

18092 

181O8 

34 

35 
3« 

13071 

13088 

14091 

14108 

'74^1? 

14142 
14J 59 
14176 

15107 

I5I24 

i 5 i i8 

1^135. 

l6t$2 

1616B 

17124 

'714' 

18125 

18142 

15141 

15157 

17158 
' 7'74 
17194 
17208 

j8 I 58 
18375 

37 

38 

15105 

13122 

I5I74 

I519I 

i 5 i 85 

i 5202 

18192 

18208 

39 

13139 

41 

42 

13^73 

1 3 190 

14193 

142 lO 
14227 

14244 

I 520S 

15225 

.i 52 19 
i 525 ^ 

17224 

1724' 

18225 

18241 

15252 

15259 

15252 
i 52 59 

17258 

17275 

18258 

18275 

43 

13207 

45 

46 

13241 

13258 

142^1 

14278 

15275 

15292 

15286 

16303 

I729I 

17308 

18291 

18308 

47 

48 

13^75 

13292 

14295 
143 12 

15309 

15326 

15320 

16336 

17325 

' 734 ' 

18325 

18341 


13309 

14328 

15343 


16353 


17358 


18358 

50 

13326 

14345 

15360 


163 70 


17375 


18374 

5 1 

1 3343 

14352 

15377 


16387 


17392 


18391 

52 

13360 

'4379 

'5394 


15403 


17408 


I b'408 

53 

13377 

14369 

'5411 


1 6420 


'7425 


18424 

54 

13395 

14413 

'5427 


'6437 


17442 


18441 

55 

13412 

14430 

15444 


'6454 


17458 


18458 

5*5 

13429 

14447 

1546' 


15471 


'7475 


18474 

57 

13446 

14464 

15478 


15487 


17492 


18491 

58 

' 34'53 

14481 

15495 


16504 


175O8 


18507 


13480 

14498, 

15512 


155 21 


'7515 


18524 

Wc 

13497 

145 15I 

15529 

_ 

'6542 


17542 

— 

1854^ ^ 


Kkk 



442 


jG.L 

18 , 

1 M.| 

l| 

1S557I 

21 

-18574'; 

3 ; 

18590I 

4 

1 86o7j 

5 i 

18624 

6 

18640 

“ ?! 

8| 

18657! 

18673! 

S>l 

18690! 

lO: 

18706: 

“i 

18723! 

12' 

18740; 


i 3 i 'Sys*?! 

H' ^ 8773 : 
151 18789! 
1 $! iss og 

171 i88zj 

t 8 ’ 1 S 8 39 
J 9 | 18856 
io! 18871 
2 ij 18889 
22 I 18905 
13 ! 18932 . 
24 ! 1893 S 

25 18955 

26 18972 

27 18988 

28 190 ^ 
' 29 , 19021 
I30 I9038I 


THEATRI MVN 
Refidiium tabulf. 

19 i I 20 I i 21 I I 


20537 

205 54 

: 20570 
[ 20586 
I 20603 
1 20619 
r 20635 
I 20652 

I 20685 

j 20701 
I 20717 

I 20734 
1 20750 
i 20767 
i 20783 
1 207519 
I 20816 
20832 
20S48 
20S65 
2088 1 
20897 
20914 
i 20930 

1 20963 

I 209 79 

I 20996 

I 2JOI2 



2 1664 

2 ld 8 I' 

^£697' 

2 i 7 i 3 i 

217 3^1 

21746 

21762 

21778 

_ 2£795 

21811 

21827 

21843 

21860 


22 1 

_ 13 

i 


224921 

=3459 

22508 

^3476 

22514 

23492 

22541 

23508 

22557 

23524 

22573 

_2 3 , 54 o 

22589 

23556 

2 2605 

_ 2'3572 

22629 

23588 

22638 

23604 

22654 

0 

22670 

23639 ■ 

22686 

23652 

227O2 

23 668 

22718 

23684 

22735 

23700 

22751 

23716 

22767 

23732 

22783 

22799 

25748 

237^4 

22815: 

23780 

228311 

-23790 

2 28481 

23812 

22864' 

23828 

22880 

23844 1 

22896 

23860 1 

22912 

243 5^ 1 

22928, 

24372 1 

22944! 

1 243S8 . 

1 22961I 

1 24404 



ET TEMPORIS LIB. VE 
Sinus redi. 


,44.3 


G.| 

M-l 

18 




20 

— 


19 1 




" 75)034 

±2111 


20044 
2006 1 


21028 

2IO451 

33 i 

341. 

19087! 

19104^ 


20077 

20094 


2 1O61; 
2.1077; 

35 i 

l£ 

37 

38' 

39 j 

i?' 

41 

4 ^ 

43 

11 

45 

l£ 

47 

48 

(49 

50 

19121 

19^37 

19154 

I9I7O 


2 0.1 lO 

20127 


21094I 
2 1110' 


20143 

2 ^ 5 ^ 


21123! 

21143’ 

19187 


20175 

20192 


21 159 

21175! 

19220 

19236 


20209 

20225 


2 I 192 

21208 

19253 

19269 


20242 

20258 


21224 

2 I 241 

19285 

19302 


20275 

20291 


21257 

-21111 

I93I9 

19335 

19352 

19358 


20307 

2O32/I 


21290 

21305 


20340 

20357 


21322 

^1339 

51 

11 

53 

54 

19385 

19402 


20373 

2O3S9 


21355 

21371 

1941^ 

19435 


20406 

2042.2 


21387 

21404 

55 

ll 

19451 

19468 


20435 

_12±U 


2 1420 
2143 6 

57 

58 

59 
6c 

19483 

I950I 


2047 
2048 1 


21453 

21469 

i 19517 
‘ 19534 

20504' 

20521 

2 1485 

1 21502 


21 


22 


23 






22000 


22977 


23940' 

2 202 2 


22993 


23956 

22038 


23009 


23972 

2205 5 


23025 


23988 

22071 


23041 


24OQ4 . 

22087 


23057 


24020 

221O3 


23073 


24036 

221 19 


22o8g 


24052 

22135 


23 io 5 


24068 

22152 


23 12 2 


24084 

22168 


23138 


24100 

22184 


23154 


24116 

22 2OI 


23 170 


24132 

1 222I7I 

23186 


24148 

22233 


23 202 


24164 

22249 


23 212 


24180 

22265 


23234 


24196 

22282 


23250 


24212 

22298 


23267 


24228 

22314 


23283 


24244 

2233 0 


23299 


24260 

22346 


23315 


24276 

22363 


23331 


24292 , 

22379 


23347 


24308 

22395 


233^3 


24324 

2241 I 


23379 


24340 

22427 


23395 


243 56 

22444 


23411 


24372 

2246C 


23427 


243 88 

1 22470^ 

23443 


y- 4 p 4 _ ' 


K kk 


44 + 


THEATRI MVNDI 


Refiduumtabulf. 


G.| 

24 

i 25 


26 


27 

1 28 1 

29 

M.; , 

1 





I- 1 


I 

24420 


23372 


26317 


27234 


28183: 

2910^ 

2! 

2443 «! 

2338» 


26333 


27270 


281 99| 

29119 

3 ' 

24452 ' 

25404 


26349 


27286 


28214 


29134 

4 

244^7; 

2 5420 


26365 


27301 


282 29 


_£ 9 i 49 _ 

5 

244-8 :? ’ 

23436 


26380 


27318 


28245 


29164 

6 

24499 

23451 


25396 


27332 


28260 


29180 

7 

24513 

23467 


26412 


27348 


28276 


29195 

g 

24531' 

23483 


2642 7 


27363 


28291 


292IO 

9 

24347 

25499 


26443 


27379 


0 

00 


29225 

lO 

243153 

23515 


26459 


27394 


28322 


29241 

II 

24379, 

25530 


26474 


27410 


28337 


29236 

I 2 

24393 

25346 


26490 


2742 5 


28353 


2927T 

13 

246 ’i i 

25 362 

j 26506 


27441 


28368 


29 286 

14 

24^27 

25378 

■ 26521 


27436 


28385 


29302 

15 

24 <> 43 : 

23394 


26537 


27472 


28399 

29317 


24559 

2 5^09 


26552 


27487 


28414 

29332 

17 

25574 

25623 

j 26568 


27503 


28429 


29347 

ig 

2459° 

25641 

^ 26384 


27518 


28443 


29362 

19 

24706'; 

25657 

i 26599 


27334 


2S460 


29378 

20 

247221 

23673 

' 26615 


27349 


28476 


29393 

2 J 

24738 


25688 


2663 1 


27565 


28491 


' 29408 

22 

24734 


23704 


26644 


27580 


28506 


29432 

23 

2477G 


25720 


26662 


27596 


28522 


29439 

24 

24786 


25736 


26678 


27611 


28337 


29454 

23 

24802 


25751 


26693 


27627 


28532 


29469 

26 

24818 


25767 

26709 


27642 


28568 


29484 

27 

24833 


25783 


26725 


27638 


28582 


29499 

28 

24849 


25799 


26740 


27673 


28598 


295 '5 

29 

248<?5 


25814 


26736 


1 27689 


2S614 

2953 “ 

| 3 £ 

2488 1 



25830 

_ 

26771 

_ 

1 27704 


28629/ 

29345 




ET TEMPORIS LIB. VI. 
Sinus recti 


445 


G. 

24 1 

23 


26 . 

*7 


28 


29 


1 










31 

3 ^ 

24899 

24913^ 

25846 

25862 


26787 

26803 


27720 

27735 


28644 

28660 


295 60 
*9373 

33 

34 

24929: 

24945' 

25877 

25873 


26818 

26834 


27751 

27766 


28675 

27690 


29590 

29606 

35 

37 

38 

2496O; 

2497^ 

25909 

25925 


26849 

26865 


27782 

27797 


28706 
2872 1 


29621 
29663 

2 499 a 

25008 

23940 

25956 


2688 I 
26896 


27813 

27828 


28736 

28732 


2963 I 
29606 

39 

40 

25024 

2504Q, 

» 397*1 

23988! 

2 69 12 
26927 


27844 

27859 


28767 

28782 


2 9682 
29 ^]_ 

41 

4 ^ 

43 

44 

45 

46 

25056 

25072 

250S7, 

25103 

26003] 
2601 6: 

26943 

26959 


27875 

27890 


28798 

28813 


29712 

29727 

2603 3! 
26051] 

2 6974' 
26990I 

27905 

27921 


2 88 28 
2884^ 


2974* 

^737 

25119 

25135 

2 6066 
26082 


27005 

27021] 

27936 

2795* 


28859 

28874 


2977* 

29788 _ 

47 

48 

23151 

23167 

26098 
261 1 3 


27037 

27032 


27967 

27983 

28889 

28905 


29803 
298 18 

49 

5 ° 

25182 

23198 

26129 

26143 


27068 

27083 


27998 

28014 

28920 

28933 


29833 

29848 

29863 

29878 

51 

52 

23214 

23230 

261 61' 

26176 

27C99 

27114 


28029! 

28044 

28951 

28966 


33 

54 

23246 

23262' 

26162 

26208 


27130 

27146 


28060 

28075I 

2898 1| 
289961 

29894 

29909 

55 

56 

23293 

26223 

26239 


27161 

27177 


28091! 

28io6j 

29O12I 

29027 

29924 

29939 

37 

38 

233091 

23323I 

26233 

26270 


27192 

27208 


j 28122 
! 28137 

i 

1 

29042' 

29058] 

29934 

2996^ 

29984 

lOOOO 

59, 25341 

60I 25557 

26286 

26302 


27223 

27239 


1 28152 
2816^ 

! 29073 

1 29088I 




34428 

34443 


30015] 

^CO^Oj 

30045 ] 

30060 ; 


34457 

34471 

34486 

345 »Q 

34514 
.34 528 
34543 
■ 34557 
34571 


33652 

33 _ 6£7 

33681 

3 3^96 

33710 

33725 

33739 

13753 

33768 

33782 

33797 

33811 

33825 

3384» 

33854 

33869 

33883 

33898 

33912 

339 26 

33941 

33955 

33969 

33984 


1006 
102 I 


;957 

2 J 1 

987 

;0O2 


1156 

1171 

TT§6l 

1200, 


34685 

34699 

34714 

34728 

34742 

34756 

34771 


34799 

34813 

34827 

34842 





447 


et TBMPORIS LIB. VI. 


Sinus re(Si. 


G 

30 


31 i 

3 " 


33 


34 


35 

Imj 











31 

30467 


3.13^4 


32252 


33130 


33998 


34856 


30482 


31379 


3 2257 


33.145 


34013 


34870 

33 

30497 


31394 


32282 


33159 


34027 


34884 

14 

30512 


31409 


32296 


33174 


34041 


34898 

35 

30527 


31424 


32311 


33188 


34056 


34913 

36 

30542 


31439 


32325 


33203 


34070 


34927 

37 

30557 


3 '454 


32340 


33218 


34084 


3494 ' 

3 « 

30572 


3 1458 


32355 


33232 


34099 


3495 5 

39 

30587 


31483 


32370 


33247 


34"3 


34969 

40 

3 odo 2 


31498 


32385 


35261 


34128 


34984 

41 

30617 


31513 


32399 


33276 


34142 


34998 

42 

30532 


31528 


32414' 

33290 


34156 


35012 

43 

30647 


3'543 

324291 

33305 


34171 


35026 . 

[ 44 ( 50^52 


3'557 

3 '' 443 ' 

333 '9 


34185 


35040 ; 

45. 

30677 


3 ' 572 , 

32458; 

33334 


34199 


35054 ; 

45 

30692 


315871 

32473' 

33348 


34214 


35069 : 

47 

30707 


31502' 

3 2 48 7! ■- 

333^3 


34.228 


35.083 

48 

30722 


31613! 

3 25 02 


33377 


34242 


35O97 

49I 3°737 


.316321 

32517 


33392; 

34257 


35111 

50 30752 


3 1647I 

32531 


33406! 

34271 


35125 

51 

30767 


3 1661! 

32546 


3342 '! 

34285 


35139. 

5 ^ 

30783 


31676) 

32561 


33435 | 

34300 


35154 

53 

30797 


3 1691 j 

32575 


3345 °; 

34314 


35 

54 

30812 


5 1 706, 

52590 


334^^4 


34328 


35182. 

55 

30827 


31721 


32605 


33479 


34343 


55196 

5 £ 

30842 


31735 


32619 


334.93 


34357 


35210 

57 

30857 


31750 


32634 


33508 


34371 


35224 

5 l 

_ 3<^72 


3 ‘ 7^3 


3 2649 


33521 


34385 


3-5238 

59 

30887 


31780 


32663 


33537 


34400 


35253 


30902 


31795’ 

32678 


33 55 ' 


344'4 


35267 



1 - 5 ^ 




449 


ET TEMPORIS LIB. VI. 


Sinus re(fti. 


G. 

3 ^ 

37 


38 


39 


40 


41 

M. 












^ 2 ) 

35 ^ 

35717 


36539 

36353 


37364 

37378 


38178 

38191 


38980. 

3^993 

39770 1 
39783 1 

33 

34 

35731 

35745 


36567 

36581 


37391 

37405 


38205 

38218 


39006 

39019' 

39796 

39809 

35 

3 ^ 

35759 

35773 


36594 

3 6608 


37419 

37432 


38231 

38245 


390331 

39046; 

39822 

39835 

37 

38 

33787 
3 5801 


36622 

36636 


37446 

37460 


3S2 58 
38272 


39059, 

39072; 

39848 
3986 I 

39 

42 

4 ' 

42 

35815 

358^9 

35843 

3^857 


36650 

3 6664 

37473 

37487 


38285 

38299 


39086 j 

39099; 

39874 

39887 


36677 

3 669 ii 

37500 

37514 


38312 

38326 


39II2 

39125 


39900 

39913 

43 

44 

45 

46 

^5871 
35885 
35899 
. 3 5913 


36705 

36719, 

37528 

37541 


38339 

38351 


39139 

39152 


39926 

39939 


36733! 

3 6746. 

37555 

37569 


28366 

’38379 


39165 

39178 


39952 

39965 

i — 

47 

I48 

35927 

3594 ^ 


36760' 

3 6774'; 

37582 

37596 


38393 

38406 


39192 

39205 


39978 

39991 

49 

5 ^ 

33955 

35969 


36788 

36802 


37609 

37623 


38414 

38433 


39218 

39231 


40004 

40017 

52 

33983 

33997 


36815 

36829 


37637 

37650 


38446 

38460 


39244 

39258 


40030 

40043 _ 

'53 

54 

5^01 I 

,6025 


36843 

36857 


5^664 

3 7677 


38473 

38486 


39271 

39284 


40056 

40069 

55 

5 ^' 

36039 

36053 


36870 

36884 


37691 

37704 


38500 

38513 


39297 

393'0 


40082 

40095 

[5 7 
158 

3605(7 

26081 


36868 

36912 


37718 

37732 


38527 

38540 


393 24 

39337 


40108 
4012 I j 

1^0 

36094! 

36108 

36925 

36939 


37745 

37759 


38553 

38567 


39350 

39363 


40134 1 

40^47 1 


Lll 



450 


THEATRI MVNDI 
















45 * 


THEATRI MVNDI 

Refiduum tabulSj 


G, 

48 _ 

_ 49 _ 

50 

M.; 




I 

44 < 5 oo 

45294 

45973 

2 

44 ^ 1 2 

453°5 


3 

44623 

45316 

45996 

4 

44635 

453 ^ 

46007 

5 

44647 

■45339 

4601S 

6 

44658 

45 3 51 

46029 

1 

44670 

45362 

46041 

8 

4 :|.< 58 i 

45 3 74 

46052 

9 

44693 

45385 

46063 

lO 

44705 

45396 

46074 

1 1 

44716 

45408 

4508 5 

I 2 

44728 

454'9 

46097 

13 

44740 

45431 

46108 

=4 

447 5 1 

45442 

46 1 19 

15 

44763 

45453 

46130 

\6 

44775 

45465 

46141 

17 

44786 

45476 

46152 

18 

44798 

45488 

46163 

ip 

44809 

45499 

46175 

20 

4482 I 

45510 

46 1 86 

21 

-44833 

45522 

46197 

2-2 

44S44 

45533 

46208 

23 

44856 

45 544 

462 19 

■ 24 

44867 

45 556 

46230 

25 

44879 

45567 

46241 

26 

44891 

45 578 

46253 

27 

449 = 2 

45590 

46264 

28 

44914 

45601 

46275 

2$ 

44925 

1 45613 

46286 

3 ^ 

44937 

1 45624I 

46297 


1 51 

52 


53 

1 




1 46639 

47291 


47928 

1 46650 

47302 


47939 

j 46661 

47312 


47949 

1 46672 

4712 3 


47960 

46683 

47334 


47970 

46694 

47345 


47981 

46705 

47355 


47991 

46716 

47366 


48002 

, 46727 

47377 


48012 

1 '4^738 

47387 


48022 

i 4^749 

47398 


48033 

} 46760 

47409 


_ 424 M 

4677J 

47419 


48034 

46782 

47430 


48064 

4<’793 

47441 


48075 

46804 

47452 


4S085 

468 14 

47462 


48096 

46825 

1 47473 


48106 

46836 

1 47482 


481 16 

46847 

! 4749^ 


48127 

46858 

1 47505 


48137 

46869 

1 47516 

48148 

46880 

j 47526 

48158 

46891 

1 47537' 

4816^ 

46902 

1 47548 

48179 

46913 

1 47558! 

48 I 89 

46923 

I 47569: 

48200 

46934 

! 47579 

482 lO 

46945 

j 47589 

^8222 

46956 

' 47600 




ET TEMPORIS LIB. VI. 
Sinus reiSi. 


453 


"oT 4*5 


49 


50 


. 5 _i_ 


_22 

J 

53 

Sil 

3i| 4494 ^ 
?2i 44960 


46308 

_ 4^£9 

46330 

46341 

46352 

46364 





45635 

45647 

46967 
^^78 
46989 
4^999 
47010 
4702 1 

47032 

_47043 

47054 

,iZ 5 £± 

47074 

4yc86 

47C97 

47108 

47611 
4762 2 

■47633 

47643 

47654 

47664 

47675 

47686 

47696 

47707 


48241 

48252 

482.62 

_ 4 ^ 27 ^ 

JJi 44972 

34; 44983 

3 5 ; 44995 
35' 45005 

37. 45016 
38 45029 
39| 45040 
45 _ 45 ^ 5 _? 
411 45064 

±i_lI 2 Z 5 
43 45087 
44- 45098 
45: 45110 
46 4312I 

45658 

45669 

4) 680 
45692 

48283. 

48293 

48303 

48314 

48324 

48335; 

45703 

45714 

55726 

45737 

45748 

45760 

45771 

45782 

46375 

46386 

4^397 

46408 

46419 

J.643C 

46441 

46452 

46463 

_ 4^74 

46485 

46496 

47717 

_ 4771 ^ 

47738 

,47749 

47760 

47772 

48345. 

_ 48 i 55 _ 

48266 

483.76 

45793 

45805 

47119 
471 29 

4S386 

48396 

48407 

48417 

47 45133 

48 45144 


458:16 

45827: 

47140 

47151 


47781 

47791 

49 ! 45156 


45839 


46507 


47163 


47802 


48427 

50 45167 


45850 


4 65 1 8 


47172 


47812 


48438 

51 45 179 


45861 


46529 


47183 


47823 


484Z 8' 

52: 45190 


^5873 


46540 


47194 


47833 


48458 

53* 45202 


45884 


46551 


47205 


47844 


48469 

54 45213 


45895 


465 62 


47216 


47855 


48479 

55 ; 45225, 


45906 


46573 


47226 


47865 


“48489 

H . Allici 


,45917 


465 84 


472 3 7 


47876 


48499 

57 45248 


45928 


46595 


47248 


47886” 


48510 

58 45259 


459110 


46606 


47259 


47807 


4S5 20 

59 ; 45271, 


45951 


466i'7 


47269 


47907 


48 5 30 

60, 45282I 


45962 


466 28 


47280 


47918 


48541 



o 'O 


454 





















456 T H E A T R I M V N D I 


Refiduumtabulf. 


G. 

8o 

_ 

5 i 1 

52 


63 1 

64 


65 

M.i 


1 



! 




1 

5 1970 


5 2485 1 

52985 


53468 | 

53935 


54385 

2 

5.1978 


52494' 

52993 


534761 

53942 


54393 

~3 

51987 


52502|' 

0 

0 


53484^ 

53950 


54400 

4 

51996 


5251°: 

53009 


5349 2i 

53958 


54407 

5 

52005 


52519^ 

53017 


5 3499 ; 

53965 


54415 

6 

52013 


-5^527; 

53025 


53507: 

53973 


54422 

7 

5202 2 


52536! 

53034 


53515 


53981 


54429 

8 

5:2031 


52544 


53042 


53522 


53986 


54437 

9 

52039 


51553 


53050 


53531 


53996 


54444 

I 0 

520^18 


52561 


53058 


53539 


54003 


54452 

1 1 

“52057 


52569 


53056 


53547 


54011 


54459 

I 2 

<? 205 '? 


52578 


53074 


53 555 


54019 


54466 

13 

52074 


52 585 


53083 


53563 


54026 


54473 

14 

52083 


52595 


53091 


53570 


54034 


544^ 

15 

^2001 


52603 


53099 


53578 


54041 


54488 

16 

52100 


5251 1 


53107 


53586 


54049 


54495 

17 

5 2 109 


52520 


53II5 


5 3594 


54057 


54503 

18 

52117 


52628 


53123 


53602 


54064 


54515 

19 

52125 


52637 


53I3I 


53610 


54072 


54517 

20 

5^135 


52645 


53139 


53617 


54079 


54525 

2 I 

52143 


52653 


53147 


53625 


54087 


54532 

22 

52152 


52552 


53156 


53633 


54094 


54539 

23 

52161 


52670: 

53164 


53641 


54102 


54546 

H 

52169 


525781 

53172 


53649 


54109 


545 54 

25 

52178 


52687 

.53180 


53 ^ 


54117 


54567 

26 

52185 


52695; 

53188 


53664 


54125 


_ 5456 ^ 

27 

52195 


52704; 

53196 


53672 


55132 


54575 

28 

5 2204 


52712; 

53204 


5 3680 


54140 


54583 

zp'l 52212 


527201 

53212 


53688 


54147 


54590 

301 52221 


52729' 

53220 


53696 

54155 


54597 _ 


Sinus 



ET TEMPORIS LIB. VI. 

Sinus reai 


kt_J 

J3| 5JH7| 

34 -5-— — 

jji 52264 

3f!_5i2Zi' 

37! 5 ^ 281 ! 

3l^_ili?£ 


61 I 


39 ! 5”! 

40 1 1^307 

4i| 5»3‘5i 
42! 5^3 H' 
43! 5i33^ 
44'_J.i34i 
451 5234?! 
4g 5 2358 
471 5236« 
481 52375'^ 
523831 
|5°l 523 92; 

52400, 
_5M5£ 
52417, 
5242^ 
52434 
52443 
52451; 

5 24^0; 

[591 52468, 

kol 52477! 


63 


1 

"T2737 

52745' 


5 3 2,2 8 

53236 


53703 

J.i 2 “ 

53729 

53727; 

537341 

5374 i 
5 375 ° 
53758 


54162 

54270 

54177 

54185 

52754'. 

52762 

”52770, 

527781 

53244 

53252 

54192 

54200 

53260 

53268 

54207 

54215 

52787! 

527951 

53276 

53284 

52803 


53293 


53765 


54222 

52812 


533 °i 


53773 


542.30 

5 2820 


5330S 


53781 


54237 

1 <2828 


53317 


53789 


54244 

5 2836, 

53325 


53796 


54252 

52845 

53333 


53804 


54259 

52853 


53341 


5 5S I 2 


54267 

52861 


53349 


53820 


54274 

5 2869 


5 3357 


53827 


54282 

52878 

1 53364 


53835 


54289 

52886 


53372 


53843 


54297 

52894 


5338° 


53850 


54304 

52902 


53388 


53858 


543 ” 

AlEll 


53396 


53766 


54319 

52919 


53404 


53873 


54326 

52927 


534 ” 


53881 


543 34 

52535 


53420 


53889 


54341 

52944 


534281 

53897 


54348 

52952 


53436 

53904 


54356 

5 2960 


53444 

53912 


54363 

52968 


53452 

1 

53919 


5437 ‘ 

' 52976 


i 55460! 

53927 


543 78 


64 


457 


^ 1 

54604 

54^2 2 

54615 

54626 

^54633 

5464' 

'54648 

54655 

54662 

54669 

"54677 

54684 

54691 

54698 

54765 

_ 547i2 

54720 

_542i7_ 

54734 

5474 1 

54748 
54755 
54762 j 
54770 ! 

54777 ] 

54784 1 

54792 j 

54798 

54805 j 
54822 , 


M iii m 



THEATRI MVNDI 

Refiduumtabulf. 


1 54^ ‘S 

2 54836 

3 54'^34 

4 54^41 

5 54848 
_£_54511 

7 54862 

8 54869 

9 54876 
[O 548^ 1 
II 54890 

I2| 5 4897 

Ijl 54904 

»4' 5 4911 

15 54918 
i£_ 549 iS 

17 54932 

18 5 4939 1 

19 54946! 

20 5 495 3 

21 

23 54974 
"4 54981 

15 54988 

26 5 4995 

:.n 5 5 00 2 

28 5^^ 
55016 
301 55023 


55237 

55244 

55250 

5525? 

55264 

55271 

55277 

55284 

55291 

_ 55 £ 9 £ 

5536) 

55311 

55318 

55325 1 

55332 

55338 

55345 

55352 

55 359 

55365 
55372 
55379 
55385 
55392 
5 5399 ] 


55637 56021 

5 5644 56027 !_ 

■75650 56033 I 

55657 56039 1 

55663 56046 

55670 5<?052 I 

55676 56058 1 

55683 5 6064 I 

"77^^ 56070 j 

: 5 56g6 _^^77 i 

55y02 56083 I 

55709 560^ I 

55715 56095 

55722 561OI 

55728 56108 

55735 56114 

55741 56120 

55747 56126 

55754 56132 

5 576» _ 5 £li? 
55767 56145 

1 _J 5 J 71 I 56151 

55780 j 56157 
55786 I 56163 

T5793 I 56169 
_51799 1 561 75 
55805 I 56181 
55812 j 56188 
55818 I 56194 

55825! I 56 - 


563»? 56736 
56393 56742 



459 


ET TEMPORIS LIB. VI. 


Sinus rcili 


M. 

3 ‘ 

66 __ 

55037 

55044 

55011 

55058 

55085 

55072 

55079 

5 5088 
552 ?! 

55099 

55 £o 6 

55213 

551 20 


55439 

55442 

554511 

55459 

55466 

55421 

55479 
5 54 ?f 
55492 

55499 

55505 

55522 

1 

88 

55831 

55837 

53844 

55850 

55858 
55 866 


69 ._.. 

56206 

56212 

1 

70 

58384 

56570 


71 

58904 

55 PIO 

3 i 

33 




56218 

-56224 


58375 

58581 


559 I<? 

56921 

M 

35 

i £ 

37 

3 l 

39 

lE; 

4 ' 

il 

43 




58230 

38238 


58387 

58593 


58927 

58932 



”75869 

33878 


58242 

56249 


5*5599 
5 6604 


58938 

58943 



55882 

55888 


56255 
5 6265 


566 10 
55818 


56949 

S £ f 5 ±_ 



55895 

35901 


56267 

36273 


56622 
5 6628 


5 8980 
56988 


55519 

55525 


53907 

35924 


58279 

56285 


58833 

58839 


^6971 

56978 

45 

4 f 

47 

48 

49 

50 

55127 

55134 

55242 
55 248 


55532 

54539 


55920 

53928 


56291 
5 6297 


58845 

56651 


56981 

58987 


55545 

55552 


35933 

33939 


58303 

56309 


5 655 6 
566^2 


56992 

5 699^ 

55254 

55181 


55558 

55565 


55945 
5395 2 


58315 

58321 


56688 

58874 


57003 

57009 

51 

52 

55168 

55175 


55572 

55578 


5395® 

55984 


58327 

58333 


56579 

556§5 


57014 

57019 

53 

54 

55182 

55189 


55585 

55591 


55970 

53977 


58339 

58345 


5 659 1 
5 6696 


57025 

57030 

55 

5 tf 

55196 

55202 


55598 

55804 


35983 

53989 


56351 

58357 


59702 

55708 


57038 
57041 . 

57 

58 

55209I 

55218' 

55811 

55817 

1 

55998 

56002 


58383 

85369 


58714 

58719 


57047 

5715 

59 

^0 

55223' 

55230; 

55624 

55631 


5600^ 

560 


36375 

58381 

i 

58725 

38731 


57058 

57 j 2 f? ■ 


M m m i 



460 


THEATRI MVNDI 


I 

jRi 

I 1 

1 2 

3 

4 ' 

5 


_Zi_ 

57058 

5 7074 | 

570791 


5 7£95 


5711 


3 571» 

4!_57J9 

S7‘9 

_6|_5 72C 

■■l\ 57=9 
5 7= 1 
W| 57=' 


73 

74 

_ 




57383 

57680 


57388 

57685: 

_ 

57393 

57690, 


5739® 

57^94: i 

574°5i 

57699; 

57408] 

57704! 

! 574' 31 

57709] 

1 574'8i 

57714! 

i 5 74=4] 

5771» 


1 574*9 

5_77ii 


j 57434 

57728 


1 57439 

57733 

_ 

] 57444 

57737 


1 57449 

_l774i 


j 57454 

57747 


7 1 57459 

5775* 


3 5 7454 

57756 


9 574^9 

_5 77li 


5 57474 

57766 


0 57479 

5777° 


5 { 57484 

57775 


0 1 57489 

57780 


6 5 7494 

577^*5 


I 57499 

577*5 


6 : 57504 

5779=; 

1 

I 1 57509 

57795 

-1 

7 i 57514 

5780- 

1 

2 i 575=9 

57S0; 

?! 

7 1 575*4 

57*1. 


2 1 575*9' 

5781- 



75 


5 /^'^o 
579'54' 


•>1969 

57970' 


5797* 

579^ 


579*^7 
5 799 
57995] 

58000' 


58004] 

580C9' 


580131 

58018 


5 802 2 
58027 


5803 

58036 

5804. 

580441 


58049] 

5 8053 

58058 
58062] 
5 8066] 

5807 


58075 
5 8c8ol 
58084! 
58088' 


76 

77 1 

58221 

1 

5S466 ! 

58226 

58470 1 

58230 

58473 1 

58234 

58477 1 

58238 

58481 

58242 

58485 

58247 

] 58489 

58251 

1 58493 

5**55 

58497 

58259 

58501 

58263 

58505 

58268! 

58508 

58272 

58512 

58276 

58516 

58280 

585 20 

58284 

58524 

58288 

585*8 

58292 

58532 

58297 

58535 

5S301 

58539 

58305 

1 58543 

58309 

58547 

58313 

58551 

58317 

58555 

58321 

58558 

58325 

58562_ 

58329 

58566 

58334 

58570_ 

58338 

58573 

1 58342 

58577 



ET TEMPORIS LIB. VI. 4°^ 

Sinu s redi. 


O-i 7 * 1 ' 

i 

74 

75 


17 

i 


^8093 

58097 

58101 

58106 

58110 

58114 

58119! 

58127'! 

5813= 

58136, 

581401 

58145I 

58149! 

58153' 

58^^ 

58162 
( 58166 



M-i ' 

58346 

58350 

58354 

58358 

58262 

58366 

58370 

58374', 

583781 

58382! 

58386! 

58390; 

58394 

58398 

58402 

5 8406 

1 58410 

1 58414 

1 58418 
i 58422 

5 8426 
58430 

58434 

58438 


Ji 57“8 

33 57=38 

34 57=43 

35 57=49 
36 |_ 57=54 

37 i 57=59 
38! 573^4 

391 57=79 

4 °\ 57375 

41 j 57380 

43' 57=85 

! 43 | 57=99 
J 44 57 i£^ 
[45 57301 

\^ 6 ' 5730 ( 5 j 

■47 573^1 
48 57316 

49 j 573 = 1 

12.A23.11 
51; 5733 = 

5 = ! 57337 

53 5734 = 

54 57347 

57534I 

57539 ' 

57544 ! 

L_ 5734 £ 

57553 

57551 

57583 

57565; 

57573 | 

1 57578 j 
i 575831 

J7588 

57593 

57598 

57602 

57607 

57612 

57617 

57822 

5782-7 

57831 

57838 

57841 

J.7845 

57850 

57854! 

57859 

^78% 

57868 

57873 

57878 

57882 

57^ 

57891 

57898 

57900 

58585 

58589 

58592 

58596 

58600 

5 8604 
58607 
i 58611 

1 58815 

5 8619 
■5S622 

1 58626 

r 58630 

58633 

1 58637 

1 58641 

!_^£ 44 _ 
1 5 8648 

1 58652 

j 58656 

! 58659 

[ 58663 

1 58^21 

1^58670 

1 5 8674 

P58677 

I 58681 

l—ySeSs 
! 5 8688 

i 57622 
576=7 

5783= 

57837 

57641 

57848 

57905 

5791°: 

1 57914 

1 57919 

1 579=3 

! 57928': 

58170 

58175 

58179 

58183 

58188 

58192 

55 l 5 73 5 = 

ifATIil 
57I 573 ^=‘ 

581 573 ^ 8 | 

59 | 57373 
60! 57378! 

57851 

57656 

5 7661 
57666 
57670 

57875 

1 5793 = ! 

1 57937 
j 5754 ‘ 

1 57948 
i 57951 

1 579 5.5 

5 8196 
58200 
58205 

58209 

58=13 

58217 

58442 

5^46 

58450 

58454 

58458 

58462 



4^1 


THEATRI MVNDl 

Refiduumtabulx. 


G, 

78 


79 


80 

M, 






I 

58^92 


58900 


59091 

? 

58535 


58904 


59094 

3 

58599 


58907 


59097 

4 

58703 


58310 


53 loo 

5 

58706 


58914 


59103 

6 

58710 


58917 


53106 

7 

58714 


58920 


59109 

8 

58717 


5*924 


53112 

9 

58721 


58927 


59125 

IO 

58724 


58930 


59118 

1 1 

58728 


5*933 


59121 

12 

5*732 


5*937 


59124 

^3 

5*735 


58940 


59127 

14 

5*739 


5*943 


59130 

15 

5*742 


5*947 


59133 

r6 

5*746 


58950 


59136 

17 

5*749 


5*953 


59139 

18 

5*753 


58956 


59142 

19 

58756 


58960 


59145 

20 

58750 


58963 


59148 

2 J 

58763 


5 8966 


59152 

22 

58767 


58969 


59153 

=3 

58771 


58972 


59156 

24 

5*774 


58976 


59159 

25 

58778 


5*979 


59162 

25 

58781 


58382 


59165 

27 

58785 


5*985 


59168 

28 

5S788 


58989 


59171 

23 

58792 


58332 

59174 

30 

5*795 


5*995 

....55"77 


81 


82 


83 






59264 


59418 


59554 

59267 


59420 


59557 

59269 


59423 

59559 

59272 


59425 

59 Ifi 

59274 


59428 


59563 

59277 


59430 


59565 

59280 


59432 


59567 

59282 


59435 


595 69 _ 

59285 


59437 


~ 5957 i 

59288 


59440 


59573 

59291 


59442 


59575 

59293 


59444 


59577 

53296 


59447 


59579 

59299 


59449 


595*2 

59301 


59451 


59584 

59304 


59454 


^ 5 lf_ 

59306 


59456 


59588 

59309 


5945* 


59590 

59312 


59461 


595^2 

59324 


59463 


59594 

59317 

i 59465 


59596 

59320 


_59468 


5959 *_ 

59322 


59470 


59600 

59325 


59472 


59602 

59327 


59475 


59604 

5933° 


59477 


59606 

59333 


59479 


59608 

59335 


50482 


5961O 

5933 * 


594*4 


59612 

1 59340 

59486 


596 i 4 _ 


ET TEMPORIS LIB. VI. 
Sinus re<ai. 


'4SJ 



361 588161 

37 58819 : 

38 58823 
39 | 58826 ^ 
40 ; 58830 
4ij 58833 
42' 58836 
43 . 5^40 
44 i_ 5 ^ 43 ' 

45 58847 

46 58850 
', 47 ^ 88 ^ 
Ijj 5 8857 

49 58S60 

£o_ 58 S 64 

Si 5886 ^ 
5;; 5 8870 
53 j 58S74 
54 ‘ 58877 
55 58880 
5 f 

•57 58S87 
l 58 _ 5 S 8 £o 

159 58894 

■ 6 o. 58 S 97 : 


I 59014 

59017 

59020 

59023 

59026 

59029 

59033 

59036 

59039 

59042 
590 45 
I 59048 

I 5905 I 
I 59034 
L 5 9057 

I 59060 
i 59064 
I 59067 
!_ 59 C 7 o 

I 59073 
i. 5 9076 

I 59079 

j 59085 
i 590SS 


59197 

592CO 

59202 

_ 592 C 5 

59208 

59214 

59219 

59222 

59225 

59228 

59230 

5 9^33 

59236 

592 39 

59242 

_ 1£!44 

59247 

. 5 9250 
59253 
592 5 5 

59258 

<0261! 


y J y J j y - 

_59356 59500 

59626 

59358 39502 

5962! 

_5?36i 59304 

__59629 

39363 59506 

39631 

_ 393 ££ 59509 

59633 

593C9 59511 

59633 

39371 59513 

59637 

39374' 59513 

39639 

59376; 59518 

59641 

39379 : 59520 

59643 

593811 59522 

39645 

59384! 59524 

59647 

39386; i 59326 

59649 

59389 i 59329 

1 59650 

59391 59531 

1 59632 

59394 39533 

1 59634 

59396 39535 

1 59656 

59398; 59537 

1 59658 

_ J 942 i 59539 

i 59660 

59403 59542 

I 5 p 662 

59406 __59544 

1 59663 

59408 39546 

59665 

59548 


59413 39550 

59669 

c;n 67 I 



o MS 


4(f4 


G 84 

^ 

ij 5967* 

_ 2 |_ 5££24 

3' 39676 

4' 59^78 

3 39680 

6 59682 

7 59^*3 
_8 _5£685 

59687 
; 9689 

11 59691 

12 5 ££ 9 ^ 

13 59694 

14 596 96 
13 59698 
^ J^9£9^ 

17 59701 

18 597 03 

19 59705 

2 0 ^91^ 
21 59708 

1^^9122: 
23! 597 “i 
mI 5 97‘3 I 
25! 59715 
^6': 59717 
271 597'8 

29 597*= 

5'V 597ii. 


T H E A T R I M V NDt 


Refiduumiabulx. 


85 


^ 86 1 

87 ! 

88 


_ 89 ' 





} 




59773 


59855 


599281 

59964 



«N ‘5774 


59856 


59919: 

59964 


59991 



59S57 


59920 


59965 


59991 

59777 


59858 


59921 


59965 


59.992 

59779 


59859 


59922 


59966 


59992 

59780 


59861 


59923 


59967 


59992 

: ^0782 


5^862 


59924 


59967 


59992 

59783^ 

59863 


59924 


59968 


59993 

59785 


59864 


59925 


59969 


59993 

59786 


59865 


59926 


59969 


59993 

59788 


59S66 


59927 


59969 


59993 

59789 


59868 


59928 


59970 


59994 

59791 


59869 


59929 


59970 


59994 

59792 


59870 


50930 


59.971 


59994 

59793 


59871 


5, 930 


59972 


59994 

59795 


59S72 


5902 I 


59972 


59995. 

5 796 


59873 


59932 


59973 


59995 

59798 


59874 


59933 


59973 


59995 

59799 


59876 


59934 


59974 


59995 

59801 


59877 


59935 


59974 


59995 

^9802 


59878 


59935 


59975 


59996 

59803 


59879 


59936 


59975 


5999^ 

59805 


39880 


59937 


59976 


59996 

59806 


5988 I 


59938 


59976 


59996 

59808 


5988 2 


59939 


59977 


59996 

59809 


59883 


59939 


59977 


59997_ 

59810 


59884 


59940 


59978 


59997 

5981 2 


59885 


59941 


59978 


59997 

598'3 

59887 


59941 


59978 


59997 

59825' 

59888 


59942 


59979 


59997 


Sinus 








^66 THEATRI M V N D I 






ET TEMPOR.IS LIB. V. ^e-j 


AdLatit.G rad.3 







■fo 

_ 

^ 


\ I 



Q 

— 

G. 

'M. 


G. 

Nt. 

G. 

M . 

c». 

M. 

G. 

M 


— 


■ 0 

216 

5 

252 

44 

287 44 

3>7 

8 

34 ° 

I 


tRt 

I I 

217 

18 

253 

57 

288 

50 

3 '8 

0 

340 

59 


— 


22 

218 

31 

255 

lO 

289 

55 

318 51 

34 ' 

4 ' 



182 

2^1219 44 

256 

23 

290 

11 

_ 3'9 

_ 4 £ 

342 

22 


— 

t 84 47 

22O 

'57 

257 

36 

292 

3 

3 20 

32 

343 

3 



185 


222 

lO 

258 48 

293 

6 

._ 32 I 

2 2 

_343 

44 

6 

— 

187 

"io !223 

'23 

260 

0 

294 

9 

322 

I 2 

344 

25 



18S 

2 2 

224 36 

2^1 

12 

295 

1 1 

_3 23 

I 

_345 

< 

g 


189 

^4 

225 

59 

262 

24 

296 

13 

323 

50 

345 

45 


Ipo 4<5 227 

3 

263 

36 

297 

•5 

_3 24 

38 

_ 34 ® 

25 

lO 

|i 9 i 

'58 

228 

17 

264 47 

298 

17 

325 

26 

347 

5 



10 

229 

30 

265 

59 

299 

18 

_ 32<5 

'4 

_347 

45 


— 

104 

22 

230 

43 

267 

lO 

3 00 

19 

327 

I 

348 24 


19 ? 

^4 

231 

?6 

2^8 

22 

301 

19 

_327 4 » 

_349 

4 



196 46233 

9 

269 

32 

302 

i8 

3^8 35 

349 

43 

15 


197 

?8 234 23 

27O 

43 

_303 

17 

329 

2 I 

35 ° 

22 

16 


199 

lO 

235 

37 

271 

53 

304 

15 

330 

7 

35 ' 

1 

17 


200 

22 

236 51 

273 

3 

305 

13 

33 ° 

53 

35 ' 

40 

18 


201 

341238 

5 

274 

121 306 

1 I 

331 

37 

352 

'9 

19 


202 

46439 

19 

275 

22 

3'^7 

8 

332 

22 

352 

S8 

20 


203 

59 

240 

32 

2y6 

31 

308 

5 

333 

7 

353 

3 ® 

2 1 


205 

I I 

241 46 

277 

40 

309 

I 

333 

52 

354 

'5 

2 2 


Z06 

24I242 

59 

278 48 

309 

57 

334 36 

354 

54 

2? 


207 3^ 

244 

1 2 

279 

56 

310 

52 

335 

20 

355 

32 

24 


208 

49 245 

25 

281 

4 

311 

47 

33 ® 

3 

356 

I I 

2') 


210 

2 

246 38 

282 

12 

312 

42 

336 46 

356 

49 

'26 


2 1 1 

14 

247 

52 

“283 

19 

313 

36 

337 

29 

357 

28 

■il 


2 12 

27 

249 

5 

284 

26 

314 

30 

338 

I I 

358 

6 

|2 8 


213 

39 

250 

18 

285 

32 

315 

23 

338 53! 358 

44 

I29 


214 

5 '- 

251 

31 

286 

38 

316 

16 

339 

35 

559 

2 2 


2 6 

5 

252 

44 

287 44 

317 

8 

_^o 

17' 3*^° 

0 



4«8 


THEATRI MVNDI 
Tabula iifceniionum oblicjuarum. 


f 

V 



^-1 

n 


4p 

Si 


_► 



G. 

M.;G. 

M.' 

G. 

M. 

G. 

M. 

G. M. 

~Gr~ 

m: 

o 


0 

0 

18 

45 , 

4 ‘ 

6 

70 

8 

105 30 

142 

57 

I 


0 

3 « 

19 

25 

41 

57 

7 > 

14 

106 44 

144 

12 

2 


1 

I2 

20 

5. 

42 

48 

72 

20 

107 58 

■45 

^7 



I 

49 

20 

45 

43 

40 

73 

27 

109 13 

145 41I 

4 


2 

25 

2 1 

25 

44 

32 

74 

34 

I 10 27 

147 

5 « 

5 


3 

2 

22 

7 

45 

25 

75 

41 

1 1 1 42 

149 

IO 

6 


3 

■38 

22 

■49 

46 

18 

78 

49 

I 12 55 

150 

25 

7 


4 

»4 

^3 

3 ' 

47 

I 2 

77 

57 

I 14 II 

151 

40 

8 


4 

51 

24 

43 , 

48 


79 

6 

1 1 5 25 

152 

54 

9 


1 

27 

24 

55 

49 

I 

80 

15 

r i 5 41 

■54 

9 

IO 


6 

4 

25' 

381' 

^49 

'57 

81 

24 

117 56 

■55 

23 

1 1 


6 

41 

26 

2r' 

50 

53 

82 

34 

1 19 II 

155 

37 

12 


7 

18 

27 

' 4 

^51 

49 

83 

44 

1 20 27 

'57 

5 ' 

n 


7 

55 

27 

47 

52 

46 

84 

54 

121 43 

■59 

5 

14 


8 

■32U8 

3 ij' 

53 

43 

86 

4 

122 58 

l 50 

■ 9 

•5 


9 

9I29 

I5I 

54 

41 

87 

J 5 

124 13 

i 5 i 

33 

l6 

9 

46,30 

°i' 

. 55 

39 

88 

25 

125 28 

i 52 

47 

*7 

10 

2430 

45 

56 

38 

89 

38 

126 43 

J64 

I 

iS 

' i” 

I 

31 

3 °i 

57 

37 

9 ° 

50 

127 58 

163 

■5 

19 


3932 

15! 

58 

37 

92 

2 

129 13 

l 55 

29 

20 


12 

2733 


59 

38 

93 

15 

230 28 

167 42 

21 


12 

55 33 

48! 

5 o 

39 

94 

27 

'31 43 

l 58 5 5 

22 


23 

3 3 34 


5 i 

40 

95 

40 

132 58 

170 

lO 

2? 


Ii 

I I 

35 

22I 

52 

42 

95 

53 

■34 13 

171 

24 

24 


14 

49 36 

lOl 

<53 

44 

98 

5 

135 28 

172 

38 

25 


15 

28 36 

58! 

64 

47 

99 

19 

■ 3 « 43 

■73 

52 

26 

16 

737 

47 i 

«5 

50 

lOO 

33 

■37 58 

175 

6 

27 

16 

46 38 

36^ 

66 

54 

lOl 

47 

'39 13 

I 75 

20 

28 


|i 7 

*5 39 

2 5 ’ 

(7 

58 103 

1 

140 28 

■77 

33 

29 


18 

5 40 

i 5 i 

69 


I04 

15 

141 43 

17S 471 

30 


ji8 


6\ 

7<2 

8 

los 

J£ 

■42 57 

180 

_2l 



et temporis LIB. VI. 4^9 


AdLaLi:udincGrad- 38 . 


1 

dlr 

j 


t-r 


L 

sws 


1 

a!"! 

G.”~ 

jvT G 

M. 

G 

M 

G. 

M.l 

G. 

M 

G. M. 

-o 

- 

iSo 

0217 

3 

254 

30 

289 

5^1 

318 

54 

341 *5 

.1 

i8 I 

1^2x8 

J7 

255 

45 

290 

57. 

319 

44 

34* 55 


— 

1B2 

27 219 

32 

256 

59 

292 

2! 

320 

34 

342 3^ 



182 

40 220 47 

258 

13 

293 

6] 

321 

26 

543 *4 


— 

184 542^2 

2 

259 

27 

294 

10: 

322 

*3 

343 53 



186 

8223 

17 

260 

41 

295 

>3' 

323 

2 

344 32 

6 

— 

187 

22224 

32 

261 

54 

296 

'ol 

323 

50 

345 ” 

7 


188 

iC 225 

47 

263 

7 

297 

18 _ 

_324 

3^ 

345 49 

8 

— 

iS9 

5O 227 

2 

264 

2 0 

298 

20I 

3i*5 

»5 

346 27 

9 


191 

4228 

17 

263 

33 

29P 

2 I 

326 

2 

347 5 

IO 

— 

Ip2 

J 8 2 29 

32 

66 6 

45 

300 

22 

326 58 

347 43 

I 


103 

31 230 

47 

257 58 

301 

23 

327 

44 

348 21 

2 

— 

|i94 45 232 

2 

269 

lO 

302 

23 

328 30 

348 59 

n 


195 

59 233 

17 

27O 

2 2 

303 

2 2 

3 25^ 

*5 

349 36 

H 


197 

13 234 

32 

271 

34 

304 

21 

330 

0 

350 14 

15 


198 

27;235 

47 

272 

45 

305 

19 

330 45 

350 51 

6 


159 

41 257 


273 

56 

306 

>7 

33* 

29 

351 28 

I? 


2GO 

551238 

17 

275 

6 

307 

14 

33* 

13 

352 5 

i8 


202 

9 339 

33 

276 


308 

I 

332 

56 

352 42 

if 


20:5 

23 240 

49 

_277 

2 6 

309 

7 

333 

39 

353 19 

20 


204 

37242 


278 36 

310 

3 

334 

22 

353 5^ 

2 I 


205 

51 243 

19 

_2 79 

45 

310 

59 

335 

5 

354 33. 

22 


207 

£ 244 

54 

280 

54 

311 

54 

335 

47 

35 5 9 

U. 


2 c8 

20 245 

49 

282 

3 

312 48 

336 

29 

355 4*5 

H 


209 

35 247 

4 

283 

”1 

3*3 

42 

337 

I I 

355 22 

11 


2 lO 

50 248 

18 

284 

19! 

314 

35 

337 

53 

356 58 

26 


212 

4249 

33 

285 

26. 

315 

28 

338 

5 ^ 

357 35 

11 


ii 3 

19 250 

47 

286 

33 


20' 

339 

>5 

358 21 


214 

33 252 

2i 

287 40| 



339 

55 

358 48| 

19 

215 

48 2 J 3 

16 

288 

461 

318 

3I 

340 

35 

359 24 

3° 

217 

3 254 

30' 

289 

52 

318 

54' 

34J 

15 

360 c) 



470 THEATRI MVNDI 


Tabula afcenfionum obliqu arum. 


1 

1 

1 « 

1 II 

i 

<jp 


fi 



G.1 

G. 

M.:G. 

M. G. 

M.| 

G. 

M.i 

G. 

ivi. 

G. M, 

ol 

0 

0 7 

43; 39 

9! 

67 

47 

103 

33 

242 5 i 

I[ 

0 

34 

211 39 

58 |_ 

68 

53 

IO4 

49 

143 22 


1 

8 18 

59 40 

48] 

59 

59 

1 c6 

5 

144 29 

31 

I 

42 19 

38 41 

59! 

71 

6 

107 

2 I 

I 45_43 


2 

16 20 

\ 6 , 42 

3 °l 

72 

13 

108 

37 

247 2 

5 

2 

5120 

55' 43 

2 2: 

73 

2 I 

109 

13 

148 18 


5 

25 21 

34 j 44 

Hj 

74 

29 

1 1 1 

9 

249 35 


3 

5 S 23 

14! 4V 

7 : 

75 

38 

I I 2 

11 

150 521 

“8 

4 

54122. 

* 54 | 46 


76 

47 

II3 

42 

15 2 8 

9 


8 i 23 

34I 46 

53' 

77 

56 

II4 

A? 

153 =5 

IC 

> 

43 24 

"151 '47 

47 | 

79 

6 

1 15 

15 

154 4 ' 



i8|24 

5 4^.8 

42! 

80 

17 

”7 

ii 

155 58 


6 

’ 53 M " 

■381 49“ 

00 

rr> 

81 

28 

118 

49 

157 14 


1 

28I26 

19' 50 

341 

82 

39 

2O 

6 

158 30 


8 

3|27 

‘ ii 51 

3 o| 

83 

49 

Z 21 

^3 

1)9 4 ^ 

1 5 

8 

38127 

43 52 

27' 

85 

1 

122 

40 

i 5 i 2 


19 ' 

I3I28 

2<S| 5 3 

25 ! 

86 

13 

123 

57 

j 52 18 

1 7 

i 9 

48 29 

lo! 54 

23^ 

87 

26 

125 

14 

i «3 34 

iS 

lO 

24 29 

53 55 

2 2' 

88 

39 

125 

32 

164 50 

19 

lO 

59 30 

37 5 ® 

2 II 

89 

5 2 

127 

48 

i 55 5 

20 

1 1 

35 31 

2 1 57 

20 

91 

5 

129 

5 

167 21 


12 

1132 

6 58 

20 

92 

19 

230 

2 2 

168 37 

22 

I 2 

4732 

52 59 

2 I ; 

93 

33 

231 

39 

169 53 


G 

2333 

37 ^o 

2 2 

94 

47 

1.32 

57 

171 9 

2 

r 3 

59 34 

231 61 

24 l 

95 

1 

134 

14 

172 25 



3 « 35 

9 52 

27! 

97 

6 

135 

3 ' 

173 42 

z6 

ji 5 

■3 35 

56; 63 

3=1 

-98 

31 

136 

48 

174 57 


IG 

50 36 

44: ^4 

34i 

99 

45 

138 

5 

27 ^_i 3 

28 

116 

28 37 

321 65 

38 

lOl 

2 

i '39 

22 

177 =2? 

29 


51 ^ 

20 i 55 

42 

I02 

7 

1 140 

39 

1 178 45 

Ji 

1 ^ 7 _ 

43 39 

9 i «7 

47I 

■°3 

33 

1 242 

55 

. 180 0 




47' 


et temporis LIB. VI. 


Ad Latit udine Grad 3 8. 


— 

— 


— 

- 


— 

rr 

1 

> 



'2 ' 

'g. 



Ja- 

G. 

S^T 

G. 

M.j 

G. _ 

M. 

0. 

M. 

G. 



— 

180 

C 

218 

5 

256 

27 

292 

13. 

320 

5 ' 

342 

17 



liii 

13 

2 I 9 

2 I 

157 

43 

293 

ib 

321 


342 

55 



182 

3 1 

220 

38 

258 

58 

294 

2 2 

322 

28 

343 

32 



183 

47 

2 21 

55 

25 o 

'4 

295 

26 

323. 

1 0 

344 

lO 


— 

185 

3 

2 23 

12 

261 

29 

296 

3^ 

3 24 

4 

344 

47 



186 

19 


H 

29 

252 

44 

297 

33 

. 324 

5 ' 

345 

14 

6 

— 

187 35 

225 

46 

263 

59 

298 


’ 325: 

37 

346 

i 



,88 

5 1 


27 

1 

265 

13 

295? 

38 

4 326 

23 

—ilLil 

• 8 

— 

i^o 


228 

2 ] 

666 

27 

300 

39 

327 

8 

347 

' 3 ; 



191 

23 

2 20 

3 ^ 

267 

4 * 

301 

46 

fly 

54 

347 

49 

lO 

— 

192 

3 ? 

230 

5 ' 

iSg 

55 

302 

40 

328 

39 

348 

-25 






32 

I L- 

2 7O 

8 

503 

39 

V 3 25 ? 

23 

_349 

i 


— 

195 

IC 


'33 

2 C. 

2 7 I 

2 i 

304 

'38 

350 

7 

349 3 ^ 



196 


2 34 

4 e 

■ 272 

34 

305 

37 

330 

5.° 

_350 

1 2, 

14 

— 

197 

4-2 

1 

236 


273 

47 

306 35 

3 3 ^ 

34 

35 ° 

47 



158 

t? 137 

2( 

274 

59 

307 

ii 

332 

17 

_ 35 ' 

22 

16. . 

200 


238 

37 

276 

.1 I 

308 30 

332 

59 

351 

57 ; 

17 

10 1 

30I239 

54 

• 277 

2 I 

309 

29 

333 

41 

_35 2 

32, 

TSi- 

202 

461241 

I 

■ 278 

32 

3 lo 

22 

334 

22 

553 

7 

■ 19! 

2O4 



242 

28 

279 

43 

3 'i 

18 

335 

4 

_-3 53 

41 

2C 



19 

143 

45 

280 

54 

3,2 

'3 

335 

45 

354 

17 

2 I 


206 

35 245 

2 

282 

4 

3'3 

7 

33«^ 

26 

354 

22 

22 


20y 

■51246 

18 

283 

‘3 

314 

oj 337 


355 

26 

23 


209 

8 247 

35 

284 

2 2 

314 

53 

337 

j£ 

35 ^ 

1 

24 


2 10 

25 248 5 I 

■285 

3 ' 

3'5 

4 -^. 33 ^ 

.26 

356 

35 

S 5 


2 I 

42250 

7 

285 

39! 31^ 3 ^' _ 33 ^ 

5 

357 

9 

26 


212 

58231 

13 

187 47 ! 3 '7 

30 

339 

44 

357 44 

"• / 


214 . 

'5 

232 

39 

288 

54': 318 

2 r 

7_340 

22 

35 » 

IS] 

Mi 

215 

‘3 


253 

55 

290 

I 

319 

12 

1 34 ' 

i 

358 52 | 



I216 4S 

155 

I 

291 

7 

: 20 

2 

_ 34 ' 

J 9 

359. 


'3°i 

I218 



236 

^7 

292 

131 320 

50 342 

21 

360 

0] 



47^ THEATRI M V K t) t 


Tabuia arcenfionum obiiquarum. 



1 V 




“ 1 

dc 




np 



•G. 

M. 

G. 

M. 

G. 

M. 

G. 

M. 

G 

M. 


N:: 

o 


0 

0 

‘7 

43 

39 

? 

67 

47 

103 

3 3 

141 

55 

i 


I 

34 

18 

2 I 

39 

58 

6 8 

53 

104 

_49 

_i 43 

12 

2 


I 

g 

18 

‘:9 

40 

48 

«9 

59 | 109 

5 

144 

29 



X 

42 

19 

38 

41 

39 

7 .' 

6 

707 

2 I 

145 

45 

4 


2 

1^ 

20 

16 

42 

30 

7 ^ 

13 

108 

37 

147 

2 

"i 


2 

51 

20 

55 

43 

22' 

73 

2 1 

109 


148 

18 

6 

~ 

3 

25 

2 1 

34 

44 

14 

74 

29 

i I 

9 

149 

35 

7 


3 


22 

14 

45 

7 

75 

3 ^ 

I I 2 

21 

150 

52 

8 



34 

22 

54 

43 


76' 

47 

213 

4 ^ 

J52 

8 

9 


s 

3 

4 

34 

46 

53 . 

77 

59 

1 14 


.'53 

21 

IC 


T 

43 

24 

15 

47 

47 , 

79 

6 

116 

15 

'54 

41 

1 1 


6 

iH 

24 

56 

48 

42' 

8o_ 

17 

117 

11 

'55 

18 

u 


6 

53 

■5 

38 

49 

381 

81 

28 

1 1 8 

49 

'57 

'4 

n 


7 

28 

26 

19 

50 

34 . 

82 

39 

1 20 

t) 

158 

, 3 ° 

H 


3 

3 

27 

1 

51 

30: 

83 

49 

12 1 

23 

159 

.5 


8 

38 

^7 

43 

5 » 

27! 

85 

1 

122 

40 

16 r 

2 

i6' 


9 

13 

28 

26 

53 

251 

S6 

'3 

123 

57 

162 

18 

I? 


9 

48 

^9 

lO 

54 

* 3 L 

87 

26 

125 

14 

_ 2^3 

34 

i8 

lO 

24 

29 

53 

55 

221 

88 

39 

I 2<5 

31 

164 501 

19 

I 

39 

30 

37 

56 

2 Ii 

89 

5 ^ 

127 48 

66 


20 

1“ 

35 

31 

2 1 

57 

20| 

91 

5 

I2P 

5 

167 

21 

2 I 

'12 

I 


6 

58 

20, 

92 

19 

130 

22 

168 

37 

22 


.12 

47 

32 


59 

21', 

93 

33 

“131 

39 

69 

53 


<‘3 

23'33 

39 

60 

2 2* 

94 

47 

132 

.57 

171 

__9 

24 

i ‘5 

59 34 

^3 


74 

96 

1 

134 

14 

172 

25 


'14 

3«35 

9 

62 

27 

97 

16 

135 

31 

'73 4 '! 

26 

jiJ 

'13 35 

5 fi 

*3 

3 « 

94 

3 ' 

136 48 

174 

57 

27 

!g 

50 

36 

44 

64 

.34 

99 

46 

138 

5 

176 

11 

28 

\i6 

23 37 

3 - 

^^5 

38 

lOl 

2 

139 

22 

177 

29 

29 


5 

38 

20 


4 S 

X02 

'7 

140 

39 

i7^45| 

JO 

i '7 

43 

39 

9 

£7 

47 

i °3 

33 

141 

11 

180 

_°1 



475 


ET TEMPORIS LIB. VI. 

Ad Latitudine Grad.48. 


G. 

_ 

G. M. 

m: 

T 

G. M. 

7 . ■ 

G. M. 

G. M. 

X- 

G. M 

180“ 0 
181 21 

220 58 
222 20 

261 55 
263 15 

298 53 

299 58 

326 19 

327 4 

345 ic 
345 4 ^ 

2 

_3 

4 

5 

182 43 
184 4 

223 42 
225 4 

264 35 
263 54 

301 2 

302 6 

327 48 
3^8 3^ 

346 14 
34 g 45 

185 26 

12^5 26 
127 49 

267 14 
2(58 33 

~303 9 

304 II 

329 14 
329 36 

347 17 
347 48 


188 9 

189 31 

219 II 
230 34 

269 51 
271 9 

-305 la 
300 13 

339 37 
33 ' 

348 19 
348 50 

_£ 

10 

11 


I9O 52 

192 14 

193 3 ^ 

194 57 

231 57 
1^3 20 

272 26 

273 44 

307 13 
408 13 

33 ' 5 ® 
332 39 

349 

349 51 

234 43 
236 6 

275 I 

276 18 

309 12 
3 lO lO 

333 '9 
333 58 

350 21 
350 51 

12 


106 19 

237 28 

277 34 

—3 II 7 

334 37 

35 ' 7 ' 



,P 7 41 

238 50 

278 50 

312 3 

335 '5 

35 ' 50 



199 3 

240 12 

280 5 

“"312 59 

335 54 

352 20 

15 


200 25 

241 34 

281 20 

313 54 

336 32 

352 49 

16 

1201 47 

242 57 

282 34 

314 49 

337 9 

353 '8 

17 


• 

203 9 

244 19 

283 48 

315 43 

337 4 « 

353 47 

18 


204 31 

245 41 

2S5 I 

316 36 

338 22 

354 

19 


205 53 

247 3 

286 14 

317 28 

338 58 

354 45 

20 


107 15 

248 25 

287 26 

318 19 

339 33 

355 '4 

2 I 


108 37 

249 47 

288 38 

319 9 

340 8 

355 43 

22 


209 59 

251 8 

289 49 

319 59 

340 42 

356 12 

25 


2 11 2 1 

252 30 

290 59 

320 48 

34 ' 27 

355 41 

24 


212 43 

253 51 

292 8 

321 38 

34 ' 5 ' 

357 '9 

25 


214 ( 5,355 12 

293 17 

322 27 

342 25 

357 38 

26 


215 28 

25(5 33 

294 25 

323 15 

343 58 

258 7 

27 


2 15 50 

257 54 

295 33 

324 2 

343 3 ' 

358 35 

28 


I 18 13 

159 14 

296 40 

3 24 44 

344 4 

3 59 4 

2p 


219 35 

260 35 

297 47 

325 34 

344 37 

3 59 3 e 

50 


220 58 

261 55! 298 53I 326 19 

345 'O 

360 c 


O 0 o 


47<5 THEATRI M V N D I 


Tabula aTcejifionum obliquarum. 



1 

y 


» 

n 


95 

oQ. 

"j 1 

G 

|G. 

M.'&. 

M. 

G. 

M. 

G. 

M. 

G. 

M. 

G. 

M. 

o 


0 

0 

'3 

52 

3< 

47 

58 

47 

g6 

1 1 

138 

4 

I 


0 

26 

14 

2 2 

32 

3 ■ 

59 

5S 

97 

33 

139 

29 

2 


0 

53 

'4 

53 

33 

15 

6 1 


98 

55 

140 

53 



I 

19 

15 

24 

34 

0 

62 

7 

lOO 

18 

142 

18 

4 

1 

46 

^5- 

'55 

34 

46 

®3 

15 

lOl 

40 

143 

42 

5 


2 

13 

1(5 

26 

35 

32 

64 

24 

103 

5 

145 

6 

6 


2 

39 

I 6 

■58 

36 

19 

<55 

33 

I04 

2^ 

146 30 

7 

'3 

6 

17 

31 

37 

7 

66 

43 

105 

49 

'47 

54 

8 


3 

32 

1 8 

' 3 

37 

55 

67 

55 

1 07 

1 2 

■49 

18 

9 


3 

59 

18 

26 

38 

44 

6p 

6 

108 

35 

150 

42 

lO 

I4"' 

26 

19 

“ 9 

39 

33 

70 

18 

1C9 

5» 

152 

6 

1 1 


4 

53 

19 

43 

40 

23 

72 

z ^ 

1 1 1 

2 2 

_'53 

30 

12 


5 

20;20 

■7 

'41 

24 

72 

2H- 

I I 2 

46 

'54 

54 

13 


? 

47 

20 

52 

42 

6 

73_ 

58 

114 

lO 


1 8 

14 


<5 

I4.i2 I 

2^ 

42 

59 

75 

I 2 


34 

■57 

42 

15 


6 

42 

22 

I 

43 

53 

n6 

27 

116^ 

59 

'59 

6 

16 


7 

9 

22 

36 

44 

47 

77 

43 

1 1 8 

23 

idO 

30 

17 


7 

37 

23 

I 2 

45 

42 

78 

59 

119 

47 

161 

54 

18 


8' 

4 

23 

49 

46 

38 

80 

I 6 

1 21 

1 1 

163 

■ 7 

19 


8 

32 

24 , 

26 

47 

35 

81 

23 

122 

35 

154 4i| 

20 


9 

0 

25 

4 

48 

32 

82 

51 

123 

59 

1 66 

4 

21 


9 

38 

25 

42 

49 

3° 

84 

9 

125 

23 

l 6 j 

28 

22 


9 

57 

26 

2 I 

50 

29 

85 

27 

126 48 

j6S 

52 



lO 

26 

27 

0 

51 

29 

8(S_ 

46 

128 

12 

170 

16 

24 

— 

lO 

55 

27 

39 

52 

29 

88 

6 

129 

37 

171 

40 

25 


I 

24 

28 

19 

53 

30 

89 _ 

26 

131 

2 

■73 

3 

26 


II 

53128 

59 

54 

32 

90 

47 

132 

27 

174 

27 

27 


!i2 

23,29 

40 

55 

35 

92_ 


■33 

51 

175 

50 

28 


112 

52I30 

22 

5 ^ 

38 

93 

29 

135 

6 

■77 

14 

29 


!i 3 

2 2;3 I 

4 

57 

42 

94 

50 

1 13^ 40 

■ 78 

37 

3C 


U3 

”52131 

47 

58 

47 

96 

1 

' 138 

4 

180 

0 




47 J 


ET TEMPORIS LIB. VI. 
Ad Latitudine Gra d 4;- 


G 

0 

1 

— 

r ■ 1 « 1 T 1 Io 1 — 1 X 

— 

G. M. 

180 0 

181 19 

G. M 

G. M 

G. M. G. M 

_G. JVi 

219 38 

220 57 

259 23 

260 4 

295 4 ^ 3=3 43 

296 31 324 33 

343 5 C 
_344 =5 

2 

5 

4 

— 

182 38|222 17 
1S3 57723 3- 

261 55 
263 16 

i 297 5 ^ 3=5 '9 
'i 299 0 326 4 

344 59 
343 34 

185 idj224 57 

186 35|22<5 17 

264 3^ 

265 51 

300 3! 326 5C 

301 6j 327 35 

345 8 

546 42 

6 

7 

8 

9 


187 54 

189 13 

227 37 

228 57 

267 8 

268 24 

302 81 328 19 

303 IO: 329 2 

347 

347 49 


190 3 2 

191 5 I 

230 18 

231 38 

269 40 

270 5(5 

304 II 

305 II 

3 = 9 45 
330 20 

348 22 
348 5 5 

349 2« 

350 I 

10 

1 1 

12 

^3 

— 

193 IO 

194 29 

232 58 
234 18 

272 11 

273 26 

306 lO 
;07 9 

33 ^ I® 
331 51 

195 48,235 38 
197 7236 58 

274 40 

275 55 

308 71 332 32 

309 4 : 333 13 

33 ° 33 
33 = 5 

14 

n 


198 26,238 18 

199 45^i9 38 

277 9 

278 23 

3 lO I 

310 57 

333 30 

334 34 

351 37 
35 = 9 

16 

17 


20 1 16240 58 

202 23242 18 

279 36 
289 48 

3 ‘i 33 
312 48 

335 13 

335 5= 

35 = 4 = 
333 =3 

18 

19 

20 

2 I 

22 

u. 


203 43743 37 

205 2^244 57 

282 0 

283 12 

313 42 

314 36 

33« 31 
337 10 

353 43 
154^17 

334 48 

335 =° 


206 22 2^.6 16 

207 41247 35 

284 24 

285 35 

315 29 

315 2I 

337 48 

338 26 

209 I 248 54 

210 20250 13 

286 45 

287 55 

317 13 

318 4 

339 3 

339 40 

333 51 
356 23 

' h | 

!1! 


2li 40 25 1 32 

213 ^'252 51 

289 4 

290 12 

318 55! 340 17 

319 43 ! 340 53 

33 ^ 54 
-,337 =5 
357 5 ^ 
338 27 

26 

27. 

2S^ 

214 19 
ii 5__39 2 

2t6 58 

2 r 8 182 

-54 lol 

5 5 18 

291 20 

292 27 

320 33j 341 29 

321 24I 342 4 

36 47 

iL 5 

278 34 
294 40 

322 i2| 342 40 

3 = 3 O' 343 15 

358 58 

359 29 

pol 

^■9 38 259 23I 

295 4«! 323 43 343 50I 

360 0 


O 0 o 




474 


THEATRI M V N D I 


Tabula afcenfionum obliquarum. 


1 1 

V 

1 

» 1 

JL 

1 


•( 3 p 

1 

a 1 

"J! j 

G. |C 

j. 

M. G. 

M .1 

G. 

M. 


G. 

M-, 

G. M. 

G. M. 

0. 

c 

) 

0 14 


33 

41 


5 1 

7 | 

98 5 

139 2 

I : 

c 

> 

28 15 

23I 

34 

25 ! 


62 

13I 

99 25 

140 23 

2] 

, c 

) 

5®|'5 

53 ; 

35 

I 2 i 


63 

20, 

lOO 46 

242 47 

51 

] 

[ 

25 16 

2 g! 

35 

,8, 


64 

27! 

102 6 

143 10 



[ 

531 

7 

2' 

36 

43- 


«5 

351 

103 27 

144 32 




22'i7 

33I 

37 

331 

55 

_ 43 l 

104 48 

245 54 



z 

50 18 

9 i 

38 

22i 

1 

67 

521 

i 05 9 

'47 27 

1 

7. 

1 

3 

i9'i8 

42- 

39 

I 2 


59 


107 20 

248 39 



3 

48 19 

i8i 

40 

I 

i 

70 

1 I 1 

108 52 

150 2 



4 

i 7 ’i 9 

52I 

40 

51 

i 

7 ' 

2 2! 

1 10 13 

151 23 

lOl 


4 

4620 

27 , 

41 

41 


72 

34 

III 35 

1 232 43 

I.l 



15-21 

2I 

42 

32 


73 

46 

1 112 57 

! 154 7 

12' 



4421 

”3^ 

43 

24; 

74 

59 

1 114 19 

'1 155 ^9 

13 


6 

13' 


14 

44 

17 


76 

12 

1 225 42 

1 25^5 52 


1 

V 

4 ^!' 

22 

51 

45 


77 

26 

117 3 

:| 158 23 



n 

Ti' 

23 

28 

46 

t 


78 

40 

1 118 25 | i 5 ^ 3 i. 

16: 

1 

40 

24 

6 

47 

] 

;! 

79 

55 

1 119 4 ^ 

!; i 4 o 57 

.7 


8 

10 

24 

45 

47 

57 

8r 

lOi I2I IO: 162 19 

iSi 

8 

39 

-5 

23 

48 

'52; 

82 

26 122 321 163 41 


1 

9 

9 

25 

2 

49 

5 < 

5 i 

82 

42 

1 122 54! 165 3| 

;20 

■| — 

9 

39 

25 

41I 

50 

4 ‘ 

F 

84 

591 '25 i; 

71 24 1 


1 

lO 

9 

27 

2 1 

5 ^ 

47 

86 

i 5 125 40: 167 4^1 



lO 

40 

28' 

2 

52 

47 : 

87 

00 

-1^ 

00 

3 | '49 8 

1 

j?, 3 

1 

1 1 

IO 

28 

42 

53 

47 

88 

51' 129 26| 170 2;9_ 

2^ 


1 1 

41 

19 

23 

54 

48, 

90 

9 130 491 171 5 2 

2^ 

1 

I 2 

1 2 

30 

4 

55 

49 

91 

27 132 ii| i 73 _il 

I2S, 

1 2 

43 

30 

46 

5« 

5 

I 

92 

46 133 341 274 34 

I 

27 


M 

2 I 

29 

57 

54 

94 , 

i 

j 134 5'^! 175 5^1 

i- 


46 

32 

12 

58 

58 

95 

25 136 I 

8; 177 I?! 

29' 

^4 

18 

32 


; 5 o 


2 

9 ^. 

45 '37 40 I 7 ®_iil| 

3° 

14 

5^ 

33 

42 

1 61 

— 

l_ 

98 


> 139 

2 180 Oj 




icndo , exciderunt, fic corrigas,& animadiicrtas 

avcF>i*.*u...iimcriispaginam,&feciii " 

nium veibum eft erratum, & fccundun 


Errata, qiw paginam, & fecundus verfum,Sic pri 

quod,vt P» J„m.&fcciindum corredio cft. 



7 ?. proper<^f!-‘P fHntgmdusCS.3o.<iUtbusquos 67 7 / 10 ccm- 

r,onem?4:i.FUVTlCyS NAVTiCA. fac idem gs.t J(f .sddvdicet7xonducracondtmtS. orbi or 
ho20 marismariaS7.23.peypulcherperpiilchrfip4-4-diodtrep<j to.esres _ tqnefS.^ -j 

in fjura / of.i^luarfns quartu sC.contmet C-s.et quicrt^m demum / 07.2fahrtceUirfahncntus i oS 
j^iuod^mquidumtxajS.CARFEldTlBVS CARFEl^TlSii}.i7.uccidoretnccidereJJ^ 3 t.re 
cJd2sfecund:4sng,8-ip.\>2p.l..itg.iS.qmm quem.np 7.2dfpxirtus Afphurtus s zi-.q 

jiS It exfribe exferibe t zC .i-f.txfrihas exfenhas i z?,i o.horofcopum horofeopon i zp.i 7 . dt- 

aum tzfnemfims z7-hornris horis 1 33. zzfigHvis figura 137 -3 ombravmbra 

lebratum id^.id.priuidsndusprmidendos 173 teryam,Lunam,iSg.id.fcriptus fcrtptas. z-z.tA tl 
1 po cootendat contendat i p-f.i 7 -qu.odfizno quo figna Ig 03 -fzcifiisfecifli 1 S^.p.dsfinet definej ip^. 

tibi vacat s.imn:i annus 12. infer ibat inferibas 17. quod quo zo^(y vt 2 07.3 .numeri niimeru 2 og.7. 
progrejfionss progrefionibus 21731 finifirefifinifirorfum 35 .Februario Marti--’ ii g.i .numerus nums 
ros 230.2 s.eos,eas,232.j i <^vt 233-7,perpet!iiperpetti0 23 S . 7 .nenime,!tmmine.z‘j 7 ~ 1 7- figor , figes 
2S S .20 fine fius 37.vero.fi vero 271. \7.tranfiulie tranfiuU zpC .t .VFlJPEClMO VlADECUrlVM 
31 vtri,ortum 2py s -oblatam oblatasei .e colyphideGlyphideio costum ccelur.i i S.docerit doceret 22. 
fexte s 30 f-. 27. a-nultumQ' nullum 3 oS 21. collocata collocatam iS.qoodqus quoque 3107 Rombride 
Romboide 31 <1.32 profeaperfia 33 .cxle(lir 4 m;iu’nsro 323.1‘f fuccula fuccult ? 22.2(1 . aareptum arre- 
ptu 31 fons fros 327. 30.F0II0X FoUxx szS.^f fomothraces famethroces 1 0 fiadieruntfiudsru-nt 330 32 
hurifis huius 333.1 3 ^ 17 draco drace 337 32 immortalemimmortale 33P zp ccSoceretur cclloc.^re- 
tur 3-fo.i.mcrumnouum 3S2 i7.calirescaliores s .33.fiiarumf!i2ifirum 3i/3.if-mnnsimenfi!m > mo- 
numentum 6.obijcem,ebij(fe p pro per sCS.Kj.l^idus Nilus 3i17.2i.ca eam 37 1 eios eius 37 P- 2'i. tri- 
quentro teiquetro 381 fintuofifinuoji 382 i3.ajli(y' fi3p.f.i o.Bacei Bacci zp.Berihzu Verib&a ame t 

mptam 379- 1 z.tnitium initium 389.19, Casio hummam fpeciemfiifcipiens if 01 .1 0 pro fio^uatur inue- 

aigetur ibidem 8 traditur habeatur ^ <p reBerecia 41 o.ap.rum , vacat 411.0. jnedieum meatum 837 
g.docius doBuri 411, 3 opaucatimpaulatim 412.6.(3' /.fuperhoriXyntemuacat.fy 3$ .Venetti Veni- 
tijs 41 s. is fingula lingula 1 7.proJpicis profpexeris,et 23. cupis cufiis,et24 nulla nuUarn 42 altitudo e. l 
tttHdine(3 p &vt et maxima maximam 418. \s .Cap.Vl.is CapV lI.47o .Cap V 111. 42 2 24- Hbue- 
r is libuerit 423. s .campos compos & S.difcefe di fcer e. ET infixae altera alter alterum alteram 424 3 - 
Cap.V lll.Cap .IX (3 ij troplicis.topicis , (3 i s .pontius pottus (3 21 aienes tionis,(3 n.crtim otu.m 
83 30. phtr a fpharamabidem- per featffimumperfcBiJfiinan^^. 

Anin^aduertat pricerealcfiorjquod iu ratiotinationibus primi Libri adfunt ronnulli cribres, 
quos debet ftudiofus tollere , id enim eft cuique mediocriier erudito f;;c:lc. 

Debft etiam Isiftor in legendo hxc omnia errata tollere & alia fi qu« funt ne peruerfe liber in- 
teihgacur. 


Bihl:opolas de ratione Ligandi huius Lihru 

A Nimaduertant , qui hunc librum ligaturi funt , quod illa ^ fo- 
lia, qua; tantum in altera parte figuris impreffafiintjcum aliis 
itilibroligandanonfuntjfedfingulaffiguraffiint pra'dden- 
da’,&aiis paginis libri collocanda , & fcrico figendte tcnuioiii aca 
qua-pagine numeiis alcriptis apud figuras fignihcantnr . \ bivci bin 
iisdem tbliisinuenies vel duas vel plures figuras certis lineis iun&s, 
feias quod eodem loco liintcoIlocandEjSciei ico figcndrritajVt minor 
letnper fuper maiori ccilocetur. Illi vero fex circuli qi,i iccundam ter- 
tii libri figuram rcfjjieiunr , & paginam iii- inlcripti futvt non t nines 
in figura poni debent, fcd iile tantum , qui loci Ladrudin- inferip,® eft 
in medio, \'bi ea volueris utevt Venedis qiux habet 4 5 Or.jncs enim ha 
bent in medio,& prope centrum numerum, qui icci Latitudinem, cui 
illa figura feruit, indicat. Keliqueveroquinqueiii fine Libri funt fer- 
uandf , vt fuis locis adhiberi poffint . Animaduertatur pr> teteajquod 
ille parue figurx quadrate omnes funt precidcnd„,& gludino collocati 
d; fuper filium,quo circulos in libro itinxiin ,& in illa pane vbiiictctte 
sfit & illcf Ipaciu ad id relidtu albu ne ta multis filiis liber fit deformior. 

^i Librari che ligarnnno U Libro, 

S I deueiuuertire,chequciquattrofog!i,chefonofiapati configu 
re davnapartefola,n6 fi deono ligare nei libio,matuttelefigure 
deono efleretagliateftiora c6 diiigctia,& pofte 11 cl Libro &attac 
cate alie figure,che fono ftapate nei libro co feta,n6 c6 azie di lino,i& li 
deue vfare vii ago fotile per no rompere le carte, de la figura , & qtiefio 
nelle carte chiamate dcl numero che e ftampato prefib le figure Quelle 
figtire,poi che fono gionte infiemecon akunelinee deono eflerepofle 
Tvnafopra delfaltra main ta! modo,che la maggiore ftiaiotio,& Ibpra 
Iaminore,tantofefono folo dueeomefe fono tre,e quattro.Quelli fei 
circoli poi, che chiamano 1 a fecunda figura dei terzo libro a carte 1 2 1 . 
nonfidcoaoinetteietutte nelia figura ma quel foIo,iIqaale ferueal 
luogo,alla cui Latit. ferue il circulo. Percioche tiitte hanno feritte nei 
mezzola Latit. achefcruino come in Venetia fe deue mettere quello 
cheforitto 45.gli altri cinque fi deono feruarencl fine dcl libro per ier 
uirfene ne glialcriluoghi Auertifcafi olt!eaccio,cheql!epicciole figu- 
re quadre fi deono tagliarc tutee feparatamente,& mettere c6 colla fo- 
pra il filo,co'I quale hai pucarala figura,& quefto dietro alia figura,oue 
ion o le lettere,& il fpacio da meiterle accio che ii leui la brutezza , che 
farebbe al libro tanti fili. 



- et temporis LIB. VI. 477 


AdLaiit.Grad. ;o. 


— 

t tC 


«■ 

4 

— 

■h 

„ X..I 

gI 

— 

G. 

'M- 

G. 

M. 

G. 

M. G. 

M. 

G. 

M. 

G. 



180 

0 

2 21 

5 ^ 

2^3 

49 301 

13 

32B 

13 

34« 



I181 

23 

223 

20 

265 

10 

302 

1 8 

32^ 


34« 3® 

2 

|j82 

'46 

224 

44 

256 

31 

303 

22 

329 

38 

347 

b 


■184 

lO 

226 

9 

267 

32 

304 

25 

33 ° 


—MZ. 

_i2 

• 4 

iiSj 

33 

227 


269 

13 

305 

28 

33 ‘ 

I 

348 

7 

5 

I186 

57 

228 

38 

270 

34 

306 

3° 

331 

Al 


' ~6 

— 

188 

20 

230 

23 

271 

54 

3 > 2-7 

3 ' 

332 

2 I 

349 

5 

7 


189 

44 

231 

48 

273 

14 

308 

31 

333 

G 

349 

34 

8 

I19I 

8 

233 

I 2 

274 

33 

309 

31 

333 

29 

350 

3 

9 

J 192 

32 

234 

37 

273 

51 

3 10 

30 

334 

18 

35° 

_il 

lO 


193 

5 ^ 

23 6 

I 

277 

9 

311 

28 

334 

5« 

351 

0 

I 


i 9 ‘; 

T 9 

237 

25 

278 

27 

312 

25 

335 

.?4 

351 

28 

12 


196 

43 

238 49 

279 

44 

313 

22 

33 « 

I I 

351 

5 « 

15 


198 

6 

240 

13 

28 I 

I 

314 

18 

33 « 4 » 

. 352 

23 

14 

,199 

3 ' 

241 

371 282 

17 

315 

13 

337 

24 

352 

51 

15 

I2OO 

5 -; 

243 

I 283 

33 

315 

7 

—337 

59 

353 

1 0 

16 

1202 

iS 

244 

‘25 

284 48 

3'7 

I 

338 34 

353 

4 « 

17 

'lO:? 

42 

243 

30 

286 

2 

317 

54 

339 

8 

354 

13 

18 

205 

6 

247 

14 

287 

i 5 

318 

46 

339 

43 

354 4 °| 

19 

'206 

30 

248 

38 

288 

29 

319 

37 

340 

!7 

355 

7 

20 

j 207 

54 

250 

2 

289 

42 

3 20 

27 

34 ° 

51 

35 « 

24 

21 


209 

18251 

23 

290 

34 

_ 32 I 

1 6 

341 

24 

3 5 « 

I 

22! 

1 IO 

42 

252 

48 

292 

5 

322 

5 

341 

57 

35 « 

28 

23L 

2 12 

6 

234 

I I 

293 

17 

^22 

53 

342 

29 

35« 

54 

24! 

213 

30455 

34 

294 

27 

323 

41 

343 

2 

357 

2 I 

251 i 

214 

54 236 

57 

295 

36 

324 

28 

343 

34 

357 

47 

25 , 1 

2 I 6 

18 258 

20 

295 

45 

325 

14 

' 344 

5 

358 

14 

27! 


2 17 

42 259 

42 

297 

33 

326 

0 

344 

3« 

358 41I 

2 8 i 

2.9 

J 261 

3 

299 

0 

326 

45 

345 

7 

359 

7 

29 

^ 

2 20 

31 

252 

2 7 

3CO 

7 

327 

29 

345 

38 

359 

34 

30 

|22I 

5 ^ 

263 

49 

301 

■3 

00 

13 

34 « 

8 

^60 

0 



478 ' THEAtRI MVKDl 

Hk funt ill^ litters candide leaor,quas in huius mundi tanto librs 
Dei dit^ito inferiptas tibi luciliori quadam rationOj quam antea quiiq;, 
anteo2ulosproponere,ac deferibere volui, tum vtijs cognitis Deum 
Oot &Max. illarum audorem in illis agnolcas,venereris,ac colas, tum 
vt rede tempore, quo nihil velocius hominibus fugit ,& pra>ter quod 
nihil noftrum eft.vt Seneca teftatur,vti poflis,tum vt omnes, StMedict 

pnefertim rationem habeaift,qua morbos a Ccleili caufa prouemen- 

tes & co<mofcere,& curare polCnt-Quod nobis faciendum eu, ne in ll- 
, i ,mus Non occides,tum vt habeas ea, que rationem mobi- 

LmlCurxV!iccnmfanaumPafcha,& a^ 

Hic idefextus portus eft,quem mihi propolui, cura tantum maresu 
itipreffus,ad quemaliquo modo pcrueniffe gaudeo: pr£..ertim quod 
fraoili mei ingenii,& corporis ligno tantum pelagus n^.gareteiuaue 
rim ex quo meis uiribus inter nauigandum f,pcfum diififus , &vcntus 
fum’ ne q uam iaduram ticere me oportet. Periti autem t ideant ( quo- 
rum iudiciis me penitus iubiicio)uum exarte nauigauciim,ii. 
lud q uidem fcio me velle hoc fexto portu penitus conquie- 
fcere. Quoad mihi aliud iter ingrediendum efle)ii 
dabiturvita,& vires ) datuero . Interea gratias 
omnipotenti Deo mihi agendum cenfeo 
quod mihi dederit illud bonum, quod 
omnia expetut,& in fine rerum 
cognofcunt,cui quidquid 
inhoclibro ineft bo- 
ni tum egOjtum 
ceteri ac- 
ce- 
ptum referant. 


SEXTI, ET VLTIMI LIBRI FINIS. 





1 ^^ 


K^ijjKC 

m^li 

@^ 1 { 


LjSWmJ